I SA/Gd 413/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-05-23
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowypostępowanie podatkowedowodydokumentacjazagraniczne transakcjeOrdynacja podatkowauchylenie decyzjiWSA

WSA w Gdańsku uchylił decyzję Izby Skarbowej w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. z powodu wadliwego postępowania dowodowego, oddalając skargę w pozostałej części.

Skarżący kwestionowali decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r., zarzucając organom podatkowym nierzetelne postępowanie dowodowe i brak udostępnienia oryginałów dokumentów. Sąd uznał, że kopie faktur od duńskiej administracji podatkowej nie były wystarczającym dowodem bez dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania świadków. W związku z naruszeniem przepisów postępowania, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania podatkowego, oddalając skargę w pozostałej części dotyczącej odmowy uzupełnienia decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi E. i D. N. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. oraz odmowę uzupełnienia decyzji. Organy podatkowe ustaliły wyższy dochód skarżącego, opierając się na kopiach faktur od duńskiej firmy 'A', przekazanych przez duńską administrację podatkową. Skarżący zarzucali nierzetelność postępowania dowodowego, brak udostępnienia oryginałów dokumentów oraz niewłaściwe wykorzystanie informacji z zagranicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że kopie faktur od duńskiej administracji nie są dokumentami urzędowymi i same w sobie nie stanowią wystarczającego dowodu bez dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Sąd podkreślił obowiązek organu podatkowego zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i uznał za niedopuszczalne ograniczenie praw procesowych strony poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, w tym przesłuchania szyprów. W związku z naruszeniem przepisów postępowania, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podatku dochodowego za 1996 r., zaległości podatkowej i odsetek. Skarga w części dotyczącej odmowy uzupełnienia decyzji została oddalona, ponieważ zarzuty skarżących dotyczyły merytorycznej oceny stanu faktycznego i prawnego, a nie kwestii formalnych podlegających uzupełnieniu na podstawie art. 213 Ordynacji podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, same w sobie nie stanowią wystarczającego dowodu bez dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kopie faktur od duńskiej firmy nie są dokumentami urzędowymi i nie mogą być podstawą do określenia zobowiązania podatkowego bez przeprowadzenia dodatkowych dowodów, które potwierdziłyby fakt dokonania spornych transakcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

O.p. art. 186 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową stron.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 213 § § 1

Ordynacja podatkowa

Strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia.

PPSA art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Pomocnicze

O.p. art. 194

Ordynacja podatkowa

Definicja dokumentu urzędowego.

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 215 § § 1

Ordynacja podatkowa

Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej.

O.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii z dnia 6 kwietnia 1976 roku w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku art. 26

Właściwe władze Umawiających się Państw będą wymieniały informacje konieczne do wykonywania niniejszej umowy oraz informacje dotyczące praw wewnętrznych Umawiających się Państw co do podatków objętych umową w takim zakresie, w jakim opodatkowanie, które one przewidują, jest zgodne z umową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczający materiał dowodowy oparty na kopiach zagranicznych faktur. Naruszenie przepisów postępowania poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (przesłuchanie szyprów). Niewłaściwa ocena dowodów przez organy podatkowe.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zarzuty dotyczące odmowy uzupełnienia decyzji w zakresie merytorycznej oceny stanu faktycznego i prawnego.

Godne uwagi sformułowania

kopie faktur wystawione zostały nie przez skarżącego, ale podmiot duński nie zawierają one podpisu osoby działającej w imieniu skarżącego aktywność organów podatkowych w zbieraniu dowodów została ograniczona do włączenia do akt sprawy dokumentacji otrzymanej od duńskiej administracji podatkowej odmowa przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadków – szyprów kutrów stanowiących własność skarżącego [...] jest uchybieniem przepisom postępowania nie można [...] przyjąć z góry za udowodnione okoliczności zawierania przez stronę skarżącą transakcji z firmą duńską, tylko na podstawie dokumentacji podmiotu duńskiego

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Kwarcińska

członek

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i sposób przeprowadzania postępowania dowodowego w sprawach podatkowych, zwłaszcza z wykorzystaniem dokumentów zagranicznych. Znaczenie udostępniania stronom akt sprawy i przeprowadzania wnioskowanych dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania podatkowego i dowodowego w kontekście transakcji międzynarodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych i jak sąd może uchylić decyzję organu z powodu błędów proceduralnych, nawet jeśli dotyczy to transakcji międzynarodowych.

Zagraniczne faktury to za mało? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić transakcje podatkowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 413/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Ewa Kwarcińska
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
II FSK 1283/05 - Wyrok NSA z 2006-02-08
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Alicja Stępień Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i D. N. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. oraz odmowy uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r.; 2. w pozostałej części oddala skargę; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 5 654,70 (słownie: pięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt cztery 70/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie 1 nie może być wykonana.
Uzasadnienie
I SA/Gd 413/03
UZASADNIENIE
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego:
- z dnia [...]w sprawie określenia E. i D. N. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok, zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę od tej zaległości oraz
- z dnia [...] w sprawie odmowy uzupełnieni decyzji z dnia [...]co do rozstrzygnięcia.
Podstawą wydanych decyzji był ustalony w sprawie, następujący stan faktyczny:
W zeznaniu o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1996 roku (PIT-31), małżonkowie E. i D. N. wykazali dochód w wysokości 75 053,71zł., osiągnięty w całości z działalności gospodarczej męża. D. N. w 1996 roku prowadził działalność gospodarczą w zakresie rybołówstwa morskiego i handlu. Wysokość należnego podatku małżonkowie wykazali w kwocie 7 541zł., z uwzględnieniem odliczeń od dochodu z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 2 566.05zł., darowizn w kwocie 2 000zł., wydatków na cele mieszkaniowe w wysokości 34 400zł Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...]określił E. i D. N. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1996 rok w kwocie 110 274,90zł., zaległość w tym podatku w wysokości 102 733,90zł, a także odsetki od tej zaległości w kwocie 217 310,50zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że D. N. nie zaewidencjonował w księgach przychodów i rozchodów całości osiągniętego przychodu i nie uznał prowadzonych przez niego ksiąg podatkowych za dowód w postępowaniu podatkowym. Wartość wykazanego przez stronę przychodu podwyższono o kwotę 236 146,94zł., wynikającą z 54 faktur na sprzedaż ryb dla duńskiej firmy "A" dokonanych przez należące do strony jednostki rybackie [...]i [...]. Faktury te jak i wyciągi z konta firmy duńskiej organ podatkowy otrzymał za pośrednictwem Ministerstwa Finansów i Urzędu Skarbowego od duńskich organów podatkowych. Na podstawie otrzymanych informacji, Urząd Skarbowy określił stronie dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 311 200,65zł., jako różnicę pomiędzy ustalonym przychodem w kwocie 905 804,30zł. a zeznanymi kosztami uzyskania przychodu w kwocie 594 603,65zł.
Następnie pismem z dnia 9 maja 2002 roku reprezentujący strony pełnomocnicy wnieśli na podstawie art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej żądnie uzupełnienia co do rozstrzygnięcia decyzji Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu podnieśli zarzuty odnoszące się do uchybień w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Zażądali także wskazania motywów pominięcia wyroku NSA z dnia 7 listopada 2001 roku, sygn. akt I SA/Gd 2143/00. Ponadto wskazali na omyłkę dotyczącą kwoty określonego zobowiązania.
Urząd Skarbowy postanowieniem z [...]sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sentencji decyzji, dotyczącą słownego określenia wysokości zobowiązani podatkowego.
Następnie decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy odmówił uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji z [...].
Od obu decyzji pełnomocnik stron złożył odwołania z dnia 24 czerwca 2002 roku, wnosząc o ich uchylenie jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów postępowania podatkowego. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że organ pierwszej instancji błędnie określił zobowiązanie podatkowe stwierdzając, że D. N. dokonywał sprzedaży ryb odbiorcom zagranicznym, których nie ewidencjonował. Stwierdził ponadto, że powyższe wywiódł na podstawie dokumentów innych, niż przewidują to przepisy prawa, tj. na podstawie faktur nie wystawionych przez stronę i kserokopii nadesłanych z zagranicy, czyli wbrew stanowi faktycznemu i dowodom posiadanym przez stronę. Pełnomocnik podniósł, że strona wielokrotnie składała oświadczenie, że rzetelnie prowadziła dokumentację, ewidencję i sprawozdawczość podatkową oraz deklarowała należny z tytułu prowadzonej przez siebie działalności podatek w prawidłowej wysokości. Podkreślił, iż pomimo wielokrotnych wniosków i żądań o udostępnienie w trybie art. 178 Ordynacji podatkowej oryginałów dokumentów, ich nie otrzymał. W opinii pełnomocnika, odmowa udostępnienia stronie tych dokumentów świadczy o nie wypełnieniu nakazu sądowego określonego w wyroku NSA z dnia 7 listopada 2001 roku, sygn. akt I SA/Gd 143/00.
W złożonym odwołaniu zakwestionowano także zasadność odmowy przesłuchania w charakterze świadków przedstawicieli duńskich organów podatkowych oraz szyprów kutrów stanowiących własność strony, jak również osób odpowiedzialnych w duńskiej firmie A za wystawianie faktur, rejestrację dokumentów księgowych oraz rozliczenia bankowo-kasowe w celu przedstawienia specyfiki prowadzenia działalności przez duńskie firmy rybackie oraz przebiegu transakcji pomiędzy nimi rybakami dalekomorskimi orz form i trybów dokumentowania, ewidencjonowania i sprawozdawczości. Odstąpienie od przeprowadzenia powyższych dowodów narusza treść art. 180 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania od decyzji odmawiającej uzupełnienia decyzji określającej stronom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, podniesiono podobne zarzuty jak w odwołaniu od decyzji wymiarowej, a dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego. Pełnomocnik wnosił o uchylenie decyzji i spowodowanie uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji określającej zobowiązanie przez Urząd Skarbowy w trybie art. 213 Ordynacji podatkowej.
Następnie Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...]odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji określającej stronom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym. W wyniku złożonego zażalenia Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...]utrzymała je w mocy. Na postanowienie organu drugiej instancji została złożona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jest jednak przedmiotem odrębnego postępowania.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok oraz decyzję odmawiającą uzupełnienia tej decyzji co do rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw by uznać, iż obce państwo w wykonaniu umowy międzynarodowej dostarczało nieprawdziwe informacje. Za uwzględnieniem tych danych przemawia to, że wśród przekazanych dowodów znajdują się zarówno te, które nie zostały zaewidencjonowane przez podatnika, jak i zaewidencjonowane w księdze podatkowej strony. Ponadto organ wskazał, iż kopie oryginałów dowodów będących w posiadaniu duńskiego kontrahenta, dla celów prowadzonego postępowania dowodowego posiadają status oryginałów dowodów w tej konkretnej sprawie. Podkreślił, że z pisma Ministerstwa Finansów z dnia 2 listopada 2000 roku wynika, że duńskie władze podatkowe potwierdziły zgodność danych zawartych w przekazanych dokumentach z ich oryginałami i danymi znajdującymi się w posiadaniu lokalnych władz rybołówstwa. Ponadto wskazał na fakt zapoznania strony z tłumaczeniem dokumentacji przekazanej przez duńską administrację. Poza tym do akt sprawy włączona została cała otrzymana dokumentacja związana z tą sprawą. Odnosząc się do wyroku NSA z dnia 7 listopada 2001 roku sygn. akt I SA/Gd 2143/00, organ podatkowy stwierdził, że przedmiotowe orzeczenie dotyczy zobowiązani podatkowego za 1994 rok, a ponadto uzasadnienie tego wyroku nie zawiera żadnego nakazu dyskwalifikującego dokumenty otrzymane od duńskich organów podatkowych jako dowód w sprawie. Z kolei odnosząc się do odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów Izba Skarbowa wyjaśniła, że okoliczności dotyczące ustalenia zobowiązania podatkowego zostały stwierdzone innymi dowodami.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczącym decyzji odmawiającej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Stwierdził, że rozstrzygnięcie decyzji sprecyzowane zostało w sposób nie budzący wątpliwości. Wynika z niego jednoznacznie jakie skutki dla powstania obowiązku podatkowego oraz określenia treści zobowiązania podatkowego rodzi ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny. Niegramatyczne sformułowanie słowne wysokości zobowiązania podatkowego nie skutkuje uzupełnieniem tej decyzji co do rozstrzygnięcia, gdyż określona cyfrą kwota jest jednoznaczna i zgodna z wyliczeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji.
Na powyższą decyzję strony złożyły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzających ją decyzji Urzędu Skarbowego z [...]oraz z [...]. Pełnomocnik skarżących zarzucił decyzjom naruszenie art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 129 i art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie udostępnienia oryginałów dokumentów: pisma Ministerstwa Finansów z dnia 3 listopada 2000 roku, pisma Ministerstwa Finansów z dnia 2 listopada 2000 roku, jak również wyciągów bankowych i faktur wystawionych przez firmę "A". Ponadto zarzucił naruszenie art. 120, 122, 125, 180, 187 oraz 188 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia następujących dowodów: z oryginałów dokumentów sporządzonych w języku duńskim, których kopie zostały dołączone do pisma Ministerstwa Finansów z 3 listopada 2001 roku, z przesłuchania w charakterze świadków szyprów kutrów stanowiących własność skarżącego, z przesłuchania w charakterze świadków osób odpowiedzialnych w duńskiej firmie za wystawianie faktur oraz rejestrację dokumentów księgowych, z przesłuchania w charakterze świadków przedstawicieli duńskich organów podatkowych, z przesłuchania D. N. w charakterze strony. Zarzucona również naruszenie art. 26 w związku z art. 24 umowy między Rzeczypospolitą Polską a Królestwem Danii z dnia 6 kwietnia 1976 roku w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1979r. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wymianę informacji wykraczających poza cel przedmiotowej umowy; a także art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania ze względu na brak prawomocnego załatwienia wniosku skarżącego o uzupełnienie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wymiarowej Urzędu Skarbowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przyczyną wątpliwości co do rzetelności dokumentacji przekazanej przez administrację duńską jest możliwość wystawiania przez firmę "A" lub inny podmiot podszywający się pod tą firmę fałszywych dokumentów w sytuacji, gdy nie znajduje się na nich podpis ani skarżącego ani upoważnionej przez niego osoby. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest obowiązując w Danii prawna regulacja opodatkowania sprzedaży ryb, zgodnie z którą dokument potwierdzający transakcję wystawia kupujący, a nie sprzedawca. Ponadto na Bałtyku zaostrza się konkurencja pomiędzy kutrami z różnych państw i na pewno niektórym osobom zależy na wyeliminowaniu skarżącego z rynku. W szczególności na Bałtyku poławiają rybacy z Rosji, którzy nie wywiązują się z obowiązków podatkowych wobec swojego państwa. Skarżącym zależy na sprawdzeniu, czy przedmiotowe dokumenty nie zostały podrobione lub wystawione bez podstaw faktycznych w postaci rzeczywistych transakcji sprzedaży ryb oraz kto ewentualnie dokonywał tych transakcji. Poza tym skarżący podnieśli, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów spowodowała, iż jedyną podstawą zaskarżonych decyzji są kopie dokumentów przekazanych przez duńskie władze podatkowe. Wskazali na powszechną i znaną w środowisku rybackim praktykę dokonywania przez szyprów sprzedaży ryb na własny rachunek, często za wiedzą i zgodą właścicieli kutrów. Podnieśli także, że umowa pomiędzy Polską a Danią nie przewiduje wymiany informacji w sytuacji z jaką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Odnośnie zarzutów odnoszących się do części decyzji związanej z odmową uzupełnienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wymiarowej, stwierdzili że kwestia ta stanowi zagadnienie wstępne i postępowanie w zakresie decyzji wymiarowej powinno zostać zawieszone do czasu jego prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego przez sąd administracyjny.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy w oparciu o art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) zważył, co następuje:
Skarga w części dotyczącej określenia stronom wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok, zaległości podatkowej z tego tytułu oraz wysokości odsetek, jest zasadna.
Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe wszczęły i prowadziły postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w stosunku do skarżących w związku z otrzymanymi od administracji duńskiej kopiami dokumentów związanych z zakupem ryby przez firmy duńskie. Jednym z partnerów firmy "A" z Danii był skarżący, który dokonywał w 1996 roku sprzedaży ryby. Specyfika dokumentowania tych transakcji polega na tym, że to odbiorca wystawia fakturę na zakup ryby. Faktury te nie zawierają zatem podpisu osoby upoważnionej do dokonania sprzedaży. Organy podatkowe stwierdziły, że skarżący prowadził ewidencje księgowe nierzetelnie, gdyż nie zaewidencjonował w nich wszystkich transakcji związanych ze sprzedażą ryb firmie "A". Ustalenia tego dokonały porównując dokumentację prowadzoną przez skarżącego z kopiami faktur wystawionymi przez firmę duńską, przekazanymi przez duńską administrację podatkową. Skarżący stwierdza natomiast, że spornych transakcji nie dokonywał, a dokumentację prowadził rzetelnie i prawidłowo deklarował wysokość osiąganych przychodów.
W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, jaki charakter mają dowody w postaci kopii dokumentów przekazanych przez odpowiednie służby skarbowe innego państwa. Z pewnością nie są to dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, nie zostały bowiem sporządzone przez organy władzy publicznej ani też przez inne jednostki uprawnione do ich wydania na podstawie odrębnych przepisów. Są to zatem dokumenty prywatne, wytworzone przez podmiot gospodarczy działający na terenie Danii. Niewątpliwie otrzymane kopie faktur stanowiły uzasadnioną przesłankę do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym.
Sąd oceniając przebieg tego postępowania doszedł do przekonania, że zawiera ono wady powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 186 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten konkretyzuje zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w treści art. 122 Ordynacji podatkowej. To na organie podatkowym ciąży obowiązek zebrania zupełnego, kompletnego materiału dowodowego. W postępowaniu nie powinien pomijać żadnych dowodów zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pominięcie dowodu może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzać wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów (wyrok NSA z dnia 15 grudni 1995r. SA/Lu 507/95).
W rozpoznawanej sprawie aktywność organów podatkowych w zbieraniu dowodów została ograniczona do włączenia do akt sprawy dokumentacji otrzymanej od duńskiej administracji podatkowej. Biorąc pod uwagę specyfikę otrzymanych kopii faktur, działanie organów podatkowych należy uznać za niewystarczające do podjęcia decyzji w sprawie. Specyfika ta polega na tym, że kopie faktur wstawione zostały nie przez skarżącego, ale podmiot duński. Nie zawierają one podpisu osoby działającej w imieniu skarżącego. W aktach sprawy brak jest także pism administracji duńskiej przy których materiały te zostały załączone. Z kopii pisma Ministerstwa Finansów z dnia 2 listopad 2000 roku (stanowiącego wewnętrzną korespondencję pomiędzy departamentami Ministerstwa Finansów) wynika, że firma "A" zakończyła działalność, a wyjątkowo władzom duńskim udało się uzyskać dokumentację dotyczącą kontaktów handlowych pomiędzy tą firmą a [...]i [...]. Nie wiadomo natomiast, czy dane te zostały zweryfikowane w trakcie kontroli w firmie duńskiej. Nie wiadomo także na czym polegała weryfikacja danych dotyczących kwestionowanych transakcji z danymi znajdującymi się w posiadaniu lokalnych władz ds. rybołówstwa. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt sprzedaży ryby dla kontrahent duńskiego, spornymi są tylko niektóre z transakcji dokonanych przez skarżącego. W tak ustalonym stanie faktycznym konieczne było przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do potwierdzenia faktu, że spornych transakcji dokonano.
Zza nieuzasadnioną należy uznać odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadków – szyprów kutrów stanowiących własność skarżącego. Zaniechanie przez organ podatkowy przeprowadzenia tego dowodu, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona wywodziła z niego ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania, które skutkuje wadliwością zaskarżonej decyzji. Wyrażona w art. 188 Ordynacji podatkowej możliwość przeprowadzenia dowodu jest bowiem podstawową gwarancją procesową stron. Sąd nie podziela argumentacji organów podatkowych, że okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Takie działanie organów niweczy możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko twierdzeniom organów podatkowych i ogranicza prawa i gwarancje procesowe stron postępowania.
Odmiennie należy ocenić odmowę przeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania przedstawicieli administracji podatkowej z Danii, czy też osób odpowiedzialnych za wypełnianie obowiązków księgowych w firmie "A". Po pierwsze jak wynika z akt sprawy firma duńska nie prowadzi już działalności gospodarczej, po drugie okoliczności związane z przekazanymi informacjami mogłyby zostać wyjaśnione po udostępnieniu informacji przekazanej przez stronę duńską, polskiej administracji podatkowej. Poza tym organy podatkowe powinny wykazać aktywność w zbieraniu materiału dowodowego potwierdzającego fakt dokonania spornych transakcji przy pomocy dostępnych środków dowodowych: zeznań świadków, dowodów z dokumentów potwierdzających, że dokonywano połowów w okresie gdy transakcje te miały miejsce czy też dowodu z informacji z banku prowadzącego rachunek skarżącego (art. 182 Ordynacji podatkowej). Powinny przy tym dopuścić wszystkie dowody możliwe do przeprowadzenia, które mogą wyjaśnić spór pomiędzy organami a stronami postępowania.
Nie można, jak uczyniły to organy podatkowe w niniejszym postępowaniu, przyjąć z góry za udowodnione okoliczności zawierania przez stronę skarżącą transakcji z firmą duńską, tylko na podstawie dokumentacji podmiotu duńskiego przekazaną przez administrację podatkową innego państwa, w szczególności gdy dokumentacja ta została jednostronnie wytworzona przez ten podmiot. Strona w toku postępowania kwestionowała rzetelność tych dowodów, wskazywała na możliwość sprzedaży ryby bezpośrednio przez szyprów lub na sprzedaż towaru przez jednostki rosyjskie. Wskazywała na konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów mających potwierdzić wiarygodność tych twierdzeń. Organy podatkowe odmówiły ich przeprowadzenia, dokonując oceny zebranego materiału dowodowego jedynie na podstawie otrzymanych od administracji duńskiej kopii dokumentów. Ocena dowodów, w sytuacji naruszenia norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych nie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, a stanowi jej przekroczenie (wyrok NSA z 13 czerwca 2000r. I SA/Ka 2160/98).
Nie przesadzając o wyniku postępowania, Sąd zauważa, że dla wydania ostatecznej decyzji w niniejszej sprawie konieczne będzie uzupełnienie materiału dowodowego. Dopiero wówczas organ podatkowy dokona oceny dowodów kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutów skargi odnoszących się do nie udostępnienia stronom oryginałów dokumentów, Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, w pełni podziela argumentację zaprezentowaną w wyroku z 7 listopada 2001r. sygn. akt I SA/II SA/Gd 2143/00, który znajduje się w aktach sprawy. Dotyczył on odmowy udostępnienia oryginałów dokumentów – pism Ministerstwa Finansów – w sprawie dotyczącej określenia skarżącym wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 rok. Z treści uzasadnienia wynika w jaki sposób powinno nastąpić udostępnienie oryginałów tych dokumentów. Odnośnie kopii faktur oraz innych dowodów otrzymanych z duńskiej administracji podatkowej, należy ponownie podkreślić, że materiały te stanowią jeden z dowodów w postępowaniu, których ocena musi uwzględniać całokształt okoliczności sprawy, łącznie z dowodami zebranymi w toku prowadzonego postępowania podatkowego.
Sąd nie podziela argumentów stron o naruszeniu przepisów umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Polską a Danią. Artykuł 26 tej umowy stanowił, że właściwe władze Umawiających się Państw będą wymieniały informacje konieczne do wykonywania niniejszej umowy oraz informacje dotyczące praw wewnętrznych Umawiających się Państw co do podatków objętych umową w takim zakresie, w jakim opodatkowanie, które one przewidują, jest zgodne z umową. Z przepisu tego wynika możliwość wymiany informacji nie tylko w celu wykonania umowy, ale także w innym zakresie co do podatków regulowanych tą umową.
Ze względu na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia stronom wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok, zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę, należało uchylić.
Skarga nie jest natomiast zasadna w części dotyczącej odmowy uzupełnienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji określającej stronom wymiar podatku dochodowego z 1996 rok. Zgodnie z art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej, strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia (...). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia było określenie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok, zaległości podatkowej oraz odsetek od tej zaległości na dzień wydania decyzji. Rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego, zawarte w decyzji z dnia [...] zawiera wszystkie wymienione powyżej elementy. Zarówno we wniesionym żądaniu uzupełnienia decyzji, jak i w złożonym odwołaniu skarżący zarzucali organom podatkowym, że niekompletność rozstrzygnięcia polega na błędzie w ocenie stanu faktycznego i prawnego przyjętego za podstawę podjętej decyzji.
Zarzuty przedstawione przez stronę mogłyby podlegać ocenie, gdyby przepisy prawa dopuszczały możliwość wniesienia żądania w zakresie uzupełnienia uzasadnienia. Artykuł 213 Ordynacji podatkowej nie daje jednak takiego uprawnienia. Okoliczności podnoszone przez strony, polegające na błędnych ich zdaniem ustaleniach stanu faktycznego bądź nieprawidłową subsumpcją stanu prawnego podlegają ocenie w postępowaniu odwoławczym albo w związku z wniesioną skargą do sądu administracyjnego.
Decyzja zawierała wadę w postaci niegramatycznego sformułowania słownego kwoty wysokości zobowiązania w podatku dochodowym za 1996r. Postanowieniem z dni [...],Urząd Skarbowy na podstawie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej sprostował błąd pisarski. Zastosowany tryb postępowania do usunięcia nieprawidłowości nie budzi zastrzeżeń.
W skardze zarzucono, że rozpatrzenie sprawy w zakresie wymiaru zobowiązania nastąpiło przedwcześnie bowiem postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku skarżących o uzupełnienie decyzji. Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. W myśl art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Powyższe nie ma miejsca w tej sytuacji rozpoznawanej sprawy. Można jedynie stwierdzić, że zasadnym byłoby rozpatrzenie odwołania od decyzji w przedmiocie żądania uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji, najpóźniej wraz z rozpatrzeniem odwołania od decyzji wymiarowej. Tak też uczyniono w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę postępowanie organów podatkowych w zakresie uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji nie zawierało uchybień powodujących konieczność wyeliminowania decyzji w tej części z obiegu prawnego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok; a na podstawie art. 151 cytowanej ustawy, w części dotyczącej odmowy uzupełnienia rozstrzygnięci decyzji, oddalił skargę.
Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji w trybie art. 152, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI