I SA/GD 392/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2019-05-28
NSApodatkoweŚredniawsa
VATrejestr podatnikówwykreśleniedane adresowesiedzibamiejsce prowadzenia działalnościczynność materialno-technicznakontrola skarbowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki na wykreślenie z rejestru podatników VAT, uznając, że podane przez nią dane adresowe były niezgodne z prawdą.

Spółka A S.A. została wykreślona z rejestru podatników VAT z powodu podania niezgodnych z prawdą danych adresowych swojej siedziby i miejsca prowadzenia działalności. Pomimo prób aktualizacji i wyjaśnień, organ podatkowy stwierdził, że wskazane adresy (hotel, budynek letniskowy) nie spełniały wymogów siedziby ani miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka argumentowała, że wykreślenie nastąpiło bez podstawy prawnej i faktycznej, a także bez powiadomienia. Sąd oddalił skargę, uznając, że wykreślenie jest czynnością materialno-techniczną, a dane adresowe spółki były niezgodne z prawdą, co uzasadniało jej usunięcie z rejestru.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A S.A. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego polegającą na wykreśleniu jej z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Organ podatkowy stwierdził, że spółka posługuje się fikcyjnymi danymi adresowymi, wskazując jako siedzibę hotel lub budynek letniskowy, które nie spełniały wymogów prowadzenia działalności gospodarczej. Pomimo złożenia aktualizacji danych i prób wyjaśnienia sytuacji, organ podatkowy podtrzymał decyzję o wykreśleniu, uznając, że dane w zgłoszeniu rejestracyjnym były niezgodne z prawdą. Spółka zarzuciła brak podstawy faktycznej i prawnej wykreślenia oraz naruszenie procedury, twierdząc, że nie została o tym powiadomiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że wykreślenie z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT jest czynnością materialno-techniczną, która nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Podkreślono, że adres pocztowy nie może być uznany za siedzibę działalności gospodarczej, a dane podane przez spółkę były niezgodne z prawdą, co stanowiło podstawę do wykreślenia z rejestru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT jest czynnością materialno-techniczną, która nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność wykreślenia z rejestru VAT nie ma charakteru decyzji administracyjnej, ponieważ przepisy prawa nie przewidują takiej formy dla tej czynności. Jest to czynność materialno-techniczna, która następuje po przeprowadzeniu czynności sprawdzających, a nie po postępowaniu podatkowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawą wykreślenia z rejestru VAT jest ustalenie, że dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą. Czynność wykreślenia następuje w trybie czynności materialnoprawnych.

Pomocnicze

u.o.e.i.p. art. 8c

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Dotyczy uchylenia numeru NIP.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że czynnościami z zakresu administracji publicznej, podlegającymi kontroli sądów administracyjnych, są te dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które nie wymagają wydania decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi na czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, jako trzydziestodniowy od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Rozporządzenie 904/2010 art. 22 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 904/2010 z 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej

Organ podatkowy jest zobowiązany do weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym.

Rozporządzenie 282/2011 art. 10 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 282/2011 z 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Adres pocztowy nie może być uznany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika.

u.p.t.u. art. 96 § ust. 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Organ podatkowy jest zobowiązany do weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym lub jego aktualizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykreślenie z rejestru VAT jest czynnością materialno-techniczną, nie wymagającą formy decyzji administracyjnej. Dane adresowe podane przez spółkę były niezgodne z prawdą i nie spełniały wymogów siedziby ani miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Odrębność postępowań w sprawie uchylenia NIP i wykreślenia z rejestru VAT.

Odrzucone argumenty

Wykreślenie nastąpiło bez podstawy faktycznej i prawnej. Wykreślenie nastąpiło bez zawiadomienia podatnika. Uchylenie decyzji w przedmiocie uchylenia NIP powinno skutkować uchyleniem czynności wykreślenia z rejestru VAT.

Godne uwagi sformułowania

adres pocztowy nie może być uznany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika wykreślenie jest czynnością materialno-techniczną, która nie wymaga podjęcia w formie decyzji administracyjnej dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym w zakresie siedziby Spółki są niezgodne z prawdą

Skład orzekający

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Stępień

członek

Krzysztof Przasnyski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wykreślenia z rejestru VAT z powodu fikcyjnych danych adresowych oraz charakteru czynności wykreślenia jako materialno-technicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podania niezgodnych z prawdą danych adresowych i interpretacji przepisów dotyczących wykreślenia z rejestru VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest podawanie prawidłowych danych adresowych w rejestrach podatkowych i jakie mogą być konsekwencje ich fikcyjności. Pokazuje również specyfikę procedury wykreślenia z rejestru VAT.

Fikcyjny adres siedziby firmy to prosta droga do wykreślenia z rejestru VAT – co mówi sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 392/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1790/19 - Postanowienie NSA z 2022-12-02
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1221
art. 96 ust. 9 pkt 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Asystent Sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 czerwca 2018 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Spółka A S.A. z siedzibą w C., przy ul. [...] została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 3 października 2016 r.
W związku ze zmianą adresu siedziby Spółki na adres: C., ul. [...] i Urząd Pocztowy [...], skr. Poczt Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, pismem z dnia 4 sierpnia 2017 r. wezwał Spółkę do złożenia zgłoszenia aktualizacyjnego VAT-R. Korespondencja została odebrana dnia 17 sierpnia 2017 r. pod adresem Urząd Pocztowy [...], skr. Poczt Nr [...]. Przesyłka wysłana na adres C., ul. [...] została natomiast zwrócona dnia 25 sierpnia 2017 r. z adnotacją "zwrot - nie podjęto
w terminie".
W dniu 24 sierpnia 2017 r. pracownicy organu podatkowego dokonali weryfikacji adresu siedziby i prowadzenia działalności gospodarczej: C.,
ul. [...], ustalając że pod wskazanym adresem znajduje się hotel B
z restauracją. Kierowniczka restauracji poinformowała, że nie zna pani Z. D. (Prezesa Zarządu) i nic jej nie wiadomo aby w budynku znajdowały się pomieszczenia podmiotu o nazwie A S.A. Organ podatkowy ustalił także, że Spółka nigdy nie zawierała z Gminą C. umowy najmu dzierżawy lokalu użytkowego położonego w C. przy ul. [...].
W dniu 7 września 2017 r. Spółka złożyła: zgłoszenie aktualizacyjne VAT-R,
w którym jako adres siedziby wskazała: C., ul. [...] oraz zgłoszenie aktualizacyjne NIP-8, w którym ten sam adres wskazano jako adres prowadzenia działalności gospodarczej. Podała także adres przechowywania dokumentacji- T., ul. [...]. Jako adres do korespondencji wskazała Urząd Pocztowy [...], skr. poczt. nr [...].
W wyniku oględzin miejsca siedziby i prowadzenia działalności
w C. przy ul. [...] przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w C. w dniach: 21 sierpnia 2017 r., 28 września 2017 r., 14 marca 2018 r. i 22 czerwca 2018 r. ustalono, że siedzibę Spółki stanowi budynek letniskowy położony przy promenadzie nad jeziorem C. Na budynku nie ma szyldu Spółki, nie widać także innych oznak prowadzenia działalności oraz śladów przebywania jakichkolwiek ludzi. Za każdym razem pod wskazanym adresem nikogo nie zastano.
W zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-8 złożonym w dniu 16 marca 2018 r. Spółka wskazała jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej adres: T., ul. [...].
Uznając, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Spółka posługuje się fikcyjnymi danymi adresowymi Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 96 ust 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) w dniu 22 czerwca 2018 r. wykreślił z urzędu A S. A. z rejestru jako podatnika podatku od towarów i usług.
W dniu 22 czerwca 2018 r. organ podatkowy wydał także, działając na podstawie art. 8c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t. j. Dz. U. z 2017, poz. 869; dalej określanej jako "ustawa o NIP") decyzję w sprawie uchylenia Spółce nadanego numeru NIP. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
decyzją z dnia 24 września 2018 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie uchylenia nadanego Spółce numeru NIP
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 2 października 2018 r., działając na podstawie art. 8c ust. 4 ustawy o NIP, przywrócił Spółce uchylony NIP. Powyższe działanie zakończyło wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacji podatkowej.
Pismem z dnia 4 października 2018 r. pani Z. D., prezes A S.A., zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z żądaniem przywrócenia Spółki do rejestru podatników podatku od towarów i usług. W związku z powyższym organ podatkowy podjął kolejne czynności weryfikacyjne w zakresie adresu siedziby i prowadzenia działalności gospodarczej: C., ul. [...] oraz adresu prowadzenia działalności: T., ul. [...].
W wyniku dokonanych w dniu 29 października 2018 r. oględzin miejsca siedziby i prowadzenia działalności w C. przy ul. [...],
przy udziale pracowników Spółki - pani B. K. (księgowej) oraz pana A. C. (kierownika Spółki), pracownicy Urzędu Skarbowego ustalili, że przedmiotową nieruchomość stanowi budynek mieszkalny. Na ogrodzeniu posesji znajduje się skrzynka pocztowa, na której widnieje niewielkich rozmiarów wizytówka z nazwą i adresem Spółki. Na paterze budynku znajduje się jedno pomieszczenie - kuchnia połączona z salonem. Miejsce wskazane jako wyznaczone na siedzibę Spółki znajduje się między kuchnią a pokojem. Miejsce to nie jest w żaden sposób wydzielone, jednolicie umeblowane i nie stanowi osobnego pomieszczenia spełniającego funkcje biura z typowym wyposażeniem biurowym. W trakcie wizyty pan A. C. siedział na kanapie w salonie ponieważ przy stole nie było dla niego miejsca. Pracownicy Spółki oświadczyli,
że pod adresem tym odbywały się spotkania zarządu. Ostatnie spotkanie miało miejsce 24 października 2018 r. i brały w nim udział cztery osoby. Poinformowali również, że według ich wiedzy akcje Spółki są na okaziciela i 99 % posiada pani Z. D., a 1 % pan C. W. Stwierdzono również, że pod adresem C., ul. [...] przyjmowani są kontrahenci. Pracownicy nie przebywają tam codziennie.
Z pisma z dnia 26 października 2018 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego
stanowiącego Adnotację służbową z przeprowadzonych czynności weryfikacyjnych dotyczących oględzin miejsca prowadzenia działalności w T., ul. [...], dokonanych na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 października 2018 r. wynika, że pod wskazanym adresem znajduje się ogrodzona nieruchomość, na której stoi parterowy budynek. Na ogrodzeniu znajdują się szyldy dwóch innych Spółek (C sp. z o.o. oraz C sp. z o.o. s.k.a.), brak szyldu A S.A.
W pomieszczeniach biurowych zastano pracownika A S.A. pana A. C., który oświadczył, że obecnie nie ma pani Prezes Z. D., jednak jest uprawniony do udzielenia wszelkich wyjaśnień. Pan A. C. poinformował, że siedziba Spółki mieści się w C. przy ul. [...]. Wszystkie rozmowy biznesowe z klientami przeprowadza się w C., gdzie podpisywane są umowy handlowe oraz odbierana jest korespondencja w przypadku wysyłania na adres siedziby. Jednocześnie wskazał, że do odbioru korespondencji wyznaczona jest skrytka pocztowa. Oświadczył również, że obsługa biurowa (księgowość) prowadzona jest w T. przy ul. [...]. Spółka zatrudnia 7 pracowników zatrudnionych na ułamkowe części etatu.
Pismem z dnia 5 listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał Adnotację służbową sporządzoną na okoliczność stawienia się w siedzibie organu podatkowego w T. prezesa A S.A - pani Z. D. wraz z panią B. K. - pracownikiem Spółki. Pani Z. D. potwierdziła informacje przekazane wcześniej przez pana A. C.
w zakresie działania A S.A. Potwierdziła m. in., że umowy handlowe podpisywane są w siedzibie Spółki, wskazała również, że umowy biznesowe podpisywane są także w siedzibach kontrahentów.
W związku z czynnościami sprawdzającymi w zakresie rejestracji na podatek od towarów i usług podmiotu A S.A. Naczelnik Urzędu Skarbowego
poddał wnikliwej weryfikacji i analizie powiązania osobowe i kapitałowe podmiotu Spółki. Na skutek dokonanej oceny rejestracji (stosownie do aplikacji SKORP ocena Rejestracyjna Podmiotu) podmiot A S.A. został przez organ podatkowy zakwalifikowany jako podmiot o podwyższonym stopniu ryzyka. Organ podatkowy zwrócił uwagę, że lokal w C. przy ul. [...], okazany podczas wizji lokalnej, nie spełnia warunków do przeprowadzania posiedzeń zgromadzenia wspólników jak również prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie organu wniosek o wpis Spółki do rejestru podatników VAT prawdopodobnie grozi oszustwami podatkowymi w zakresie podatku VAT. W efekcie powyższego, pismem z dnia 23 listopada 2018 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego podtrzymał swoje stanowisko z dnia 22 czerwca 2018 r. o wykreśleniu A S.A. z rejestru podatników podatku od towarów i usług i nie przychylił się do żądania strony o przywrócenie Spółki jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług.
Pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. A S.A. ponownie zwróciła się
o wyjaśnienie dlaczego Naczelnik Urzędu Skarbowego nie przywrócił Spółki do rejestru podatników podatku od towarów i usług mimo przywrócenia uchylonego NIP.
W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 28 grudnia 2018 r. poinformował Spółkę, że uchylenie NIP następuje w drodze decyzji na podstawie ustawy o NIP, natomiast wykreślenie z urzędu podmiotu z rejestru podatników podatku od towarów i usług następuje tylko i wyłącznie na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług. W dniu 22 czerwca 2018 r. organ podatkowy wykreślił Spółkę z rejestru podatników podatku od towarów i usług w trybie art. 96 ust 9 pkt 3 ustawy o VAT. Wykreślenie podmiotu z urzędu z rejestru podatników podatku od towarów i usług w powyższym trybie nie wymaga wydania decyzji, czynność ta następuje bez konieczności zawiadamiania o tym fakcie podatnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie czynności organu polegającej na wykreśleniu z urzędu skarżącej z rejestru podatników podatku od towarów i usług na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT, jako wydanej bez podstawy faktycznej i prawnej i tym samym naruszającej wskazany przepis. Wniosła ponadto o nakazanie organowi przywrócenia wpisu skarżącej jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług do rejestru podatników podatku od towarów i usług z dniem 22 czerwca 2018 r.
Uzasadniając skargę Spółka wskazała, że nigdy nie została powiadomiona, iż w dniu 22 czerwca 2018 r. organ podatkowy dokonał dwóch odrębnych czynności,
w związku z czym bezskutecznie oczekiwała wydania kolejnej decyzji w związku
z rozstrzygnięciem Dyrektora Administracji Skarbowej z dnia 24 września 2018 r. W ocenie skarżącej wykreślenie z rejestru czynnych podatników podatku
od towarów i usług w trybie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT nie może nastąpić
bez zawiadomienia podatnika. Spółka zwróciła uwagę, że podstawy obu czynności podjętych 22 czerwca 2018 r. były identyczne - w obu przypadkach zarzucono skarżącej podanie w zgłoszeniu rejestracyjnym niezgodnych danych. Organ podatkowy odmiennie ocenił te okoliczności w odniesieniu do kwestii wykreślenia
z rejestru podatników podatku od towarów i usług oraz w uchylenia nadanego numeru identyfikacji podatkowej, uznając w jednym przypadku, że strona podała nieprawdziwe dane w zgłoszeniu rejestracyjnym, zaś w drugim nie dopatrzył się takiego naruszenia.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej wniesienie po upływie terminu. Alternatywnie wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2019 r. skarżąca, podtrzymując stanowisko przedstawione w skardze, wyjaśniła, że dopiero z pisma z dnia 28 grudnia 2018 r. dowiedziała się, że wykreślenie z rejestru podatników podatku
od towarów i usług jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacji podatkowej. W związku z powyższym w ocenie skarżącej brak jest podstaw do uznania, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył , co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność
z prawem działań administracji państwowej.
Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Z kolei, stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ponadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Będąca przedmiotem skargi czynność należy do czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.,
tj. tych które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa
i w stosunku do których nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej
(por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 454/18). Przyjęcie takiego wniosku wynika z orzecznictwa i literatury prawa, w których przyjmuje się, że czynności te:
- nie mają charakteru decyzji ani postanowienia, a wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.,
- muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,
- muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu,
- muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej",
- muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa
(por. T. Woś (red), H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016, LEX komentarz
do art. 3).
W ocenie Sądu, zaskarżona czynność polegająca na wykreśleniu podatnika
z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT, spełnia powyższe przesłanki i w konsekwencji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a to oznacza, że rozważane wykreślenie jest czynnością materialno- techniczną, która nie następuje w formie decyzji administracyjnej,
gdyż przepisy prawa nie przewidują w sposób jednoznaczny dla podjęcia owej czynności, takiej formy prawnej. Wykreślenie następuje po przeprowadzeniu czynności sprawdzających, nie zaś po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. Wydanie decyzji jest natomiast warunkowane stosowaniem określonej procedury, mającej na celu zapewnienia udziału podatnika w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy, czynności poprzedzające wykreślenie z rejestru podatników VAT ograniczają się tylko do ustalenia, czy istnieją przesłanki określone w podstawie prawnej wykreślenia. Zaskarżona czynność ma charakter, jak prawidłowo twierdzi organ podatkowy, czynności materialno-technicznej, która nie wymaga podjęcia w formie decyzji administracyjnej.
Rejestr podatników VAT ma kluczowe znaczenie w zakresie weryfikacji podmiotów prowadzących działalność opodatkowaną. Mechanizm opodatkowania podatkiem od towarów i usług wymaga potwierdzenia udziału w rynku podmiotów, odnośnie których nie poczyniono ustaleń dyskwalifikujących w świetle art. 96 ust. 9 ustawy o VAT.
Zgodnie z tym przepisem wykreślenie podatnika z rejestru VAT jest warunkiem ustalenia, że podatnik taki nie istnieje lub mimo udokumentowanych prób
nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem lub osobą upoważnioną,
albo dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą. Eliminowanie z rynku podmiotów . których działania są dotknięte wadliwością określoną w art. 96 ust. 9 ustawy o VAT na etapie wykreślenia z rejestru podatników VAT nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązujące przepisy uzasadniają uznanie
za zgodną z prawem argumentację organu, że wykreślenie z rejestru podatników
na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT następuje w trybie czynności materialnoprawnych analogicznie jak w sytuacji określonej w art. 96 ust. 9 pkt 1 i 2 ustawy o VAT.
Tryb uruchomienia sądowej kontroli omawianej czynności uregulowany został w przepisie art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Złożenie skargi winno nastąpić w terminie trzydziestu dni od pisemnego powiadomienia podatnika o dokonaniu czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT. Mimo bowiem, że czynność wykreślenia nie wymaga wydania decyzji, okoliczność ta nie zwalnia organu podatkowego od zastosowania się do ogólnej zasady pisemności określonej w art. 126 Ordynacji podatkowej. W tym bowiem wypadku, ze względu właśnie na charakter tej czynności, która nie jest zaskarżalna
w toku administracyjnym (podatkowym), organ podatkowy powinien pisemnie zawiadomić podatnika o czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT
i jednocześnie pouczyć o środku zaskarżenia tej czynności - skoro podlega ona kontroli sądu administracyjnego. Nadto, obowiązek pouczenia o środkach zaskarżenia wyprowadzany jest także z art. 2 Konstytucji, tj. zasady zaufania
do organów podatkowych, która w postępowaniu podatkowym znalazła odzwierciedlenie w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
W stosunku do skarżącej Spółki prowadzone były odrębne postępowania
w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacji podatkowej oraz w przedmiocie wykreślenia z rejestru jako podatnika podatku od towarów i usług. Organ przyznaje, że wskutek odwołania złożonego przez Spółkę decyzją z dnia 24 września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacji podatkowej.
W skardze kierowanej do Sądu został sformułowany wniosek o uchylenie wykreślenia z rejestru podatników VAT oraz z ostrożności procesowej wniosek
o przewrócenie terminu.
Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona w terminie.
Z treści pisma z dnia 17 grudnia 2018 r. wynika, że strona pozostawała
w przekonaniu o bezpośrednim skutku czynności związanych z "przywróceniem NIP" w sferze "przywrócenia rejestracji (...) w rejestrze podatkowym".
Pismo to w ocenie Sądu stanowi podsumowanie informacji udzielonych stronie na wcześniejszych etapach postępowania. Biorąc pod uwagę ciążący na organach podatkowych obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie
do organów podatkowych należy uznać, że dopiero w dacie doręczenia pisma z dnia 28 grudnia 2018 r. zawierającego wyjaśnienie odrębności postępowań w przedmiocie uchylenia NIP oraz w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników, rozpoczął bieg terminu do wniesienia skargi na czynność wykreślenia z rejestru podatników VAT dokonaną w dniu 22 czerwca 2018 r.
W niniejszej sprawie argumentacja merytoryczna strony jest oparta
na przekonaniu, że skutkiem uchylenia decyzji w przedmiocie uchylenia NIP jest obowiązek uchylenia przez organ czynności polegającej na wykreśleniu Spółki
z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Strona zarzuca naruszenie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług podkreślając, że czynność została podjęta bez podstawy faktycznej i prawnej.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo dostrzegł odrębność postępowania w przedmiocie wykreślenia podmiotu z rejestru podatników podatku
od towarów i usług na podstawie ustawy z dna 11 marca 2004 r. o podatku
od towarów i usług od postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Przesłanki wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT zostały wskazane
w art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku VAT. Podstawą wykreślenia z rejestru
nie była decyzja wydana w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacji podatkowej, zatem uchylenie decyzji dotyczącej uchylenia NIP nie wpływa na czynność dotyczącą wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Postulowany
przez stronę skutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o uchyleniu nadanego skarżącej numeru identyfikacji podatkowej nie znajduje uzasadnienia
w powołanym art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 8a ust. 4 ustawy o NIP podstawą uchylenia NIP jest ustalenie, że podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Ustalenie w tym zakresie wymaga zatem oceny w decyzji administracyjnej okoliczności związanych z obrotem: posługiwania się danymi. Zgodnie z art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT wykreślenie
z rejestru VAT dokonywane w trybie czynności materialnotechnicznych jest oparte
na ustaleniu faktycznym, wskutek podjętych czynności sprawdzających, że wystąpiła przesłanka związana wyłącznie z negatywnym wynikiem weryfikacji danych rejestracyjnych przez podatnika, niezależnie od etapu ewentualnego "posługiwania się" tymi danymi w obrocie gospodarczym.
Powołany przez organ art. 22 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 904/2010
z 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej został uwzględniony
w ustawodawstwie krajowym, albowiem zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy o VAT organ podatkowy jest zobowiązany do weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym lub jego aktualizacji.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone czynności sprawdzające potwierdzające nieprawidłowość w zakresie wskazania miejsca siedziby i prowadzenia działalności. Strona na etapie skargi nie odnosi się
do zebranego w postępowaniu weryfikacyjnym materiału dowodowego. Organ dokonał analizy treści informacji strony i po podjęciu czynności sprawdzających
w miejscu wskazanym przez stronę prawidłowo uzasadnił wniosek, że informacja
nie została potwierdzona.
Sąd przychyla się do stanowiska organu, że przepisy art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 282/2011 uzasadniają wniosek, że adres pocztowy nie może być uznany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika. Wpis w rejestrze winien odzwierciedlać miejsce wykonywania funkcji organu zarządzającego (siedziby) oraz miejsce prowadzenia działalności, pozwalające na faktyczne wykonywanie czynności gospodarczych
lub tworzących warunki do jej wykonywania.
Fakt zawarcia przez podmiot powiązany ze skarżącą umów dotyczących nieruchomości wskazanej jako siedziba i miejsce prowadzonej działalności
przez Spółkę nie stanowi potwierdzenia okoliczności istotnych dla sytuacji prawnej Spółki w zakresie uprawnień rejestracyjnych jako podatnika VAT. W uzasadnieniu podjętych działań organ prawidłowo wskazał związki osobowe i kapitałowe skarżącej z innymi podmiotami.
Ustalenia w tym zakresie zatem potwierdzają zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT, albowiem istotne znaczenie
w niniejszej sprawie ma ustalenie, że dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym
w zakresie siedziby Spółki są niezgodne z prawdą.
Strona w istocie nie zakwestionowała ustaleń organu dokonanych
na podstawie przeprowadzonych dowodów.
Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając
na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI