I SA/Łd 1091/03

I SA/Łd 1091/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący/
Paweł Janicki
Wiktor Jarzębowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie P. Janicki, W. Jarzębowski (spr.), Protokolant A.Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 1088-1091/03
Uzasadnienie
Czterema decyzjami z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. po wznowieniu postępowań w sprawach podatku od nieruchomości zakończonych decyzjami ustalającymi kwotę podatku za kolejne lata od 1998 do 2001 r. odmówił R. Z. uchylenia wydanych przez siebie decyzji wymiarowych stwierdzając brak przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Załączone przez podatnika do wniosku o wznowienie postępowań wymiarowych opinie projektanta, doradcy podatkowego oraz opracowanie naukowe "Suszarnie ceramiki budowlanej" wydane zostały w 2002 r., a zatem nie istniały w datach wydania decyzji wymiarowych, stąd nie jest słuszne twierdzenie podatnika, że są to nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, ale wtedy nie znane organowi podatkowemu. Poza tym nawet gdyby takie opinie prawne istniały w datach wydania decyzji wymiarowych i nie były znane organowi podatkowemu, to fakt ten nie mógłby stanowić podstawy do wznowienia postępowania.
W odwołaniu od tych decyzji, wnosząc o ich uchylenie, podatnik zarzucił naruszenie art.245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez niezastosowanie się do jego treści pomimo istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy, oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i brak należytego uzasadnienia przesłanek leżących u podstaw rozstrzygnięcia. Podatnik przyznał, że przedstawione przez niego w postępowaniu wznowieniowym dokumenty nie istniały w datach wydawania poszczególnych decyzji wymiarowych, jednakże przesłanką wznowienia postępowania podatkowego według art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest też istnienie w dniu wydania decyzji nowych okoliczności faktycznych nie znanych organowi wydającemu decyzję. Organ podatkowy nie wziął pod uwagę, że przedłożone mu dokumenty wskazują na istnienie właśnie takich okoliczności, a okolicznością tą jest fakt, że organ podatkowy błędnie zaklasyfikował suszarnie do suszenia cegieł oraz piec do ich wypalania i opodatkował je jako budynki i budowle (w przypadku pieca), chociaż są one urządzeniami technologicznymi. W przeszłości organ podatkowy niewłaściwie ustalił stan faktyczny i wskutek tego wydał wadliwe decyzje podatkowe. Wskazana wyżej okoliczność jest okolicznością nowoodkrytą, bowiem ani podatnik, ani organ podatkowy nie uświadamiali sobie jej istnienia w momencie wydawania poszczególnych decyzji. Jest to okoliczność dotycząca sprawy i istotna dla rozstrzygnięcia. Gdyby była znana organowi, musiałby on ją zbadać i ocenić. Ponadto podatnik zarzucił organowi brak ustosunkowania się merytorycznego do argumentacji zawartej w przedstawionych opiniach prawnych, niedokonanie oględzin przedmiotowej suszarni i pieca oraz niepowołanie biegłego na okoliczność zasadności ich opodatkowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji podzielając zawarte nim wnioski co do braku nowoodkrytych istotnych w sprawie okoliczności faktycznych nie znanych wcześniej organowi dokonującemu wymiaru podatku. Powołując się na piśmiennictwo i orzecznictwo sądowe Kolegium zaznaczyło, że okolicznościami faktycznymi w rozumieniu art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, czyli zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, a co za tym idzie i od wykładni. Są to zatem okoliczności składające się na stan faktyczny sprawy, a więc na określenie podmiotu, przedmiotu i podstawy opodatkowania. Stan faktyczny spraw był identyczny w dacie wydawania decyzji wymiarowych i w dacie orzekania po wznowieniu postępowań. Oznacza to, że nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne. Późniejsze powzięcie przez podatnika nowego przekonania co do zasadności opodatkowania pieca i suszarni nie może być traktowane jako wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych. Przez nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie można rozumieć ustalenia, że w dniu wydania decyzji przepis prawa należało inaczej interpretować. Przedstawionych przez podatnika opinii nie można też traktować jako nowych dowodów spełniających warunki określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż oczywistym jest, że w dacie ustalania zobowiązania podatkowego nie istniały.
W skardze na powyższą decyzję podatnik powtórzył zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu. Stwierdził, że organy odmawiając uchylenia błędnych decyzji podatkowych tolerują niewłaściwe i niezgodne z prawem opodatkowanie suszarni do suszenia cegieł i pieca do ich wypalania. Zarzucił, iż w decyzjach nie odniesiono się wcale do podnoszonych przez niego merytorycznych kwestii związanych z zasadnością opodatkowania tych urządzeń podatkiem od nieruchomości. Skarżący przedstawił obszerną argumentację w celu wykazania przedstawionej przez siebie tezy o niezasadności opodatkowania suszarni i pieca. Wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji ustalających zobowiązania w podatku od nieruchomości za poszczególne lata objęte wnioskiem i wydanie nowych decyzji podatkowych z uwzględnieniem przedstawionych przez podatnika argumentów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja, ani też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w takim zakresie, w jakim organy uznały, iż brak jest pozytywnej przesłanki do wznowienia postępowań w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi ustalającymi skarżącemu podatek od nieruchomości za lata 1998 – 2001. W art.128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa wyrażona została zasada trwałości decyzji ostatecznych wyrażająca się tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na przepisie prawnym, a zatem z zasady tej wynika tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Zasada ta dotyczy także decyzji wadliwych. Od zasady tej dopuszczone zostały odstępstwa (drugie zdanie tego przepisu) polegające na możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych w sytuacjach ściśle określonych przez przepisy prawa. Jedną z takich możliwości jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną i następnie uchylenie takiej decyzji w całości lub w części oraz orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania w sprawie. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana została w art. 240 – 246 Ordynacji podatkowej. Możliwość wznowienia postępowania i w jego wyniku uchylenia decyzji ostatecznej oraz ponownego wydania decyzji rozstrzygającej tę samą sprawę co do istoty uzależniona jest m. in. od spełnienia jednej z tzw. przesłanek wznowienia postępowania. Jak wynika z treści odwołania z dnia 7 października 2002 r., odwołania z dnia 10 marca 2003 r. wniesionego od ponownej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. oraz treści skargi podatnik żądając wznowienia postępowań powołał się na przesłankę wznowienia określoną w art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji wymiarowych za poszczególne lata podatkowe ale nie znane wtedy zarówno organowi ani nawet podatnikowi. Według skarżącego tą nową okolicznością jest fakt błędnego potraktowania przez organ podatkowy suszarni do suszenia cegieł i pieca do ich wypalania jako budynku i budowli i opodatkowania w związku z tym podatkiem od nieruchomości, chociaż są one urządzeniami technologicznymi i z tego względu nie podlegają podatkowi. Według podatnika organ podatkowy błędnie klasyfikując sporne obiekty wadliwie ustalił stan faktyczny w poszczególnych sprawach, a to jest przesłanką wznowienia postępowania.
Z tym poglądem nie można się zgodzić. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że instytucja wznowienia postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przepisy określające przesłanki wznowienia postępowania należy interpretować i stosować ściśle. W art.240 § 1 pkt 5 mowa jest o istotnych dla sprawy nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, chociaż nie znanych organowi. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest oczywiście zawsze sprawą pierwszorzędnej wagi, bowiem oparcie rozstrzygnięcia o właściwe przepisy prawa zależy od wcześniejszego niewadliwego ustalenia istotnych dla tego rozstrzygnięcia faktów. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "okoliczności faktyczne" oznacza tyle co fakty, a więc zdarzenia, zjawiska, określony stan rzeczy, sytuacje. Wznowienie postępowania na tej podstawie jest więc możliwe, gdy okaże się, że organ nie brał wcześniej pod uwagę istotnych dla rozstrzygnięcia zdarzeń, sytuacji, rzeczywistego stanu rzeczy, gdyż o nich nie wiedział, a w następstwie tego ustalił wadliwie stan faktyczny danej sprawy. Okolicznościami faktycznymi istotnymi w sprawie podatku od nieruchomości są np. powierzchnia gruntów, ich rodzaj (objęte lub nie przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z działalnością gospodarczą), powierzchnia użytkowa budynków, ich rodzaj i związek z działalnością gospodarczą, istnienie budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W przedmiotowej sprawie jest poza sporem, że przedmiotem opodatkowania były suszarnia do suszenia cegieł i piec do ich wypalania. Opodatkowane zostały konkretne obiekty znajdujące się na konkretnych działkach gruntu, zresztą zgodnie z wykazem nieruchomości sporządzonym przez podatnika. Podatnik i organ miały wiedzę co do tego, że są to właśnie tego rodzaju obiekty. Nie przesądzając obecnie, czy ówczesna kwalifikacja tych obiektów, odpowiednio jako budynku i budowli była prawidłowa, można by najwyżej stwierdzić, że organ podatkowy dokonał błędnej oceny pod względem prawnym prawidłowo ustalonego stanu faktycznego uznając, że tego rodzaju suszarnia i piec podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jednak błędna ocena prawna stanu faktycznego nie jest błędnym ustaleniem tego stanu, a zatem organy zasadnie nie dopatrzyły się istnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja Kolegium zawiera w tym względzie obszerną argumentację popartą cytowanym orzecznictwem NSA i poglądami wyrażanymi w doktrynie. Argumentację tę należy uznać za prawidłową i nie ma potrzeby jej powtarzać. Stwierdzenie przez organy braku pozytywnej przesłanki do wznowienia postępowań czynił zbędnym merytoryczne rozważanie kwestii, czy suszarnia do suszenia cegieł jest budynkiem, a piec do ich wypalania budowlą.
Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).