I SA/GD 377/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-12-08
NSApodatkoweWysokawsa
VATprzedawnieniezobowiązanie podatkowedecyzjaorgan odwoławczysąd administracyjnyuchwała NSAdodatkowe zobowiązanie podatkowe

WSA w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej dotyczącej podatku VAT za marzec 1995 r. z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za marzec 1995 r. Skarżąca spółka zarzuciła przedawnienie zobowiązania podatkowego. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu I instancji i określiła nowe kwoty. Sąd administracyjny podzielił stanowisko skarżącej, uznając, że zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2000 r., a decyzja organu II instancji została wydana po terminie przedawnienia, co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A Sp. z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2002 r. dotyczącą podatku od towarów i usług za marzec 1995 r. Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując na upływ pięcioletniego terminu określonego w Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i określił nowe kwoty zwrotu różnicy podatku, zaległości podatkowej oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego. Sąd administracyjny podzielił argumentację skarżącej, że zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2000 r., czyli przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. W związku z tym, decyzja Izby Skarbowej, która nie uwzględniła przedawnienia, została uznana za naruszającą prawo materialne i stwierdzono jej nieważność. Sąd powołał się na uchwałę NSA FPS 8/03, zgodnie z którą wygaśnięcie zobowiązania podatkowego następuje z upływem terminu przedawnienia, niezależnie od toczącego się postępowania. Dodatkowo, sąd uznał, że przy ustalaniu dodatkowego zobowiązania podatkowego obowiązuje termin 3-letni wynikający z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uznana za nieważną na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja organu odwoławczego wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest nieważna.

Uzasadnienie

Zobowiązanie podatkowe wygasa z upływem terminu przedawnienia, niezależnie od toczącego się postępowania. Decyzja organu odwoławczego nieuwzględniająca przedawnienia narusza prawo materialne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

Op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zobowiązanie wygasa z upływem tego terminu.

Op art. 68 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa 3-letni termin przedawnienia dla decyzji konstytutywnych, stosowany do ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

Op art. 70 § 3

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przesłanek przerywających bieg terminu przedawnienia.

u.p.d.o.v.i.p.a. art. 10 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Stanowi, że zobowiązanie podatkowe lub kwota zwrotu różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji, chyba że urząd skarbowy określi je w innej wysokości.

u.p.d.o.v.i.p.a. art. 27 § 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy określenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

u.p.d.o.v.i.p.a. art. 26

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy samoobliczenia i zadeklarowania podatku VAT.

Pusa art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądu administracyjnego do badania legalności decyzji.

Ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.

Ppsa art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygnięcia w trybie stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia.

Ppsa art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Ppsa art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2000 r., co nastąpiło przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Decyzja organu odwoławczego nieuwzględniająca przedawnienia narusza prawo materialne. Przy ustalaniu dodatkowego zobowiązania podatkowego obowiązuje 3-letni termin przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Istotą przedawnienia zobowiązania podatkowego jest to, że ze względu na upływ określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego, w którym organy podatkowe nie podjęły czynności w celu jego wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, zobowiązanie to wygasa. Wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Decyzja nieuwzględniająca terminu przedawnienia podlega uchyleniu jako naruszająca prawo materialne, ponieważ podstawy prawnej do wypowiadania się na temat zobowiązania podatkowego, które wygasło.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący

Ewa Kwarcińska

sprawozdawca

Tomasz Kolanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i wpływu upływu terminu przedawnienia na ważność decyzji organów podatkowych, zwłaszcza w kontekście postępowań odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji i orzekania przez sąd. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia w prawie podatkowym, które ma ogromne znaczenie praktyczne dla podatników i organów. Pokazuje, jak sąd może uchylić decyzję organu z powodu błędów proceduralnych.

Decyzja organu podatkowego wydana po terminie? Sąd stwierdza jej nieważność z powodu przedawnienia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 377/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Kwarcińska /sprawozdawca/
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski,, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2002 Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 1995 r. 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 42, 50 (czterdzieści dwa 50/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA/Gd 377/02
UZASADNIENIE
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, po ponownym rozpoznaniu sprawy ( uprzednia decyzja Izby Skarbowej uchylona została wyrokiem NSA z dnia 30.X.2001r. w sprawie I SA/Gd 275/00 ), decyzją z dnia 13 marca 1998r., kierując się m. in. art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. ) określił skarżącemu, firmie A, spółce z o.o. z siedzibą w G. za miesiąc marzec 1995r. należną kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 1.624,-zł oraz zaległość podatkową w wysokości 585,-zł wraz z odsetkami oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 176,-zł.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od powyższego orzeczenia, Izba Skarbowa, decyzją z dnia 25 stycznia 2002r., doręczoną stronie w dniu 28 stycznia 2002r., uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i określiła skarżącemu za ww. okres kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 1.824,-zł, zaległość podatkową w wysokości 385,-zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 115,50 zł.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca przywołała dyspozycję art. 58 § 1 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na pięcioletni okres przedawnienia, który w tej sprawie upłynął. Skarżący stwierdził, że termin przedawnienia nie został przerwany ani zawieszony w tej sprawie. Zdaniem skarżącego, określenie przez organ odwoławczy kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a/ Ordynacji podatkowej i art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym, ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 4 i 6 ustawy o VAT stanowi naruszenie przepisów prawa ze względu na przedawnienie.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Okres przedawnienia zobowiązania podatkowego dotyczy organu I instancji; wydanie decyzji przez organ odwoławczy II instancji, po terminie pięcioletnim nie powoduje, iż nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zdaniem Izby Skarbowej upływ 5-letniego terminu przedawnienia nie stanowi przeszkody do uchylenia przez organ odwoławczy w części lub w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana przed upływem tego terminu. Decyzja organu I instancji wydana została przed upływem terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 26 w związku z art. 10 § 1 ustawy o VAT podatnik jest zobowiązany do samoobliczenia i zadeklarowania w składanej za miesiąc rozliczeniowy deklaracji VAT-7. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o VAT zobowiązanie podatkowe lub kwota zwrotu różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji, chyba, że urząd skarbowy określi je winnej wysokości. Decyzję określającą urząd skarbowy może wydać dopóty, dopóki nie nastąpi przedawnienie zobowiązania podatkowego tj. do upływu 5 lat, licząc ten termin od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku ( art. 70 § 1 Op ). W tej sprawie decyzja przez organ I instancji wydana została w dniu 13 marca 1998r. tj. przed upływem terminu przedawnienia.
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Należy podzielić pogląd wyrażony w skardze, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego o czym mowa w dyspozycji art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej; nie można natomiast podzielić zdania skarżącego, iż równocześnie ma tu zastosowanie art. 68 § 1Op do całości zaskarżonej decyzji, bowiem kwestią sporną nie jest wyłącznie przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej.
I. decyzja określająca zaległość podatkową
Istotą przedawnienia zobowiązania podatkowego jest to, że ze względu na upływ określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego, w którym organy podatkowe nie podjęły czynności w celu jego wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, zobowiązanie to wygasa.
Wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego powoduje również wygaśnięcie odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu uchwały z dnia 6 października 2003r. ( FPS 8/03 ) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że upływ czasu spowoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez względu na to, czy postępowanie podatkowe się toczy, czy też nie, czy znajduje się w fazie przed organem I czy II instancji czy decyzja stała się ostateczna; stąd też badając zarzut przedawnienia należy w pierwszej kolejności zbadać datę wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło po wydaniu decyzji ostatecznej skarga podlega oddaleniu, gdyż bierze się pod uwagę stan istniejący w dniu wydania decyzji organu II instancji. W sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe wygasło przed dniem wydania decyzji organu II instancji, decyzja nieuwzględniająca terminu przedawnienia podlega uchyleniu jako naruszająca prawo materialne, ponieważ podstawy prawnej do wypowiadania się na temat zobowiązania podatkowego, które wygasło.
W tej sprawie zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2000r. tj. przed dniem wydania w dniu 25 stycznia 2002r. decyzji przez organ II instancji.
W przywołanej uchwale, którą Sąd podziela, Naczelny Sąd Administracyjny postawił tezę, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
Poza sporem między stronami jest to, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące przerwanie bieg terminu przedawnienia ( art. 70 § 3 i nast. Op ).
II. decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2003r. w sprawie III SA 3430/01 ( Monitor Podatkowy nr 3/ 2004, poz. 37 ), iż przy ustalaniu w decyzji podatkowej kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług obowiązuje termin wynikający z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej tj. 3 lata liczone od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, bowiem w tym zakresie decyzja ma charakter orzeczenia konstytutywnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269, skr. psa ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, stwierdzając rażące naruszenie prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na mocy art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) orzekł o jej nieważności.
Z uwagi na charakter zaskarżonego orzeczenia zawarto rozstrzygnięcie w trybie art. 152 psa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 psa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI