I SA/Gd 374/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-11-30
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwoARiMRdobra kultura rolnakontrolagrunt rolnypastwiskosankcje

WSA w Gdańsku oddalił skargę producenta rolnego na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uznając, że grunty nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

Producent rolny złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, deklarując je jako pastwiska. Kontrola wykazała, że grunty te nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. i były porośnięte drzewami i samosiejkami, co wykluczało uznanie ich za utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy.

Sprawa dotyczyła skargi U.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że grunty objęte wnioskiem nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. i nie spełniały wymogów dobrej kultury rolnej, co potwierdziły kontrole terenowe i dokumentacja fotograficzna. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, zarzucając naruszenie procedury administracyjnej (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez zbyt krótki termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Sąd uznał, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. miało miejsce, jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami i dowodami. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony na podstawie protokołu kontroli i dokumentacji fotograficznej. Sąd podkreślił, że grunty nie spełniały wymogów dobrej kultury rolnej, w tym wymogów dotyczących wypasania lub koszenia pastwisk oraz braku zadrzewień, a także nie były uprawiane rolniczo na kluczową datę 30 czerwca 2003 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, grunty te nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, co potwierdziły kontrole terenowe i dokumentacja fotograficzna.

Uzasadnienie

Kontrola wykazała, że grunty były porośnięte drzewami i samosiejkami, a także nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., co wykluczało przyznanie płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

ustawa o płatnościach bezpośrednich art. 2 § ust. 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej art. 1 § ust. 1 pkt 4

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 796/2004 art. 51 § ust. 2

Rozporządzenie Komisji Wspólnot Europejskich nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli

Rozporządzenie nr 1973/2004 art. 138 § ust. 1

Rozporządzenie Komisji Wspólnot Europejskich nr 1973/2004 ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 5a § ust. 4

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów art. 3 § pkt. 7

Rozporządzenie 1782/2003 art. 143b § pkt. 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej art. 4

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Grunty rolne nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Brak było podstaw do ponownego przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zbyt krótki termin do zapoznania się z aktami. Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego. Dowody ze zdjęć są niewiarygodne. Pracownik ARiMR wskazał błędne dane we wniosku. Nie uwzględniono zeznań świadka C.Ż. lub Z.O.

Godne uwagi sformułowania

Grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenie to jednak mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji (...) dopiero wówczas, gdyby mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (...), a taka sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący

Małgorzata Tomaszewska

sprawozdawca

Elżbieta Rischka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dobrej kultury rolnej dla przyznawania płatności bezpośrednich oraz ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z przyznawaniem dopłat unijnych w rolnictwie i wymaga precyzyjnego stosowania przepisów dotyczących dobrej kultury rolnej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.

Dobra kultura rolna kluczem do unijnych dopłat – co musisz wiedzieć?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 374/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Małgorzata Tomaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 467/08 - Wyrok NSA z 2008-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
art.2 ust.1
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
Dz.U. 2004 nr 65 poz 600
par.1 ust 1 pkt4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej  kulturze rolnej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Referent Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2007r. sprawy ze skargi U. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005r., Nr 31, poz. 264 z późn. zm.), oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. 2004, Nr 6, poz. 40, zwanej dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich), § 1 ust. 1 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. nr 65, poz. 600 z późn. zm.) w zw. z art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem nr 796/2004) i art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE nr L 345 z 20 listopada 2004 r. z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem nr 1973/2004), po rozpatrzeniu odwołania U.R., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.
Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia faktyczne:
U.R. działając jako producent rolny wystąpiła w dniu 12 maja 2005 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. W dniu 13 lipca 2005 r. strona uzupełniła braki formalne wniosku w zakresie wskazanym w wezwaniu nr [...] z dnia 28 czerwca 2005 r. Wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich objęto następujące działki położone we wsi G. gmina M.: działka A o powierzchni całkowitej 0,1612 ha, w tym o powierzchni użytkowanej rolniczo 0,16 ha; działka B o powierzchni całkowitej 11,5 ha, w tym o powierzchni użytkowanej rolniczo 11,50 ha; działka C o powierzchni całkowitej 36,69 ha, w tym o powierzchni użytkowanej rolniczo 36,69 ha; działka D o powierzchni całkowitej 0,77 ha, w tym powierzchni użytkowanej rolniczo 0,47 ha. We wniosku wskazano, że wszystkie wyżej opisane działki użytkowane są jako pastwiska.
W dniu 10 października 2005 roku przeprowadzono kontrolę na miejscu w gospodarstwie strony, w wyniku której stwierdzono, iż wszystkie działki objęte wnioskiem nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Strona skarżąca była obecna w trakcie kontroli i po jej zakończeniu podpisała protokół z czynności kontrolnych.
W dniu 14 maja 2006 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną wniosku obszarowego złożonego przez stronę w dniu 12 maja 2005 r., w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie deklaracji działek rolnych A,C i D. Proces wyjaśniania błędów przy wykorzystaniu technologii GIS przyniósł rezultat w postaci uzasadnienia błędu dotyczącego działki rolnej A. W związku z powyższym w dniu 14 marca 2006 r. wezwano stronę do złożenia wyjaśnień co nieprawidłowości stwierdzonych w odniesieniu do działek C i D. Strona, która stawiła się na powyższe wezwanie, nie złożyła żadnych wniosków dowodowych.
W dniu 17 marca 2006 r. do organu pierwszej instancji wpłynął protokół z czynności kontrolnych sporządzony w trakcie przeprowadzonej w gospodarstwie strony kontroli na miejscu. Na podstawie powyższego protokołu ustalono, że działki A,B i C nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkowało uznaniem, że działki te nie mogą zostać objęte płatnościami bezpośrednimi. Po wykluczeniu powierzchni działek rolnych A,B i C z naliczania płatności, powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,4175 ha (działka rolna D- pastwisko), zaś różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią wyznaczoną wyniosła 11 593,41%.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił stronie przyznania płatności rolnych z trzyletnimi sankcjami. Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie jednolitej płatności obszarowej był art. 138 ust. 1 Rozporządzenia nr 1973/2004 natomiast w przedmiocie uzupełniającej płatności obszarowej podstawą rozstrzygnięcia był art. 51 ust. 2 Rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzenia ponownej kontroli administracyjnej z pobraniem próbek gruntu w celu zbadania, czy rzeczywiście w 2004 r. nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. W uzasadnieniu odwołania strona zakwestionowała dowód ze zdjęć wykonanych w trakcie kontroli argumentując, iż są one niewiarygodne, bowiem zrobione zostały o zmroku, a znajdująca się w głębi ściana lasu burzy obraz rzeczywistości. Ponadto zarzucono, iż wniosek obszarowy w zakresie oznaczenia działek ewidencyjnych i wielkości poszczególnych powierzchni wpisywanych do wniosku strona zaczerpnęła na podstawie danych uzyskanych z systemu komputerowego przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR, jak również, iż w protokole z czynności kontrolnych nie uwzględniono zeznań świadka C.Ż., obecnego w trakcie kontroli.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności bezpośrednie przysługują na grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. nr 65, poz. 600 z późn. zm.) określa, że utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca – w przypadku pastwisk. Strona jako jedyną uprawę roślinną na wszystkich objętych wnioskiem działkach zadeklarowała właśnie pastwisko. Organ odwoławczy wskazał, że w protokole z czynności kontrolnych stwierdzono, że na działkach rolnych A,B,C nie prowadzono działalności rolnej przez długi okres czasu, o czym świadczą liczne skupiska samosiejek oraz większych drzew. Na obszarze oddalonym od lasu stwierdzono występowanie samosiejek o wysokości poniżej 50 cm i w mniejszej liczbie, ale bez żadnych oznak innego użytkowania kontrolowanego obszaru. Wykonano dokumentację fotograficzną, która potwierdza spostrzeżenia kontrolujących. Strona mogła ustosunkować się zarzutu nieuprawiania kontrolowanych gruntów, jednak tego nie uczyniła, a zamiast tego podpisała protokół bez uwag.
Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu i pobrania próbek gruntu celem zbadania, czy rzeczywiście działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2004r. Zdaniem organu strona w odwołaniu wskazując, że działki będące przedmiotem zgłoszenia od wielu lat przed ich nabyciem od ARiMR nie były uprawiane, sama przyznała, że w chwili składania wniosku obszarowego zadeklarowane w nim grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.
Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutów strony, iż załączone do protokołu kontroli zdjęcia są niewiarygodne. Zdaniem organu, zdjęcia te są jasne i wyraźne.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że pracownik Biura Powiatowego mógł co najwyżej udzielić stronie informacji co do danych jednoznacznie określających poszczególne działki ewidencyjne, takie jak nazwa województwa, powiatu, gminy, obrębu geodezyjnego, numeru obrębu, arkusza mapy i działki ewidencyjnej oraz powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej, jednak nie miał możliwości podać powierzchni działki rolnej, która jest powierzchnią faktycznie użytkowaną przez producenta rolnego.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego nieuwzględnienia przez dokonujących kontroli na miejscu zeznań świadka C.Ż., z których wynika, że świadek ten obsiewał na zlecenie strony należący do niej grunt gryką, organ odwoławczy wskazał, że strona we wniosku wszystkie działki zadeklarowała jako pastwiska, nie deklarowała zaś na żadnej z nich gryki jako rośliny uprawnej. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że kontrola na miejscu nie ma charakteru postępowania administracyjnego, w związku z czym nie przewiduje się składania zeznań i oświadczeń inspektorom terenowym.
U.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej prawa do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, a tym samym pozbawienie skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zawiadomienie o prawie zapoznania się z aktami sprawy opatrzone datą 30 października 2006 r. nadano w urzędzie pocztowym w dniu 31 października 2006 r., a zostało ono przez skarżącą odebrane w dniu 9 listopada 2006r. wraz z zaskarżoną decyzją. W zawiadomieniu tym wyznaczono skarżącej termin do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego od dnia 31 października do 3 listopada 2006 r. Termin ten był nierealny do wykonania, tym bardziej, iż 1 listopada przypada święto państwowe.
Ponadto skarżąca zarzuciła organom administracyjnym naruszenie art. 7 k.p.a. przez pogwałcenie zasady praworządności i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Skarżąca podniosła, iż jedynie przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu, czego domagała się w odwołaniu, pozwoliłaby na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Świadek C.Ż. potwierdził w trakcie kontroli fakt obsiewania działek objętych wnioskiem gryką. Skarżąca kwestionowała także ustalenia poczynione przez kontrolę na miejscu, która odbyła się w dniu 10 października 2005 r. wskazując, że nikt nie mierzył w jej trakcie wysokości samosiejek. Natomiast większe skupiska drzew są zaznaczone na planie i zostały odjęte od powierzchni wskazanej we wniosku w obecności pracownika ARiMR. Skarżąca podkreśliła, iż podpisując protokół kontroli potwierdziła jedynie, że taka kontrola miała miejsce, lecz nie widziała żadnych zdjęć, które zostały jej pokazane dopiero przy odbiorze decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej, zdjęcia te nie oddają rzeczywistego stanu faktycznego na gruncie, który może zostać ustalony jedynie na podstawie ponownej kontroli na miejscu. Skarżąca załączyła oświadczenia Z.O., iż obsiewał on na zlecenie skarżącej należące do niej pola gryką.
Skarżąca wskazała także, iż wniosek wypełniła w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR wpisując dane na podstawie informacji uzyskanych od pracownika Agencji.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym z dnia 26 listopada 2007 r. organ odwoławczy uzupełniając argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę wskazał, ż skarżąca nabyła sporne nieruchomości od Agencji Nieruchomości Rolnych w dniu 28 maja 2001 r., a zatem gdyby działki były uprawiane, to zdjęcia tychże działek wyglądałyby zupełnie inaczej. Na żadnym ze zdjęć nie ma jakiegokolwiek potwierdzenia, iż działka o nr [...] była kiedykolwiek obsiana gryką. Oświadczenie zaś Z.O., załączone do skargi, dotyczy otrzymania wynagrodzenia za prace wykonane w 2006 r. Ponadto zdaniem organu odwoławczego wskazane przez skarżącą dowody są niewiarygodne – skarżąca bowiem w odwołaniu wskazywała, że grykę na należących do niej polach siał C.Ż., do skargi natomiast załączyła oświadczenie Z.O., który w 2006 r. otrzymał pieniądze za wykonane prace, potwierdzenia takiego natomiast nie złożył za 2003 r.
Organ odwoławczy przedłożył także umowę dzierżawy z dnia 30 czerwca 2006 r., na podstawie której skarżąca wydzierżawiła sporne grunty G.Ż. Ponadto Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, iż przedłożone zdjęcia potwierdzają także, iż grunty rolne skarżącej nie spełniły wymogów określonych w § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, ponieważ działki te były porośnięte drzewami i krzewami. Zgodnie zaś z art. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów (Dz.U. z 2004 r., Nr 10. poz. 76 z późn. zm.) działką rolną jest zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest uprawa o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Organ odwoławczy wskazał także, że Polska przystępując do Unii Europejskiej w 2003 r. podpisała akty dotyczące przystąpienia, a w tym w Załączniku II w pkt. 6 określono zagadnienia dotyczące rolnictwa. Na str. 170 Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej L 236 z dnia 23 września 2003 r. Polska zobowiązała się, iż do Jednolitej Płatności Obszarowej dla nowych państw członkowskich będą kwalifikowały się jedynie obszary użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona ani prawa materialnego, ani procesowego w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności.
Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. 2004, Nr 6, poz. 40). Z kolei sankcje wymierzono na podstawie Rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. oraz Rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. Rozporządzenia te, jako akty normatywne wydane przez organ Unii Europejskiej, krajowe organy administracji publicznej - w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej - stosują bezpośrednio zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864, dalej jako Akt dotyczący przystąpienia do Unii Europejskiej). Czynią to jednak z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.
Stosownie do powyższego, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu należy podkreślić, iż zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a. jest uzasadniony, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z powyższym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wystosowanie do skarżącej w dniu 31 października 2006 r. pisma zawiadamiającego o wynikającego z powyższego przepisu prawa z jednoczesnym wyznaczeniem terminu do skorzystania z nich w dniach od 31 października do 3 listopada 2006 r. ocenić należy zdecydowanie negatywnie jako zbyt krótki i niezapewniający stronie realnej możliwości skorzystania z przysługującego jej prawa. Tym bardziej, iż dzień 1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Naruszenie to jednak mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 rok, Nr 153, poz.1270 z późn. zm) dopiero wówczas, gdyby mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (v. uchwała NSA sygn. akt FPS 6/04 z 25 kwietnia 2005 r., pub. ONSAiWSA 2005/4/66), a taka sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim podkreślić należy, że podstawowym dowodem, na którym oparły się organy administracyjne przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy był protokół kontroli z dnia 10 października 2005 r. W kontroli tej skarżąca brała udział, otrzymała też odpis tego protokołu (str. 4 protokołu). Wprawdzie skarżąca nie otrzymała zdjęć wykonanych w trakcie kontroli, to jednak zapoznała się z nimi po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji uznać należało, że naruszenie przez organy administracyjne art. 10 § 1 k.p.a. polegające na wyznaczeniu zbyt krótkiego terminu do zapoznania się z aktami sprawy nie naruszyło prawa skarżącej do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego. Skarżąca miała przy tym także możliwość zapoznania się z aktami sprawy już po wydaniu decyzji, a przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z możliwości tej jednak nie skorzystała. Ponadto strona, znając treść protokołu z kontroli oraz istotę stwierdzonych nieprawidłowości, miała możliwość złożenia wniosków dowodowych w toku postępowania administracyjnego. Fakt, że wniosek o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia świadków, którzy mieli obsiewać należące do skarżącej pola gryką, złożony został dopiero na etapie postępowania sądowego, wynika jedynie z zaniedbania skarżącej. Zauważyć należy przy tym niespójność stanowiska skarżącej w tym względzie – w odwołaniu podnosiła ona bowiem, że osobą, która obsiewała pola gryką był C.Ż., do skargi natomiast załączyła oświadczenia Z.O. złożone w lipcu 2006 r., w których kwituje on odbiór pieniędzy oraz potwierdza fakt wykonywania w 2003 r. prac polowych na polach położonych w M. (36 ha) polegających na sianiu gryki. Zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...], a przedtem skarżąca dwukrotnie była powiadamiana o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca powyższe oświadczenia przedłożyła organowi odwoławczemu przed wydaniem decyzji, skoro już wówczas była w ich posiadaniu. Wątpliwości budzi także fakt, że skarżąca pomimo wezwań organu odwoławczego już po złożeniu skargi, nie wskazała adresów ani numerów telefonów osób, które miały wykonywać prace polowe celem przesłuchania ich w charakterze świadków. Ponadto – co istotne – we wniosku obszarowym skarżąca nie zgłosiła gryki jako rośliny uprawnej, wskazała natomiast, iż przedmiotowe grunty użytkowane są jako pastwiska. Powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, że naruszenie przez organy administracyjne art. 10 § 1 k.p.a. nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Bezzasadne są także zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. stanowiącego, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przeprowadzona w dniu 10 października 2005 r. kontrola na miejscu pozwoliła na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego na gruncie, który dodatkowo został udokumentowany fotograficznie. Wbrew zarzutom skarżącej zdjęcia te są jasne i czytelne, a znajdujący się w tle las nie zniekształca obrazu rzeczywistości. Zdjęcia te stanowią zatem wiarygodny materiał dowodowy. Potwierdzają one spostrzeżenie kontrolujących co do faktu występowania skupisk drzew oraz samosiejek, jak również ich wysokości. Podkreślić wreszcie należy, iż skarżąca była obecna przy przeprowadzaniu przedmiotowej kontroli i podpisała protokół, nie zgłaszając zastrzeżeń co do sposobu i wyników przeprowadzonej kontroli. Brak jest zatem w ocenie Sądu podstaw do ponownego przeprowadzenia kontroli na miejscu.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że działki objęte wnioskiem obszarowym nie były uprawiane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Twierdzenia skarżącej, jakoby pola te były obsiewane gryką, nie znajdują potwierdzenia ani w spostrzeżeniach kontrolujących zawartych w protokole kontroli, ani w wykonanej w jej trakcie dokumentacji fotograficznej. Ponownie podkreślić należy, iż skarżąca brała udział w kontroli na miejscu i podpisała protokół zawierający jej wyniki bez żadnych uwag. Tak więc nawet gdyby twierdzenie skarżącej, że kontrolujący nie uwzględnili faktu obsiewania pól gryką przez C.Ż. polegało na prawdzie, nic nie stało na przeszkodzie, aby sama skarżąca przy podpisywaniu protokołu zawarła stosowne uwagi w tym względzie. Twierdzenia te budzą wątpliwości także i z tego względu, iż – jak już wskazywano – nie są one konsekwentne. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca stwierdziła bowiem, że pola obsiewały inne osoby, przy czym nie wskazała ich adresów ani numerów telefonów. Wspomniane grunty skarżąca nabyła od Agencji Nieruchomości Rolnych w maju 2001 r. Wyniki kontroli na miejscu, w tym też wykonane zdjęcia, nie potwierdzają, aby od tego czasu grunty te były użytkowane rolniczo.
Zgodnie natomiast z art. 143b pkt. 4 Rozporządzenia 1782/2003 systemem jednolitej płatności obszarowej objęta jest jedynie część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Art. 143b został dodany do Rozporządzenia 1782/2003 na mocy postanowień Aktu dotyczącego przystąpienia do Unii Europejskiej, określonych w Załączniku II, punkt. 6 "Rolnictwo", lit. A "Ustawodawstwo rolne", podpunkt 27.
Przedmiotowe grunty nie spełniają ponadto warunku utrzymywania w dobrej kulturze rolnej określonych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt. 4 utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca – w przypadku pastwisk. Ponadto zgodnie z § 4 powyższego Rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. W toku kontroli stwierdzono występowanie na objętych wnioskiem gruntach liczne skupiska samosiejek oraz większych drzew, co wyklucza uznanie tych gruntów za utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w rozumieniu cytowanych przepisów.
Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut skarżącej, iż to pracownik Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał stronie powierzchnie działek, które należy wpisać do poszczególnych rubryk wniosku. Jak słusznie wskazał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR , pomoc pracownika Agencji przy wypełnianiu wniosku może odnosić się tylko do tej części wniosku, która dotyczy danych określających poszczególne działki ewidencyjne, takich jak położenie, numer obrębu geodezyjnego, arkusza mapy i działki ewidencyjnej czy powierzchnia działki ewidencyjnej. Natomiast pracownik Agencji nie ma możliwości wskazania powierzchni działki faktycznie użytkowanej rolniczo i utrzymywanej w dobrej kulturze rolnej, taką bowiem wiedzę posiada tylko producent rolny składający wniosek. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI