I SA/Gd 375/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasadę reformationis in peius, wydając decyzję na niekorzyść strony, oraz że niezasadnie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rolnik J.G. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych, przez pomyłkę nie zaznaczając płatności cukrowej. Organ I instancji uznał to za błąd oczywisty i przyznał płatność, jednocześnie pomniejszając inne płatności z powodu rozbieżności powierzchni. Organ II instancji uchylił decyzję, uznając brak wniosku o płatność cukrową i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. WSA w Gdańsku uchylił decyzję organu II instancji, stwierdzając naruszenie zasady reformationis in peius oraz niezasadne zastosowanie art. 138 § 2 Kpa.
Sprawa dotyczyła wniosku rolnika J.G. o przyznanie płatności rolnych na rok 2009, w tym jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej oraz płatności cukrowej. Rolnik przez pomyłkę nie zaznaczył na wniosku chęci ubiegania się o płatność cukrową. Organ I instancji, uznając to za błąd oczywisty, przyznał płatność cukrową, jednocześnie pomniejszając pozostałe płatności z powodu stwierdzonej różnicy w powierzchni gruntów. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, uznając, że brak zaznaczenia płatności cukrowej stanowi brak wniosku, a nie błąd oczywisty, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu II instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę reformationis in peius, wydając decyzję na niekorzyść strony, ponieważ uchylił decyzję organu I instancji przyznającą płatność cukrową, mimo że strona nie wniosła odwołania w tym zakresie. Ponadto, sąd stwierdził, że organ II instancji niezasadnie zastosował art. 138 § 2 Kpa, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zamiast samodzielnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające lub merytorycznie rozpoznać sprawę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W tej sprawie organ odwoławczy naruszył tę zasadę, uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej płatności cukrowej, mimo braku odwołania strony w tym zakresie.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji przyznającą płatność cukrową, pogorszył sytuację prawną skarżącego, naruszając zasadę reformationis in peius. Brak było przesłanek do odstąpienia od tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy jest uprawniony do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
ustawa art. 7 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Określa warunki przyznania rolnikowi jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniających.
ustawa art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Określa warunki przyznania płatności cukrowej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek uchylenia decyzji - nie może być wykonana.
Pomocnicze
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 art. 51 § ust. 1
Dotyczy pomniejszenia płatności w przypadku stwierdzenia różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 art. 24 § ust. 1 lit. c
Dotyczy kontroli administracyjnych dotyczących zgodności pomiędzy działkami zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS.
Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 art. 17
Dotyczy ustanowienia systemu identyfikacji działek rolnych na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik GIS.
Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 art. 124 § ust. 2
Określa kryteria kwalifikowania gruntów rolnych do płatności.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 art. 12 § ust. 3 akapit 1
Dotyczy informacji o maksymalnym obszarze kwalifikującym się do płatności jednolitej na danej działce referencyjnej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i prostoty postępowania.
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
W razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony.
Rozporządzenie WE 2419/2001 art. 12
Dotyczy systemu zarządzania i kontroli w ramach wspólnej polityki rolnej.
Rozporządzenie WE 2419/2001 art. 6 - 11
Dotyczy zasad przyznawania płatności w ramach wspólnej polityki rolnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zasadę reformationis in peius, wydając decyzję na niekorzyść strony. Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 Kpa, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Niezaznaczenie płatności cukrowej na wniosku było błędem oczywistym, a nie brakiem wniosku.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się nie zaznaczenie checkboxu potraktowano jako błąd oczywisty rozstrzygnięcie organu I instancji w tej kwestii jest bezpodstawne w świetle art. 24 ust.1 ustawy nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną decyzja kasacyjna jest dopuszczalna wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy
Skład orzekający
Ewa Wojtynowska
sprawozdawca
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący
Elżbieta Rischka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym, zasady dotyczące błędów oczywistych we wnioskach, stosowanie art. 138 § 2 Kpa przez organy odwoławcze."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w zakresie płatności rolnych, ale zasady procesowe są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są zasady procesowe, takie jak zakaz reformationis in peius, nawet w sprawach o pozornie rutynowe płatności. Pokazuje też, jak organy administracji mogą popełniać błędy proceduralne.
“Czy błąd we wniosku o dopłaty unijne może kosztować rolnika tysiące złotych? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 375/10 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2010-07-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-04-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Ewa Wojtynowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138 § 2 w zw. z art. 136 kpa i art. 139 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 15 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm. – dalej: Kpa ) zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 i 2, art. 18 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.- dalej: ustawa), po rozpatrzeniu odwołania J.G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania: J.G., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 11 maja 2009 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 87,53 ha oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 81,59 ha. Na wniosku sporządzono adnotację, że producentowi przysługuje płatność cukrowa, zaś niezaznaczenie checkboxu potwierdzającego wnoszenie o płatność cukrową potraktowano jako błąd oczywisty. Decyzją z dnia 1 grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. przyznał stronie płatności na rok 2009 w łącznej wysokości 68.150,12 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 41.258,03 zł, po pomniejszeniu o kwotę 2.078,62 zł do powierzchni 85,48 ha oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 26.892,09 zł, po pomniejszeniu o kwotę 1.461,53 zł do powierzchni 79,54 ha. Równocześnie organ, uznając że niezaznaczenie na wniosku pola płatności cukrowej jest wynikiem błędu oczywistego, przyznał J.G. płatność cukrową wysokości 214.116,87 zł. W uzasadnieniu wskazano, że zarówno jednolita płatność obszarowa jak i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych zostały pomniejszone o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. Nr L 141 z 30.04.2004 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji J.G. oświadczył, że nałożono na niego sankcję finansową w wysokości 3.540,15 zł z powodu podania zawyżonego obszaru uprawy rolnej o 2,05 ha na działce rolnej A, która to stanowi całość użytków ornych działki ewidencyjnej o nr [...]. Rolnik wskazał, że ww. grunty wraz z działkami nr [...], [...], [...], [...] nabył późną wiosną, tj. dnia 10 czerwca 2009 r. od Agencji Nieruchomości Rolnych i z uwagi na brak czasu na ich uprawę, wniosek wypełnił na podstawie aktualnego wypisu z rejestru gruntów, będąc przekonanym, że powierzchnie są zgodne. Odwołujący się podkreślił, że ww. dokument jest prawnym dokumentem, który honorują wszystkie urzędy. Podniósł także, że Agencja Nieruchomości Rolnych składała w poprzednich latach wnioski o przyznanie płatności obejmujące ww. działki, podając wielkość działek rolnych na podstawie wypisów z rejestru gruntów i otrzymywała do nich płatności. Rolnik stwierdził, że jest zdumiony wykrytą niezgodnością i najwyraźniej został oszukany przez ANR. Oświadczył także, że jest zmuszony dokonać pomiaru działki nr [...], żeby w następnym roku we wniosku podać prawidłowe dane. W rezultacie strona wniosła o pomniejszenie płatności o wartość nienależącej jej się kwoty przypadającej za 2,05 ha oraz niekaranie dodatkowo sankcją finansową. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. rozpoznając odwołanie na wstępie zaznaczył, że do postępowania w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) wraz z przepisami wykonawczymi. Wskazując na art. 7 ust. 1 ustawy organ wskazał, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2. ustawy: rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Z art. 24 ust. 1 ustawy wynika, że "Rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł: 1) na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 31812006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 318/2006", albo 2) na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42) - przysługuje płatność cukrowa. Art. 24 ust. 2. ustawy stanowi natomiast, że: Wysokość płatności cukrowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn ilości buraków cukrowych objętych umową dostawy, o której mowa w ust. 1 i l a, przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 318/2006, i stawki tej płatności na 1 tonę buraków cukrowych. Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy, płatności są przyznawane na wniosek strony. We wniosku z dnia 11 maja 2009 r. J.G. zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej m.in. działkę rolną A i A1 położoną na działce ewidencyjnej nr [...], znajdującej się w województwie "A", powiecie g., gminie S., obrębie O. W myśl art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 24712006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31.01.2009), należy ustanowić system identyfikacji działek rolnych na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych) tzw. system LPIS. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki ewidencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone wart. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Organ podkreślił, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich (art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009) na podstawie, której wyznaczana jest powierzchnia PEG, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). A zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie z art. 12 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. L 141 z 30.4.2004 ze zm.) w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), z góry ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 7312009 zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiał graficzny przekazany rolnikowi, zgodnie z tymi samymi przepisami, wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. W rezultacie wraz z wnioskiem spersonalizowanym rolnikowi przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do jednolitej płatności obszarowej na danej działce referencyjnej. Rolnik, na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, wskazuje położenie działek rolnych. W przedmiotowej sprawie rolnik złożył wraz z wnioskiem wypełniony załącznik graficzny oraz otrzymaną kartę informacyjną, w której nie przedstawiono danych dotyczących powierzchni PEG JPO ( wskazanej w tabeli 4, kolumna 5) dla działki ewidencyjnej nr [...]. Organ wskazał, że na podstawie art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, należy przeprowadzać kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. Ponadto zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej z 2009 roku, w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że powierzchnia ewidencyjnogospodarcza (PEG), obrazująca maksymalny obszar kwalifikujący się do przyznania ww. płatności zarówno dla działki rolnej A jak i A1, znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...], wyniosła 27,92 ha. W rezultacie powierzchnia stwierdzona zarówno do jednolitej płatności obszarowej, jak i do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych dla działek rolnych, położnych na działce ewidencyjnej nr [...], wyniosła 27,92 ha. Jednakże, w ocenie Dyrektora OARiMR, wskazana w skarżonej decyzji powierzchnia PEG dla działki ewidencyjnej nr [...] nie została wyznaczona w sposób poprawny. Ponadto w odwołaniu strona oświadczyła, że działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] i [...] kupiła dnia 10 czerwca 2009 r. od ANR. W rezultacie zasadnym jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia czy strona była w posiadaniu ww. gruntów w dniu 31 maja 2009 r., a zatem czy spełnia warunki przyznania płatności wymienione wart. 7 ust. 1 i 2 ustawy. Odnosząc się do oświadczenia strony, że wypełniła wniosek w oparciu o wypis z rejestru gruntów, w ocenie organu odwoławczego wypis z rejestru gruntów nie stanowi dowodu potwierdzającego powierzchnię działek rolnych, gdyż nie obrazuje powierzchni faktycznie użytkowanej w danym roku przez rolnika, a jedynie wskazuje powierzchnie, na których mogą znajdować się działki rolne. Ponadto organ wskazał, że zaskarżoną decyzją Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. przyznał stronie płatność cukrową, pomimo braku zaznaczenia przez stronę faktu ubiegania się o płatność cukrową we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, co organ uznał za błąd oczywisty. Jakkolwiek skarżący w odwołaniu nie podniósł zarzutów dotyczących tej płatności, zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji w tej kwestii jest bezpodstawne w świetle art. 24 ust. 1 ustawy skoro płatność cukrowa przyznawana jest na wniosek rolnika, zaś niezaznaczenie przez rolnika, że ubiega się o przyznanie płatności cukrowej nie może być uznane za błąd oczywisty. Wskazując na art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy organ wskazał, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasada ta znajduje także odzwierciedlenie w art. 7 Kpa. Ponadto zgodnie z art. 6 Kpa. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 138 § 2 Kpa. Kierownik Biura Powiatowego Agencji powinien ponownie przeprowadzić weryfikację powierzchni uprawnionej do płatności na działce ewidencyjnej nr [...], a także ustalić, czy spełnione są warunki przyznania płatności określone w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy w odniesieniu do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zakupionych od Agencji Nieruchomości Rolnych dnia 10 czerwca 2009 r. Organ podkreślił, że do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy m.in. nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Zasadą jest zatem skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ drugiej instancji jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, stwierdzenie przez organ odwoławczy konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji organu II instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając jej naruszenie: a) przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnych ustaleń w toku postępowania oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, b)przepisów postępowania poprzez nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania w zakresie dowodów i materiałów sprawy, naruszenie zakazu reformationis in peius z art. 139 Kpa oraz naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa z art. 8 Kpa oraz zasady szybkości i prostoty postępowania z art. 12 Kpa. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że pismem dnia 11 maja 2009 roku wystąpiła do Kierownika Powiatowego Biura Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z wnioskiem o przyznanie na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych oraz płatności uzupełniającej. Na wniosku rolnik przez omyłkę nie zaznaczył chęci ubiegania się również o dopłaty cukrowe. Organ I instancji następnego dnia zważając na fakt, że takie wnioski były przez niego składane w latach poprzednich, skierował zapytanie czy aby ich pominięcie nie stanowi oczywistej omyłki. Wnioskujący zaskoczony brakiem wskazania przez siebie w treści wniosku ubiegania się również o dopłaty cukrowe, wniósł o uzupełnienie wniosku przez organ poprzez uczynienie na nim stosownej adnotacji. Kierownik BPAR i MR uwzględnił prośbę wnioskodawcy i ze względu na spełnienie przez niego wymogów prawnych decyzją z dnia 1 grudnia 2009 roku przyznał płatność cukrową w wysokości 214.116,87 zł. Tą samą decyzją organ przyznał skarżącemu płatność jednolitą i uzupełniającą w łącznej wysokości 68.150,12 zł. W treści uzasadnienia zwrócił jednak uwagę, że deklarowana powierzchnia działek rolnych nie zgadza się z oczywistą powierzchnią użytkowaną rolniczo. Ze względu na fakt, iż różnica w powierzchni nie przekraczała 3%, jednak przekraczała 2ha, organ przyznał wnioskodawcy płatności obniżając je o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W ocenie skarżącego krzywdzącym jest obciążanie go sankcją utraty podwójnej wartości dopłaty, z uwagi na brak zawinienia w zakresie błędnego wskazania danych powierzchniowych. Rozpatrując odwołanie organ II instancji uznał, że nie zaznaczenie przez wnioskodawcę checkboxu przy płatności cukrowej nie może być potraktowane jako oczywisty błąd wnioskodawcy ale jako brak wniosku. Stąd też wskazał na bezzasadność przyznania tej płatności. Ponadto stwierdził, że organ I instancji nie przeprowadził w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego i przedwcześnie wydał decyzję o przyznaniu płatności jednolitej i uzupełniającej. Nie ustalił czy wnioskodawca spełnił przesłankę z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, tj. czy posiadał zadeklarowane grunty w dniu 31 maja 2009 roku. Jako podstawę swoich wątpliwości organ II instancji wskazał fakt zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości zadeklarowanych we wniosku dopiero w kilka dni później, tj. 10 czerwca 2009 roku. Skarżący wskazał, że dokonane przez organ II instancji ustalenia są wadliwe. Fakt niezaznaczenia checkboxu przy płatnościach cukrowych nie może być poczytywany jako brak wniosku w powyższym zakresie, jeżeli strona w trakcie trwania postępowania (i co kluczowe - przed upływem terminu na zgłaszanie wniosków) o przyznaniu płatności wniosła o jego skorygowanie. Fakt jednoznacznego wyrażenia woli przez wnioskodawcę, potwierdzony niezaskarżeniem decyzji we wskazanym zakresie, nie może podlegać pominięciu a organ II instancji nie powinien dokonywać sprzecznej z wolą wnioskodawcy kwalifikacji dokonanego uzupełniania, twierdząc w sposób stanowczy, że skarżący nie złożył wniosku o płatności cukrowe. Gdyby organ nie potraktował płatności cukrowej jako zawnioskowanej i nie zaznaczonej jedynie w wyniku oczywistej pomyłki, skarżący przyjechałby do siedziby ARiMR i sam dokonał korekty - w terminie. Tymczasem w bezpośredniej rozmowie telefonicznej skarżący został zawiadomiony o niezaznaczeniu checkboxu i wyraził swoją wolę - zgodę na zaznaczenie go, jako zamiaru odebrania kwoty cukrowej. Następnie w biurze ARiMR otrzymał zapewnienie, że nie musi składać nowego wniosku, bo takie są wewnętrzne przepisy Agencji pozwalające na poprawę analogicznych błędów czy pominięć. Wystarczające było w opinii organu dokonanie korekty. Została ona ostatecznie dokonana - na pierwotnym wniosku wg pamięci skarżącego bezpośrednio przy nim. Skarżący zaufał w przedmiotowej sprawie organowi uznając, że taka jest wewnętrzna procedura postępowania podyktowana względami ekonomiki postępowania. W żadnym wypadku nie może ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji, w szczególności w postaci odmowy przyznania płatności cukrowej - do czego w sposób jednoznaczny zmierza rozumowanie organu II instancji (rzekomy brak wniosku). Tym bardziej, że przynajmniej 3 razy już skarżący tę płatność otrzymał w poprzednich latach (od 2006r..) - kwota cukrowa przyznawana jest raz a tylko corocznie wnioskuje się o jej wypłatę. W ocenie skarżącego - jakiekolwiek wątpliwości organu II instancji - aczkolwiek bezpodstawne powstały, gdyż adnotacja z datą 13 maja 2009 brzmiąca: "Producentowi przysługuje płatność cukrowa. Nie zaznaczenie checkboxu potraktowano jako błąd oczywisty" powinna być opatrzona dodatkowym zdaniem typu: "zmiany dokonano po uzgodnieniu z producentem" albo "zaznaczenia dokonano na bezpośredni wniosek producenta". Jeśli organ II instancji miał wątpliwość jak doszło w ogóle do zaznaczenia checkboxu winien tę okoliczność ustalić we własnym zakresie lub pytając o to stronę i/lub organ I instancji – gdyż co oczywiste organ I instancji nie widział w ogóle tego problemu, bo wiedział w jakich okolicznościach doszło do zaznaczenia płatności. Organ II instancji czyni z tego zarzut i to w kwestii, której w istocie nie ma prawa rozpatrywać. Co istotne nie wskazuje też na żadne rażące naruszenie prawa przez organ I instancji w tym zakresie. Całą tę kwestię reguluje w ocenie skarżącego art. 12 Rozporządzenia WE 2419/2001 w zw. z art. 6 -11 tego rozporządzenia. Skarżący podkreślił także, że organ II instancji mając wątpliwości co do zasadności przyznania płatności jednolitej i uzupełniającej ze względu na brak ustalenia posiadania przez wnioskodawcę zadeklarowanych gruntów na dzień 31 maja 2009 roku i stwierdzając nieprzeprowadzenie w wymaganym zakresie postępowania wyjaśniającego mógł i powinien we własnym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Zgodnie bowiem z art. 140 Kpa do postępowania przed organami odwoławczymi w zakresie nieuregulowanym mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji. Oznacza to, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działa jako organ reformacyjny, ponownie merytorycznie rozpatrujący sprawę w jej całokształcie. Skoro zatem wytknął Kierownikowi BPAR i MR nieprzeprowadzenie w jego ocenie postępowania wyjaśniającego, mógł sam je przeprowadzić i wydać na podstawie jego wyniku decyzję merytoryczną. Pozwoliłoby to na szybkie załatwienie sprawy i uniknięcie negatywnych konsekwencji jakie wskutek takiego działania organów administracji, ponosi strona. Byłoby to tym bardziej zasadne, że w posiadaniu strony znajduje się protokół z przeprowadzonego w dniu 31 marca 2009 roku przetargu ustnego ograniczonego, który to zakończył formalnie transakcję z Agencją Nieruchomości Rolnych i umożliwił skarżącemu przystąpienie do użytkowania gruntu. Również załącznik do porozumienia z dnia 12 maja 2009 roku zobowiązujący w § 9 J.G. do użytkowania nabywanej nieruchomości zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej oraz fakt zebrania w sierpniu 2009r. plonów przy logicznej konieczności ich obsiania wiosną, pozwoliłby organowi II instancji na dokonanie ustaleń potwierdzających fakt posiadania zadeklarowanych gruntów już w kwietniu 2009 roku. Same bowiem zasady prawidłowej gospodarki implikują konieczność obsiania gruntu na wiosnę tak aby nie pozostawiać go ugorem przez cały rok. Powyższa zasada oraz fakt zebrania plonów przez wnioskodawcę w sierpniu oznacza, że obsianie gruntów musiało nastąpić wczesną wiosną, a nie w czerwcu jeżeli przyjąć by ( jak wydaje się twierdzić Organ II instancji ), iż dopiero 10 czerwca 2009 nastąpiło wejście w posiadanie przez skarżącego. Organ II instancji w żadnym zakresie nie wziął tych okoliczności pod uwagę, choć np. zasady prawidłowej gospodarki gruntami rolnym a tym samym konieczność obsiania ich wiosną a nie w czerwcu, mogłyby zostać przyjęte przez organ na zasadzie notoryjności tj. faktów powszechnie znanych, względnie znanych organowi z urzędu. Nawet jeżeli organ nie dałby wiary takim dowodom skarżący wskazuje, iż dysponuje fakturami dokumentującymi fakt sprzedaży jęczmienia po zbiorach latem 2009 roku oraz do chwili obecnej jest w posiadaniu kilkudziesięciu ton zboża złożonych w magazynie. O te dowody też nie pytał organ Il instancji. Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie jest posiadaczem innych gruntów rolnych niż te zadeklarowane przy wnioskach o dopłaty, niewątpliwym staje się ich posiadanie w okresie siewnym tj. wczesną wiosną 2009 r. Zamiast dokonania powyższych ustaleń organ doprowadził do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej przyznającej wnioskodawcy dopłaty, pomimo tego, że w świetle prawa spełniał wszelkie przesłanki do ich otrzymania i w tej części nie wniósł odwołania. Takie postępowanie organu w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 8 Kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz z zawartą w art. 12 Kpa zasadą szybkości i prostoty postępowania. Co więcej takie działania są naruszeniem art. 139 Kpa stanowiącego, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Za taką decyzję - naruszającą zakaz reformationis in peius należy uznać akt odebrania skarżącemu przyznanych mu dopłat, szczególnie w świetle pominięcia przez organ II instancji faktu posiadania gruntów już w kwietniu 2009 roku i posiania na nich zboża, a w razie wątpliwości co do tego, zaniechania przez organ II instancji choćby próby podjęcia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych orzeczenie organu II instancji nie może być mniej korzystne dla strony niż pierwszoinstancyjne. Organ może uchylić decyzję tylko w takim zakresie w jakim została ona zaskarżona, w pozostałej części stała się bowiem ostateczna. Organ II instancji wprost omija ten przepis czyniąc to poprzez wytyczną wobec organu I instancji, rzekomo nie uchylając decyzji w tej części (wszak brak zaskarżenia) ale jednak wyrażając swój negatywny pogląd. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w G. uchylająca decyzję w całości i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją zaś wydaną w I instancji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. orzekł o przyznaniu dla J.G. płatności na rok 2009 w ramach jednolitej płatności obszarowej w wysokości 41.258,03 złotych, pomniejszonej o kwotę 2.078,62 złotych ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 26.892,09 złotych, pomniejszonej o kwotę 1.461,53 złotych ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz przyznał płatność cukrową w wysokości uwzględniającej w całości żądanie rolnika, tj. 214.116,87 złotych, odstępując w przypadku tej ostatniej płatności na podstawie art. 107 Kpa od uzasadnienia decyzji. Już sam powyższy fakt powoduje, że organ II instancji wydając takie rozstrzygnięcie, w sytuacji gdy odwołanie złożył wyłącznie skarżący i tylko w zakresie dotyczącym sankcji - dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 139 Kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny (tzw. reformationis in peius). Powyższy przepis stanowi gwarancję procesową praw strony, która składając odwołanie nie powinna obawiać się, że jej sytuacja prawna pogorszy się wskutek rozpoznania odwołania i wydania nowej decyzji w sprawie (patrz - Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 330). Zakaz reformationis in peius jest uznawany za jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego w demokratycznym państwie prawa, dlatego sąd administracyjny – rozpatrując skargę – musi zawsze dokonać wnikliwej kontroli zasadności odstąpienia od niego przez organ odwoławczy (teza pierwsza wyroku SN z 24 czerwca 1993 r., III ARN 33/93 – PiP 1994, nr 9, s.111). Do wydania zaś decyzji na niekorzyść strony dochodzi wówczas, gdy w wyniku porównania decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji zostanie stwierdzone, że w decyzji organu odwoławczego uległ zmniejszeniu zakres praw tej strony lub zakres jej obowiązków uległ powiększeniu. W niniejszej sprawie oczywistym jest, że w sytuacji, gdy na podstawie decyzji organu I instancji przyznano skarżącemu płatność cukrową w łącznej wysokości 214.116,87 złotych, zaś z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jednoznacznie wynika, że "rozstrzygnięcie organu I instancji w tej kwestii jest bezpodstawne w świetle art. 24 ust.1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), zgodnie z którym płatność przyznawana jest na wniosek rolnika, zaś niezaznaczenie przez rolnika, iż ubiega się o przyznanie płatności cukrowej, nie może być uznane za błąd oczywisty",- doszło do wydania decyzji na niekorzyść strony. Odstępstwo od tego zakazu jest zaś możliwe tylko w dwóch przypadkach: rażącego naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję oraz rażącego naruszenia interesu społecznego. Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest jednak zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji powodów, dla których przyjął, iż rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne w świetle art. 139 Kpa (patrz – wyrok NSA z 6 lutego 1989 r.,IV SA 1101/88 – ONSA 1989, nr 2, poz. 71). Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika natomiast, że decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny - brak jest w ogóle rozważań organu w tym zakresie. Organ odwoławczy wskazał bowiem jedynie, że organ I instancji uznał brak zaznaczenia przez rolnika faktu ubiegania się o płatność cukrową na rok 2009 za błąd oczywisty. Odnosząc się do uczynionej przez organ I instancji na wniosku wzmianki: "Producentowi przysługuje płatność cukrowa. Nie zaznaczenie checkboxu potraktowano jako błąd oczywisty", uznanej przez organ odwoławczy jako brak wniosku w tym przedmiocie, należy wskazać, że zarzut strony w tym zakresie niewątpliwie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie szczególne znaczenie ma zasada praworządności wyrażona w art. 6 Kpa, zasada pozyskiwania zaufania do organów Państwa sformułowana w art. 8 Kpa i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli z art. 7Kpa. Bezsprzecznie, w procedurze ubiegania się o przyznanie płatności, w pierwszym etapie wnioski podlegają wyłącznie ocenie formalnej. Sąd stoi na stanowisku, że dopuszczenie możliwości poprawy oczywistej omyłki w żadnej mierze nie burzy przyjętej przez organ zasady formalnej weryfikacji: "spełnia - nie spełnia" warunków formalnych. Sprostowanie zaistniałej omyłki przez organ I instancji, niewątpliwie po konsultacji ze skarżącym i to przed upływem terminu do składania wniosków, dowodzi w ocenie Sądu, że owa czynność wynikała z woli strony przyznania płatności cukrowej (nota bene otrzymywanej w latach poprzednich), co zresztą potwierdził organ I instancji odstępując od uzasadnienia decyzji w części orzekającej o przyznaniu tej płatności. Przy pisarskim, oczywistym charakterze pomyłki nie można przyjąć, jak to czyni organ, iż wniosek w ogóle nie został zgłoszony. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. II OSK 1004/05) w przypadku jednak wątpliwości co do treści żądania organ zobowiązany jest do podjęcia ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której wniosek pochodzi. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 61 § 1 Kpa w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90). W tym samym kierunku zmierza najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące środków unijnych. W sprawie o sygn. II GSK 466/08, której przedmiotem były płatności bezpośrednie do gruntów rolnych problem dotyczył popełnienia przez stronę w petitum wniosku oczywistej omyłki we wpisaniu powierzchni działki rolnej. NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r., uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślił, iż to czy we wniosku pomocowym wystąpił oczywisty błąd należało badać biorąc pod uwagę całokształt wniosku, przy czym jest to zagadnienie odmienne od oczywistej pomyłki organu. Zdaniem NSA, tam, gdzie pracownik organu administracji może wychwycić w momencie przyjmowania wniosku narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność między intencją wnioskodawcy a zapisem powinien poinformować o tym składającego wniosek. Zdaniem NSA, w takiej sytuacji wyciągnięcie negatywnych dla strony konsekwencji w wyniku późniejszej kontroli nie daje się pogodzić z zasadą uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. W kontekście powyższego, Sąd uznał, że rozważania organu II instancji odnośnie braku wniosku rolnika o przyznanie płatności, a w szczególności o bezpodstawności działań Kierownika BP ARiMR, wobec nie wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy okoliczności te mają charakter rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego, obiektywnie pogarszają sytuację prawną skarżącego, wbrew zasadzie z art. 139 Kpa. Już z tego powodu zaskarżona decyzja powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Z art. 138 § 2 Kpa wynika, że organ odwoławczy jest uprawniony do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 2235/99, LEX nr 76091). Zatem decyzja taka nie może być podjęta w innych sytuacjach niż określone w art. 138 § 2 Kpa. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2006 r. sygn. akt I OSK 884/06, LEX nr 321129). Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczalny wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, nie jest więc dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Zauważyć przy tym należy, że przesłanki podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego określone w art. 138 § 2 Kpa nie mogą być rozpatrywane samoistnie bez związku z przewidzianymi w art. 136 obowiązkami organu odwoławczego w sferze postępowania wyjaśniającego. Art. 136 Kpa stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r. sygn. akt LEX nr 76091, LEX nr 47269, wyrok WSA z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 375/08, LEX nr 517961). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że organ odwoławczy może powołać się na art. 138 § 2 zd. 1 Kpa tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 1996 r., Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz M. Jaśkowska, A. Wróbel, LEX, 2009, wyd. III, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 375/08, LEX nr 517961, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 364/08, LEX nr 518835, wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 124/08, LEX nr 485729, wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 459/07, LEX nr 419069, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 467/07, LEX nr 372473, wyrok SN z dnia 9 czerwca 1999 r. sygn. akt III RN 7/99, OSNP 2000/9/338). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie wykazał w zaskarżonej decyzji istnienia przesłanek określonych w art. 138 § 2 Kpa. Wskazaną bowiem przez ten organ przyczyną uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ nie była konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy nawet nie wspomniał o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego. Stwierdził natomiast, że w jego ocenie Kierownik biura Powiatowego powinien ponownie przeprowadzić weryfikację powierzchni uprawnionej do płatności na działce ewidencyjnej nr 171/6, a także ustalić, czy spełnione są warunki przyznania płatności określone w art. 7 ust.1 i 2 ustawy w odniesieniu do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zakupionych od Agencji Nieruchomości Rolnych w dniu 10 czerwca 2009 r. Są to jedyne przyczyny podane w zaskarżonej decyzji, które legły u podstaw uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Organ nie wyjaśnił przy tym dlaczego nie zastosował art. 136 Kpa, chociaż zważywszy na przyczynę przekazania sprawy do ponownego rozpoznania brak takiego wyjaśnienia nie dziwi. W ocenie Sądu w przedmiotowym postępowaniu nie zachodziła obawa naruszenia zasady dwuinstancyjności orzekania, bowiem nie doszło do zmiany tożsamości sprawy. Z uwagi na stwierdzone i wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI