I SA/Gd 396/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę uznania zarzutu przedawnienia zobowiązań podatkowych, uznając doręczenia za skuteczne.
Podatnik wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Głównym zarzutem było przedawnienie zobowiązań podatkowych z tytułu VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały fikcję doręczenia zarówno zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, jak i tytułów wykonawczych. Podkreślono, że podatnik nie aktualizował swojego adresu, mimo obowiązku, a jego twierdzenia o braku zamieszkania pod wskazanym adresem nie były wystarczające do obalenia domniemania skuteczności doręczeń.
Sprawa dotyczyła skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające uznania za zasadny zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu było przedawnienie zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2009 r. oraz z tytułu wystawionych faktur VAT. Skarżący twierdził, że nie został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania ani o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, co skutkowało przedawnieniem należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały fikcję doręczenia zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej oraz art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono, że skarżący nie aktualizował swojego adresu zamieszkania, mimo obowiązku wynikającego z przepisów, a dane ewidencyjne organów podatkowych były w tym zakresie wiarygodne. Sąd stwierdził, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało skutecznie doręczone z dniem 3 grudnia 2014 r., a odpisy tytułów wykonawczych z dniem 13 lutego 2015 r. W związku z tym, bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony, a zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie prowadzenia postępowania i przeprowadzania dowodów, uznając je za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, ponieważ organ egzekucyjny prawidłowo zastosował fikcję doręczenia zgodnie z przepisami, a zobowiązany nie aktualizował swojego adresu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że procedura fikcji doręczenia została przeprowadzona prawidłowo. Wyjaśnienia Poczty Polskiej potwierdziły awizowanie przesyłki, a zobowiązany nie podał aktualnego adresu, mimo obowiązku. Adres widniał w bazach ZUS i Urzędu Skarbowego, a podatnik sam posłużył się nim w zeznaniu PIT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (33)
Główne
u.p.e.a. art. 34 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy procedury rozpoznawania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym przedawnienie obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu dotycząca wykonania, umorzenia, przedawnienia, wygaśnięcia lub nieistnienia obowiązku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
o.p. art. 150
Ordynacja podatkowa
Reguluje fikcję doręczenia pisma przez pocztę.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje fikcję doręczenia pisma przez pocztę.
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat).
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (wszczęcie postępowania karnego skarbowego).
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 34 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.e.i.p. art. 9 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników
Obowiązek aktualizacji danych identyfikacyjnych, w tym adresu.
o.p. art. 291b
Ordynacja podatkowa
Obowiązek aktualizacji adresu miejsca zamieszkania.
k.p.a. art. 76
Kodeks postępowania administracyjnego
Domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego.
o.p. art. 194
Ordynacja podatkowa
Domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie fikcji doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Prawidłowe zastosowanie fikcji doręczenia tytułów wykonawczych. Obowiązek aktualizacji adresu przez podatnika i korzystanie przez niego z danych ewidencyjnych organów. Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązań podatkowych z uwagi na nieprawidłowe doręczenia. Naruszenie przepisów K.p.a. w zakresie prowadzenia postępowania i przeprowadzania dowodów. Niewykazanie przez skarżącego błędu Poczty Polskiej w zakresie doręczenia i awizowania przesyłek.
Godne uwagi sformułowania
Procedurę zastosowania tzw. fikcji doręczenia przeprowadzono prawidłowo, tj. zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. Zobowiązany jednocześnie unika ona wskazania aktualnego adresu miejsca zamieszkania. Dane ewidencyjne, przetwarzane przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego są podstawowym źródłem wiedzy o podatniku. Uznanie zasadności argumentacji skarżącego co do bezskuteczności doręczenia przesyłki pocztowej prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że wymeldowanie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania uniemożliwia organom administracji prowadzenie wobec strony jakichkolwiek postępowań czy przesyłania korespondencji. Przyjęcie, że strona postępowania, jak w niniejszej sprawie, może uwolnić się od ciążących na nią zobowiązań podatkowych przez zwykle wymeldowanie się z adresu zamieszkania jest całkowicie nonsensowne i nie wymaga szerszego omówienia. Wobec faktu, że ww. przesyłkę pocztową awizowano w dniu 30 stycznia 2015 r. i powtórnie w dniu 9 lutego 2015 r., należy uznać ją za doręczoną z dniem 13 lutego 2015 r. Skarżący nie zdołał obalić domniemania prawidłowości doręczenia zastępczego, opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach, że poczta dopuściła się błędu prawidłowego doręczenia i awizowania przesyłki.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący
Ewa Wojtynowska
sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności fikcji doręczenia w postępowaniu egzekucyjnym i podatkowym, gdy podatnik nie aktualizuje adresu. Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniami i aktualizacją adresu. Interpretacja przepisów o przedawnieniu jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest aktualizowanie adresu przez podatników i jakie mogą być konsekwencje zaniedbania tego obowiązku, zwłaszcza w kontekście fikcji doręczenia. Jest to praktyczny przykład z zakresu prawa podatkowego i egzekucyjnego.
“Nieaktualny adres to prosta droga do utraty pieniędzy. Sąd wyjaśnia, dlaczego fikcja doręczenia działa na Twoją niekorzyść.”
Dane finansowe
WPS: 191 410,85 PLN
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 396/16 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2016-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Wojtynowska /sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 3407/16 - Wyrok NSA z 2018-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1619
art. 34§ 5w zw. z art. 17 01671 i art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 – dalej: u.p.e.a. ), po rozpoznaniu zażalenia M. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 września 2015 r., którym odmówiono uznania za zasadny zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
Naczelnik Urzędu Skarbowego - organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego – Pana M. M., na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...],[...],[...],[...],[...],[...] z dnia 23.01.2015 r., obejmujących zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu wystawionych faktur VAT za okres od 1 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. oraz w podatku od towarów i usług za okres: od 1 stycznia 2009 r. do 31 lipca 2009 r.
Jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wierzyciel wskazał decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 28 listopada 2014 r. określającą Panu M. M. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres: 01-7/2009 w wysokości odpowiednio: 72.930 zł, 66.629 zł, 82.166 zł, 71.445 zł, 54.523 zł, 55.719 zł, 31.604 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług z tytułu wystawionych faktur VAT, o których mowa w art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług za okres: 01-6/2009 w wysokości odpowiednio: 12.760 zł, 11.880 zł, 13.200 zł, 8.800 zł, 9.240 zł, 11.880 zł.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny dokonał w dniu 3 lutego 2015 r., zawiadomieniem z dnia 27 stycznia 2015r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A.
W dniu 4 lutego 2015r. Bank dokonał przelewu na rachunek bankowy organu egzekucyjnego środków pieniężnych w łącznej wysokości 191.410,85 zł. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego na wniosek małżonki zobowiązanego Pani A. M. kwotę 95.705,42 zł stanowiącą 1/2 część ogółu uzyskanych przez organ egzekucyjny środków pieniężnych wskutek realizacji zajęcia rachunku bankowego.
Nieskuteczne natomiast okazało się zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A., dokonane zawiadomieniem z dnia 27 stycznia 2015r., co wynika z pisma Banku z dnia 2 lutego 2015r.
Odpisy ww. tytułów wykonawczych przesłano stronie na adres: [...]. Przesyłka zawierająca ww. dokumenty została zwrócona nadawcy jako niepodjęta w terminie.
Pełnomocnik zobowiązanego trzynastoma oddzielnymi pismami z dnia 10 lutego 2015 r. (nadanymi w placówce pocztowej w tym samym dniu) wniósł do organu egzekucyjnego zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie administracyjnych ww. tytułów wykonawczych z dnia 23 stycznia 2015 r. oparty na przesłance przedawnienia egzekwowanego obowiązku, żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Rozpatrując sprawę ponownie (poprzednie postanowienie z dnia 13 marca 2015 r. zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej) Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Urząd Pocztowy do wyjaśnienia okoliczności doręczenia przesyłek listowych nr [...] - zawierającej zawiadomienie nr [...] i [...] - zawierającej odpisy tytułów wykonawczych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Biuro Ładu Korporacyjnego Poczty Polskiej S.A., na podstawie zapisów systemów informatycznych oraz oświadczeń zainteresowanych pracowników oświadczyło że przesyłki, adresowane do Pana M. M. na adres [...]:
nr [...] - w dniu 19 listopada 2014 r. skierowano na adres doręczenia i w tym samym dniu awizowano. Powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej sporządzono w dniu 27 listopada 2014 r.;
nr [...] - w dniu 30 stycznia 2015 r. skierowano na adres doręczenia i z powodu nieobecności adresata awizowano. Powtórne zawiadomienie sporządzono w dniu 9 lutego 2015 r.
Doręczyciel Poczty w przypadku niemożności doręczenia pisma każdorazowo pozostawia stosowne zawiadomienie w pocztowej skrzynce oddawczej adresata. Ponadto Urząd Pocztowy nie posiada pełnomocnictwa do odbioru korespondencji adresowanej do zobowiązanego. Nie ma również pisemnego oświadczenia o żądaniu dosyłania korespondencji na inny adres.
Ponadto organ egzekucyjny wezwał ZUS Inspektorat o udzielenie informacji o miejscu zamieszkania. Pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. Inspektorat ZUS wskazał adres: [...].
Postanowieniem z dnia 14 września 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego , działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił uznania za zasadny zarzutu wniesionego przez zobowiązanego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych w zakresie przedawnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: od 1 stycznia 2009 r. do 31 lipca 2009 r. oraz podatku od towarów i usług z tytułu wystawionych faktur VAT za okresy 1 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. Organ egzekucyjny stwierdził, że doszło do prawidłowego doręczenia zobowiązanemu - zarówno tytułów wykonawczych jak i zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nr [...] z dnia 13 listopada 2015 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy za udowodniony uznał fakt prawidłowego doręczenia zobowiązanemu przesyłki pocztowej zawierające pismo z dnia 13 listopada 2014 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. W pierwszej kolejności zauważyć bowiem należy, że wyjaśnienia złożone przez Biuro Ładu Korporacyjnego Poczty Polskiej pozwalają stwierdzić, że procedurę zastosowania tzw. fikcji doręczenia przeprowadzono prawidłowo, tj. zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że przesyłki pocztowej nr [...], adresowanej na podatnika, pracownikowi Poczty Polskiej nie udało się doręczyć w dniu 19 listopada 2014 r. Ponowną, bezskuteczną próbę doręczenia ww. przesyłki podjęto w dniu 27 listopada 2014 r. Przesyłkę tę należy zatem uznać za doręczoną z dniem 3 grudnia 2014 r.
Odnosząc się natomiast do adresu, na który przesłano ww. pismo, Dyrektor wskazał, że posłużenie się nim przez organ podatkowy było w pełni uprawnione. Jakkolwiek strona twierdzi, że nie mieszka pod adresem: [...], na dowód czego przedkłada poświadczenie wymeldowania z pobytu stałego wydane przez Urząd Gminy w dniu 22 lipca 2014 r. oraz potwierdzenie przyjęcia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na temat zakończenia działalności gospodarczej pod ww. adresem, to jednocześnie unika ona wskazania aktualnego adresu miejsca zamieszkania.
Analogiczną argumentację należy odnieść do kwestii doręczenia przesyłki pocztowej nr [...], zawierającej przeznaczone dla zobowiązanego odpisy tytułów wykonawczych. Dyrektor, podobnie jak organ pierwszej instancji, za udowodnione uznał, że przesyłkę tę należało uznać za skutecznie doręczoną skarżącemu z dniem 13 lutego 2015 r., znalazł tu bowiem zastosowanie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec faktu, że ww. przesyłkę pocztową awizowano w dniu 30 stycznia 2015 r. i powtórnie w dniu 9 lutego 2015 r., należy uznać ją za doręczoną z dniem 13 lutego 2015 r.
W sprawie doszło zatem do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie spornych tytułów wykonawczych, a egzekwowane na ich podstawie zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług nie uległy przedawnieniu, gdyż doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, zarzucając naruszenie:
art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7 i art. 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieprawidłowe ustalenie, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, podczas, gdy skierowana do egzekucji należność jest przedawniona ze względu na niepowiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;
art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie, a w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie przez organ dowodu z nagrania znajdującego się na płycie CD, z zeznań świadków oraz z wyjaśnień strony, których to przedmiotem miałaby być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy tj. niedoręczenie przesyłki zawierającej tytuły wykonawcze, a także innych pism kierowanych do skarżącego w związku z toczącymi się postępowaniami;
art. 123 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, o których informował skarżący, a w konsekwencji niezapoznanie się przez organ podatkowy z treścią dokumentu urzędowego tj. poświadczenia wymeldowania z pobytu stałego, co spowodowało błędne doręczenie przez organ wszelkich pism, a w szczególności tytułów wykonawczych skarżącemu oraz brak jego zawinienia, co skutkowało oparciem się przez organ na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym;
art. 8 w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierzetelny, z naruszeniem przepisów procesowych w zakresie doręczeń tj. postanowienia o wszczęciu postępowania oraz pisma zawierającego tytuły wykonawcze, a w konsekwencji pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu;
art. 44 K.p.a. poprzez błędne uznanie przez organ skutecznego dokonania doręczenia "per aviso" tytułów wykonawczych w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz postanowienia o rzekomym wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, podczas gdy osoby zamieszkujące pod adresem, na który wysyłane były pisma, niejednokrotnie informowały o fakcie wyprowadzenia się skarżącego;
art. 107 § 3 w zw. z art. 11, w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, określanej dalej jako p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przy rozstrzyganiu w przedmiocie zarzutów zobowiązanego przyjęta przez ustawodawcę procedura odwoławcza nie jest tożsama z modelem rozpoznawania środków odwoławczych w ogólnym postępowaniu administracyjnym (por. art. 34 u.p.e.a.).
Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozpoznawanie zarzutów odbywa się dwufazowo: (1) rozpatrzenie zarzutów i wydanie postanowienia oraz (2) wniesienie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutu. Pierwszy etap (1) odbywa się przed organem egzekucyjnym, natomiast drugi etap (2) prowadzony jest przed organem wyższego stopnia w stosunku do organu egzekucyjnego. O ile zarzuty wnieść może tylko zobowiązany, o tyle zażalenie na postanowienie w przedmiocie zarzutów może wnieść zobowiązany oraz wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym.
W rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że do podstawowych różnic przy rozpatrywaniu zarzutów i odwołań należy zaliczyć to, że postępowanie w trybie art. 34 u.p.e.a. przede wszystkim ogranicza się do rozpatrzenia samego zarzutu ("w zakresie zgłoszonych zarzutów") i nie obejmuje rozpoznania - tak jak w odwołaniach - całej sprawy. W doktrynie podkreśla się, że ewentualne wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej, i czyniąc to i wierzyciel i organ egzekucyjny oraz ich organy wyższego stopnia działałyby bez podstawy prawnej - czyli postanowienia ich kwalifikowałyby się do uznania za nieważne (por. Cezary Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; LEX).
Tak więc, dyspozycja art. 34 u.p.e.a., stanowiąca podstawę prawną skarżonego postanowienia, wskazuje na dwa rodzaje postanowień w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-7, pkt 9 i pkt 10 u.p.e.a. tj. postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów oraz postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. art. 34 § 4 u.p.e.a.), przy czym od obydwu postanowień przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 5 u.p.e.a.). Odnośnie przesłanek wymienionych w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca.
Organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów jest właściwy do tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 17 k.p.a.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu odwoławczego, należy wyjaśnić, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 stycznia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 września 2015 r., którym odmówiono uznania za zasadny zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega wyłącznie prawidłowość zastosowania przez organy przepisów u.p.e.a. Jak słusznie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 1999 r. (sygn. akt IV SA 1104/96), w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko i wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy przypomnieć, że ww. przepis art. 33 u.p.e.a. przyjmuje ogólną zasadę, że zarzuty można wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym artykule (zawiera enumeratywny katalog okoliczności, które mogą być podstawą zarzutu).
Zgodnie z jego treścią podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zarzut przedawnienia obowiązku dochodzonego na podstawie spornych tytułów wykonawczych.
Sąd podziela stanowisko organów co do bezzasadności zgłoszonego przez skarżącego zarzutu.
Zarówno zarzut, jak i zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany oparł na twierdzeniu, że nie zamieszkuje pod adresem [...] (za wyjątkiem 28 kwietnia 2015 r., kiedy to zobowiązany chwilowo zamieszkiwał pod tym adresem). Co istotne we wskazanym powyżej miejscu nie zamieszkiwał w czasie, kiedy doszło do doręczenia pisma nr [...] z dnia 13.11.2014 r. informującego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2009 r. do lipca 2009 r. z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z tego samego powodu strona utrzymuje, że nie doręczono jej odpisów tytułów wykonawczych.
Sąd, po analizie akt niniejszej sprawy, w szczególności dokumentacji zebranej na skutek ponownego jej rozpatrywania w I instancji, uważa że powyższy zarzut jest niezasadny, a organ egzekucyjny właściwie odmówił uznania za uzasadniony zarzutu przedawnienia zobowiązań podatkowych egzekwowanych na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej odniesienie się do kwestii przedawnienia wymagało odpowiedzi na pytanie, czy zobowiązanemu doręczono pismo nr [...] z dnia 13 listopada 2014 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2009 r. do lipca 2009 r. z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
W ocenie Sądu organy zasadnie uznały fakt prawidłowego doręczenia zobowiązanemu przesyłki pocztowej nr [...], zawierającej wskazane powyżej pismo. W pierwszej kolejności zauważyć bowiem należy, że wyjaśnienia złożone przez Biuro Ładu Korporacyjnego Poczty Polskiej pozwalają stwierdzić, że procedurę zastosowania tzw. fikcji doręczenia przeprowadzono prawidłowo, tj. zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią ww. artykułu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 - w przypadku doręczania pisma przez pocztę - poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ la). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że przesyłki pocztowej nr [...], adresowanej na skarżącego, pracownikowi Poczty Polskiej nie udało się doręczyć w dniu 19 listopada 2014r., bezskuteczną próbę doręczenia ww. przesyłki podjęto w dniu 27 listopada 2014 r. Przesyłkę tę należy zatem uznać za doręczoną z dniem 3 grudnia 2014 r. Nie ma przy tym wystarczających podstaw do stwierdzenia, że profesjonalny pracownik Poczty nie pozostawił zawiadomienia, o którym mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom strony błędny kod pocztowy na dokumencie awizo nie świadczy o tym, że przesyłkę próbowano doręczyć w miejscowości W. Adres strony na zawiadomieniu o możliwości odebrania pisma w placówce pocztowej nie jest elementem wymaganym przez prawo, a kopertę zaadresowano na miejscowość W. Odnosząc się natomiast do adresu, na który przesłano ww. pismo, wskazać należy, że posłużenie się nim przez organ podatkowy było w pełni uprawnione. Jakkolwiek strona twierdzi, że nie mieszka pod adresem: [...], na dowód czego przedkłada poświadczenie wymeldowania z pobytu stałego wydane przez Urząd Gminy w dniu 22 lipca 2014 r. oraz potwierdzenie przyjęcia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na temat zakończenia działalności gospodarczej pod ww. adresem, wystawione w dniu 16 września 2014 r. przez Wójta Gminy, to jednocześnie unika ona wskazania aktualnego adresu miejsca zamieszkania.
Należy mieć przy tym na uwadze, że adres: [...] figuruje w bazach danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego . W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 9 ust. ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników (Dz. U. z 2012 r. poz. 1314, ze zm.), podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10 tej ustawy (podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego i inni podatnicy prowadzący działalność gospodarczą), mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych (ust. 1 zd. 1). Natomiast w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy (art. 9 ust. 1d). Podobny obowiązek wskazany jest w art. 291b Ordynacji podatkowej. Jak wynika z informacji przekazanej przez Urząd Kontroli Skarbowej, w toku postępowania karnego skarbowego prowadzonego przeciwko M. M. w związku z nieprawidłowościami w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2009 r. do lipca 2009 r., stwierdzonymi decyzją z dnia 28 listopada 2014 r., nie ustalono innego adresu podatnika. Po wydaniu ww. decyzji podatnik również nie podał żadnego innego adresu.
Dane ewidencyjne, przetwarzane przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego są podstawowym źródłem wiedzy o podatniku. Zasadnie zatem organ podatkowy, chcąc skierować do podatnika korespondencję, opiera się na danych ujawnionych w ewidencji podatkowej, odnośnie między innymi adresu zamieszkania podatnika. Doręczenie tej korespondencji, przy zachowaniu przewidzianej prawem procedury będzie skuteczne nawet, jeśli podatnik twierdzi, że w tym miejscu nie zamieszkuje ale nie zaktualizował adresu (por. uzasadnienie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1904/13). Poprawność działania organu podatkowego w tym zakresie potwierdza fakt, że skarżący składając w formie elektronicznej w dniu 28 kwietnia 2015 r. zeznanie PIT 36L użył adresu [...].
Uznanie zasadności argumentacji skarżącego co do bezskuteczności doręczenia przesyłki pocztowej nr [...] prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że wymeldowanie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania uniemożliwia organom administracji prowadzenie wobec strony jakichkolwiek postępowań czy przesyłania korespondencji. Przyjęcie, że strona postępowania, jak w niniejszej sprawie, może uwolnić się od ciążących na niej zobowiązań podatkowych przez zwykle wymeldowanie się z adresu zamieszkania jest całkowicie nonsensowne i nie wymaga szerszego omówienia.
Słusznie przyjął organ odwoławczy, że niewiarygodne są twierdzenia zawarte w skardze, jakoby strona chwilowo znów zamieszkiwała w spornym miejscu w czasie składania zeznania podatkowego za 2014 r. Powyższe dowodzi, że zmiany adresu przez stronę skarżącą są fikcyjne i mają na celu uniknięcie zapłaty zaległego podatku. Co jednak jest już kwestią wtórną w sytuacji gdy skarżący żadnego innego adresu nie wskazał.
Analogiczną argumentację należy odnieść do kwestii doręczenia przesyłki pocztowej nr [...], zawierającej przeznaczone dla zobowiązanego odpisy tytułów wykonawczych.
Sąd za udowodnione uznał, że przesyłkę tę należało uznać za skutecznie doręczoną skarżącemu z dniem 13 lutego 2015 r., znalazł tu bowiem zastosowanie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 44 § 1 pkt 1 tej ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. osobiście do rąk adresata lub w przypadku nieobecności adresata - za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę.
Zgodnie z art. 44 § 2 cytowanej ustawy, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Na mocy art. 44 § 4 K.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wobec faktu, że ww. przesyłkę pocztową awizowano w dniu 30 stycznia 2015 r. i powtórnie w dniu 9 lutego 2015 r., należy uznać ją za doręczoną z dniem 13 lutego 2015 r.
Końcowo Sąd podkreśla, że zwrotne potwierdzenie odbioru, zarówno na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa (art. 194) jak i kodeksu postępowania administracyjnego (art. 76) stanowi dokument urzędowy, z którym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Natomiast skarżący nie zdołał obalić domniemania prawidłowości doręczenia zastępczego, opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach, że poczta dopuściła się błędu prawidłowego doręczenia i awizowania przesyłki. Okoliczności tych jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono.
Dlatego Sąd potwierdza wniosek organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, a egzekwowane na ich podstawie zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu wystawionych faktur VAT za okres od 1 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. oraz w podatku od towarów i usług za okres: od 1 stycznia 2009 r. do 31 lipca 2009 r. nie uległy przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ponieważ terminy płatności egzekwowanych zaległości podatkowych upłynęły w 2009 r., termin ich przedawnienia na wskazanej powyżej zasadzie upłynąłby w z dniem 31 grudnia 2014 r. Niemniej jednak, zasada ustanowiona w powyższym przepisie doznaje wyjątku m.in. na mocy art. 70 § 6 pkt 1 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zawiadomienie takie powinno zostać podatnikowi doręczone przed upływem terminu przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie takie zostało zobowiązanemu doręczone w dniu 3 grudnia 2014 r., zatem doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskazanych powyżej zobowiązań podatkowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI