I SA/Gd 405/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2018-07-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneprzedawnienieopłata dodatkowastrefa płatnego parkowaniaustawa o drogach publicznychKodeks postępowania administracyjnegoOrdynacja podatkowasądownictwo administracyjneWSA

WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając, że opłata za postój w strefie płatnego parkowania z 2012 r. uległa przedawnieniu zgodnie z ustawą o drogach publicznych.

Skarżący (Prezydent Miasta) zaskarżył postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy decyzję Naczelnika US o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania z 2012 r. Skarżący argumentował, że zajęcie rachunku bankowego przerwało bieg terminu przedawnienia na podstawie Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że opłata przedawniła się zgodnie z 5-letnim terminem z ustawy o drogach publicznych, który nie jest przerywany przez środki egzekucyjne, a ustawa o finansach publicznych nie zmienia tej zasady.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Prezydenta Miasta na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania z dnia 10 lipca 2012 r. w kwocie 50 zł. Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając zobowiązanie za przedawnione na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Dyrektor IAS utrzymał to postanowienie w mocy, wskazując, że zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych (u.d.p.), obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym opłata powinna zostać uiszczona. Termin płatności upłynął 17 lipca 2012 r., zatem przedawnienie nastąpiło z końcem 2017 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że zajęcie rachunku bankowego Zobowiązanego przerwało bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej (O.p.), powołując się na przepisy ustawy o finansach publicznych (u.f.p.). Sąd oddalił skargę. Stwierdził, że art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi samodzielne i całościowe uregulowanie kwestii przedawnienia opłat z art. 13f u.d.p., nie przewidując możliwości przerwania ani zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Ustawa o finansach publicznych, stosowana na mocy art. 67, ma zastosowanie tylko do spraw nieuregulowanych w tej ustawie, a ponieważ u.d.p. zawiera szczególną regulację przedawnienia, ma ona pierwszeństwo. Sąd uznał, że przedawnienie nastąpiło z końcem 2017 r., a zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zajęcie rachunku bankowego nie przerywa biegu terminu przedawnienia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. Zastosowanie ma wyłącznie 5-letni termin przedawnienia określony w ustawie o drogach publicznych.

Uzasadnienie

Ustawa o drogach publicznych zawiera samodzielne i całościowe uregulowanie kwestii przedawnienia opłat dodatkowych za postój, nie przewidując możliwości przerwania ani zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Przepis art. 67 ustawy o finansach publicznych, odsyłający do Ordynacji podatkowej, ma zastosowanie tylko do spraw nieuregulowanych w tej ustawie, a ponieważ ustawa o drogach publicznych zawiera lex specialis w zakresie przedawnienia, ma ona pierwszeństwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

u.p.e.a. art. 59 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem zobowiązania.

u.d.p. art. 13f § 1

Ustawa o drogach publicznych

Pobieranie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłat za postój.

u.d.p. art. 40d § 3

Ustawa o drogach publicznych

Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata ta powinna zostać uiszczona.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § § 1, pkt 2, § 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 40d § ust. 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji § t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych § t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.d.p. art. 13 § 1 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Obowiązek ponoszenia opłat za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania.

K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 60 § pkt 7

Ustawa o finansach publicznych

Należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym.

u.f.p. art. 67 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Stosowanie przepisów K.p.a. i działu III O.p. do spraw nieuregulowanych u.f.p.

O.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego § t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257

Uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011 r. § § 4 ust. 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa § t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych § t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych § t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi § t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata dodatkowa za postój w strefie płatnego parkowania przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powinna zostać uiszczona, zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Przepis art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych stanowi samodzielne i całościowe uregulowanie kwestii przedawnienia tej opłaty, nie przewidując możliwości przerwania ani zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przerwania biegu przedawnienia nie mają zastosowania do opłat dodatkowych za postój, ponieważ ustawa o drogach publicznych zawiera przepis szczególny (lex specialis).

Odrzucone argumenty

Zajęcie rachunku bankowego w ramach postępowania egzekucyjnego przerwało bieg terminu przedawnienia należności na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych.

Godne uwagi sformułowania

wolą ustawodawcy było określenie jednego, nie podlegającego wydłużeniu, pięcioletniego terminu przedawnienia art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi samodzielną, zupełną, wystarczającą i prawidłową podstawę do uznania, że z upływem pięcioletniego terminu w tym przepisie wskazanego, przedawnia się obowiązek zapłaty m. in. opłaty z art. 13f tej ustawy.

Skład orzekający

Marek Kraus

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Stępień

sędzia

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia opłat dodatkowych za postój w strefie płatnego parkowania oraz relacji między ustawą o drogach publicznych a Ordynacją podatkową w kontekście przerwania biegu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności specyfiki opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia opłat parkingowych i interpretacji przepisów, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i finansowym.

Czy opłata za parkowanie sprzed lat może zostać przedawniona? WSA w Gdańsku wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 405/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2018-07-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Marek Kraus /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 3431/18 - Wyrok NSA z 2022-10-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 59 § 1, pkt 2, § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 1440
art. 40 d ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej jako "K.p.a."), art. 59 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta K. (dalej jako "Skarżący" lub "Wierzyciel") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 3 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku R. S. (dalej jako "Zobowiązany") na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 maja 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
2.1. Organ egzekucyjny - Naczelnik US, wszczął na wniosek wierzyciela – Skarżącego, postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 23 maja 2016 r., obejmującego należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w dniu 10 lipca 2012 r. w kwocie należności głównej 50 zł.
W oparciu o w/w tytuł wykonawczy organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r., podjął próbę dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku "A" S.A. (w odpowiedzi na ponaglenie Bank pismem z dnia 8 lutego 2018 r. poinformował o braku rachunku). Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego (wraz z odpisem zawiadomienia) Zobowiązanemu doręczono w dniu 19 sierpnia 2016 r.
2.2. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2018 r. - wydanym w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 59 § 3 u.p.e.a. – Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Zobowiązanego na podstawie w/w tytułu wykonawczego w związku z przedawnieniem zobowiązania nim objętego.
2.3. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego, Skarżący złożył zażalenie. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia wierzyciel wskazał, iż wbrew stanowisku organu, objęte przedmiotowym tytułem zobowiązanie nie przedawniło się oraz wniósł o uchylenie wydanego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
2.4.Postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji, przywołując treść art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., stwierdził, że w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy z dnia 23 maja 2016 r. obejmuje należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w dniu 10 lipca 2012 r.
Dyrektor IAS zaznaczył, iż w myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm. – dalej jako "u.d.p."), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13f ust. 1 u.d.p., za nieuiszczenie opłat z powyższego tytułu pobiera się opłatę dodatkową. Stosownie do art. 40d ust. 3 u.d.p. obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata ta powinna zostać uiszczona.
Natomiast, jak stanowi § 4 ust. 3 - obowiązującej w dacie powstania przedmiotowej należności - uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat, opłatę dodatkową należy wnieść w terminie 7 dni od daty wystawienia zawiadomienia o opłacie dodatkowej.
Skoro zatem termin płatności opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w dniu 10 lipca 2012 r. upłynął z dniem 17 lipca 2012 r., to nie ulega wątpliwości, iż wbrew twierdzeniu wierzyciela - należność ta uległa przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2018 r.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor IAS zauważa, iż zawarta w powołanym wyżej art. 40d ust. 3 u.d.p. (dodana nowelą z dnia 29 lipca 2005 r.) regulacja kwestii przedawnienia odnosi się do wszystkich dodatkowych opłat i kar pieniężnych za niepłacenie płatnego parkowania. Przy czym, ustawodawca w/w przepisem nie wprowadził, ani wprost, ani przez odesłanie do innych ustaw, możliwości przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Tym samym należy wnioskować, że wolą ustawodawcy było określenie jednego, nie podlegającego wydłużeniu, pięcioletniego terminu przedawnienia obowiązku zapłaty należności wymienionych w art. 40d ust. 3 u.d.p. Analiza powyższego uregulowania dowodzi, że stanowi ono odrębne, a jednocześnie całościowe uregulowanie kwestii przedawnienia m. in. opłat pobieranych na mocy art. 13f u.d.p. Organ podkreślił, iż brak jest odesłania w tej ustawie do przepisów Ordynacji podatkowej lub jakiejkolwiek innej ustawy, oprócz poddania obowiązku uiszczenia tej opłaty (jej przymusowego ściągnięcia) przepisom o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 40d ust. 2 u.d.p.).
Zatem, skoro u.d.p. zawiera uregulowanie zakreślające pięcioletni okres wymagalności opłaty dodatkowej bez powiązania z innymi ustawami w tym zakresie, zdaniem Dyrektora IAS brak jest podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej, co oznacza, że nawet zastosowanie środka egzekucyjnego przewidzianego w u.p.e.a. nie skutkuje przerwaniem pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżone postanowienie Naczelnika US, którym umorzono postępowanie egzekucyjne, prowadzone do majątku Zobowiązanego na podstawie wystawionego przez Wierzyciela tytułu wykonawczego z dnia 23 maja 2016 r., jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że dochodzona należność przedawniła się a następnie umorzenie postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US oraz utrzymanie w mocy ww. rozstrzygnięcia przez Dyrektora IAS;
2) naruszenie przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, tj. zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 K.p.a.
Zdaniem Skarżącego, wskutek dokonania w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanego przy zastosowaniu art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej jako "O.p.") doszło do przerwania biegu pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania.
Skarżący wskazał, że opłata za parkowanie pojazdów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania ma charakter daniny publicznej, więc znajdują do niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 – dalej jako "u.f.p."), której treść art. 60 pkt 7 przywołał. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest przyjęcie, iż w myśl art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III O.p. Jako, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka opisana w art. 70 § 4 O.p. tj. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia należności wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony organ I jak i II instancji niezasadnie zastosował art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a i na tej podstawie dokonał umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Zobowiązanego.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
5.3. Stan faktyczny sprawy jest niesporny, zatem nie ma potrzeby jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadnienia. Na Zobowiązanym ciążył obowiązek uiszczenia opłaty wynikającej wprost z przepisów prawa na podstawie art. 13f u.d.p. Kwestią sporną jest jedynie zastosowanie do tego stanu faktycznego odpowiednich przepisów, regulujących przedawnienie należności dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym od Zobowiązanego w niniejszej sprawie i w konsekwencji prawidłowości umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Spór pomiędzy stronami postępowania dotyczy dopuszczalności stosowania art. 70 § 4 O.p. do opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, o których mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p. – a tym samym, czy w realiach rozpoznawanej sprawy doszło do przerwania biegu pięcioletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 40d ust. 3 u.d.p., ze względu na podjęcie próby zastosowania środka egzekucyjnego, o którym Zobowiązany został zawiadomiony (zajęcia rachunku bankowego). W konsekwencji chodzi o to, czy Naczelnik US jako organ egzekucyjny zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne, ze względu na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku.
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W myśl art. 59 § 4 u.p.e.a., postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.
Z powyższego wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Jedną z takich przyczyn, skutkujących koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny, jest upływ terminu przedawnienia egzekwowanej należności. Przyczyną wygaśnięcia obowiązku jest w takiej sytuacji przedawnienie, które wiąże się z umarzającym działaniem czasu.
Kwestia możliwości badania przez organ egzekucyjny, czy obowiązek wygasł nie budzi wątpliwości w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a., który daje organowi prawo badania dopuszczalności egzekucji. Jednocześnie wyłącza zaś prawo organu do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Orzecznictwo dopuszcza w szczególności badanie, czy egzekwowany obowiązek nadal istnieje (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 maja 1999 r. sygn. akt III SA 1321/98; wyrok NSA z dnia 4 października 2000 r. sygn. akt III SA 1525/99; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 170/10 – wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustalenie, że nastąpiło przedawnienie tej należności organ egzekucyjny (Naczelnik US) oraz Dyrektor IAS oparły na uregulowaniu zawartym w art. 40d ust. 3 u.d.p., przewidującym, że "obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13 f ust. 1 i art. 40 ust. 3, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 20a ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty i kary powinny zostać uiszczone".
Powołując się na powyższe uregulowanie organy uznały, że stanowi ono odrębne, a jednocześnie całościowe uregulowanie kwestii przedawnienia m. in. opłat pobieranych na mocy art. 13f u.d.p. Wskazały w tym zakresie na brak odesłania w tej ustawie do przepisów O.p. lub jakiejkolwiek innej ustawy, oprócz poddania obowiązku uiszczenia tej opłaty (jej przymusowego ściągnięcia) przepisom o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 40d ust. 2 u.d.p).
Nie uznały zatem, aby podstawę do zastosowania wobec spornej należności instytucji przerwania biegu terminu przedawnienia miał stanowić przepis art. 70 § 4 O.p., na mocy art. 67 w związku z art. 60 pkt 7 u.f.p.
Dokonując oceny prawidłowości stanowiska organów w tej sprawie trzeba na wstępie przypomnieć, że przepis o przedawnieniu obowiązku uiszczenia opłat wynikających z art. 13f u.d.p. (jak i innych opłat i kar przewidzianych w tej ustawie) ustawodawca wprowadził do ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. dopiero w drodze jej nowelizacji ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 179, poz. 1489), która weszła w życie z dniem 4 października 2005 r., a więc po 20 latach obowiązywania ustawy.
Dodając przepis art. 40d ust. 3 ustawodawca usunął zatem ten stan braku regulacji prawnej, a jednocześnie nie wprowadził, ani wprost ani przez odesłanie do innych ustaw, możliwości przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Można zatem zasadnie wnioskować, że wolą ustawodawcy było określenie jednego, nie podlegającego wydłużeniu, pięcioletniego terminu przedawnienia obowiązku zapłaty należności wymienionych w art. 40d ust. 3 u.d.p.
Przedmiotem sporu jest kwestia, czy powyższy stan prawny, obowiązujący od 2005 r., uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2010 r. na skutek wejścia w życie uchwalonej w dniu 27 sierpnia 2009 r. ustawy o finansach publicznych, która w art. 67 przewiduje, że "do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.)".
Zdaniem strony skarżącej powyższy przepis uprawnia do uznania, że do spornej należności, jako wymienionej w art. 60 u.f.p. niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publiczno-prawnym, należy zastosować art. 70 § 4 O.p., przewidujący przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
W ocenie Sądu pogląd ten jest nieuprawniony. Przepis art. 67 u.f.p. stanowi bowiem, że przepisy K.p.a. i odpowiednio – działu III O.p. stosuje się tylko do spraw nieuregulowanych tą ustawą. U.f.p. nie zawiera żadnej regulacji odnośnie przedawnienia należności wymienionych w art. 60, zatem mogą mieć w tym zakresie generalnie zastosowanie przepisy O.p. Jeżeli jednak odrębne uregulowanie kwestii przedawnienia przewidziane jest w ustawach szczególnych, to uregulowania te, jako lex specialis, mają pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym. Taką regulacją jest art. 40d ust. 3 u.d.p. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 644/16, publ. CBOSA).
Powyższy pogląd zaprezentowano także w doktrynie (T. Brzezicki, W. Morawski - Przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie, opubl. PPLiFS z 2011 r. nr 7-8, str. 25-29).
Nie można także znaleźć uzasadnionych podstaw do wnioskowania, że ustawodawca zamierzał celowo, poprzez u.f.p., pogorszyć sytuację osób zobowiązanych do uiszczenia opłat wymienionych w art. 40d ust. 3 u.d.p., w stosunku do stanu prawnego obowiązującego w okresie od 2005 r.
Przedstawione wyżej wywody, oparte na wykładni gramatycznej, historycznej i celowościowej, uprawniają do wniosku, że art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi samodzielną, zupełną, wystarczającą i prawidłową podstawę do uznania, że z upływem pięcioletniego terminu w tym przepisie wskazanego, przedawnia się obowiązek zapłaty m. in. opłaty z art. 13f tej ustawy.
Wobec powyższego – wbrew twierdzeniom Skarżącego – nie ma możliwości zastosowania do ww. opłaty regulacji w zakresie przerwania biegu terminu przedawnienia, określonej w art. 70 § 4 O.p. Nie ma zatem racji Skarżący, iż termin przedawnienia przedmiotowej należności nie upłynął, bowiem doszło do przerwania jego biegu. Sąd stwierdza, iż prawidłowym było uznanie, że w niniejszej sprawie termin przedawnienia opłaty dodatkowej za 10 lipca 2012 r. upłynął z końcem 2017 r.
Stwierdzenie przedawnienia należności dochodzonej w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obligowało organ egzekucyjny do umorzenia tego postępowania na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wydane w tym zakresie postanowienie odpowiada zatem prawu, podobnie jak utrzymujące je w mocy postanowienie organu II instancji.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę wydanych postanowień, a których nieprawidłową wykładnię i niezastosowanie zarzucił Skarżący.
W związku z tym za pozbawione uzasadnionych podstaw uznaje Sąd zarzuty naruszenia przepisów art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 K.p.a. Zasadnie bowiem uznały organy, że w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia dochodzonej należności, wobec czego organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne, a właściwy organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Sąd stwierdza w tym miejscu, że przeprowadzone przez organy postępowanie nie uchybiało również przepisom K.p.a.
Po dokonaniu kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
5.4. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI