I SA/Gd 384/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-01-28
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITwspólne rozliczeniedzieckorodziczawieszenie postępowaniazagadnienie wstępneordynacja podatkowaprawo podatkoweorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na postanowienie Izby Skarbowej odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku dochodowego za 2001 r., uznając, że kwestia wyboru rodzica do wspólnego rozliczenia z dzieckiem nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania.

Podatnik M.P. wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania za 2001 r. do czasu rozstrzygnięcia przez sąd, który z rodziców ma prawo do wspólnego rozliczenia z synem. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że kwestia ta wynika z przepisów ustawy o podatku dochodowym i należy do kompetencji organu podatkowego, a nie sądu. WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że brak porozumienia między rodzicami nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej.

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika M.P. o zawieszenie postępowania podatkowego w zakresie ustalenia jego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. Podatnik domagał się zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia przez sąd, który z rodziców (on czy matka dziecka) ma prawo do wspólnego rozliczenia podatku z synem. Organy podatkowe, począwszy od Urzędu Skarbowego, a następnie Izba Skarbowa, odmówiły zawieszenia postępowania. Argumentowały, że możliwość wspólnego rozliczenia z dzieckiem jest kwestią materialnoprawną uregulowaną w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i należy do wyłącznej kompetencji organu podatkowego, a nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. WSA w Gdańsku, rozpoznając skargę podatnika, podzielił stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że brak porozumienia między rodzicami w kwestii wyboru sposobu rozliczenia z dzieckiem nie jest zagadnieniem wstępnym, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, a tym bardziej sąd rodzinny. Kwestia ta jest ściśle związana z przepisami prawa podatkowego i powinna być rozstrzygnięta przez organ podatkowy w ramach postępowania dotyczącego ustalenia zobowiązania podatkowego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestia ta nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że możliwość wspólnego rozliczenia z dzieckiem jest kwestią materialnoprawną uregulowaną w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, która należy do wyłącznej kompetencji organu podatkowego. Brak porozumienia między rodzicami nie jest zagadnieniem prejudycjalnym wymagającym rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

o.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne występuje, gdy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia należącego do kompetencji innego organu lub sądu, które nie było wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte, a bez tego rozstrzygnięcia wydanie decyzji nie jest możliwe.

u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 4, 5 i 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy regulujące zasady wspólnego opodatkowania podatnika z dzieckiem.

u.p.d.o.f. art. 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy regulujące zasady wspólnego opodatkowania podatnika z dzieckiem.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy przejściowe dotyczące rozpoznawania spraw przez wojewódzkie sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia wyboru rodzica do wspólnego rozliczenia z dzieckiem nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. Prawo podatkowe precyzyjnie reguluje zasady wspólnego opodatkowania, a ocena uprawnienia do tej preferencji należy do organu podatkowego. Brak porozumienia między rodzicami nie jest podstawą do zawieszenia postępowania podatkowego ani do rozstrzygania przez sąd rodzinny.

Odrzucone argumenty

Postępowanie podatkowe powinno zostać zawieszone, ponieważ rozstrzygnięcie o prawie do wspólnego rozliczenia z dzieckiem wymaga wcześniejszego rozstrzygnięcia przez sąd. Organy podatkowe naruszyły interes prawny skarżącego, nie wyjaśniając kwestii dochodów matki dziecka i braku porozumienia między rodzicami.

Godne uwagi sformułowania

organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. zagadnienie wstępne występuje w sytuacji, gdy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte. Kwestia łącznego opodatkowania podatnika wraz z dzieckiem została szczegółowo i w sposób wyczerpujący unormowana w przepisach prawa podatkowego ocena czy w określonym stanie faktycznym podatnik uprawniony był do skorzystania z dobrodziejstwa łącznego wraz dzieckiem opodatkowania, ze swej istoty nie należy do kompetencji sądu powszechnego, lecz tylko i wyłącznie do organu podatkowego.

Skład orzekający

A. Stępień

przewodniczący

S. Kozik

sprawozdawca

E. Kwarcińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście prawa podatkowego oraz kompetencji organów podatkowych w sprawach dotyczących wspólnego rozliczenia z dzieckiem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia między rodzicami w kwestii wspólnego rozliczenia podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu praktycznego w prawie podatkowym – wspólnego rozliczenia z dzieckiem i braku porozumienia między rodzicami. Wyjaśnia, kiedy takie sytuacje mogą prowadzić do zawieszenia postępowania podatkowego.

Kto rozliczy dziecko z podatku? Sąd wyjaśnia, kiedy urząd skarbowy musi czekać na decyzję sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 384/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Ewa Kwarcińska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
FSK 1259/04 - Wyrok NSA z 2004-11-23
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Stępień, Sędziowie NSA S. Kozik (spr.), E. Kwarcińska, Protokolant A. Zalewska, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 listopada 2002 r. M. P. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o zawieszenie wszczętego przez ten organ postępowania podatkowego za 2001 r. do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy sąd o prawie rozliczenia podatku dochodowego w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Urząd Skarbowy rozpatrując powyższy wniosek M. P. postanowieniem z dnia [...] odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r.
Urząd Skarbowy [...] stwierdził, że wskazane przez podatnika okoliczności zawieszenia nie wyczerpują przesłanek określonych w przepisach art. 201 § l ordynacji podatkowej.
M. P. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji i zawieszenie postępowania podatkowego za 2001 r. do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy sąd zagadnienia wstępnego, który z rodziców ma rozliczyć podatek dochodowy z synem.
Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...].
Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojego postanowienia przedstawiła, że art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej stanowi, iż "organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd." Zatem zdaniem organu odwoławczego organ podatkowy zawiesza postępowanie w przypadku, gdy zaistnieje przesłanka w postaci zagadnienia materialno - prawnego, które ze swej istoty należy do kompetencji innego organu administracji lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone, a bez tego rozstrzygnięcia nie jest możliwe wydanie decyzji.
Zdaniem organu II instancji stan faktyczny sprawy dotyczącej zobowiązania podatkowego za 2001 r. nie wskazuje na występowanie zagadnienia wstępnego, które władny jest rozstrzygnąć w oderwaniu od niniejszej sprawy inny organ, czy sąd. Kwestia preferencji podatkowej przysługującej osobie samotnie wychowującej dzieci wynika z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiących materialną podstawę prawną wydania decyzji w związku z czym nie można tej kwestii traktować jako zagadnienia wstępnego, które ze względu na przedmiot należy do kompetencji sądu.
Izba Skarbowa wskazała ponadto, że decyzja w sprawie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy tylko jednego roku podatkowego i za każdy rok organ podatkowy obowiązany jest wydać odrębną decyzję. Po wyczerpaniu toku instancji na decyzję organu podatkowego stronie służy każdorazowo skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w zakresie swojej właściwości rozstrzyga o zgodności decyzji z prawem. Zatem na decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym za 2001 r. podatnikowi również będą przysługiwały takie same środki zaskarżenia jak na decyzje za lata wcześniejsze za rok 1995 czy za rok 1996.
M. P. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podniósł, że organy podatkowe naruszyły interes prawny skarżącego, jego syna i matki syna skarżącego, ponieważ postępowanie winno być na zasadzie art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej zawieszone zgodnie z jego wnioskiem, by Sąd rozstrzygnął, który z rodziców syna skarżącego małoletniego K.P. , ma rozliczyć z nim podatek dochodowy za rok 2001.
M. P. wskazał, że przepis definiujący osobę samotnie wychowującą dzieci - art. 6 ust. 5 zd. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określa, że za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, albo w stosunku do której orzeczono separacje i jednocześnie przepis ten nie wskazuje, kto i według jakich kryteriów ma dokonać wyboru jednego z rodziców, który ma rozliczyć podatek dochodowy z dzieckiem.
Zdaniem skarżącego organ podatkowy nie podjął jakichkolwiek wyjaśnień na okoliczność, czy matka syna podatnika osiągnęła w 2001 r. dochody oraz czy rozliczyła je lub czy w ogóle mogła rozliczyć je z synem podatnika i czy zgadza się, by z synem rozliczył podatek skarżący. W ocenie skarżącego postępowanie organu zmierza do odmówienia skarżącemu prawa do rozliczenia podatku z synem i do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego od skarżącego, z tego tylko tytułu, że skarżący nie mieszka z synem.
Skarżący podniósł, że matka syna skarżącego nie pracuje i wyłącznie z dochodów skarżącego utrzymywany jest syn skarżącego, a ponadto dochody skarżącego są przeznaczone również na utrzymanie matki syna skarżącego.
Zdaniem skarżącego, w razie wystąpienia obu rodziców wychowujących dziecko samotnie, jako osób stanu wolnego, wybór rodzica, który rozliczy podatek dochodowy z dzieckiem powinien należeć do rodziców, a w razie braku porozumienia do właściwego (do rozpatrzenia spraw ze stosunków rodzinnych) sądu, który powinien rozstrzygnąć ewentualny spór i sprawę, z uwzględnieniem dobra i korzyści dziecka, nie zaś do zainteresowanego otrzymaniem podatku Urzędu Skarbowego, który chcąc dokonać przypisu podatku, do rozliczenia podatku z dzieckiem wybierze tego z rodziców, który nie pracuje i nie osiąga istotnych dochodów. Dlatego skarżący uważa, że Urząd Skarbowy powinien był zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia, który z rodziców syna podatnika ma rozliczyć z nim podatek dochodowy za 2001 r. przez właściwy sąd.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M. P. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej nie narusza prawa.
Przepis art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej wskazuje, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wskazać należy, iż zagadnienie wstępne występuje w sytuacji, gdy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte. Uznać zatem należy, iż organ zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej zagadnienie wstępne nie występuje i organy obu instancji trafnie załatwiły odmownie wniosek M. P. o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia jego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001.
Kwestia łącznego opodatkowania podatnika wraz z dzieckiem została szczegółowo i w sposób wyczerpujący unormowana w przepisach prawa podatkowego, a w szczególności w art. 6 ust. 4, 5 i 8 oraz w art. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 14, poz. 176 z późn.zm.). Stosując zatem te przepisy uznać należy, iż ocena czy w określonym stanie faktycznym podatnik uprawniony był do skorzystania z dobrodziejstwa łącznego wraz dzieckiem opodatkowania, ze swej istoty nie należy do kompetencji sądu powszechnego, lecz tylko i wyłącznie do organu podatkowego.
Wskazywana przez skarżącego okoliczność braku porozumienia pomiędzy rodzicami co tego, który z nich będzie się opodatkowywał łącznie z dzieckiem, w żadnym wypadku nie może być podstawą do rozstrzygania tej kwestii przez Sąd rodzinny, gdyż nie wchodzi to w zakres jego kognicji określonej przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie może taka okoliczność tym samym stanowić podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie dotyczącej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI