I SA/GD 389/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-07-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnazajęcie wynagrodzeniaprzedawnienieskargaKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiZUSnależności publicznoprawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę, uznając, że została ona dokonana zgodnie z prawem, a zarzut przedawnienia należności nie mógł być rozpatrywany w ramach skargi na czynność egzekucyjną.

Skarżąca wniosła skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, podnosząc zarzut przedawnienia należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że zarzut przedawnienia stanowi podstawę do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie może być rozpatrywany w ramach skargi na czynność egzekucyjną, która dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością dokonania czynności egzekucyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Skarżąca zarzucała organom bezpodstawne odstąpienie od zbadania kwestii przedawnienia należności oraz brak wyjaśnienia, kiedy postępowanie egzekucyjne zostało wznowione po rozwiązaniu umowy ratalnej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę została dokonana zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i pozwala na badanie jedynie kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością dokonania czynności egzekucyjnych, a nie zasadności wszczęcia postępowania czy przedawnienia należności. Kwestia przedawnienia stanowi podstawę do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. i nie może być rozpatrywana w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Sąd uznał również, że podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego po rozwiązaniu umowy ratalnej było prawidłowe, a skarżąca została o tym poinformowana. W konsekwencji, zaskarżone postanowienia organów obu instancji zostały uznane za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia należności stanowi podstawę do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie może być rozpatrywany w ramach skargi na czynność egzekucyjną, która dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością dokonania czynności egzekucyjnej.

Uzasadnienie

Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i komplementarny wobec innych środków prawnych. Jej zakres jest ograniczony do badania zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub przedawnienia należności powinny być podnoszone w odrębnych środkach zaskarżenia, takich jak wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § § 1-6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 72 § § 1-4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1, 1a, 2, 2a, 2c, i 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 57 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa zmieniająca art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie u.p.e.a. oraz niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę została dokonana zgodnie z przepisami prawa. Zarzut przedawnienia należności nie może być rozpatrywany w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego po rozwiązaniu umowy ratalnej było prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Organ bezpodstawnie odstąpił od zbadania kwestii przedawnienia należności. Organ winien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia w innym toczącym się postępowaniu. Postępowanie egzekucyjne nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania wierzyciela. Skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o podjęciu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Skarga na czynność egzekucyjną stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kraus

sędzia

Krzysztof Przasnyski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonego zakresu kognicji sądu w sprawach skarg na czynności egzekucyjne oraz rozróżnienie między skargą na czynność egzekucyjną a wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i jego relacji z innymi środkami zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego. Wyjaśnia granice dopuszczalnej kontroli sądowej.

Kiedy skarga na czynność egzekucyjną nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice kontroli sądowej w sprawach egzekucyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 389/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Przasnyski
Marek Kraus
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1-6, art. 67 § 1, 1a, 2, 2a, 2c, i 6, art. 72 § 1-4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 lutego 2023 r. nr 2201-IEE.7113.2.10.2023.WK w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z 20 lutego 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako "K.p.a."), art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1-6, art. 67 § 1, 1a, 2, 2a, 2c i 6, art. 72 § 1-4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie u.p.e.a. oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm., dalej "ustawa zmieniająca"), po rozpatrzeniu zażalenia L. S. (dalej jako "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku (dalej jako "ZUS") z dnia 13 grudnia 2022 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w A. (dalej "Spółka") na podstawie zawiadomienia z dnia 31 października 2022 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
2.1. Organ egzekucyjny – ZUS będący jednocześnie wierzycielem prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych doręczonych w dniach: 22 stycznia 2010 r. o numerach [...], [...], [...], 4 czerwca 2010 r. o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 7 września 2010 r. o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], 3 grudnia 2010 r. o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne i fundusz ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie decyzji nr: 450K/2009 z 16 grudnia 2009 r. za okres 7/2009 do 10/2009 doręczonej 17 grudnia 2009 r, 199K/2010 z 23 marca 2010 r. za okres 11/2009 do 02/2010 doręczonej 25 marca 2010 r., 366K/2010 z 28 czerwca 2010 r. za okres od 03/2010 do 05/2010 doręczonej 30 czerwca 2010 r., 522K/2010 z 6 października 2010 r. za okres od 06/2010 do 08/2010 doręczonej 12 października 2010 r., 24K/2011 z 17 stycznia 2011 r. za okres 09/2010-12/2010 doręczonej 19 stycznia 2011 r.
Na podstawie w/w tytułów wykonawczych organ egzekucyjny sporządził zawiadomienia o numerach:
- od [...] do [...] z 19 stycznia 2010 r. o zajęciu rachunku bankowego w I. Pismem z 29 stycznia 2010 r. Bank wskazał, że brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. Wydruk zawiadomienia o zajęciu dłużnik otrzymał 26 stycznia 2010 r. Wydruk zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej 22 stycznia 2010 r.
- od [...] do [...] z 27 maja 2010 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank w Urzędzie Skarbowym w Starogardzie Gdańskim. W aktach sprawy brak odpowiedzi z US. Wydruk zawiadomienia o zajęciu dłużnik otrzymał 4 czerwca 2010 r. Wydruk zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej w trybie art. 43 K.p.a. w dniu 4 czerwca 2010 r.
- od [...] do [...] z 25 sierpnia 2010 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank w Urzędzie Skarbowym w Starogardzie Gdańskim. Pismem z 23 września 2010 r. dłużnik zajętej wierzytelności wskazał, że na dzień 7 września 2010 r. wpływu zajęcia nie posiada wierzytelności wobec zobowiązanego. Wydruk zawiadomienia o zajęciu dłużnik otrzymał 7 września 2010 r. Wydruk zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej w trybie art. 43 K.p.a. w dniu 7 września 2010 r.
- [...] do [...] z 25 listopada 2010 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank w Urzędzie Skarbowym w Starogardzie Gdańskim. W aktach sprawy brak odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności. Wydruk zawiadomienia o zajęciu dłużnik otrzymał 3 grudnia 2010 r. Wydruk zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej w dniu 3 grudnia 2010 r.
Pismem z 17 lutego 2011 r. Skarżąca złożyła wniosek o rozłożenie zaległości na raty. 31 marca 2011 r. została podpisana między Skarżącą a ZUS umowa o rozłożeniu należności na raty. Postępowanie zostało zawieszone. W związku z niedotrzymaniem przez Skarżącą warunków umowy ratalnej, umowa uległa rozwiązaniu z dniem 26 sierpnia 2011 r. Pismem z 27 września 2011 r. Skarżąca została poinformowana, iż ww. umowa uległa rozwiązaniu. Również pismem z 27 września 2011 r. ZUS poinformował dłużników zajętej wierzytelności – I. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim o podjęciu postępowania egzekucyjnego.
W dniu 31 października 2022 r. na podstawie w/w tytułów wykonawczych organ egzekucyjny sporządził zawiadomienia nr [...] i [...] o zajęciu wierzytelności z wynagrodzenia za pracę w Spółce. Spółka zawiadomienia otrzymała 3 listopada 2022 r., w odpowiedzi wskazując, że Skarżąca jest zatrudniona na okres próbny. Wydruki zawiadomień doręczono Skarżącej 3 listopada 2022 r.
2.2. Pismem z 10 listopada 2022 r. Skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia zawiadomieniami z 31 października 2022 r. wynagrodzenia za pracę wraz z wnioskiem o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności.
2.3. Postanowieniem z 13 grudnia 2022 r. ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
2.4. Postanowieniem z 13 grudnia 2022 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z wynagrodzenia za pracę na podstawie zawiadomień z 31 października 2022 r.
Organ wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do uznania skargi za zasadną. Czynności egzekucyjne zastosowano w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Skarżącej doręczono zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienie zawiera wszystkie elementy wynikające z przepisów prawa. Czynności egzekucyjnej dokonano na podstawie prawidłowo wystawionych i doręczonych Skarżącej tytułów wykonawczych, zawierających podstawę dochodzonego obowiązku. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiły doręczone Skarżącej upomnienie oraz decyzje określające nieopłacone należności, które zawierały informację, że zgodnie z przepisami prawa stanowią one postawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżąca nie wykonała określonego w upomnieniu oraz decyzjach obowiązku w terminie, zatem organ miał obowiązek wystawić tytuły wykonawcze celem przymusowego ściągnięcia należności oraz wszcząć egzekucję i zastosować określony środek egzekucyjny.
Dochodzony na podstawie tytułów wykonawczych obowiązek istnieje i jest wymagalny. Należności objęte prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym nie wygasły i nie uległy przedawnieniu. Od daty wymagalności należności do daty pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której Skarżąca została zawiadomiona (czyli do daty doręczenia decyzji i upomnienia), nie upłynęło 5 lat. Natomiast z chwilą dokonania tej czynności bieg terminu przedawnienia należności został zawieszony i pozostaje zawieszony nadal, ponieważ wszczęte po przesłaniu decyzji i upomnienia postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.
Na dzień wydania postanowienia postępowanie egzekucyjne nie jest także zawieszone. 31 marca 2011 r. Skarżąca zawarła umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Postępowanie egzekucyjne na czas realizacji układu ratalnego organ zawiesił. Skarżąca nie dotrzymała warunków umowy, dlatego 26 sierpnia 2011 r. uległa ona rozwiązaniu. W następstwie rozwiązania umowy organ wznowił postępowanie egzekucyjne.
2.5. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z 20 lutego 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie 30 lipca 2020 r. Zważywszy, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie ww. tytułów wykonawczych z 19 stycznia 2010 r., 27 maja 2010 r., 25 sierpnia 2010 r. i 25 listopada 2010 r., w sprawie będą mieć zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
Przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, dokonaną zawiadomieniami z 31 października 2022 r., jest naruszenie przez organ przepisów art. 72 § 1 - § 3 u.p.e.a., jak też przedawnienie należności objętych tytułami wykonawczymi, w oparciu o które dokonano skarżonej czynności. Oceniając zaskarżoną czynność egzekucyjną organ nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków, do którego stosowania upoważniła go u.p.e.a. Wskazany środek wymieniony jest w art. 72 ww. ustawy, tj. egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Organ egzekucyjny zawiadomił Skarżącą o zajęciu wynagrodzenia za pracę u pracodawcy, doręczając 3 listopada 2022 r., skutecznie i w sposób prawidłowy - co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki - wydruki zawiadomień z 31 listopada 2022 r. Odpisy tytułów wykonawczych, na podstawie których wszczęto przedmiotową egzekucję, zostały Skarżącej doręczone na wcześniejszym etapie postępowania. Zawiadomienie o zajęciu otrzymał również dłużnik zajętej wierzytelności, tj. Spółka w dniu 3 listopada 2022 r.
Organ egzekucyjny wystawiając ww. zawiadomienia oraz przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności, przy jednoczesnym wysłaniu ich odpisu Skarżącej, dopełnił wszystkich wymogów z art. 72 u.p.e.a. Organ stwierdził, że zawiadomienia z 31 października 2022 r. spełniają wszystkie wymogi określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek, objętych tytułami wykonawczymi, w oparciu o które organ egzekucyjny dokonał skarżonego zajęcia organ wskazał, że powołana okoliczność (na obecnym etapie postępowania) stanowi podstawę żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) i w związku z tym brak jest podstaw, by w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną analizować kwestie mogące być przedmiotem rozpoznania w odrębnym środku zaskarżenia. Tym samym wskazany zarzut nie mógł być rozpoznany zarówno przez organ egzekucyjny, jak i organ II instancji w ramach skargi na czynność egzekucyjną, bowiem wykracza poza jej zakres. Zauważono jednak, że podniesiona okoliczność została przez organ zbadana, czego wynikiem jest postanowienie o odmowie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając, że organ bezpodstawnie odstąpił od zbadania kwestii przedawnienia, a nadto winien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii w innym toczącym się postępowaniu. Organ egzekucyjny przytoczył stan faktyczny wskazujący na brak przerwania biegu terminu przedawnienia. Skarżąca zarzuciła brak wyjaśnienia kiedy postępowanie egzekucyjne zostało wznowione. Zaś nie zostało ono podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). Skarżąca nie otrzymała żadnego zawiadomienia w sprawie podjęcia postępowania, zatem ulec ono winno umorzeniu, co spowoduje uchylenie czynności egzekucyjnych.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
5.2. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS ani poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
5.3. Istota sprawy dotyczy oceny, czy wymieniona czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wynagrodzenia została dokonana zgodnie z prawem.
Na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, zaś podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że w przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wobec tego, na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.
Skład orzekający w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyroki NSA z dnia 17 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 583/21, z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 112/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępnej na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalną definicję zawarto w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego.
W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a. Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2966/17, czy z 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1098/18).
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że do kategorii czynności egzekucyjnych należy zaliczyć zajęcie wynagrodzenia za pracę, wskazane w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a uregulowane w art. 72 § 1-4 u.p.e.a.
Zgodnie z treścią art. 72 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Stosownie do § 2 ww. art. 72, zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany stosunku pracy lub zlecenia, nawiązania nowego stosunku pracy lub zlecenia z tym samym pracodawcą, a także w przypadku przejęcia pracodawcy przez innego pracodawcę. Według treści § 3 ww. art. 72, w stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po jego zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu. Według treści art. 72 § 4 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób;
2) wzywa pracodawcę, aby: a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników; b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli;
3) poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.
Analiza akt przedmiotowej sprawy wykazała, że organ prawidłowo doręczył Skarżącej 3 listopada 2022 r. wydruki zawiadomień z 31 października 2022 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę w Spółce. Odpisy tytułów wykonawczych, w oparciu o które dokonane zostało zajęcie wynagrodzenia doręczono Skarżącej na etapie wcześniejszym, tj. tytuły wykonawcze: z 19 stycznia 2010 r. – doręczono Skarżącej dnia 22 stycznia 2010 r.; z dnia 27 maja 2010 r. – doręczono Skarżącej 4 czerwca 2010 r.; z 25 sierpnia 2010 r. – doręczono Skarżącej 7 września 2010 r.; z 25 listopada 2010 r. – doręczono Skarżącej 3 grudnia 2010 r. Dłużnik zajętej wierzytelności (Spółka) otrzymał zawiadomienie o zajęciu w dniu 3 listopada 2022 r.
Na marginesie Sąd wskazuje, że organ II instancji co prawda nie uwzględnił w treści zaskarżonego postanowienia daty 3 grudnia 2010 r. jednakże, w treści uzasadnienia wskazano prawidłowe numery tytułów wykonawczych oraz datę ich wystawienia w dniu 25 listopada 2010 r., błędnie podając jako datę ich doręczenia Skarżącej 7 września 2010 r. zamiast prawidłowej daty 3 grudnia 2010 r., która wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru. Powyższy błąd nie wpływa na prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji odnośnie prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Wszelkie podjęte działania w tym zakresie odpowiadają wymogom określonym w art. 72 § 1-4 u.p.e.a. Ponadto, zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 31 października 2022 r. zawierają wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in. numery tytułów wykonawczych, kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych.
Odnosząc się do podniesionego przez Skarżącą zarzutu braku uzewnętrznienia czynności wznowienia postępowania egzekucyjnego w związku z niewywiązaniem się przez Skarżącą z warunków zawartej 31 marca 2011 r. umowy ratalnej i wskutek powyższego jej rozwiązaniem 26 sierpnia 2011 r., Sąd wskazuje, że na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu w związku z zawarciem ww. umowy o rozłożenie na raty spłaty przedmiotowej należności pieniężnej. Z uwagi na brak realizacji przez Skarżącą zawartego układu ratalnego, organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie. Sąd zauważa, iż w istocie użycie przez organy sformułowania "wznowił postępowanie egzekucyjne" było niefortunne, albowiem wznowienie postępowania egzekucyjnego może dotyczyć wyłącznie postępowania egzekucyjnego, które zostało już zakończone ostatecznym postanowieniem np. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 1 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1181/21), zaś w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie doszło do podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści art. 57 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego; jednocześnie organ egzekucyjny przystępuje do czynności egzekucyjnych. Podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego nie podlega zaskarżeniu i nie wymaga formy postanowienia, a jedynie zawiadomienia zobowiązanego o podjęciu zawieszonego postępowania poprzez doręczenie tego zawiadomienia. W ten sposób chronione są interesy zobowiązanego. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca została zawiadomiona o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, bowiem pismem z 27 września 2011 r. ZUS poinformował Skarżącą o rozwiązaniu umowy ratalnej. Zatem uznać należało, że czynność egzekucyjna zajęcia wynagrodzenia za pracę była dokonana po skutecznym podjęciu zawieszonego postępowania. Przedmiotowy środek egzekucyjny został zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym, które nie było zawieszone na dzień dokonania czynności egzekucyjnej.
Ustosunkowując się natomiast do podniesionej przez Skarżącą w skardze na czynność egzekucyjną kwestii przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, w oparciu o które dokonano kwestionowanego zajęcia, Sąd stwierdza, że słusznie wskazały organy, iż powołana okoliczność stanowi podstawę żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. w związku z czym nie podlega rozpatrzeniu w toku postępowania zainicjowanego skargą na czynność egzekucyjną, a zatem odrębnym środkiem zaskarżenia. Ponownie podkreślić należy, że w ramach skargi na czynność egzekucyjną nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a. Rozpatrzenie przez organy w ramach postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną zagadnienia przedawnienia dochodzonych należności stanowiłoby naruszenie zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia przewidzianych w u.p.e.a.
Przy tym powyższa kwestia (przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi) nie stanowiła zagadnienia wstępnego w prowadzonym w sprawie skargi na czynność egzekucyjną postępowaniu, bowiem była przedmiotem rozważań podlegającym rozpatrzeniu w ramach odrębnego postępowania, zainicjowanego innym wniesionym przez Skarżącą środkiem – tj. wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Tym samym brak było podstaw do zawieszenia przez organ postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynność egzekucyjną do czasu rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a zatem rozstrzygnięcia w przedmiocie przedawnienia przedmiotowych należności.
W świetle powyższej argumentacji, wbrew zarzutom skargi, zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone przez Skarżącą postanowienie organu I instancji w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż pozostałe podniesione w skardze zarzuty jako wykraczające poza granice postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną nie mogły stanowić przedmiotu rozważań w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym.
W ocenie Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Organy zgromadziły wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie dokonały prawidłowej analizy sytuacji faktycznej, którą następnie poddały prawidłowej subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Zaskarżone postanowienia zawierają wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, zaś ich uzasadnienia faktyczne wskazują fakty, które organy uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, a uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym nie znalazły aprobaty Sądu zarzuty dotyczące naruszenia prawa przez organy.
5.4. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI