I SA/Gd 396/24

I SA/Gd 396/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Marek Kraus
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 marca 2024 r., nr 2201-IEW.4121.20.2023/MB w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 6.917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z 15 marca 2024 r. po rozpatrzeniu odwołania K.F. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni nr 2208-SEW.4121.10.2023 z 12 października 2023 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej, całym majątkiem, jako byłego prezesa zarządu spółki E. Sp. z o.o., solidarnie z E. Sp. z o.o., za zaległości tej spółki z tytułu:
• pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za 10-12/2019 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę,
• pobranego a niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 10-11/2019 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę,
w niżej wymienionych kwotach:
| | | |Wysokość odsetek: |
|Rodzaj zobowiązania: |Okres: |Wysokość zaległości: | |
| |10/2019 r. |4.090,16 zł |1.770,00 zł |
|pobrany niewypłacony podatek dochodowy od osób fizycznych | | | |
|od wypłaconych wynagrodzeń | | | |
| |11/2019 r. |21.890,00 zł |9.327,00 zł |
| |12/2019 r. |22.567,00 zł |9.462,00 zł |
| | | |Wysokość odsetek: |
|Rodzaj zobowiązania: |Okres: |Wysokość zaległości: | |
| |10/2019 r. |16.909,53 zł |1.316,00 zł |
|pobrany niewypłacony zryczałtowany podatek dochodowy od | | | |
|osób fizycznych | | | |
| |11/2019 r. | 2.377,06 zł |1.013,00 zł |
- utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ przypomniał, że E. Sp. z o.o. nie uregulowała w terminie zobowiązań podatkowych wynikających ze:
1. złożonej deklaracji rocznej o zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-4R) za 2019 r., w której Spółka wykazała kwotę podatku do przekazania do urzędu skarbowego za październik, listopad i grudzień 2019 r.,
2. korekty deklaracji rocznej o zryczałtowanym podatku dochodowym za 2019 r., w której wykazała kwotę podatku do wpłaty za październik i listopad 2019 r.
Postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r. nr 2208-SEW.4121.10.2023 Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni wszczął w stosunku do skarżącego postępowanie w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako byłego prezesa zarządu E. Sp. z o. o., solidarnie z tą Spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za 10-12/2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz pobranego a niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 10-11/2019 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Wskazaną decyzją nr 2208-SEW.4121.10.2023 z 12 października 2023 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni orzekł o odpowiedzialności podatkowej, całym majątkiem, jako byłego prezesa zarządu E. Sp. z o.o. solidarnie z tą Spółką, za wyżej opisane zaległości .
W dniu 27 października 2023 r. skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od ww. decyzji z 12 października 2023 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej. W złożonym odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej oraz błąd w ustaleniach faktycznych w szczególności przez nie uwzględnienie funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 12 czerwca 2020 r., której przedmiotem było rozłożenie na raty m.in. zaległości podatkowe E. Sp. z o.o., co do których zaskarżoną decyzją orzeczono odpowiedzialność podatkową.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w efekcie realizowania przez Spółkę układu ratalnego wynikającego z ww. decyzji ratalnej z 12 czerwca 2020 r. rozkładającej Spółce na raty m.in. należności, co do których orzeczono o odpowiedzialności podatkowej należności te nie były wymagalne, a Spółka nie posiadała zaległości podatkowych, których termin płatności upływałby w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu E. Sp. z o.o. Ponadto stwierdził, że wskazanie przez organ pierwszej instancji terminu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki pozbawione było podstaw prawnych.
W ocenie strony organ błędnie uznał, że Spółka nie regulowała w terminie swoich zobowiązań podatkowych z tytułu pobranego, a niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc 10/2019 r., w sytuacji gdy na skutek przyznanego układu ratalnego ww. zobowiązanie to uzyskało nowy termin płatności (inny aniżeli wskazał to Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni).
Odnosząc się do tego argumentu odwołania organ przypomniał, że wbrew stronie spełnione zostały kryteria odpowiedzialności skarżącego.
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej wszczęto 14 sierpnia 2023 r. (data doręczenia postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni nr 2208-SEW.4121.10.2023 z 9 sierpnia 2023 r.), natomiast postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (będący jednocześnie wierzycielem przedmiotowych zaległości), dotyczące zaległości E. Sp. z o.o.:
• z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za 10-12/2019 r. zostało wszczęte: 11 marca 2020 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...],
• z tytułu pobranego a niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące 10-11/2019 r. zostało wszczęte: 11 marca 2020 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Z akt sprawy wynika, że skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu E. Sp. z o.o. od 1 sierpnia 2017 r.. Powołanie nastąpiło uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników E. Sp. z o.o. Z tej funkcji został odwołany uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników E. Sp. z o.o. z 22 października 2021 r. "z ustaleniem, że odwołanie stanie się skuteczne z dniem 28 października 2021 r."
Co za tym idzie - strona pełniła te obowiązki również w czasie, w którym upływały terminy płatności zaległości objętych decyzją. Obowiązki członka zarządu Spółki skarżący pełnił jednoosobowo.
Wskazano, że w przedmiotowej sprawie w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki nie ustalono majątku, z którego można byłoby skutecznie zaspokoić przedmiotowej zaległości podatkowe tej Spółki.
Prowadzone postępowanie egzekucyjne do majątku ww. Spółki wykazało, że:
• zajęcie rachunku bankowego Spółki w P. S.A. było bezskuteczne (bank poinformował o braku prowadzenia rachunku bankowego dla Spółki),
• z dokonanego zajęcia rachunku bankowego w M. S.A. uzyskano kwotę 144,55 zł, która została zaliczona na inne należności Spółki aniżeli objęte przedmiotową decyzją, następnie Bank informował o braku środków na rachunku Spółki,
• analiza systemu O. nie ujawniła posiadania przez Spółkę innych rachunków bankowych poza zajętymi w postępowaniu egzekucyjnym,
• Spółka figuruje jako właściciel samochodu osobowego wielozadaniowego KIA VEGA rok produkcji 2013 r. (zgodnie z informacją uzyskaną 21 stycznia 2023 r. z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców). Z ustaleń organu egzekucyjnego wynika, że pojazd nie posiada ważnych badań technicznych (ostatnie badanie pozytywne przeszedł w sierpniu 2021 r.), co - jak wskazał organ egzekucyjny - uprawdopodabnia brak posiadania tego majątku przez Spółkę jak i jego niską wartość rynkową. Organ egzekucyjny wskazał również, że z uwagi brak kontaktu z prezesem zarządu Spółki, brak siedziby Spółki oraz brak możliwości zlokalizowania jej majątku ruchomego w oparciu o posiadany materiał dowodowy, nie jest możliwe dokonanie zajęcia tego majątku,
• Spółka nie figuruje jako właściciele nieruchomości w Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych (wydruk z 27 stycznia 2023 r.),
• Spółka nie figuruje jako właściciel w rejestrze zastawów (zaświadczenie Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych z 1 lutego 2023 r.),
• Spółka nie figuruje jako właściciel w rejestrze jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m (wydruk z raportu wyszukiwania w kartotece z 8 lutego 2023 r.),
• Spółka nie posiada żadnych udziałów w innej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,
• analiza Jednolitych Plików Kontrolnych nie wykazała żadnej aktywności gospodarczej Spółki. Ostatnie dane dotyczące sprzedaży pochodzą z grudnia 2021 r., aktualnie Spółka nie składa Jednolitych Plików Kontrolnych,
• Spółka nie posiada aktualnego adresu siedziby. Ostatni adres siedziby Spółki mieścił się w biurze wirtualnym B. w G. W odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego ww. podmiot oświadczył, że z uwagi na brak regulowania zobowiązań dłużnika względem wynajmującego - umowa najmu ze Spółką wygasła 1 sierpnia 2022 r.,
• numer identyfikacji podatkowej Spółki został uchylony 15 listopada 2022 r.,
• z dokonanych zajęć u kontrahentów Spółki D. S.A., Z. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., J.K., M.1 Sp. z o.o. Sp. k., N. Sp. z o.o. nie uzyskano środków pozwalających na pokrycie należności Spółki objętych przedmiotową decyzją,
• z dokonanego zajęcia u kontrahenta S. LTD Sp. z o.o. uzyskano kwotę 56.495,54 zł, która została zaliczona na inne należności Spółki aniżeli objęte przedmiotową decyzją.
Akta sprawy potwierdzają zatem, że organ egzekucyjny podejmował szereg czynności egzekucyjnych, takich jak zajęcia rachunków bankowych, zajęcia wierzytelności Spółki, poszukiwanie nieruchomości i ruchomości, jednakże w ich wyniku nie ustalono majątku, z którego egzekucja byłaby skuteczna w stosunku do pozostałych objętych decyzją należności i pokryła istniejące zaległości podatkowe Spółki wraz z odsetkami za zwłokę.
Wskazano, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni postanowieniem z 9 lutego 2023 r. nr 2208-SEE.7113.4.122.2023.1.TP umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone z majątku E. Sp. z o.o. w zakresie przedmiotowych zaległości tej Spółki. Podsumowując, z uwagi iż w toku podejmowanych przez organy egzekucyjne działań do majątku Spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela zasadne jest stwierdzenie bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p.. W związku z powyższym w niniejszej sprawie zaistniała również druga pozytywna przesłanka warunkująca orzeczenie odpowiedzialności podatkowej strony, jako byłego prezesa zarządu E. Sp. z o.o. za przedmiotowe należności.
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy E. Sp. z o. o. oprócz objętych niniejszą decyzją zaległości podatkowych Spółka posiada zaległości wobec:
• Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z tytułu podatku od towarów i usług za 7/2021 i 9/2021 r.,
• Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek (wg. informacji uzyskanej w piśmie z 24 lutego 2023 r. nr [...]) na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okresy: 2, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11/2021, 3/2022-12/2022,
W tym okresie obowiązywały przepisy ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.) zgodnie z którymi dłużnik jest niewypłacalny, gdy:
1. utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, (art. 11 ust. 2 i ust. 5 ww. ustawy),
2. zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2, ust. 5 ww. ustawy).
Zatem "właściwym czasem" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości będzie zaistnienie jednej z w/w przesłanek, przy czym istotnym jest, która z tych okoliczności zaistnieje pierwsza. Dłużnik jest w takiej sytuacji obowiązany nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 ustawy ww. ustawy).
Ze złożonych przez Spółkę sprawozdań finansowych za 2017-2020 wynika, że zobowiązania Spółki przekraczały wartość jej majątku na dzień 31 grudnia 2020 r., bowiem wartość aktywów Spółki wynosiła na ten dzień 1.569.132,43 zł, zaś zobowiązania (z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych) 3.152.457,74 zł. Za pozostałe lata funkcjonowania Spółka nie składała sprawozdań finansowych. Zatem, nie ustalono, ażeby wystąpiła przesłanka ogłoszenia upadłości odnosząca się do sytuacji majątkowej, tj. stanu, w którym zobowiązania osoby prawnej przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
Natomiast jak wskazano Spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania, których opóźnienie w wykonaniu przekroczyło trzy miesiące. Najstarsze z nich to nieuregulowane zobowiązania wobec Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za 10/2019 oraz z tytułu pobranego a niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 10/2019.
Termin płatności pierwszego i drugiego z ww. zobowiązań upłynął 20 listopada 2019 r. Zarząd E. Sp. z o.o. winien zatem w 30 - dniowym terminie wskazanym ustawą prawo upadłościowe i naprawcze tj. licząc od 22 lutego 2020 r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Pomimo tego, zgodnie z informacją udzieloną przez Sąd Rejonowy Gdańsk- Północ w Gdańsku z 20 lutego 2023 r. wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego E. Sp. z o.o. nie został zgłoszony w czasie gdy skarżący pełnił zarząd w Spółce.
Wskazano także, że w trakcie toczącego się postępowania skarżący nie wskazał mienia należącego do E. Sp. z o.o., z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Tym samym zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu, o których mowa w art. 116 § 1 O.p..
Odnosząc się do odwołania organ przypomniał, że skarżący w złożonym odwołaniu argumentował, że w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu E. Sp. z o.o. Spółka realizowała decyzję ratalną Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 12 czerwca 2020 r. rozkładającą na raty zapłatę m.in. zaległości podatkowych, co do których orzeczono odpowiedzialność podatkową. W związku z tym zdaniem strony- w czasie pełnienia ww. funkcji zaległości objęte zaskarżoną decyzją nie były wymagalne (w związku ze zmianą terminów płatności zobowiązań spowodowanych wydaniem ww. decyzji ratalnej), a co za tym idzie nie można orzec o solidarnej odpowiedzialności podatkowej ze Spółką za te zaległości. Powyższa argumentacje pozostaje, w ocenie organu, nietrafna.
W ocenie organu na fakt istnienia ww. zaległości nie wpływa okoliczność wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni ww. decyzji ratalnej z 12 czerwca 2020 r., gdyż decyzja ta w żaden sposób nie powodowała przesunięcia niedochowanych przez Spółkę wynikających z przepisów prawa terminów płatności zobowiązań.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie organ uznał, że nie doszło do zarzucanych naruszeń przepisu art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że:
- zachodzą przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki, gdy na podstawie przyjętego w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego nie sposób przyjąć, że zachodziły przesłanki ogłoszenia upadłości spółki w trakcie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu oraz
- zachodzi - w przypadku zawarcia układu ratalnego - przesłanka z § 2 art. 116 O.p. t.j. odpowiedzialność dotyczy wyłącznie zaległości podatkowych, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez członka zarządu obowiązków członka zarządu. Zawarcie układu ratalne skutkowało zaś tym, że powstałe "zaległości podatkowe" miały termin płatności wskazany w ugodzie ratalnej (nowy termin płatności).
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Odpowiedzialność K.F. za przedmiotowe zaległości E. Sp. z o.o. została orzeczona na podstawie art. 116 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej , zgodnie z którym odpowiedzialność członków zarządu, a także byłych członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Z akt sprawy wynika, że skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu E. Sp. z o.o. od 1 sierpnia 2017 r. Powołanie nastąpiło uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników E. Sp. z o.o..
Z tej funkcji został odwołany uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników E. Sp. z o.o. z 22 października 2021 r. z ustaleniem, że odwołanie stanie się skuteczne z dniem 28 października 2021 r.
Organ uznał, że skarżący pełnił te obowiązki w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań Spółki ze wskazanych tytułów. Tym samym istniały podstawy do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K.F. jako prezesa zarządu E. Sp. z o. o. wraz z tą Spółką za ww. zaległości podatkowe tej Spółki.
Strona natomiast powoływała się na zawartą umowę ratalną i z takim stwierdzeniem organu się nie zgadzała.
Rolą Sądu zatem była ocena zasadności stanowiska stron w świetle przesłanek odpowiedzialności skarżącego na podstawie wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu, akta przedmiotowej sprawy potwierdzają, że organ egzekucyjny podejmował szereg czynności egzekucyjnych, takich jak zajęcia rachunków bankowych, zajęcia wierzytelności Spółki, poszukiwanie nieruchomości i ruchomości, jednakże w ich wyniku nie ustalono majątku, z którego egzekucja byłaby skuteczna w stosunku do objętych decyzją należności i pokryła istniejące zaległości podatkowe Spółki wraz z odsetkami za zwłokę.
Należy również wskazać, że z akt wynika, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni postanowieniem z 9 lutego 2023 r. nr 2208-SEE.7113.4.122.2023.1.TP umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone z majątku E. Sp. z o.o. w zakresie przedmiotowych zaległości tej Spółki. Podsumowując, z uwagi iż w toku podejmowanych przez organy egzekucyjne działań do majątku Spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela, zasadne jest stwierdzenie bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p.. W związku z powyższym w niniejszej sprawie zaistniała pozytywna przesłanka warunkująca orzeczenie odpowiedzialności podatkowej strony skarżącej jako byłego prezesa zarządu E. Sp. z o.o. za przedmiotowe należności.
Zgodnie z przepisem art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki, jeżeli wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne.
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy E. Sp. z o. o. oprócz objętych decyzją zaległości podatkowych Spółka posiada zaległości wobec Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z tytułu podatku od towarów i usług za 7/2021 i 9/2021 r. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za wskazane w decyzji okresy.
W tym okresie obowiązywały przepisy ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.) zgodnie z którymi dłużnik jest niewypłacalny, gdy:
1. utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, (art. 11 ust. 2 i ust. 5 ww. ustawy).,
2. zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2, ust. 5 ww. ustawy).
Zatem "właściwym czasem" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości będzie zaistnienie jednej z w/w przesłanek, przy czym istotnym jest, która z tych okoliczności zaistnieje pierwsza. Dłużnik jest w takiej sytuacji obowiązany nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 ustawy ww. ustawy).
Organ wskazał, że ze złożonych przez Spółkę sprawozdań finansowych za 2017-2020 wynika, że zobowiązania Spółki przekraczały wartość jej majątku na dzień 31.12.2020 r., bowiem wartość aktywów Spółki wynosiła na ten dzień 1.569.132,43 zł, zaś zobowiązania (z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych) 3.152.457,74 zł. Za pozostałe lata funkcjonowania Spółka nie składała sprawozdań finansowych. W tej sytuacji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie ustalił, ażeby wystąpiła przesłanka ogłoszenia upadłości odnosząca się do sytuacji majątkowej, tj. stanu, w którym zobowiązania osoby prawnej przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
Natomiast jak wskazano - Spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania, których opóźnienie w wykonaniu przekroczyło trzy miesiące. Najstarsze z nich to nieuregulowane zobowiązania wobec Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za 10/2019 oraz z tytułu pobranego a niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 10/2019.
Organ uznał, że termin płatności pierwszego i drugiego z ww. zobowiązań upłynął 20.11.2019 r. Zarząd E. Sp. z o.o. winien zatem w 30 - dniowym terminie wskazanym ustawą prawo upadłościowe tj. licząc od 22 lutego 2020 r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Pomimo tego, zgodnie z informacją udzieloną przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku z 20 lutego 2023 r. wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego E. Sp. z o.o. nie został zgłoszony, w czasie gdy skarżący pełnił zarząd w Spółce.
Organ zwrócił też uwagę, że w niniejszym postępowaniu skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości E. Sp. z o. o., a także, że w niniejszej sprawie nie zaistniała również przesłanka z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą członek zarządu spółki E. Sp. z o. o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki, jeżeli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W trakcie toczącego się postępowania skarżący nie wskazał bowiem mienia należącego do E. Sp. z o. o., z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odnosząc się do wniesionej skargi Sąd dostrzega , że istotą sporu jest to, iż skarżący twierdzi , że w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu E. Sp. z o.o. Spółka realizowała decyzję ratalną Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 12 czerwca 2020 r. rozkładającą na raty zapłatę m.in. zaległości podatkowych, co do których orzeczono jego odpowiedzialność podatkową. W związku z tym według strony skarżącej - w czasie pełnienia przez nią ww. funkcji w zarządzie E. Sp. z o.o. zaległości objęte zaskarżoną decyzją nie były wymagalne w związku ze zmianą terminów płatności zobowiązań spowodowanych wydaniem ww. decyzji ratalne), a co za tym idzie nie wystąpił stan niewypłacalności E. Sp. z o. o., związany z utratą przez Spółkę zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, których opóźnienie w wykonaniu przekraczało trzy miesiące i nie można było orzec o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego ze Spółką za te zaległości.
Powyższa argumentacja z uwagi na jej brak prawidłowego rozważenia przez organ w ocenie Sądu przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.
Sąd podziela trafność wywodu skargi , że pominięcie skutków układu ratalnego - tak jak wynika to ze stanowiska organu - powodować może konieczność akceptacji poglądu, że pomimo rozłożenia zaległości na raty i tak konieczne jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Takie stanowisko zaś nie jest, w ocenie Sądu, prawidłowe. Jednakże Sąd podkreśla, że dla oceny skuteczności wypełnienia przez osobę będącą członkiem zarządu spółki obowiązku terminowego zgłoszenia wniosku o upadłość jest złożenie w ustalonej dacie wniosku o układ ratalny , który to wniosek doprowadzi do jego zawarcia.
W tym stanie rzeczy z tej przyczyny skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy w tej istotnej dla sprawy kwestii nie pozwala przyjąć, że w dacie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu zachodziły przesłanki ogłoszenia upadłości.
Trafnie zdaniem Sądu strona skarżąca wywodzi także , że nawet przyjmując, że objęte układem ratalnym należności w dalszym ciągu miały charakter zaległości podatkowych, to w związku z zawartym ( na skutek złożenia wniosku we właściwym terminie) układem ratalnym i jego realizacją nie ma podstaw do przyjęcia, że w takiej sytuacji mamy do czynienia z utratą zdolności wykonywania wymagalnych zobowiązań.
Jest przeciwnie – jeżeli takie zobowiązania na podstawie porozumienia z wierzycielem (zawarcie układu ratalnego ) są realizowane.
Z zaskarżonej decyzji wynika , że organ drugiej instancji uznał, że objęte decyzją zobowiązania podatkowe - pomimo zawarcia układu ratalnego - mają w dalszym ciągu przymiot zaległości podatkowych i niezależnie od przesunięcia terminu płatności tych zobowiązań, członek zarządu ponosi na podstawie art. 116 O.p. odpowiedzialność osobistą.
Sąd zauważa, że to uproszczona wykładnia przepisu art. 116 O.p. gdyż tego rodzaju zaległości tracą podstawowy przymiot tj. wymagalność.
W związku z zawarciem układu ratalnego zaległości te nie są wymagalne w okresie obowiązywania układu ratalnego, jeżeli realizowane są warunki ich spłaty.
Uznać bowiem należy, że członek zarządu, który zawarł układ ratalny i zaciągnięte w układzie ratalnym zobowiązania były spłacane, , nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za te zaległości podatkowe na gruncie art. 116 O.p.
Należy przypomnieć także , że należności podatkowe mają określone terminy płatności. W przypadku zawarcia układu zmianie ulega termin ich płatności zgodnie z ustaleniami zawartymi w układzie ratalnym.
Koniecznym jest więc przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z zaległościami podatkowymi, ale - w związku z zawarciem układu ratalnego -specyficznymi, gdyż termin ich zapłaty został ustalony w układzie ratalnym.
Jak wynika z art. 116 § 2 O.p. członek zarządu ponosi odpowiedzialność za takie należności podatkowe ,których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu , a więc nie dotyczy to zaległości podatkowych, których termin płatności na podstawie porozumienia (układ ratalny) został pomiędzy stronami ustalony w odmienny sposób, i które były regulowane.
Oczywiście nie można pominąć, że w razie niedotrzymania terminu płatności rat może nastąpić - w warunkach określonych w przepisach - wygaśnięcie decyzji ratalnej. W takiej sytuacji - o ile ona wystąpi - może dojść do restytucji pierwotnych terminów płatności (pow. np. wyrok w sprawie III FSK 3509/21). Jednakże w obecnie rozpatrywanej sprawie takie okoliczności nie zostały dotychczas podniesione , a więc i ta kwestia wymaga wyjaśnienia.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja na mocy art. 145 § 1 c p.p.s.a. podlega uchyleniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a..