I SA/Gd 381/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-04-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneopłata manipulacyjnaZUSorgan egzekucyjnywierzycielzobowiązany WSAadministracja skarbowa

WSA w Gdańsku oddalił skargę ZUS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego, uznając, że opłata manipulacyjna była należna.

Sprawa dotyczyła skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego. ZUS kwestionował obciążenie go opłatą manipulacyjną w wysokości 27,25 zł, twierdząc, że organ egzekucyjny nie zastosował żadnych środków egzekucyjnych. Sąd uznał, że mimo umorzenia postępowania, organ egzekucyjny prawidłowo naliczył opłatę manipulacyjną, ponieważ doszło do zajęcia rachunku bankowego i wierzytelności, co wiązało się z poniesieniem wydatków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 27,25 zł opłaty manipulacyjnej. ZUS argumentował, że organ egzekucyjny nie miał podstaw do naliczenia tej opłaty, ponieważ nie zastosował żadnych środków egzekucyjnych. Sąd, analizując przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził, że opłata manipulacyjna jest należna z tytułu zwrotu wydatków za czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. W tej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego oraz wierzytelności, co umożliwiło pokrycie części kosztów i należności głównej. Sąd uznał, że nawet jeśli postępowanie zostało umorzone, to fakt zastosowania środków egzekucyjnych i poniesienia z tego tytułu wydatków uzasadniał obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, a w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego, równocześnie z opłatą za zajęcie. W związku z tym, że sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, skarga ZUS została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opłata manipulacyjna może być naliczona, jeśli organ egzekucyjny poniósł wydatki związane z czynnościami manipulacyjnymi związanymi ze stosowaniem środków egzekucyjnych, nawet jeśli postępowanie zostało później umorzone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, a w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego, równocześnie z opłatą za zajęcie. Fakt zastosowania środków egzekucyjnych (zajęcie rachunku bankowego, wierzytelności) i poniesienia z tego tytułu wydatków uzasadnia naliczenie opłaty, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata manipulacyjna jest pobierana z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 64 § § 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 64c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Koszty egzekucyjne co do zasady obciążają zobowiązanego, a wierzyciel pokrywa je, jeżeli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego.

u.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja środków egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny poniósł wydatki związane z zastosowaniem środków egzekucyjnych (zajęcie rachunku bankowego, wierzytelności), co uzasadnia naliczenie opłaty manipulacyjnej. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, a w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego, równocześnie z opłatą za zajęcie. Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny nie miał podstaw do obciążenia opłatą manipulacyjną, ponieważ nie zastosował żadnego ze środków egzekucyjnych. Czynność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego powodująca powstanie obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej musi wystąpić łącznie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

Godne uwagi sformułowania

opłata manipulacyjna stanowi zwrot wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego

Skład orzekający

Ewa Kwarcińska

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Kolanowski

sędzia

Bogusław Woźniak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty manipulacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności w kontekście zastosowania środków egzekucyjnych i momentu powstania obowiązku jej uiszczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w czasie jego wydania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami postępowania egzekucyjnego, które jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Kiedy ZUS musi zapłacić za egzekucję, której koszty nie zostały ściągnięte od dłużnika?

Dane finansowe

WPS: 27,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 381/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bogusław Woźniak
Ewa Kwarcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Kolanowski asesor WSA Bogusław Woźniak Protokolant – Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 381/04
U z a s a d n i e n i e
Postanowieniem z dnia [...], w sprawie kosztów egzekucyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110/2002, poz. 968 ze zm.) ustalił skarżącemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kwotę kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości 27,25 zł opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych.
Rozpoznając zażalenie skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący, nie kwestionowany przez stronę, stan faktyczny sprawy:
Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej M.B., na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] - [...] wystawionych przez wierzyciela tj. stronę skarżącą - Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w [...]. Działając na podstawie art. 64 § 6 i § 10 oraz art. 64c § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uprzednio umarzając postępowanie w trybie art. 59 § 1 pkt 8 cytowanej ustawy, organ egzekucyjny postanowieniem obciążył skarżącego naliczonymi w postępowaniu egzekucyjnym kosztami egzekucyjnymi (obejmującymi opłatę manipulacyjną) w wysokości 27,25 zł.
Pismem z dnia 22 marca 2004 r. skarżący złożył do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia strona podnosiła, iż organ egzekucyjny nie miał podstaw do obciążenia opłatą manipulacyjną, ponieważ nie zastosował żadnego ze środków egzekucyjnych.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, co do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu stwierdził, iż stosownie do treści przepisu art. 64 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który reguluje zasady opłat za czynności egzekucyjne, należy przyjąć, iż opłaty te stanowią wyłącznie należności powiązane z egzekucją administracyjną, wszczętą w sposób przewidziany w przepisach art. 26 § 5 w/w ustawy.
W sprawie stwierdzono, iż postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego, na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w [...] prowadzone było na podstawie wym. tytułów wykonawczych i następnie zostało umorzone przez organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] z dnia [...]. W odniesieniu do przedmiotowych tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odpisy wym. tytułów wykonawczych doręczone zostały zobowiązanej w dniu 28 sierpnia 2002 r., wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanej organ egzekucyjny skutecznie dokonał zajęcia odnoszącego się do ww. tytułów egzekucyjnych, wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego w "A" Oddział w [...] (zawiadomienie Nr [...] z dnia 26.08.2002 r.) oraz wierzytelności pieniężnej u dłużnika - Urzędu Skarbowego (zawiadomienie Nr [...] z dnia 11.10.2002 r.). Zajęte środki umożliwiły pokrycie kosztów opłaty manipulacyjnej i częściowe wyegzekwowanie należności głównej ujętej w tytule wykonawczym Nr [...]. W związku z tym, iż spełnione zostały przesłanki art. 64 § 6 i § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kwotą opłaty manipulacyjnej, jaka nie została pokryta na skutek dokonanych zajęć.
Dyrektor Izby Skarbowej dodał również, że ustawodawca naliczenia opłaty manipulacyjnej nie uzależnił od skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt 12 cytowanej wyżej ustawy, a obowiązek jej uiszczenia ustalił na moment doręczenia odpisu tytułu wykonawczego (dokonanego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego). Z literalnego brzmienia przepisu art. 64 § 10 cyt. ustawy wynika, że doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego rodzi obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej, a w sytuacji gdy, tak jak w rozpatrywanej sprawie, zastosowano środek egzekucyjny - obowiązek ten powstaje już równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Wobec powyższego nie można było zgodzić się ze stwierdzeniem żalącego się, iż organ egzekucyjny nie miał podstaw do obciążenia wierzyciela opłatą manipulacyjną.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu omyłkowo przywołano w podstawie prawnej art. 46 (zamiast art. 64) cytowanej ustawy, co nie miało jednakże wpływu na zasadność rozstrzygnięcia, w tym na wysokość obciążających wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przez działającego w jego imieniu pełnomocnika, pismem z dnia 24 maja 2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu wniesionej skargi pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie przepisów art. 64 § 6 i § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik stoi na stanowisku, iż w § 6 cyt. artykułu ustawodawca w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej stwierdza, że pobiera się ją z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane z zastosowaniem środków egzekucyjnych, a obciążenie nią wierzyciela "należy ściśle wiązać ze skutecznym zastosowaniem tegoż środka egzekucyjnego". Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej znajduje to uzasadnienie w § 10 wym. artykułu "określającym moment w którym występuje obowiązek jej uiszczenia". Pełnomocnik stwierdził, iż czynność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego powodująca powstanie obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej musi wystąpić łącznie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Skoro czynności te nie wystąpiły razem, obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną w tym przypadku nie znajduje prawnego uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Pełnomocnik strony skarżącej we wniesionej do Sądu skardze ponowił argumenty opierając je na tych samych przesłankach zawartych wcześniej w rozpoznanym już środku zaskarżenia. Pełnomocnik błędnie uzależnia powstanie obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej tylko od zastosowania środka egzekucyjnego enumeratywne wymienionego w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, łącząc czynność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, iż art. 64 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w § 1 zawiera wykaz czynności egzekucyjnych dotyczących należności pieniężnych, za które pobierane są opłaty oraz w § 2-8 wskazuje zasady ich pobierania. W przypadku opłat zobowiązany uiszcza na rzecz organu egzekucyjnego określone kwoty pieniężne za dokonane czynności egzekucyjne. W myśl przepisu art. 64 § 6 wym. ustawy opłatę manipulacyjną pobiera się z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.
W przypadku nie wykonania przez zobowiązanego dobrowolnej zapłaty należności organ egzekucyjny zobowiązany jest dokonać czynności zmierzających do ustalenia majątku zobowiązanego, w stosunku do którego możliwe byłoby zastosowanie przewidzianego przez ustawodawcę środka egzekucyjnego. W sytuacji, gdy brak jest przedmiotu, co do którego możliwe byłoby skierowanie egzekucji, poborca skarbowy spisuje ze zobowiązanym protokół o stanie majątkowym. Z chwilą podpisania protokółu przez poborcę skarbowego lub upoważnionego pracownika oraz przez zobowiązanego lub świadka przywołanego do tej czynności powstaje obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej, co wynika wprost z treści art. 64 § 9 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje również z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli zaś pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Powyższe wynika z treści art. 64 § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Stanowisko to znajduje również uzasadnienie w treści art. 64 § 8 wym. ustawy, który stanowi o obowiązku uiszczenia m. in. opłaty manipulacyjnej po dokonaniu czynności egzekucyjnej. Czynność egzekucyjna została wyraźnie określona w wym. ustawie jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. O takich działaniach można mówić w każdym przypadku podejmowania przez organ egzekucyjny działań, których celem jest wyegzekwowanie objętej tytułem wykonawczym zaległości. W przedmiotowej sprawie takim działaniem było np. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego w "A" Oddział w [...] (zawiadomienie Nr [...] z dnia 26.08.2002 r.) oraz wierzytelności pieniężnej u dłużnika -Urzędu Skarbowego (zawiadomienie Nr [...] z dnia 11.10.2002r.). Wbrew twierdzeniom skargi zajęte środki umożliwiły pokrycie kosztów egzekucyjnych związanych z przeprowadzonymi zajęciami wierzytelności (art. 64 § 9 pkt 2 powołanej ustawy) oraz częściowe pokrycie kosztów opłaty manipulacyjnej i częściowe wyegzekwowanie należności głównej ujętej w tytule wykonawczym nr [...].
Należne koszty (opłata manipulacyjna) zgodnie z przepisem art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obciążają zobowiązanego. Jednak § 4 cytowanego artykułu mówi, iż "wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego". W tej sytuacji słuszne było obciążenie przez organ egzekucyjny wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w [...] tą częścią wym. kosztów egzekucyjnych (opłatą manipulacyjną), jaka nie została pokryta na skutek dokonanych zajęć.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110, poz. 968 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2004 r. opłaty egzekucyjne i manipulacyjne przewidziane w art. 64 § l i § 6 oraz art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które co do zasady obciążają zobowiązanego. Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (z zastrzeżeniem art. 64c § 4a do § 4c oraz art. 64e § 4a).
Z mocy art. 64, w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2003 r., organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera - oprócz opłaty za czynności egzekucyjne (§ l) również opłatę manipulacyjną (§ 6 art. 64 u.p.e.a.).
Ustawodawca w art. 64 § 6 u.p.e.a. przewidział, że organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną cyt. (...) z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych (...); opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym (nie mniej niż 1,40 zł).
Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 64 § 10 u.p.e.a.); za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat egzekucyjnych wraz z wydatkami egzekucyjnymi (co należy podkreślić w tej sprawię - po uprzednim spełnieniu warunku przewidzianego w art. 64 § 6 u.p.e.a.) powstaje z chwilą podpisania protokołu przez poborcę skarbowego lub innego upoważnionego pracownika oraz przez zobowiązanego lub świadka przywołanego do tej czynności.
Poza sporem między stronami jest fakt, że prawidłowo wszczęto postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu i doręczono mu w dniu 20 sierpnia 2002 r. właściwe (oznaczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) tytuły egzekucyjne (art. 26 §5 pkt. l u.p.e.a.), spisując również protokół o jego stanie majątkowym (w dniu 20 sierpnia 2002 r.). Postanowieniem z dnia [...] postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § l pkt. 8 u.p.e.a.
Biorąc pod uwagę treść art. 64 § 6 u.pe.a. wskazującego, w jakiej sytuacji organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną cyt.: (...) z tytułu zwrotu wydatków za wszelkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych (...) należy odnieść się do art. 7 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, a które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Ustawodawca nie zdefiniował użytych pojęć - opłaty manipulacyjnej i czynności manipulacyjnych. W art. 1a/ u.p.e.a. wskazał natomiast, iż przez czynności egzekucyjne rozumieć należy wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, zaś przez środki egzekucyjne (p. 12 a art. la) rozumie się - w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych -egzekucję z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, z papierów wartościowych nie zapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości, natomiast w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym - grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni.
Powinno być poza sporem, że w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji środki egzekucyjne o jakich mowa w art. l a pkt 12a u.p.e.a. Zajęte środki (rachunek bankowy, wierzytelność) umożliwiły pokrycie kosztów opłaty manipulacyjnej i częściowe wyegzekwowanie należności głównej. Tym samym należy przyjąć, iż organ egzekucyjny poniósł z tego tytułu wydatki o jakich mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. Ryczałtowy charakter opłaty manipulacyjnej wyklucza konieczność udokumentowania faktu poniesienia wydatków i ich wielkości - opłata manipulacyjna wynosi bowiem 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym (nie mniej niż 1,40 zł).
Wskazane przepisy, mające w sprawie zastosowanie nie określają rodzaju wydatków, za które opłata manipulacyjna jest uiszczana, odnosząc się wyłącznie do momentu, w którym oplata manipulacyjna - pod warunkiem, że jest należna - przysługuje organowi egzekucyjnemu.
Tym samym, w przypadku gdy organ egzekucyjny nie zastosował żadnego ze środków egzekucyjnych, to należy przyjąć, że nie poniósł z tego tytułu żadnych wydatków a tym samym nie może skutecznie dochodzić, tak scharakteryzowanej przez ustawodawcę, opłaty manipulacyjnej, która w stosunku czasowym do dnia zastosowania środka egzekucyjnego i wydatków z nim związanych jest następcza a nie uprzednia (tak w sprawach m. in. I SA/Gd 578/01, I SA/Gd 379/01, I SA/Gd 380/01 - wyroki WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2006r.).
W rozpoznawanej sprawie dokonano jednak czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Tym samym organ egzekucyjny miał podstawę prawną i faktyczną do objęcia żądaniem zwrotu kosztów tych wydatków, których faktycznie poniósł dokonując ww. czynności.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1998 r. (I SA/Lu 670/97; LEX 35975) wydany został pod rządem Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości (Dz.U. Nr 47/90, poz. 281 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 maja 2002r., a w której ustawodawca, przewidział, w § l ust. 2, iż cyt. (...) z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych pobiera się opłatą manipulacyjną (...).
Aktualnie obowiązujący zapis art. 64 § 6 u.p.e.a. postanawia, iż cyt. (...) organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych (...).
Tożsamość wyrażonej przez ustawodawcę woli w obu ww. przepisach pozwala na akceptację tezy przywołanego wyroku NSA, iż w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie stosował żadnych środków egzekucyjnych, to tym samym nie dokonał żadnych czynności związanych ze stosowaniem tych środków, a więc nie mógł domagać się zwrotu wydatków, których nie poniósł, nie dokonując tych czynności.
Reasumując:
l/ Warunkiem koniecznym zastosowania dyspozycji art. 64 § 6 u.p.e.a. i pobrania opłaty manipulacyjnej jest uprzednie poniesienie przez organ wydatków związanych z zastosowaniem środków egzekucyjnych;
2/ dyspozycja art. 64 § 10 u.p.e.a., określając zdarzenie od zaistnienia którego powstaje obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej (doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego) stanowi konsekwentne uzupełnienie woli ustawodawcy wyrażonej w art. 64 § 6 u.p.e.a., a to oznacza, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje ale przy spełnieniu warunku o jakim mowa w art. 64 § 6 u.pe.a. tj. o ile organ egzekucyjny poniósł wydatki związane z czynnościami manipulacyjnymi związanymi ze stosowaniem środków egzekucyjnych;
3/ fakt zastosowania środka egzekucyjnego jest tożsamy w czasie z możliwością poboru przez organ egzekucyjny opłaty manipulacyjnej. Ryczałtowy charakter opłaty manipulacyjnej wyklucza konieczność udokumentowania faktu poniesienia i wielkości poniesionych wydatków wynosi ona bowiem 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym.
Z mocy art. 145 § l lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270, w skr. u.p.s.a.) decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc tylko naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji czy postanowienia. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść orzeczeń.
W tej sprawie treść uzasadnienia decyzji organu I i II instancji wobec bezspornego stanu faktycznego i określonej podstawy prawnej przedmiotowej sprawy oraz prawidłowej treści wydanego orzeczenia nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy i nie ograniczało prawa strony o jakim mowa w art. 123 § l O.p.
Reasumując: sąd nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l pkt. la/ u.p.s.a.); Sąd nie stwierdza również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ani też innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l pkt. l b/ i c/ u.p.s.a.).
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 u.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI