I SA/Gd 403/25

I SA/Gd 403/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Marek Kraus /przewodniczący/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6h, art. 6c ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt SKO Gd/3364/24 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 13 czerwca 2024 r. Wójt Gminy Stegna określił P.K. wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w J. przy ul. [...] od 1 stycznia 2024 r. w kwocie 142,10 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 26 marca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że wobec braku właściwej deklaracji i niezłożenia wyjaśnień przez skarżącego zasadne było wszczęcie postępowania w sprawie.
Skoro wysokość opłaty została ustalona w oparciu o uzyskaną dokumentację, a świadczenie z tego tytułu jest świadczeniem publicznoprawnym i przymusowym związanym z wykonywaniem przez gminę obowiązku odbioru odpadów, stąd decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1.art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm.), dalej - u.c.p.g., poprzez:
• błędne ustalenie, że skarżący nie złożył stosownej deklaracji pomimo ciążącego na nim obowiązku, mimo że obowiązek ten po stronie skarżącego nigdy nie powstał, co skutkowało rażącym naruszeniem art. 6o ust. 1 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
2. § 1 uchwały Rady Gminy Stegna nr XXX/285/2021 z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty, oraz § 1 ust. 1 i § 2 uchwały Rady Gminy Stegna nr XXXIV/309/2022 z dnia 28 stycznia 2022 r. poprzez:
• ich błędne zastosowanie i przyjęcie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami oraz wysokości stawki, wynikających z tych przepisów, podczas gdy nieruchomość skarżącego powinna być zaliczana do nieruchomości niezamieszkałych;
3. § 1 ust. 10 załącznika do uchwały Rady Gminy Stegna nr XXXII/264/2017 z dnia 26 czerwca 2017 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Stegna zwanego dalej "Regulaminem" poprzez:
• jego pominięcie i niezastosowanie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, pomimo, że nieruchomość skarżącego powinna być zaliczana do nieruchomości niezamieszkałych, którymi w rozumieniu ww. Regulaminu są nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają tam odpady komunalne;
4. § 1 ust. 3 załącznika do uchwały Rady Gminy Stegna nr XXXII/264/2017 z dnia 26 czerwca 2017 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Stegna zwanego dalej "Regulaminem" poprzez:
• jego pominięcie i niezastosowanie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, pomimo, że nieruchomość skarżącego winna być zaliczana do nieruchomości niezamieszkałych gdyż skarżący nie jest mieszkańcem tej nieruchomości w rozumieniu ww. Regulaminu jak również nie są nimi jego klienci wynajmujący pokoje w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności polegającej na wynajmie obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania (vide zał. nr 10 - historia wpisu na Ceidg.gov.pl);
5. art. 6o ust. 1 u.c.p.g. poprzez:
• jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji, w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki do wezwania do złożenia korekty deklaracji, albowiem nie istniały żadne podstawy do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;
6. art. 6c ust. 1, 2 i 2b u.c.p.g. poprzez:
• ich błędne zastosowanie i ustalenie, iż w nieruchomości skarżącego w części budynku zamieszkują mieszkańcy a w części nie zamieszkują mieszkańcy (tzw. nieruchomość mieszana), podczas gdy nieruchomość skarżącego powinna być zakwalifikowana do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady;
Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 111), dalej - O.p. poprzez:
• nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego,
• pominięcie przez organ drugiej instancji wszystkich dowodów skarżącego,
- co skutkowało dowolnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i dowolnym rozstrzygnięciem decyzji, mimo że przedmiotem dowodu były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy;
2. art. 120 O.p. poprzez:
• niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
• wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty, mimo że brak było podstaw do uznania, że po stronie skarżącego powstał obowiązek złożenia deklaracji;
3. art. 121 § 1 O.p., poprzez:
• prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych,
• zaniechanie działań niezbędnych dla wyjaśnienia wszelkich okoliczności stanu faktycznego;
4. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez:
• zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
• niedostateczne rozważenie istotnych dla sprawy okoliczności z pominięciem stanowiska skarżącego przedstawionego w siedzibie organu oraz wyrażonego w piśmie z dnia 1 lipca 2024 r. i przyjęciem, że nieruchomość skarżącego należy kwalifikować jako nieruchomość w części zamieszkałą,
• pominięcie przedłożonej przez skarżącego umowy na odbiór odpadów,
• brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym;
5. art. 191 O.p., poprzez:
• dokonanie dowolnej, wybiórczej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, w sytuacji, gdy obowiązkiem organu jest dokonanie oceny całego zebranego materiału dowodowego w sprawie,
• brak odniesienia się do stanowiska prezentowanego przez skarżącego,
• wywiedzenie z materiału dowodowego wniosków sprzecznych z jego treścią, zasadami logiki i regułami doświadczenia życiowego,
- w konsekwencji błędne przyjęcie, że nieruchomość skarżącego należy kwalifikować jako nieruchomość w części zamieszkałą a w części niezamieszkałą;
6. art. 210 § 4 O.p. poprzez:
• brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił przeprowadzenia dowodów z pisma procesowego skarżącego z dnia 1 lipca 2024 r.,
• brak odniesienia się do prezentowanego przez P.K. stanowiska, że nieruchomość skarżącego nie jest zamieszkała i powinna być zaliczana do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady,
• brak pouczenia przez organ pierwszej instancji o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie i brak odniesienia się do tego zarzutu przez organ drugiej instancji,
7. art. 233 § 1 O.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy organ drugiej instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie z uwagi na brak podstaw do nałożenia opłaty tj.:
• niepowstania obowiązku podatkowego,
• przedłożenia przez skarżącego umowy na odbiór odpadów,
• fakt, że nieruchomość skarżącego jest nieruchomością, na której nie zamieszkują mieszkańcy,
8. art. 7, 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej - k.p.a. poprzez:
• brak ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy (rozbieżności pomiędzy fakturami za wodę a informacją P. o ilości zużytej wody, umowy zawartej z uprawnionym podmiotem do odbioru odpadów komunalnych, spełnienia przesłanek do ustalenia nieruchomości, jako niezamieszkałej),
• brak wszechstronnego i wnikliwego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego,
• brak podjęcia z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
• brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący umożliwiający dokonanie oceny dowodów w sposób swobodny, a nie dowolny,
• brak stosownego pouczenia przez organ I instancji, w sytuacji gdy pouczenie strony o prawie wniesienia odwołania jest koniecznym elementem każdej decyzji administracyjnej.
Na podstawie art. 134 § 1, 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Wójta Gminy Stegna z dnia 13 czerwca 2024 r. nr GO-0.6232.10.3.2563.2024/52/20/16 w całości, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc ojej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest zasadność i prawidłowość ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należnej za okres od 1 stycznia 2024 r. W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Jak wynika z treści art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku ,organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z przepisem art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.
W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Stanowi o tym przepis art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Wójt Gminy Stegna pismem z 18 kwietnia 2024 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia korekty deklaracji w sprawie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze zmianą danych będących podstawą ustalania wysokości należnej opłaty, stosownie do postanowień uchwały Rady Gminy Stegna nr XXXVI 1/334/2022 z 29 kwietnia 2022 r.. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie ,zatem postanowieniem z 23 maja 2024 r. Wójt wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu 31 maja 2024 r..
Następnie 13 czerwca 2024 r. Wójt Gminy Stegna wydał decyzję, w której określił skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie § 1 i 2 uchwały Rady Gminy Stegna Nr XXX/285/2021 z 26 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty na terenie Gminy Stegna. Zgodnie z tym przepisem ustalenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy oraz właścicieli nieruchomości "mieszanych" tj. nieruchomości, na których w części budynku zamieszkują mieszkańcy, a w części nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, określonej w art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn ilości zużytej wody w roku poprzednim z danej nieruchomości oraz stawki opłaty określonej w § 2. Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w § 1 wynosi 10,79 zł za 1m3 zużytej wody.
W niniejszej sprawie określając skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ, w oparciu o informację właściwego P. ustalił, że w 2023 r. zużycie wody na przedmiotowej nieruchomości strony wynosiło 158 m3. Miesięczne zużycie wody (13,17 m3) razy stawka wynoszącą 10,79 zł daje miesięczną kwotę opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 142,10 zł.
W tej sytuacji Sąd uznał, że przeprowadzone postępowanie w niniejszej sprawie było prawidłowe i nie naruszało prawa.
W tym stanie faktycznym przypomnieć również należy, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej albowiem została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu. Polega ono w szczególności na odbiorze odpadów komunalnych. Opłata ta jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu w czystości). Obowiązek ten z mocy ustawy obejmuje również właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają tam odpady, o ile rada gminy postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych z tych nieruchomości (art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości). Oznacza to, że argumenty skargi w tej kwestii nie są zasadne.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących możliwości odbioru odpadów w sposób indywidualny należy zwrócić uwagę, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych, zatem odbiór odpadów jest świadczeniem obligatoryjnym gminy, za które pobierana jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiąca należność publicznoprawną.
Obowiązek ten nie może podlegać zmianom na podstawie umów cywilnoprawnych.
Mając to na uwadze Sąd orzekł w myśl art. 151 p.p.s.a..