I SA/Gd 407/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-07-28
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodudarowiznasamochód firmowydokumentacjareprezentacjareklamaksięgowość

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że darowizna czynszu na rzecz stowarzyszenia była prawidłowo odliczona od dochodu.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok. Skarżący kwestionowali decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, odmawiając zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na eksploatację prywatnego samochodu, zakup części komputerowych oraz darowizny czynszu na rzecz stowarzyszenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając częściowo zasadność zarzutów skarżących, w szczególności w zakresie darowizny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę H. i J. K. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z eksploatacją prywatnego samochodu (nadwyżka ponad limit kilometrówki), zakupem części komputerowych (twardy dysk) oraz darowizną czynszu na rzecz Stowarzyszenia "A". Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że umowa darowizny czynszu była prawnie skuteczna i powinna być odliczona od dochodu. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych co do braku podstaw do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na eksploatację samochodu (ze względu na brak właściwego udokumentowania) oraz zakupu twardego dysku (nie był on zamontowany ani planowany do przynoszenia przychodu w danym roku). Sąd uznał również, że wydatki na herbatę, soki i herbatniki dla pacjentów stanowią koszty reprezentacji i reklamy, podlegające limitowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli umowa darowizny jest prawnie skuteczna i stanowiła uszczuplenie majątku darczyńcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa darowizny czynszu była prawnie skuteczna, ponieważ zawierała essentialia negotii umowy darowizny i stanowiła wolę podatnika do bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Określa podstawę do orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jeśli narusza ona przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów z poszczególnego źródła to wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Aby wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, musi istnieć związek przyczynowy między wydatkiem a powstaniem lub zwiększeniem przychodu.

u.p.d.o.f. art. 23 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego w części przekraczającej kwotę wynikającą z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za jeden kilometr przebiegu.

u.p.d.o.f. art. 26 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa podstawę obliczenia podatku, w tym możliwość odliczenia kwot darowizn na określone cele, do wysokości 15% dochodu.

k.c. art. 888

Kodeks cywilny

Definiuje umowę darowizny jako zobowiązanie darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

k.c. art. 889 § 1

Kodeks cywilny

Wskazuje, że nie stanowią darowizny bezpłatne przysporzenia, gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu.

k.c. art. 710

Kodeks cywilny

Definiuje umowę użyczenia jako zobowiązanie użyczającego do zezwolenia biorącemu na bezpłatne używanie rzeczy.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów § 21

Określa zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym wymóg dokumentowania wydatków rachunkami.

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Reguluje kwestię niewykonalności uchylonej decyzji.

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizna czynszu na rzecz stowarzyszenia była prawnie skuteczną umową darowizny i powinna być odliczona od dochodu.

Odrzucone argumenty

Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków na eksploatację prywatnego samochodu bez odpowiedniego udokumentowania. Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu zakupu twardego dysku, który nie był zamontowany ani nie miał przynieść przychodu w roku podatkowym. Kwalifikacja wydatków na herbatę, soki i herbatniki jako podstawowego kosztu działalności, a nie kosztów reprezentacji i reklamy.

Godne uwagi sformułowania

Związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu, który jest następnie wielkością wyjściową dla obliczenia należnego podatku dochodowego za ten rok podatkowy. Każdy bowiem wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem związku z przychodami i racjonalności działania dla osiągnięcia przychodu. Wszelkie konkretne wydatki, które stanowią koszty uzyskania przychodów winny być udokumentowane fakturami lub rachunkami. Umowa darowizny polega na bezpłatnym, nieekwiwalentnym świadczeniu darczyńcy kosztem swojego majątku i nie wiąże się z uzyskaniem jakiegokolwiek dobra albo innego świadczenia w związku z przekazaną darowizną.

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Ewa Kwarcińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu, dokumentowania wydatków związanych z używaniem prywatnego samochodu w działalności gospodarczej, kwalifikacji wydatków na reprezentację i reklamę oraz charakteru umowy darowizny w kontekście podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 1997 roku, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do obecnych przepisów i praktyki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy typowych problemów podatkowych, ale rozstrzygnięcie w kwestii darowizny czynszu jest interesujące z punktu widzenia interpretacji prawa cywilnego i podatkowego.

Darowizna czynszu odliczona od dochodu – kluczowa interpretacja sądu dla przedsiębiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 407/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Kwarcińska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Zbigniew Romała /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Romała Sędziowie NSA Sławomir Kozik (spr.) NSA Ewa Kwarcińska Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i H. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 70 (siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 października 2000 r. Urząd Skarbowy określił H. i J. K. podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 4.090,20- zł, zaległość podatkową w kwocie 1.778,30- zł oraz odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie 1.746,60- zł.
Podstawę określenia zobowiązania w podatku dochodowym w kwocie 13.488,- zł stanowił łączny dochód H. i J. K. w kwocie 36.563,92- zł wyliczony z uwzględnieniem skorygowanych do kwoty 8.081,62- zł kosztów uzyskania przychodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez H. K.
Urząd Skarbowy zakwestionował m.in. zasadność zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez H. K. wydatków dotyczące zakupu części do komputera - twardego dysku w kwocie 888,34- zł, reprezentacji i reklamy powyżej przysługującego limitu 0,25 % przychodu, w kwocie 182,79- zł, eksploatacji samochodu osobowego wykorzystywanego w działalności gospodarczej udokumentowanego "kilometrówką" przy jednoczesnym braku dokumentów źródłowych potwierdzających fakt poniesienia kosztu w kwocie 3.601,64- zł. Ponadto Urząd Skarbowy nie uwzględnił możliwości odliczenia od dochodu darowizny dokonanej przez J. K. do wysokości limitu 15 % uzyskanego dochodu w kwocie 18.130,95- zł, stanowiącą równowartość czynszu w kwocie 2.800,- zł, za nieodpłatnie użyczony lokal mieszkalny Stowarzyszeniu "A", ponieważ pozostaje w sprzeczności z istotą darowizny w rozumieniu art. 26 ust. 1pkt 1 stawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
H. i J. K. w odwołaniu od powyższej decyzji wnieśli o zmianę decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 11 października 2000 r. i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 29 stycznia 2001 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 11 października 2000 r.
Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn.zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Interpretacja powyższego przepisu wskazuje, iż aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzi związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu, który jest następnie wielkością wyjściową dla obliczenia należnego podatku dochodowego za ten rok podatkowy. Zatem zaliczenie konkretnego wydatku do kosztów uzyskania przychodu uzależnione jest od wykazania związku tego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą i od właściwego udokumentowania. Każdy bowiem wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem związku z przychodami i racjonalności działania dla osiągnięcia przychodu. Natomiast z poniesionych wydatków za koszty uzyskania przychodu uznać można jedynie tylko te, które zostały udokumentowane i zaewidencjonowane w przypisanej prawem formie.
Organ odwoławczy przedstawił, że zgodnie z treścią art. 23 ust. l pkt 46 ww. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem pkt 36, z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego lub innego samochodu o dopuszczalnej ładowności nie przekraczającej 500 kilogramów, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika – w części przekraczającej kwotę wynikającą z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za jeden kilometr przebiegu, określonej w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra, obowiązującej w przedsiębiorstwach państwowych; w celu ustalenia faktycznego przebiegu samochodu podatnik jest obowiązany doprowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu według określonego wzoru.
Biorąc pod uwagę powyższe Izba Skarbowa stwierdziła brak podstaw do uznania jako kosztu uzyskania przychodu wydatków w kwocie 3.601,64 zł stanowiącej nadwyżkę ponad poniesione wydatki w związku z używaniem prywatnych samochodów osobowych dla celów prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 1996r. w sprawie wzoru ewidencji przebiegu pojazdu (Dz.Urz. Min. Fin Nr 25, poz. 137) ewidencja winna zawierać co najmniej następujące elementy: nazwisko i imię właściciela (podmiotu gospodarczego), adres oraz numer rejestracyjny pojazdu i pojemność silnika, a ponadto: numer kolejny wpisu, datę wyjazdu opis trasy wyjazdu (skąd - dokąd), cel wyjazdu, liczbę faktycznie przejechanych kilometrów, stawkę za l km, wartość, uwagi. Nadto stosownie do treści rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 148, poz. 720 z późn.zm.) oraz ust. 21 objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów wydatki z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na potrzeby działalności gospodarczej podatnika, należy wpisywać w tej kolumnie po zakończeniu miesiąca na podstawie miesięcznego zestawienia poniesionych wydatków wynikających z rachunków, zawierających lub uzupełnionych o numer rejestracyjny pojazdu. Suma wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów w poszczególnych miesiącach ustalona od początku roku podatkowego, nie może przekroczyć kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu za ten sam okres to jest kwoty wynikającej - z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za jeden kilometr przebiegu, określonej w odrębnych przepisach obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych.
Organ drugiej instancji wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że H. K. wykorzystywała do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą samochody osobowe marki Fiat 126 P o numerze rejestracyjnym [...] oraz Polonez o numerze rejestracyjnym [...], które nie były ujęte w ewidencji środków trwałych. Do kosztów uzyskania przychodu zaliczyła wartość wynikającą z obliczonej kilometrówki. Za podstawę do jej wyliczenia posłużyły rachunki za prywatne wizyty lekarskie. Na ich podstawie H. K. określała ilość przejechanych kilometrów i wyliczała wartość miesięcznych kosztów związanych z wykorzystywaniem prywatnego samochodu dla celów działalności gospodarczej. W ewidencji przebiegu pojazdu ewidencjonowano jedynie pojedyncze rachunki i faktury dokumentujące poniesione wydatki związane z bieżącą eksploatacją i użytkowaniem.
Izba Skarbowa stwierdziła, że w świetle ww. przepisów przedłożone przez H. K. kserokopie rachunków za wizyty lekarskie nie mogą stanowić podstawy do wyliczenia wartości miesięcznych kosztów związanych z wykorzystywaniem prywatnego samochodu dla celów działalności gospodarczej i w konsekwencji do zaliczenia ich w ciężar kosztów uzyskania przychodu. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997 r. sygn.akt I SA/Po 1236/96, w którym Sąd stwierdził, że "w celu ustalenia wielkości kosztów uzyskania przychodów konieczne jest porównanie faktycznych wydatków ujętych w księgach rachunkowych z kwotą wynikającą z ewidencji przebiegu pojazdu. Jeżeli faktyczne wydatki były niższe od ustalonego limitu to kosztem uzyskania przychodów jest kwota poniesiona i zarachowana w koszty, a nie limit wynikający z ewidencji. Wszelkie konkretne wydatki, które stanowią koszty uzyskania przychodów winny być udokumentowane fakturami lub rachunkami".
Stąd też zdaniem Izby Skarbowej na mocy ustawowego wyłączenia, określonego w art. 23 ust. l pkt 46 ww. ustawy do kosztów uzyskania przychodów nie może być zaliczona nadwyżka w kwocie 3.601,64 zł ponad udokumentowane wydatki dotyczące eksploatacji samochodów osobowych.
Izba Skarbowa uznała również za prawidłowe stanowisko Urzędu Skarbowego w kwestii nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez H. K. m.in. wydatków poniesionych na reprezentację i reklamę w kwocie 182,79zł, tj. w wysokości przekroczonego limitu 0,25 % przychodu i zakup części do komputera w kwocie 888,34 zł z uwagi na fakt, iż komputer nie był wprowadzony do ewidencji środków trwałych.
W odniesieniu do darowizny na rzecz stowarzyszenia Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji, iż kwota 2.800,- zł stanowiąca równowartość czynszu z tytułu użytkowania lokalu przez stowarzyszenie, z którego użytkownik został zwolniony, nie stanowi darowizny. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podstawę obliczenia podatku z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28 - 30 stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2 oraz 4 - 7 lub art. 25, po odliczeniu kwot: darowizn na cele naukowe, naukowo - techniczne, oświatowe l oświatowa- wychowawcze, kulturalne, kultury fizycznej i sportu, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów a także wspierania inicjatyw społecznych w zakresie budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę - łącznie do wysokości nie przekraczającej 15 % dochodu.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 888 kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Nadto stosownie do treści art. 889 § l k.c. nie stanowią darowizny bezpłatne przysporzenia, gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu. Instytucja prawna darowizny określona w art. 888 - 902 k.c. stanowi, iż polega ona na bezpłatnym, nieekwiwalentnym świadczeniu darczyńcy kosztem swojego majątku i nie wiąże się z uzyskaniem jakiegokolwiek dobra albo innego świadczenia w związku z przekazaną darowizną. Do takich innych umów uregulowanych przepisami kodeksu cywilnego prawo zalicza między innymi umowę użyczenia, nieodpłatnego zlecenia czy przechowania. Istotą umowy darowizny jest również wzbogacenie obdarowanego, a zdaniem organu w przedmiotowej sprawie wzbogacenie stowarzyszenia nie miało miejsca.
Konkludując Izba Skarbowa stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do uznania, że nieodpłatne użyczenie lokalu na rzecz Stowarzyszenia "A" odbyło się kosztem majątku podatnika, tym samym nie była to darowizna w rozumieniu art. 888 k.c., a co za tym idzie nie była to również darowizna w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem czynności podatnika nie skutkowały pomniejszeniem jego majątku.
W ocenie organu drugiej instancji strony zawarły umowę użyczenia zgodnie z treścią art. 710 i nast. k.c. i przez tą umowę użyczający zobowiązał się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Istotne dla tej umowy są dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas i nieodpłatność. Użyczenie różni się tym od darowizny, że korzyści jakie uzyskuje biorący rzecz nie polegają na uszczupleniu majątku osoby użyczającej.
H. i J. K. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 stycznia 2001 r. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi i w piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2001 r. skarżący podnieśli, że prawidłowo zaliczyli do kosztów uzyskania przychodu wydatki związane z używaniem prywatnego samochodu w działalności gospodarczej, które zostały prawidłowo udokumentowane dołączonymi 504 rachunkami, na których podane zostały adresy miejsca udzielania porad, których wykonanie nie mogło odbyć się inaczej niż samochodem. Przebieg pojazdu uwidoczniony jest w książkach przebiegu pojazdu.
Zdaniem skarżących zasadnie zmniejszyli dochód o koszt zakupu twardego dysku do komputera w kwocie 888,34 zł. Błąd w interpretacji organów wymiaru podatków polega na przyjęciu konieczności trwałego związania twardego dysku z konkretnym komputerem. W wypadku skarżącej istniała potrzeba posiadania twardego dysku do celów kształcenia bez konieczności posiadania komputera, gdyż dysk twardy tak samo jak dyskietka służyć może do pracy w urządzeniach komputerowych jako element wymienny przenoszący określone dane na nim zgromadzone. Dysk twardy do komputera zakupiono w 1977 roku z zamiarem późniejszego wmontowania go do urządzenia ultrasonograficznego, który miał rozszerzyć usługi lekarskie, a zakupiony dysk służyć do ćwiczeń. Skarżąca wskazała, że planowała zakup ultrasonografu w pracy, w którym wykorzystywany miał być przedmiotowy dysk twardy.
W zakresie wydatków na zakup herbaty, soków czy herbatników dla pacjentów to były one traktowane jako podstawowy koszt prowadzonej działalności, gdyż stosownie do charakteru wykonywanego zawodu, nie można odmówić podania spragnionemu pacjentowi picia czy też jedzenia.
W ocenie strony skarżącej bezpodstawnie zakwestionowano darowiznę w postaci czynszu uczynioną przez J. K. dla Stowarzyszenia "A", gdyż strona faktycznie zawarła ze stowarzyszeniem umowę darowizny, a uczynienie tej darowizny uszczupliło majątek strony, gdyż wynajem lokalu w tak dobrym punkcie miasta wzbogaciłby stronę. Stowarzyszenie jednocześnie wzbogaciło się, gdyż nie musiało opłacać kwoty za wynajem niezbędnego lokalu.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę i na pismo procesowe skarżących wniosła o oddalenie skargi i wskazała, że w skardze do NSA skarżący poszerzyli zakres zarzutów, nie zgadzając się z nie uznaniem za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup dysku twardego, a w piśmie z dnia 6 lipca 2001 r. skarżący podważyli stanowisko organów podatkowych odnośnie wyłączenia z kosztów nadwyżki ponad ustawowy limit wydatków na reprezentację i reklamę niepubliczną. W ocenie organu taka praktyka jest niedopuszczalna, gdyż zgodnie z orzecznictwem NSA (wyrok z dnia 5 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 459/96) podatnik w skardze nie może poszerzać zarzutów o kwestie, które nie wywoływały jego zastrzeżeń w odwołaniu, bowiem w tym zakresie decyzja I instancji nie została zaskarżona.
Izba Skarbowa wskazała, iż dysk twardy może być elementem składowym komputera i nie urządzeniem samodzielnym. Zatem dysk ten nie może być wykorzystywany bez jego zainstalowania w innym urządzeniu skomputeryzowanym.
W odniesieniu do wydatków na zakup herbaty, soków i herbatników, to w ocenie organu nie mogą stanowić podstawowego kosztu uzyskania przychodów w działalności polegającej na leczeniu pacjentów i organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko co do kwalifikacji przedmiotowych wydatków jako wydatków na reprezentację i reklamę niepubliczną.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga H. i J. K. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarzuty w niej podniesione są częściowo uzasadnione, a zakres uchybień popełnionych przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej jest tego rodzaju, iż uznać należy, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 120 w zw. z art. 187 § 1 ordynacji podatkowej i art. 191 tej ustawy, w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zakwalifikowania zawartej umowy i pozbawienia skarżących możliwości skorzystania z ulgi podatkowej.
Zdaniem Sądu w swojej decyzji Izba Skarbowa w sprawie niniejszej dokonała nieprawidłowej oceny umowy zawartej w dniu 21 maja 1997 r. przez J. K. ze Stowarzyszeniem "A".
Wskazać należy, iż jak wynika z załączonej do akt sprawy umowy zawartej w dniu 21 maja 1997 r. zatytułowanej umowa darowizny, J. K. w okresie od dnia 1 czerwca 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. wynajął lokal mieszkalny przy ul. [...] w G. Stowarzyszeniu "A". W umowie określono m.in. miesięczny czynsz na kwotę 400,- zł. Dodatkowym oświadczeniem zawartym w tym samym dokumencie J. K. ww. kwotę czynszu podarował Stowarzyszeniu "A". Z postanowień zawartych w przedmiotowej umowie jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zawiera ona zarówno essentialia negotii umowy najmu jak również umowy darowizny. Określono zarówno przedmiot najmu, którym jest szczegółowo opisany lokal, jak i wskazano na obowiązki stron oraz ściśle określono wysokość czynszu najmu. Ponadto w umowie tej przewidziano możliwość zmiany wysokości ustalonego czynszu najmu. W tym dokumencie zawarto również umowę darowizny, w której J. K. złożył również oświadczenie woli o darowaniu Stowarzyszeniu "A" czynszu miesięcznego w kwocie 400,- zł.
Uznać zatem należy, iż doszło do zawarcia prawnie skutecznej umowy darowizny, której wartość zgodnie z wolą strony skarżącej winna być odliczona od dochodu.
Jednakże w ocenie Sądu nie są zasadne pozostałe zarzuty skarżących. Słuszne w tej materii jest stanowisko Izby Skarbowej, że zaliczenie konkretnego wydatku do kosztów uzyskania przychodu uzależnione jest od wykazania związku tego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą i od właściwego jego udokumentowania.
I tak zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania, że obowiązujące przepisy dozwalają na zaproponowany przez skarżących sposób zaliczania do kosztów uzyskania przychodów kwot wydatkowanych na używanie w działalności gospodarczej samochodu nie wpisanego do ewidencji środków trwałych.
Mając na uwadze Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 148, poz. 720 z późn.zm.) oraz ust. 21 objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów wydatki z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na potrzeby działalności gospodarczej podatnika, zaliczone być mogą do kosztów uzyskania przychodów, jeśli te poniesione wydatki wynikają z rachunków, zawierających lub uzupełnionych o numer rejestracyjny pojazdu. Zatem dowodem poniesienia wydatku nie może być inny dokument niż tylko taki, który wprost wskazuje poniesienie tego wydatku i jego konkretną kwotę.
Słusznie zatem organ odwoławczy powołuje się na wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997 r. sygn.akt I SA/Po 1236/96, w którym Sąd stwierdził, że "w celu ustalenia wielkości kosztów uzyskania przychodów konieczne jest porównanie faktycznych wydatków ujętych w księgach rachunkowych z kwotą wynikającą z ewidencji przebiegu pojazdu. Jeżeli faktyczne wydatki były niższe od ustalonego limitu to kosztem uzyskania przychodów jest kwota poniesiona i zarachowana w koszty, a nie limit wynikający z ewidencji. Wszelkie konkretne wydatki, które stanowią koszty uzyskania przychodów winny być udokumentowane fakturami lub rachunkami".
Słusznie również organ II instancji stwierdził, że można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu kwot wydatkowanych na zakup herbaty, soków czy herbatników i by mogły one być traktowane jako podstawowy koszt prowadzonej działalności. Zaliczenie bowiem konkretnego wydatku do kosztów uzyskania przychodu uzależnione jest od wykazania związku tego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Rację mają organy podatkowe, iż skoro przedmiotem działalności gospodarczej jest leczenie ludzi, to nie można inaczej zakwalifikować ww. wydatków ponoszonych jak tylko na reprezentację i reklamę i uznać je tylko w ramach limitu.
Brak jest również w ocenie Sądu podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zakwestionowania możliwości zaliczenia przez stronę skarżącą do kosztów uzyskania przychodów poniesionych wydatków na zakup twardego dysku. Stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii w sprawie niniejszej jest prawidłowe, gdyż jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie nie tylko, że skarżąca nie posiadała komputera ani ultrasonografu, w którym mógł być on zamontowany, ale dysk ten nawet w planach skarżącej nie miał w roku 1997 przynosić przychodu, lecz służyć miał jedynie do ćwiczeń (i w rzeczywistości nie przyniósł przychodu w roku 1997).
Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II orzeczono na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI