I SA/GD 393/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu kosztów postępowania, uznając, że zawiadomienie o zajęciu powinno być doręczone zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi.
Skarżący A.B. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję organu egzekucyjnego o zajęciu wierzytelności z tytułu kosztów postępowania sądowego. Głównym zarzutem było doręczenie zawiadomienia o zajęciu pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio skarżącemu. Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne jest specyficzne i środki przymusu skierowane są bezpośrednio do majątku zobowiązanego, dlatego zawiadomienie o zajęciu wierzytelności powinno być doręczone zobowiązanemu. Kwestie przedawnienia należności nie mogły być badane w ramach skargi na czynność egzekucyjną.
Sprawa dotyczyła skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy decyzję organu egzekucyjnego o zajęciu wierzytelności z tytułu zasądzonych kosztów postępowania sądowego. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku dochodowego i VAT. W ramach tego postępowania, organ zajął wierzytelność skarżącego z tytułu kosztów postępowania zasądzonych od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w innym postępowaniu. Skarżący zarzucił wadliwość tej czynności, argumentując, że zawiadomienie o zajęciu powinno być doręczone jego pełnomocnikowi, a nie jemu bezpośrednio, zgodnie z przepisami K.p.a. dotyczącymi doręczeń. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne ma charakter szczególny, a środki egzekucyjne są skierowane bezpośrednio do majątku zobowiązanego. W związku z tym, sąd uznał, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej powinno być doręczone zobowiązanemu, aby mógł on być świadomy praw i obowiązków wynikających z zajęcia. Sąd podkreślił również, że kwestie przedawnienia należności podatkowych wykraczają poza zakres badania skargi na czynność egzekucyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej powinno być doręczone bezpośrednio zobowiązanemu, ponieważ postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania, a środki egzekucyjne są skierowane bezpośrednio do majątku zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w postępowaniu egzekucyjnym środki przymusu, takie jak zajęcie wierzytelności, są skierowane bezpośrednio do majątku zobowiązanego. Dlatego zobowiązany powinien jako pierwszy mieć wiedzę o prawach i obowiązkach wynikających z zajęcia, aby móc podjąć odpowiednie działania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 89 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa środek egzekucyjny w postaci egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definiuje egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych.
u.p.e.a. art. 54 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zastosowania przepisu przez organ pierwszej instancji.
k.p.a. art. 40 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczeń pełnomocnikowi.
k.p.a. art. 40 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczeń pełnomocnikowi.
k.p.a. art. 39
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczeń.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stosowania przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 67 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa elementy zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 67 § 2a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa elementy zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa cel postępowania egzekucyjnego.
Ord.pod. art. 70 § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy przerwania biegu terminu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej powinno być doręczone zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi, ze względu na specyfikę postępowania egzekucyjnego i bezpośrednie skierowanie środków przymusu do majątku zobowiązanego.
Odrzucone argumenty
Czynność egzekucyjna była wadliwa z powodu doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio skarżącemu. Należności podatkowe objęte tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu. Organ egzekucyjny winien doręczyć zawiadomienie ustanowionemu pełnomocnikowi zgodnie z art. 40 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Naruszenie zasady praworządności oraz działania organów z naruszeniem interesu strony. Naruszenie zasady informowania stron (pełnomocnika) w postępowaniu egzekucyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne w administracji jest postępowaniem szczególnym, które wyróżnia m.in. to, że stosuje się w nim środki przymusu służące do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne (środki przymusu) podejmując czynności egzekucyjne (zabezpieczające) skierowane bezpośrednio do majątku zobowiązanego. W związku z powyższym, to zobowiązany powinien jako pierwszy mieć wiedzę o prawach i obowiązkach wypływających z tego zajęcia...
Skład orzekający
Alicja Stępień
sprawozdawca
Elżbieta Rischka
członek
Sławomir Kozik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej bezpośrednio zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet w sytuacji istnienia pełnomocnika. Potwierdzenie, że kwestie przedawnienia należności nie są badane w ramach skargi na czynność egzekucyjną."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i doręczeń w tym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – prawidłowości doręczeń w sytuacji istnienia pełnomocnika. Jest to częsty problem praktyczny, a rozstrzygnięcie sądu wyjaśnia kluczowe zasady.
“Pełnomocnik czy zobowiązany? Komu organ egzekucyjny musi doręczyć zawiadomienie o zajęciu wierzytelności?”
Dane finansowe
WPS: 15 216 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 393/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-06-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień /sprawozdawca/ Elżbieta Rischka Sławomir Kozik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1337/23 - Wyrok NSA z 2025-02-19 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 54 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 13 marca 2023 roku, nr 2201-IEE.7113.2.25.2023.DW w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Uzasadnienie Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tczewie (będący w sprawie jednocześnie wierzycielem) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku A.B. na podstawie tytułów wykonawczych z 12 sierpnia 2020 roku o numerach: • [...] obejmujący należność z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za grudzień 2015 rok w kwocie należności głównej 15.216,00 zł, • [...] obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 roku w kwocie należności głównej 10.674,50 zł, • [...] obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 roku w kwocie należności głównej 5 760,00 zł. Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu 24 września 2021 roku (wraz z wydrukiem zawiadomienia o zajęciu nr [...] z 17 września 2021 roku). W celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny (zawiadomieniem nr [...] z 22 grudnia 2022 roku) dokonał - w oparciu o art. 89 § 1 u.p.e.a. - zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, tj. wierzytelności z tytułu zasądzonych od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącego kosztów postępowania w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 750/22 z 13 września 2022 roku. Odpis przedmiotowego zawiadomienia doręczono Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku jako dłużnikowi zajętej wierzytelności 22 grudnia 2022 roku, natomiast skarżącemu 28 grudnia 2022 roku. Pismem z 2 stycznia 2023 roku zatytułowanym "Skarga na czynność w postępowaniu egzekucyjnym" A.B. zaskarżył czynność organu egzekucyjnego dokonaną zawiadomieniem z 22 grudnia 2022 roku nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. W jej treści skarżący podniósł, że czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem ustawy. Argumentacja podnoszona w skardze koncentrowała się na udowodnieniu, że udzielone 21 września 2020 roku pełnomocnictwo K.P. stanowi o obowiązku jego respektowania od tego dnia, w tym kierowania wszelkiej korespondencji, wyłącznie do pełnomocnika A.B. Zarzucana wadliwość czynności dokonanej ww. zawiadomieniem - w ocenie strony - polegała na doręczeniu zawiadomienia zobowiązanemu, z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika do doręczeń. Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący stał na stanowisku, że organ egzekucyjny winien doręczyć zawiadomienie z 22 grudnia 2022 roku ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi do doręczeń, zgodnie z art. 40 § 1 i § 2, art. 39 Kodeksu postępowania administracyjne w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem nr [...] z 31 stycznia 2023 roku (odebranym przez pełnomocnika skarżącego 1 lutego 2023 roku) organ egzekucyjny oddalił ww. skargę jako nieuzasadnioną. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik A.B. wniósł - w ustawowym terminie - zażalenie, w którym ponowił argumentację i zarzuty podniesione w skardze z 2 stycznia 2023 roku. Argumentacja Strony zmierzała do udowodnienia przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi z 12 sierpnia 2020 roku o numerach: [...] oraz braku respektowania ustanowionego pełnomocnictwa dla K.P. Strona podnosiła, że organ egzekucyjny winien doręczyć przedmiotowe zawiadomienie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, zgodnie z art. 40 § 1 i § 2, art. 39 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.. W związku z powyższym, wniesiono uchylenie zaskarżonego postanowienia nr [...] z 31 stycznia 2023 roku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem nr 2201-IEE.7113.2.25.2023.DW z 13 marca 2023 roku utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie nr [...] stycznia 2023 roku. W uzasadnieniu wskazano na brak naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji. Pismem z 12 kwietnia 2023 roku A.B. reprezentowany przez doradcę podatkowego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora lzby Administracji Skarbowej z nr 2201-IEE.7113.2.25.2023.DW z 13 marca 2023 roku. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 54, art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 32, art. 33 § 3 i art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym, które winno być umorzone z uwagi na przedawnienie należności podatkowych dochodzonych w tym postępowaniu, 2. art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 32, art. 33 § 3 i art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym został zawiadomiony zobowiązany, a nie ustanowiony w postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnik, którego pełnomocnictwo znajdowało się w aktach tego postępowania egzekucyjnego, 3. art. 32 i art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, iż zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego winny być doręczone bezpośrednio Zobowiązanemu, mimo faktu ustanowienia pełnomocnika; 4. art. 6, art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez naruszenie zasady praworządności oraz działanie organów z naruszeniem interesu strony, pomimo iż w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo uprawniające doradcę podatkowego do działania w imieniu strony; 5. art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; 6. art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez naruszenie zasady informowania stron (pełnomocnika) w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o: 1. uwzględnienie przedmiotowej skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku - odnosząc się do zarzutów skargi - podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu nr 2201-IEE.7113.2.25.2023.DW z 13 marca 2023 roku i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Organ egzekucyjny dokonując zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - z tytułu zasądzonych od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony kosztów postępowania w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 750/22 z 13 września 2022 roku - zawiadomieniem nr [...] z 22 grudnia 2022 roku zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 ustawy). Ze sprawy wynika także, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny doręczył przedmiotowe zawiadomienie nr [...] z 22 grudnia 2022 roku dłużnikowi zajętej wierzytelności tego samego dnia, tj. 22 grudnia 2022 roku za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Z kolei wydruk tego zawiadomienia prawidłowo i skutecznie doręczono A.B. (jako zobowiązanemu) 28 grudnia 2022 roku, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] znajdującego się w aktach sprawy, na którym widnieje własnoręczny podpis skarżącego. Odpisy tytułów wykonawczych, w oparciu o które dokonano zajęcia, zostały stronie doręczone na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z treści art. 89 § 1 - § 3. Nadto organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie właściwie zastosował przepis art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a.. Sąd uznał, że nie było również uchybień formalnych. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej nr [...] z 22 grudnia 2022 roku zawierało wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a., m.in. numery tytułów wykonawczych, kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Istotą sporu w niniejszej sprawie są twierdzenia strony, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności powinno być doręczone nie skarżącemu - jako zobowiązanemu, ale pełnomocnikowi strony. Sąd w tej kwestii podziela stanowisko organu. Zauważyć należy, że postępowanie egzekucyjne w administracji jest postępowaniem szczególnym, które wyróżnia m.in. to, że stosuje się w nim środki przymusu służące do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2 (art. 1 pkt 2 u.p.e.a.). Takim środkiem przymusu jest, np.: egzekucja z rachunku bankowego, z wynagrodzenia za pracę, z nieruchomości, innych wierzytelności itd. (art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne (środki przymusu) podejmując czynności egzekucyjne (zabezpieczające) skierowane bezpośrednio do majątku zobowiązanego. Podstawę ich zastosowania stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego. W związku z powyższym, to zobowiązany powinien jako pierwszy mieć wiedzę o prawach i obowiązkach wypływających z tego zajęcia, w szczególności o zakazie wypłat z rachunku, a w przypadku, np. wezwania do zapłaty, poprzez które następuje zajęcie nieruchomości, dokonać wpłaty celem uniknięcia chociażby dalszych kosztów związanych z realizacją zajęcia. Powyższe odnosi się do każdego środka egzekucyjnego, stosowanego przez organ egzekucyjny, którego realizacja generuje koszty. Powyższe stanowisko jest podzielane przez sądy administracyjne w licznych orzeczeniach także tych, które przytoczył organ w zaskarżonym postanowieniu takich jak: wyrok WSA w Warszawie z 7 czerwca 2022 roku, sygn. akt III SA/Wa 2488/21; wyrok NSA z 18 maja 2021 roku, sygn. akt III FSK 3395/21; wyrok WSA w /Bydgoszczy z 15 czerwca 2021 roku, sygn. akt I SA/Bd 70/21; wyrok NSA z 12 maja 2017 roku, sygn. akt II FSK 1939/15; wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 1300/09; wyrok NSA z 23 grudnia 2008 roku, sygn. akt II FSK 1483/07; wyrok WSA w Warszawie z 27październikaj005 roku, sygn. akt III SA/Wa 1797/05. Z tych powodów Sąd uznał, że zarzuty skargi w tej kwestii nie są zasadne. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego należy podkreślić, że kwestie dotyczące przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi, w oparciu o które dokonano skarżonego zajęcia nie mogły być przedmiotem badania w postępowaniu wszczętym wniesioną przez skarżącego skargą na czynność egzekucyjną, bowiem wykraczają poza jej zakres. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI