I SA/Gd 382/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-08-13
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowynadpłataulga abolicyjnapraca na statkutransport międzynarodowyodsetkipostępowanie podatkoweprawo UEorzecznictwo NSA

WSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora IAS odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r., uznając, że kwestia prawa do ulgi abolicyjnej została już prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA.

Skarżący R.R. domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 10.688 zł, argumentując prawo do ulgi abolicyjnej. Organy podatkowe odmówiły, wskazując na prawomocny wyrok NSA z 20.12.2023 r. (II FSK 90/23), który przesądził o braku prawa do ulgi. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając moc wiążącą prawomocnego orzeczenia.

Sprawa dotyczyła skargi R.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 10.688 zł. Skarżący domagał się zwrotu tej kwoty, twierdząc, że zapłacił ją nienależnie jako odsetki, ponieważ przysługuje mu prawo do ulgi abolicyjnej z tytułu pracy na statkach eksploatowanych przez zagraniczne firmy. Organy podatkowe, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddaliły skargę. Kluczowym argumentem było prawomocne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2023 r. (sygn. akt II FSK 90/23), które już wcześniej rozstrzygnęło na niekorzyść skarżącego kwestię prawa do ulgi abolicyjnej w odniesieniu do jego dochodów z pracy na statkach. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony, ale także inne sądy i organy państwowe, co oznacza, że organy podatkowe i sąd administracyjny były związane ustaleniami NSA. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby kwota 10.688 zł została pobrana nienależnie lub w wyższej niż należna wysokości, ani nie podważył sposobu naliczania odsetek czy zaliczania wyegzekwowanych kwot. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad prawa europejskiego i konstytucyjnego, uznając je za nieodnoszące się do istoty sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do stwierdzenia nadpłaty, ponieważ prawomocne orzeczenie NSA przesądziło o braku prawa do ulgi abolicyjnej, a podatnik nie wykazał, aby odsetki zostały zapłacone nienależnie lub w wyższej niż należna kwocie.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany prawomocnym orzeczeniem NSA, które rozstrzygnęło o braku prawa do ulgi abolicyjnej. Podatnik nie wykazał innych przesłanek uzasadniających stwierdzenie nadpłaty odsetek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 72 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 75 § 4

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 153

Ordynacja podatkowa

Przedmiotem postępowania mogą być jedynie kwestie związane z zapłatą przez Skarżącego odsetek od zaległości podatkowej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

u.p.d.o.f. art. 27 § 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § 9a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie NSA (II FSK 90/23) przesądziło o braku prawa do ulgi abolicyjnej dla skarżącego. Sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi i prawnymi prawomocnego orzeczenia NSA. Skarżący nie wykazał, że kwota 10.688 zł odsetek została zapłacona nienależnie lub w wyższej niż należna kwocie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego UE i Konstytucji RP poprzez dyskryminację i nierówne traktowanie podatników. Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego i brak ustalenia stanu faktycznego. Naruszenie art. 72 § 1 i art. 75 § 4 O.p. poprzez niestwierdzenie nadpłaty i brak jej zwrotu.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem postępowania mogą być jedynie kwestie związane z zapłatą przez Skarżącego odsetek od zaległości podatkowej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu art. 170 p.p.s.a. wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą.

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Kozik

sędzia

Alicja Stępień

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym NSA, dla organów podatkowych i sądów niższych instancji w sprawach o podobnym przedmiocie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika pracującego na statku i kwestii ulgi abolicyjnej, ale zasada związania prawomocnym orzeczeniem ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje znaczenie prawomocności orzeczeń i jak raz rozstrzygnięta kwestia prawna może zamykać drogę do dalszych postępowań. Pokazuje też złożoność międzynarodowego opodatkowania dochodów.

Prawomocny wyrok NSA zamyka drzwi do nadpłaty podatku. Co to oznacza dla podatników?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 382/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 72 § 1, art. 75 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 marca 2024 r., nr 2201-IOD-1.4102.17.2024.5 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS"), po rozpatrzeniu odwołania R. R. (dalej "Skarżący") od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie (dalej "Naczelnik US") z dnia 31 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości 10.688 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
2.1. Pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. poprzez uznanie kwoty 10.688 zł jako podatku nienależnie zapłaconego i zwrotu tej kwoty na rachunek bankowy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że:
- w roku 2016 Skarżący osiągał dochody z pracy na statku P. eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo zagraniczne z siedzibą i faktycznym zarządem w Singapurze – P1 Pte. Ltd. oraz na statku O. eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Austrii – O1 GMBH.
- decyzją z 3 września 2021 r. Naczelnik US określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok w kwocie 41.436 zł, a decyzję tę Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzją z 4 lutego 2022 r.
- w oparciu o treść normatywną art. 14 ust. 3 Konwencji podpisanej w Singapurze z dnia 4 listopada 2012 r. między Rzecząpospolitą Polską a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 2014 r. poz. 443) wynagrodzenie otrzymywane za prace najemną wykonywaną na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa może być opodatkowane w tym Państwie. W stosunku do uzyskiwanych przez Skarżącego dochodów zastosowanie znajduje metoda proporcjonalnego odliczenia, którą mógł on zastosować składając deklarację PIT-36 za 2016 r. Zapłacone zobowiązaniem podatkowym za 2016 r. wraz z odsetkami w kwocie 10.688 zł nie jest zasadne, ze względu na prawo do skorzystania z ulgi abolicyjnej.
2.2. Decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r. Naczelnik US odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.
2.3. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Skarżącego, Dyrektor IAS decyzją z dnia 20 marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US.
Organ odwoławczy, przywołując treść art. 72 § 1, art. 75 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej "O.p."), wskazał, że Skarżący złożył deklarację PIT-36 za 2016 r. i wpłacił wynikający z niej podatek należny w wysokości 95 zł w dniu 31 sierpnia 2017 r. Naczelnik US decyzją z 3 września 2021 r. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości 41.436 zł. Dyrektor IAS decyzją z 4 lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Tym samym decyzja ta stała się decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania. Decyzja organu odwoławczego została przez Skarżącego zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z 25 października 2022 r. oddalił skargę.
Od powyższego wyroku Skarżący złożył skargę kasacyjną, jednak wyrokiem z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II FSK 90/23, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, potwierdzając słuszność stanowiska organów podatkowych. Tym samym w obrocie prawnym pozostaje decyzja określająca Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 41.436 zł.
Dyrektor IAS wskazał, że z przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika, że przedmiotem postępowania mogą być jedynie kwestie związane z zapłatą przez Skarżącego odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. To, że nie przysługuje mu ani prawo do skorzystania z metody proporcjonalnego odliczenia ani prawo do ulgi abolicyjnej przesądził już bowiem prawomocnie NSA w wyroku z 20.12.2023r., sygn. akt II FSK 90/23. Ponieważ we wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2016 r. wskazano, że Skarżący występuje o stwierdzenie nadpłaty w wysokości 10.688 zł, to organy podatkowe tylko w granicach żądanej kwoty mogą orzekać w sprawie stwierdzenia nadpłaty.
Z akt sprawy wynika, że na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Skarżący wpłacił jedynie kwotę 95 zł. Ponieważ Skarżący nie dokonał wpłaty całego należnego podatku, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku - jako organ egzekucyjny właściwy ze względu na ówczesne miejsce zamieszkania Skarżącego - podjął czynności egzekucyjne, mające na celu spłatę należności. Kwoty wyegzekwowanych środków oraz daty ich realizacji organ przedstawił w tabeli. Przy ustalaniu wysokości odsetek zastosowano przerwy w ich naliczaniu wynikające z art. 54 § 1 pkt 7 oraz 54 § 1 pkt 3 O.p. Nieprawdą jest zatem twierdzenie Skarżącego, że to on sam zapłacił podatek wraz z odsetkami.
Przytaczając treść art. 12 § 5, art. 51 § 1 i 4, art. 55 § 1 i 2 O.p., art. 45 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm., dalej "u.p.d.o.f."), Dyrektor IAS stwierdził, że ponieważ 30 kwietnia 2017r. przypadał w niedzielę, a 1 maja jest dniem ustawowo wolny od pracy, to termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. upłynął 2 maja 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku egzekwując należny podatek zaliczał pobierane kwoty na należność główną i odsetek. Całkowita kwota odsetek wyniosła 20.114,85 zł. Ustawodawca w O.p. przewidział, że od zaległości podatkowej naliczane są odsetki za zwłokę. Tymczasem ani z wniosku o stwierdzenie nadpłaty ani z odwołania nie wynika, dlaczego Skarżący wnioskuje o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 10.688 zł ani z czego ta kwota wynika.
Jednak przede wszystkim Skarżący nie wskazał, jakie to zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie, że odsetki w wysokość 10.688 zł były odsetkami zapłaconymi nienależnie lub w kwocie wyższej od należnej. Podnoszone zaś okoliczności (praca na statku morskim w eksploatowanym w transporcie przez przedsiębiorstwo zagraniczne z siedzibą i faktycznym zarządem w Singapurze, prawo do skorzystania z ulgi abolicyjnej) nie mogą być uwzględnione w postępowaniu w zakresie stwierdzenia nadpłaty z tytuł odsetek od zaległości podatkowej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ uznał je za bezzasadne.
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor IAS stwierdził, że Naczelnik US zasadnie odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Organ I instancji zasadnie bowiem uznał, że nadpłata w wysokości 10.688 zł nie wystąpiła.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem podatnika, zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 19 ust 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 2 i w zw. z art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej, tj. naruszenie zasad praworządności, prawa człowieka i demokracji oraz równości obywateli Unii Europejskiej wobec prawa oraz ochrony praw człowieka, jako zasad ogólnych prawa europejskiego, które stanową główny fundament systemu Prawa Europejskiego poprzez dyskryminację osób fizycznych wykonujących pracę najemną na pokładzie statku poprzez utożsamianie podmiotu faktycznie zarządzającego statkiem z pojęciem armatora i właściciela statku w oparciu o bezpodstawną urzędniczą interpretację wykreowaną bez wyraźnej podstawy prawnej i wbrew wyrokom sądów administracyjnych, które powinny być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy;
2) art. 19 TUE w związku z art. 6 w związku z art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie przez organy w trakcie trwania postępowania prawa podatnika do rzetelnego postępowania, prawa do obrony swoich racji, prawa do postępowania w rozsądnym terminie oraz prawa do uzyskania uzasadnionej decyzji, z której w sposób jasny i logiczny wynikają motywy działania decydenta, przejawiające się między innymi w niejednolitości orzecznictwa i praktyki administracyjnej (tworzenia prawa urzędniczego), które prowadzą do naruszenia prawa do rzetelnego postępowania, które ma gwarantować każdemu obywatelowi Unii zakaz dyskryminacji;
3) art. 2 w zw. z art. 7, w zw. z art. 32 ust. 2 oraz w zw. z art 83, w zw. z art. 84, w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP poprzez niejednolite i nierówne traktowanie podatników, niejednolite, nierzetelne i niespójne odniesienie się do wniosku podatnika, działanie organu w oparciu o własne stanowisko wypracowane na skutek zastosowania tzw. partykularyzmu interpretacyjnego w zakresie ustalenia sytuacji podatkowej podatnika, dopuszczenie się przez organ dyskryminacji i nierównego traktowania podatnika ze względu na wykonywany przez niego zawód oraz naruszenie przez organ obowiązku przestrzegania prawa poprzez niezastosowanie się przez organ do dyspozycji powszechnie obowiązujących przepisów prawa tj. hierarchii źródeł prawa obowiązujących w Polsce, Przepisów Karty Praw Podstawowych, Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, przepisów Prawa Unii Europejskiej, które stosowane są wprost oraz zwyczaju międzynarodowego, który stanowi jedno ze źródeł prawa UE;
4) art. 72 § 1 O.p. poprzez niestwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości 10.688 zł wynikłej z zapłaty odsetek od zobowiązania;
5) art. 75 § 4 O.p. poprzez niedokonanie zwrotu nadpłaty pomimo zaistnienia ku temu przesłanek;
II. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
1) art. 120 w zw. art. 121 § 1 w zw. art. 122 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do organów państwa;
2) art. 125 § 1 O.p. nakładającego na organ podatkowy obowiązek działania w sposób wnikliwy poprzez nierzetelną ocenę sytuacji podatnika oraz dokonanie oceny materiału w sposób niewszechstronny;
3) art. 180 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 191 O.p. poprzez wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organ na skutek braku dokonania ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji jedynie na podstawie własnej oceny i uznania organu;
4) art. 207 § 2 w zw. z art. 210 § 1 w zw. art. 78 § 1 w zw. z art. 78 § 3 pkt 3 lit. b) O.p. poprzez ich błędną wykładnię, skutkująca uznaniem, że orzeczenie o wysokości nadpłaty nie powinno być;
5) art. 208 O.p. poprzez jej nieprawidłowe zastosowanie błędne uznanie, że w sprawie brak jest nadpłaty w kwocie 10.688 zł, podczas gdy organ winien dokonać oceny dotyczącej przedmiotowości lub bezprzedmiotowości postępowania w odniesieniu do stanu prawnego i faktycznego istniejącego możliwości wypłacenia kwoty tytułem nadpłaty odsetek od zobowiązania.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
5.2. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, bądź w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
5.3. Kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie podlegała prawidłowość odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 10.688 zł.
W złożonym w dniu 21 grudnia 2023 r. wniosku Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty w zakresie niezasadnie uiszczonej kwoty 10.688 zł tytułem odsetek, albowiem jego zdaniem, przysługiwało mu prawo do skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej w rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r.
Organ podatkowy stanął na stanowisku, że nadpłata w przypadku Skarżącego nie wystąpiła, albowiem kwestię braku uprawnienia do skorzystania z ulgi abolicyjnej w rozpatrywanym roku przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt II FSK 90/23 oddalającym skargę kasacyjną Skarżącego od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 391/22, a nadto Skarżący nie wskazał przesłanek uzasadniających uznanie, iż odsetki w wysokości 10.688 zł były zapłacone nienależnie lub w kwocie wyższej od należnej.
W tak zakreślonym sporze, Sad w składzie rozpoznającym sprawę rację przyznał organowi podatkowemu.
Zasadnie uznał organ podatkowy, że w ramach przysługującej mu kompetencji władny był orzekać jedynie w granicach żądanej przez Skarżącego kwoty. Nie ma przy tym znaczenia podkreślana w skardze okoliczność braku świadomości Skarżącego co do wysokości łącznej kwoty uiszczonych odsetek.
Prawidłowo uznał organ odwoławczy, że przesłanką uznania zaistnienia nadpłaty – wbrew wywodom skargi – nie mogła być w rozpatrywanej sprawie okoliczność przysługiwania Skarżącemu uprawnienia do skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej. Jak wskazano już powyżej kwestię tę prawomocnie rozstrzygnął NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt II FSK 90/23, potwierdzając, że w stosunku do dochodów Skarżącego z tytułu pracy najemnej świadczonej na statku sejsmicznym (badawczym) nie mają zastosowania zasady opodatkowania przewidziane w art. 27 ust. 9 i 9a u.p.d.o.f., a także tzw. ulga abolicyjna uregulowana w art. 27g ust. 1-4 u.p.d.o.f.
Wskazania wymaga, że według art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika.
Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. wyrok NSA z 28 października 2022 r. sygn. akt III FSK 778/22, wszystkie przywołane orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
W świetle powyższych ustaleń, organy administracji oraz Sąd rozpatrując skargę na wydaną w niniejszej sprawie decyzję, związani są stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanym w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt II FSK 90/23.
Jednocześnie wskazać należy, że Skarżący nie przywołał żadnych innych okoliczności, które wskazywałyby na to, że kwota 10.688 zł pobrana tytułem odsetek w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, została pobrana nienależnie lub w wysokości wyższej niż należna. Skarżący nie podważył ani daty czy też kwoty, od której naliczane były odsetki, ani wysokości naliczonych kwot tytułem odsetek, ani proporcjonalnego zaliczenia wyegzekwowanych kwot na poczet zaległości podatkowej oraz odsetek. Nie zarzucono żadnych nieprawidłowości w naliczaniu odsetek.
Na marginesie Sąd wskazuje, iż podnoszona w skardze okoliczność braku woli po stronie Skarżącego ponoszenia konsekwencji nieznajomości prawa oraz chęci zapłaty zobowiązania podatkowego bez dodatkowych odsetek, nie stanowią wystarczającego uzasadnienia wydania przez organ decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.
Bezzasadne okazały się tym samym podniesione zarzuty naruszenia art. 72 § 1 oraz art. 75 § 4 O.p. poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty i brak jej zwrotu.
W ocenie Sądu zarzuty w przedmiocie dyskryminacji osób wykonujących pracę na statkach poprzez utożsamianie pojęcia armatora z właścicielem statku, jako nieodnoszące się do istoty rozpatrywanej sprawy, nie mogły skutecznie podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów rangi konstytucyjnej.
5.4. W ocenie Sądu również zarzuty naruszenia przepisów procesowych nie mogły odnieść skutku. Zdaniem Sądu orzekającego postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem naczelnych zasad postępowania podatkowego wynikających z art. 120 O.p. (zasady legalizmu) i art. 121 O.p. (zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych). Organy podatkowe w toku postępowania podjęły zaś wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.) przy poszanowaniu zasady szybkości (art. 125 O.p.), zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia (art. 187 § 1 O.p.). Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego była logiczna oraz zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.). Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, czyniąc tym samym zarzuty naruszenia art. 180 O.p. bezzasadnymi. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza, że oceny organów są błędne. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, jego ocena i wyciągnięte z niej wnioski uzasadniały wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organy podatkowe w sposób prawidłowy i wyczerpujący przedstawiły w uzasadnieniach podjętych decyzji motywy swojego rozstrzygnięcia (w zgodzie z zasadą przekonywania) na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy i oparły swoje stanowisko na właściwie zastosowanych przepisach prawa, nie uchybiając przy tym zasadzie dwuinstancyjności postępowania.
5.5. Po dokonaniu kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI