I SA/GD 410/24

I SA/Gd 410/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 76/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-07
III FZ 77/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-10
III FZ 78/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 marca 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.48.2024.2.AK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) po rozpatrzeniu zażalenia W.N. (dalej: Skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik) z dnia 8 stycznia 2024 roku, którym odmówiono Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych wskazanych w zawiadomieniu nr [...].
W uzasadnieniu Dyrektor podał, że Naczelnik będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego m.in. na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] z dnia 20 sierpnia 2020 roku.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2023 roku Skarżący w oparciu o przepis art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. , poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) złożył wniosek o wydanie postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia 4 maja 2023 roku Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego z dnia 20 sierpnia 2020 roku nr [...].
Postanowieniem z dnia 3 lipca 2023 roku Dyrektor utrzymał ww. postanowienie w mocy.
Pismem nr [...] z dnia 6 listopada 2023 roku Naczelnik zawiadomił Skarżącego o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 20 sierpnia 2020 roku nr [...] w kwocie 238,73 zł. Zawiadomienie doręczono Skarżącemu18 listopada 2023 roku.
W dniu 7 grudnia 2023 roku Skarżący złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego wniosku.
Naczelnik pismem z dnia 8 grudnia 2023 roku wezwał Skarżącego do szczegółowego wyjaśnienia i uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących o braku Pana winy w uchybieniu ww. terminowi.
Pismem z dnia 29 grudnia 2023 roku Skarżący omówił udzielania wyjaśnień wskazując, że informacje te w myśl przepisów prawa podlegają szczególnej ochronie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po odwołaniu się do treści art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.), stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Jednocześnie Dyrektor wyjaśnił, że termin ten winien być liczony od dnia doręczenia Skarżącemu zawiadomienia nr [...] z 6 listopada 2023 roku o wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 20 sierpnia 2020 roku o nr [...]. W zawiadomieniu organ egzekucyjny pouczył Skarżącego o treści art. 64c § 7 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 roku) zgodnie z którym, Skarżący mógł wystąpić z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie doręczono elektronicznie za pośrednictwem ePUAP w dniu 20 listopada 2023 roku. Zatem termin na złożenie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych upłynął w dniu 4 grudnia 2023 roku.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Wydanemu postanowieniu oraz skarżonemu organowi administracji zarzucił :
1. Błędne ustalenie stanu prawnego sytuacji wskazanej w wydanym postanowieniu, poprzez przyjęcie, że w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2022r. sygn. akt I SA/Gd 615/22, w sposób bezpośredni związanym z przedmiotowym tytułem wykonawczym o numerze [...], na skutek błędnego zaliczenia przez organ egzekucyjny zajętych środków, wymagane jest ponowne wystąpienie z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych;
2. Brak uznania pod względem prawnym, zarówno przez Dyrektora jak i Naczelnika pierwotnie złożonego w sprawie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych z dnia 4 kwietnia 2023 r., za nadal obowiązujący;
3. Niezgodne ze stanem rzeczywistym przedstawienie sytuacji prawnej, opisanej w wydanym postanowieniu Dyrektora mającej w stopniu znacznym wpływ na zaistniałą sytuację, poprzez celowe przedstawianie faktów niezgodnie ze stanem rzeczywistym;
4. Celowe fałszowanie dokumentów na korzyść organu egzekucyjnego, co wynika z analizy sytuacji prawnej przedstawionej w wydanym postanowieniu;
5. naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, oraz art.7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i poprzez swoje działanie wydanie przyzwolenia na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny i wadliwe tym samym określenie statusu prawnego prowadzonego postępowania i naruszenie tym samym moich praw jako osoby zobowiązanej oraz zasad państwa praworządnego;
6. naruszenie art 7, 7a i 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, poprzez uznanie, że zasadnym jest stanowisko Naczelnika, dotyczące żądania wystąpienia z ponownym wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, po umorzeniu wydanego postanowienia przez Dyrektora;
7. celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad prawo do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej, oraz zaprzecza uprawnieniom i obowiązkom nadanym Dyrektorowi przez ustawodawcę;
W związku z powyższym Skarżący wniósł o :
a) rozpatrzenie skargi na rozprawie i uchylenie skarżonego postanowienia Dyrektora oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika w całości:
b) stwierdzenie, że doszło do obrazy przepisów: kodeksu postępowania administracyjnego (art.6, 7, 7a, 8, 9 k.p.a), ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieuwzględnienie przez Dyrektora, jako organu odwoławczego przy wydawania postanowienia, skutków prawnych wynikających ze złożonego w terminie przewidzianym w przepisach prawa tj. w dniu 4 kwietnia 2023 r. wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego o numerze [...];
c) uznanie, że złożony pierwotnie w dniu 4 kwietnia 2023 r. wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych jest nadal obowiązujący, a tym samym nie zaistniała sytuacja wymagająca wystąpienia do Naczelnika z ponownym wnioskiem w tym zakresie;
d) uznanie, że Dyrektor w wydanym postanowieniu naruszył zasadę praworządności poprzez niezgodne ze stanem rzeczywistym przedstawienie stanu rzeczywistego postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika do wynagrodzenia za pracę z dnia 2 lutego 2022 r. (zawiadomienie nr [...]) uchylonego postanowieniem Dyrektora z dnia 19 maja 2022 r. o numerze 2201-IEE.711.91.105.2022.BT;
e) ukaranie obu organów administracji, to jest Dyrektora oraz Naczelnika karą grzywny, za niewłaściwe i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa przedstawianie faktów co stanowi naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzenie takiej grzywny przewidują.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Na zasadzie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest zasadniczo od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Poza tym, wnosząc o przywrócenie terminu, strona musi dopełnić uchybionej czynności.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący dopełnił czynności, dla której termin był przewidziany, bowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył również podanie o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
W ocenie Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił jednak braku winy w niedochowaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 397-399). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04, niepublikowane). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła przewidzieć i usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2008 r., II OZ 1231/08, CBOSA). Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie Skarżący, pomimo wezwania organu egzekucyjnego, nie podał jakiejkolwiek okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Art. 58 § 1 k.p.a. nie pozostawia miejsca na inną wykładnię niż zaprezentowana przez Dyrektora w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ przywrócenie terminu dopuszczalne jest wyłącznie w sytuacji wykazania braku winy strony.
Trafnie przy tym podkreślił Dyrektor, że termin do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych winien być liczony od dnia doręczenia Skarżącemu zawiadomienia nr [...] z dnia 6 listopada 2023 roku o wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 20 sierpnia 2020 roku o nr [...]. W zawiadomieniu organ egzekucyjny pouczył Skarżącego o treści art. 64c § 7 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 roku) zgodnie z którym, Skarżący mógł wystąpić z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie doręczono elektronicznie za pośrednictwem ePUAP w dniu 20 listopada 2023 roku. Zatem termin na złożenie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych upłynął w dniu 4 grudnia 2023 roku.
Na marginesie należy wyjaśnić, że kwestie związane z prawidłowością postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego, w tym rozpatrzenia wniosku z dnia 4 kwietnia 2023 r. o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, wychodzą poza zakres rozpatrywanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi – jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.