Orzeczenie · 2025-10-22

I SA/Gd 392/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-10-22
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkiumorzeniezaległościubezpieczenia społeczneegzekucjaprzedawnieniesytuacja materialnastan zdrowiadecyzja administracyjna

Sprawa dotyczyła skargi K.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wraz z odsetkami, w łącznej kwocie przekraczającej 800 tys. zł. Skarżący argumentował, że jego trudna sytuacja zdrowotna (zawał serca, operacje, przewlekłe choroby) oraz materialna (ograniczone dochody, wysokie wydatki) uniemożliwiają spłatę zadłużenia. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności należności oraz brak wystarczających dowodów na to, że spłata pozbawiłaby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, szczegółowo analizował przepisy dotyczące umarzania należności składkowych, w tym przesłanki całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.) oraz przesłanki umorzenia w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia). Sąd uznał, że ZUS prawidłowo ocenił sytuację skarżącego. Stwierdzono, że dochody skarżącego z emerytury, nawet po potrąceniach komorniczych i uwzględnieniu dochodów małżonki, pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i przekraczają poziom minimum socjalnego. Sąd podkreślił, że stan zdrowia skarżącego, choć wymagający, nie wyklucza możliwości uzyskiwania dochodu i spłaty zadłużenia, zwłaszcza w kontekście możliwości zawarcia ugody ratalnej. Ponadto, sąd potwierdził, że bieg terminu przedawnienia należności został skutecznie zawieszony przez postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umarzania zaległości składkowych przez ZUS w kontekście sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji skarżącego przez organ oraz sąd.

Zagadnienia prawne (2)

Czy trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadnia umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ dochody skarżącego i jego rodziny przekraczają poziom minimum socjalnego, a stan zdrowia nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochody skarżącego z emerytury, nawet po potrąceniach, są wystarczające do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a stan zdrowia nie stanowi przeszkody w spłacie zadłużenia. Brak jest przesłanek całkowitej nieściągalności ani szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie w trybie uznaniowym.

Czy postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ZUS skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia należności składkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie tytułów wykonawczych adresatowi i trwające postępowanie egzekucyjne zawiesza bieg terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek jest zawieszony w przypadku doręczenia tytułów wykonawczych i trwania postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia zaległości składkowych.

Przepisy (12)

Główne

u.s.u.s. art. 28 § ust. 1, 2, 3, 3a, 3b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności lub w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a) gdy spłata pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3, ust. 4 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a oraz art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i odmowa umorzenia należności.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania w zakresie przedawnionych należności.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1

Określa przesłanki umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

u.p.e.a.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji.

k.c. art. 897

Kodeks cywilny

Obowiązek obdarowanego w przypadku popadnięcia darczyńcy w niedostatek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego nie uzasadnia umorzenia zaległości składkowych. • Dochody skarżącego i jego rodziny przekraczają poziom minimum socjalnego. • Stan zdrowia skarżącego nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia. • Postępowanie egzekucyjne skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia. • Brak przesłanek całkowitej nieściągalności należności.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadnia umorzenie zaległości. • Spłata zadłużenia pozbawiłaby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. • ZUS nie podjął skutecznych działań windykacyjnych, co prowadzi do przedawnienia należności.

Godne uwagi sformułowania

budżet gospodarstwa domowego strony pozwala na sfinansowanie całości wydatków związanych z utrzymaniem na poziomie zdecydowanie przekraczającym poziom minimum socjalnego • nie można uznać, że sytuacja finansowa Skarżącego nosi znamiona trwałego ubóstwa • instytucja umorzenia służy wsparciu osób w zupełnie wyjątkowych okolicznościach związanych ze skrajną biedą, nieprzewidzianymi wypadkami losowymi czy innymi, niemożliwymi do przewidzenia zdarzeniami

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący

Elżbieta Rischka

sprawozdawca

Irena Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania zaległości składkowych przez ZUS w kontekście sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji skarżącego przez organ oraz sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia trudną sytuację życiową w kontekście obowiązku zapłaty składek, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych.

Czy choroba i brak pieniędzy zwalniają z płacenia składek ZUS? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 812 607,52 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst