I SA/Gd 368/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatników na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1998, uznając księgę przychodów i rozchodów za nierzetelną z powodu niezgodności zapisów ze stanem rzeczywistym.
Sprawa dotyczyła skargi M. i C. Z. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998. Organy podatkowe uznały księgę przychodów i rozchodów za nierzetelną, stwierdzając niezgodności w kosztach własnych sprzedanych towarów i zaniżenie przychodu w drugiej połowie 1998 roku. Podatnicy kwestionowali sposób ustalenia przychodu metodą szacunkową i zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych co do nierzetelności ksiąg i prawidłowości zastosowanej metody szacowania przychodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. i C. Z. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą podatnikom wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998. Organy podatkowe uznały księgę przychodów i rozchodów za nierzetelną za okres od lipca do grudnia 1998 r., stwierdzając sprzeczności ekonomiczne w działalności handlowej, polegające na tym, że koszt własny sprzedanych towarów netto był wyższy od wykazanego przychodu netto. Dodatkowo, nie zaewidencjonowano faktur korygujących dotyczących kosztów zakupu towarów handlowych oraz zaniżono kwotę przychodu ze sprzedaży towarów handlowych. Wobec stwierdzonej nierzetelności ksiąg, organy podatkowe oszacowały przychód na podstawie kosztu własnego sprzedanych towarów powiększonego o średnią marżę ważoną. Podatnicy zarzucali organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując metodę szacowania przychodu oraz twierdząc, że księgi odzwierciedlają rzeczywisty stan działalności. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwą metodę szacowania przychodu, a księgi podatkowe nie pozwalały na określenie podstawy opodatkowania. Sąd podkreślił, że wybór metody szacowania należy do organów podatkowych, a przyjęta metoda znalazła uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, księga przychodów i rozchodów może zostać uznana za nierzetelną, jeśli jej zapisy nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, niezależnie od przyczyn tej niezgodności (np. omyłki, przeoczenia).
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że niezgodność zapisów w księdze z rzeczywistym stanem rzeczy, stwierdzona na podstawie analizy ekonomicznej i porównania danych, uzasadnia uznanie księgi za nierzetelną, co uniemożliwia jej wykorzystanie jako jedynego dowodu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
Op art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 23
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Rozporządzenie MF art. 10 § § 10
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Op art. 193 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 193 § 2
Ordynacja podatkowa
Op art. 193 § 4
Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające art. 97 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 10 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Op art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Op art. 192
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierzetelność księgi przychodów i rozchodów z powodu niezgodności zapisów ze stanem rzeczywistym. Prawidłowość zastosowania metody szacowania przychodu przez organy podatkowe. Uzasadnienie uznania księgi za nierzetelną na podstawie analizy ekonomicznej i porównania danych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 10 ust. 2 u.p.t.u.) i przepisów postępowania (art. 23 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1 i 193 Op). Twierdzenie o powierzchowności analizy ekonomicznej. Zarzut, że księgi odzwierciedlają rzeczywisty stan działalności. Zarzut, że oświadczenie o marży zostało złożone pod naciskiem kontrolujących. Zarzut omyłki lub przeoczenia jako przyczyny niezgodności ksiąg ze stanem rzeczywistym.
Godne uwagi sformułowania
sprzeczności ekonomiczne w działalności handlowej koszt własny sprzedanych towarów netto jest wyższy od wykazanego przychodu netto nie zaewidencjonowano w księdze podatkowej faktur korygujących zaniżono kwotę przychodu nie można automatycznie utożsamiać przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z pojęciem obrotu na gruncie podatku od towarów i usług księga podatkowa za ww. okres jest nierzetelna i nie może stanowić jedynego dowodu nie ocenia się przyczyn czy ewentualnie stopnia zawinienia podatnika, a stwierdza się jedynie czy księga jest zgodna ze stanem rzeczywistym sprzedaż towarów handlowych, w dłuższym okresie, poniżej ich kosztu zakupu pozostaje w sprzeczności z logiką i życiowym doświadczeniem nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Ewa Kwarcińska
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Kozik
członek
Alicja Stępień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uznania ksiąg podatkowych za nierzetelne w przypadku stwierdzenia niezgodności ze stanem faktycznym, nawet przy braku złej woli podatnika. Metodyka szacowania przychodu przez organy podatkowe w przypadku nierzetelności ksiąg."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z działalnością handlową i analizą marż. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowych problemów związanych z kontrolą podatkową i nierzetelnością ksiąg, co jest interesujące dla prawników i księgowych zajmujących się prawem podatkowym.
“Nierzetelne księgi podatkowe – kiedy sąd uzna je za niewiarygodne?”
Dane finansowe
WPS: 5803,9 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 368/01 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-07-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-02-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień Ewa Kwarcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Kozik Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane FSK 2288/04 - Wyrok NSA z 2005-09-27 Skarżony organ Izba Skarbowa Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Kwarcińska (spr.), Sędziowie NSA S. Kozik, A. Stępień, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy ze skargi M. i C. Z. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 26 stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Gd 368/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16 października 2000r. Urząd Skarbowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, kierując się między innymi dyspozycją art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14 ust. 1, 22 ust. 1, art. 23 i 24 ust 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określił podatnikom M. Z. i C. Z., prowadzącemu działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod firmą A w G., wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie 5.803,90zł, wysokość zaległości podatkowej w wysokości 5.803,90zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 3.361,70zł. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie prawidłowości rozliczenia i odprowadzania zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 stwierdzono następujące uchybienia mające wpływ na jego prawidłowe rozliczenie: 1/ wystąpiły sprzeczności ekonomiczne w działalności handlowej w okresie od lipca do grudnia 1998r. polegającej na tym, że koszt własny sprzedanych towarów netto jest wyższy od wykazanego przychodu netto z ich sprzedaży; 2/ w miesiącu lutym 1998r. nie zaewidencjonowano w księdze podatkowej faktur korygujących dotyczących kosztów zakupu towarów handlowych na kwotę łączną netto 684,92zł; 3/ w miesiącu listopadzie w 1998r. zaniżono kwotę przychodu dot. sprzedaży towarów handlowych o 29,-zł ( sprzedaż zwolniona ), co ustalono porównując zapisy w rejestrze sprzedaży VAT z raportami dobowymi i okresowymi za ten miesiąc oraz wykazaną kwotą zbiorczą przychodu netto w księdze podatkowej. Analiza ekonomiczna działalności handlowej za okres od stycznia do czerwca 1998r. była możliwa ze względu na zarządzony remanent na dzień 30 czerwca 1998r.; ustalono, że w okresie tym przychód w wysokości 105.490,40zł osiągnięto przy zastosowaniu marży 88,82%. Ponadto z przeprowadzonej analizy ekonomicznej okresu od lipca do grudnia 1998r. wynika, że gdyby do kosztu własnego sprzedanych towarów netto w wysokości 91.617,50zł doliczyć marże średnią ważona w wysokości 34,60% wyliczoną na podstawie złożonego przez podatników oświadczenia z dnia 18 października 1999r. do protokołu kontroli, przychód ten winien wynosić 123.317,15zł. W sprawie I SA/Gd 367/01, której przedmiotem jest zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług z tytułu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 1999r. wraz z należnymi odsetkami oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące od grudnia 1997r. do marca 1999r. , organ podatkowy I instancji podkreślił, iż choć co do zasady nie można automatycznie utożsamiać przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych z pojęciem obrotu na gruncie podatku od towarów i usług, jako że nie każdy przychód jest zawsze obrotem ( np. odsetki z tytułu prowadzonych rachunków w związku z działalnością gospodarczą ), to w tej konkretnej sprawie taka tożsamość zachodzi. Wielkość przychodu ze sprzedaży towarów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz obrotu w rozumieniu ustawy VAT winny być ze sobą zgodne, ustalone są bowiem na podstawie tych samych faktur zakupu jak i ten sam obrót wynikający ze sprzedaży tych towarów. Wysokość przyjętej marży handlowej ma taki sam wpływ zarówno na wielkość przychodów ze sprzedaży towarów w rozumieniu ustawy o pdf jak i obrotu ze sprzedaży towarów w rozumieniu ustawy VAT. Organ podatkowy I instancji wskazał, że opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a w szczególności na dowodach źródłowych zakupu towarów handlowych za okres od lipca do grudnia 1998r., remanentach wg stanu na dzień 30 czerwca 1998r. i na dzień 31 grudnia 1998r. oraz zeznanych marżach dokonano m. in. podziału towarów handlowych w spisach remanentowych na poszczególne grupy: złoto, srebro, zegarki, upominki na dzień 30 czerwca i 31 grudnia 1998r. Ustalenie przychodu za okres od lipca do grudnia 1998r. na podstawie kosztu własnego sprzedanych towarów powiększonego o stosowaną średnią marżę ważoną 34,29% w wysokości 123.033,26 zł pozwala, zdaniem organu podatkowego ma stwierdzenie, że w księdze podatkowej nie zaewidencjonowano całego przychodu ze sprzedaży naruszając § 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. Nr 148, poz. 720 ) oraz art. 193 §1 i 2 Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 193 § 4 Op organ podatkowy uznał, że księga podatkowa za ww. okres jest nierzetelna i nie może stanowić jedynego dowodu w postępowaniu podatkowym, w części dotyczącej osiągniętego przychodu z działalności handlowej, ponieważ nie odzwierciedla stanu rzeczywistego. Organ podatkowy I instancji podkreślił, że bez znaczenia dla nie uznania ksiąg podatkowych, wbrew stanowisku podatników, są przyczyny, które stanowiły że nie odpowiadają one stanowi rzeczywistemu. Nieprawidłowość nie musi wynikać ze złej woli podatnika ale może być wynikiem omyłki, przeoczenia czy błędnego rozumienia przepisów; w sprawie bowiem nie ocenia się przyczyn czy ewentualnie stopnia zawinienia podatnika, a stwierdza się jedynie czy księga jest zgodna ze stanem rzeczywistym. Nie uznanie księgi za okres od lipca do grudnia 1998r. organ podatkowy nie uzasadnia wadliwością prowadzonych ksiąg, lecz niezgodnością zapisów w tych księgach ze stanem rzeczywistym. Podkreślono również, iż organ podatkowy nie kwestionuje prawa podatników do stosowania różnych cen sprzedaży towarów, kwestionuje jedynie zasadę egzystencji ekonomicznej firmy, która uniemożliwia osiągnięcie dochodu; organ podatkowy kwestionując dochód firmy kwestionuje jej przychód jaki w ww. spornym okresie został osiągnięty w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej a jaki powinien być osiągnięty w tym okresie ze sprzedaży towarów przy przyjęciu marży chociażby średniej ważonej w wysokości 34,60%, zgodnej z oświadczeniem podatników; tym bardziej, że w pierwszym półroczu roku 1998 stosowano marżę w wysokości 88,82%. Od decyzji tej podatnik złożył odwołanie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podatnik podkreślił, że organ podatkowy przyjmując metodę średniej marży ważonej dla ustalenia wysokości marży dokonał nadużycia wykorzystując dane zawarte w oświadczeniu podatnika z dnia 18 października 1998r. do protokołu kontroli, który został ustalony pod naciskiem kontrolujących. W prowadzonej działalności handlowej marża jest ruchoma. Zastosowana w roku 1998 przez podatnika strategia handlowa wymusiła na nim zastosowanie radykalnej obniżki cen sprzedawanych towarów, zamknięcie sklepu zajmującego zbyt małą powierzchnię handlową i otwarcie dużego sklepu, co pozwoliło na przyjęcie kolejnych pracowników do pracy. Poza tym nastąpiła kradzież towarów w miesiącu sierpniu 1998r.; podatnik kradzieży nie zgłaszał, bowiem towar nie był ubezpieczony. Poza tym porównując remanent na dzień 31.XII.1997r. i na dzień 31.XII.1998r. stwierdzić należy, że masa towarowa nie zmniejszyła się. Zarzut prowadzenia ksiąg podatkowych nierzetelnie, zdaniem podatnika, jest całkowicie bezpodstawny ponieważ w okresie od lipca do grudnia 1998r. sprzedaż prowadzona była za pomocą kas fiskalnych. Decyzją z dnia 26 stycznia 2001r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o pdf za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont; u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług za przychód ze sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Decyzją organu podatkowego I instancji z dnia 10 listopada 2000r. określono podatnikowi za miesiąc kwiecień 1999r. wysokość zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług wraz z wysokością odsetek za zwłokę oraz orzekł o wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podlegającej rozliczeniu w następnym, okresie za miesiąc grudzień 1997r. i za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 1998r. i od stycznia do marca 1999r. dokonując szacunkowego ustalenia wartości niezaewidencjonowanego obrotu w ewidencji sprzedaży za okres od lipca do grudnia 1997r. O tak ustaloną wartość zaniżonego obrotu z tytułu sprzedaży towarów handlowych podwyższono obrót deklarowany w miesiącu grudniu 1998r. i na tej podstawie dokonano rozliczenia podatku od towarów i usług. Na dochód natomiast, w wysokości 40.271,98zł złożył się przychód 231.748,-zł pomniejszony o koszty jego uzyskania wynikające z podatkowej księgi przychodów i rozchodów po skorygowaniu ich przez organ I instancji z kwoty 192,161,-zł do kwoty 191.476,08zł, które nie są kwestionowane przez podatników. Pomniejszenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę 684.92zł nastąpiło na skutek nie zaewidenckonowania w księdze podatkowej w miesiącu lutym 1998r. dwóch faktur korygujących. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż zgodnie z art. 193 Ordynacji podatkowej księgi podatkowe prowadzone są rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Wskazane przez organ I instancji rozbieżności zachodzące pomiędzy zapisami w księdze przychodów i rozchodów a stanem faktycznym w pełni uzasadniają, zdaniem Izby Skarbowej, uznanie księgi za nierzetelną za okres od lipca do grudnia 1998r. ( § 10 cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ). Ustalona w decyzji wartość niezaewidencjonowanego przychodu w kwocie 32.228,12zł stanowi 16,15% wykazanego w księdze za rok 1998 oraz 35,49% za okres od lipca do grudnia 1998r. a więc przekracza o 0,5% próg przychodu decydujący o nierzetelności księgi. W oparciu o art. 193 § 4 Op zasadnie nie uznano za dowód w postępowaniu za sporny okres, w części dotyczącej wartości wykazanego przychodu z działalności handlowej, zatem, zdaniem Izby Skarbowej, zarzut podniesiony w złożonym środku odwoławczym w tym przedmiocie jest bezpodstawny. W zakresie zakwestionowania sposobu ustalenia przychodu ze sprzedaży towarów handlowych za okres od lipca do grudnia 1998r. metodą szacunkową organ odwoławczy przywołał dyspozycję art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej wskazując, iż oszacowania przychodu dokonano na podstawie kosztu własnego sprzedanych towarów przy zastosowaniu średniej marży ważonej ustalonej w wysokości 34,29%. Przy ustaleniu średniej marży ważonej obliczono na podstawie dowodów źródłowych zakupu, a także na podstawie remanentów (początkowego z dnia 30.06.1998r. i końcowego z dnia 31.12.1998r.) koszt własny sprzedanych towarów w poszczególnych grupach asortymentowych, a następnie udział procentowy każdej grupy w ogólnym koszcie sprzedaży oraz przyjęto stosowanie przy ich sprzedaży średnie marże handlowe uwzględniające przy tym, z uwagi na znikomą sprzedaż rachunkową, oświadczenie złożone przez podatnika do protokołu kontroli z dnia 18 października 1999r. W uzasadnieniu wskazano, że z przeprowadzonej analizy ksiąg przychodu i rozchodu stwierdzono, że wykazują one istotne sprzeczności ekonomicznych poszczególnych składników prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w zakresie handlu detalicznego branży jubilerskiej i usług jubilerskich, bowiem ustalona na ich podstawie marża w okresie od stycznia do czerwca 1998r. wyniosła 88,82% natomiast w okresie od lipca do grudnia 1998r. koszt własny sprzedanych towarów handlowych wg cen zakupu był wyższy aniżeli przychód ujawniony. Ten fakt braku marży w drugiej połowie 1998r. odbiega od wysokości marż ogólnie stosowanych w tego typu placówkach w zbliżonych warunkach rynkowych a sprzedaż towarów handlowych, w dłuższym okresie, poniżej ich kosztu zakupu pozostaje w sprzeczności z logiką i życiowym doświadczeniem. W gospodarce wolnorynkowej wysokość stosowanych marż jakkolwiek dyktowana pośrednio przez uczestników obrotu gospodarczego nie może być ustalana z pominięciem zasad racjonalnego gospodarowania, a więc nielogicznym jest aby podmiot gospodarczy prowadzący przecież działalność w celach zarobkowych ustalał i stosował marże, które w swej istocie pozwalałyby chociażby na pokrycie wydatków kosztowych. Podatnik do protokołu kontroli zeznał, iż w roku 1998 stosował marże w wysokości od 25% do 50%. Zdaniem organu odwoławczego przyjęty przez organ I instancji sposób oszacowania wartości sprzedaży przy zastosowaniu metody średniej marży ważonej znajduje pełne uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym; metoda ta jest również korzystna dla podatnika skoro średnia marża ważona wyliczana w oparciu o dane wynikające z jego oświadczenia z dnia 18 października 1999r. wyniosła 34,60% i jest wyższa o 0,31% od ustalonej przez organ I instancji - 34,29%. Ponadto podatnik wskazał w tymże oświadczeniu, że średnia marża za rok 1998 zbliżona jest do stosowanej w roku 1997 i w roku 1999. Z ustaleń organu I instancji wynika, iż podatnik stosował w roku 1997 marżę w wysokości 34,78% a za okres od stycznia do września 1999r. – 43,98%; a zatem przyjęta w spornym okresie marża jest niższa od stosowanych przez podatnika w roku 1997 i 1999. Zarzut uzyskania oświadczenia podatnika z dnia 18.X.1999r. pod naciskiem kontrolujących nie jest zasadny; oświadczenie to zawiera szczegółowy podział asortymentowy ( złoto, srebro, zegarki, upominki ), udział procentowy każdej grupy w obrocie oraz marże stosowane przy ich sprzedaży w badanym roku podatkowym. Do wyliczenia średniej marży ważonej wykorzystano wyłącznie wysokość marż handlowych do określenia średniej marży stosowanej w wymienionych grupach towarów; strukturę obrotu ustalono w oparciu o dowody źródłowe zakupu przy uwzględnieniu różnic remanentowych. Organ odwoławczy podkreślił, że oświadczenie podatnika z dnia 18 października 1999r. stało się praktycznie jedynym możliwym do wykorzystania środkiem dowodowym w zakresie stosowanej w roku 1998 marży. Od decyzji tej podatnik złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego ( art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług ) oraz przepisów postępowania w tym art. 23 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1 i 193 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślono, że analiza ekonomiczna poszczególnych składników prowadzonej przez niego działalności gospodarczej była zbyt powierzchowna; ograniczała się do wyliczenia kosztu własnego sprzedanych towarów oraz porównania tego kosztu do wykazanego w ewidencji sprzedaży obrotu. Prowadzone przez skarżącego księgi, wbrew twierdzeniom organów podatkowych obu instancji, odzwierciedlają rzeczywisty stan prowadzonej przez niego działalności handlowej. Na potwierdzenie tego w skardze dokonano wyliczenia wskaźników stosunku wartości zakupu towarów do wykazanych w ewidencji sprzedaży obrotów w całym roku 1998 oraz w okresach od stycznia do czerwca i od lipca do grudnia 1998r. Ponadto bezpodstawnie organy ;podatkowe przyjęły, że przyczyną stwierdzonych niespójności było zaniżenie obrotu w okresie od lipca 1998r. do grudnia 1998r. Nie uwzględniono, że na osiągnięty w danym okresie wynik finansowy mają wpływ poza wielkością obrotu także takie wielkości ekonomiczne jak stan początkowy towarów handlowych, ich zakup, stan końcowy towarów handlowych i wysokość pozostałych wydatków. Ponadto podkreślono, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, że w miesiącu sierpniu 1998r. skarżący rozpoczął ewidencjonowanie obrotu przy pomocy kas fiskalnych. Wyliczona marża za okres od stycznia do czerwca 1998r. jest nierealna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdza, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów podatkowych nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, jak również poprzedzających je decyzji organu I instancji. Wbrew zarzutom skargi w przeprowadzonym postępowaniu nie występują uchybienia mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym. Kwestią sporną w niniejszej sprawie, wobec bezspornie ustalonego stanu faktycznego, jest przyjęta przez organy podatkowe metoda oszacowania dokonanego na podstawie art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej w związki z art. 193 Ordynacji podatkowej. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż stan faktyczny sprawy potwierdza, że w prowadzonych urządzeniach księgowych tak służących rozliczeniu podatku dochodowego na ogólnych zasadach określonych w ustawie ( I SA/Gd 368/01 ) jak i umożliwiających prawidłowe określenie zobowiązania w podatku od towarów i usług nie ewidencjonowano w pełnej wysokości utargów pochodzących ze sprzedaży towarów handlowych. Konsekwencją powyższego jest zasadne przyjęcie, iż księga przychodów i rozchodów oraz prowadzone ewidencje dla potrzeb podatku od towarów i usług nie pozwalały zatem na określenie podstawy opodatkowania sprzedaży towarów handlowych za okres od lipca 1998r. do grudnia 1998r. i prawidłowe zastosowanie dyspozycji art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd nie stwierdza również wadliwości w sposobie oszacowania wartości niezaewidencjonowanej sprzedaży za ww. okres; oszacowania bowiem dokonano na podstawie kosztu własnego sprzedanych od lipca do grudnia 1998r, towarów ( w tym zegarków, upominków, wyrobów ze złota i srebra ) przy zastosowaniu średniej marży ważonej w wysokości 34,29% ustalonej na podstawie dowodów źródłowych zakupu towarów a także remanentu początkowego ( na dzień 30 czerwca 1998r. ) i końcowego ( na dzień 31 grudnia 1998r. ), kosztu własnego sprzedanych towarów w grupach asortymentowych a następnie udziału procentowego każdej grupy w ogólnym koszcie sprzedaży przy przyjęciu przy ich sprzedaży średniej marży handlowej z uwzględnieniem oświadczenia podatnika złożonym do protokołu kontroli z dnia 18 października 1999r. Wybór metody szacowania należy do organów podatkowych; przyjęta w tej sprawie metoda znajduje pełne uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy i pozwala na określenie wysokości sprzedaży w kwocie najbardziej zbliżonej do rzeczywistości. Marża średnia ważona jest następstwem wyliczenia biorącego pod uwagę zarówno dolne granice stosowanych marż jak i górne w ich średnim przekroju zaś przyjęte przez organy podatkowe dane niezbędne do jej wyliczenia wynikają wprost z oświadczenia skarżącego z dnia 18 października 1999r. Brak podstaw do nie przyjęcia tego oświadczenia jako dowodu w sprawie. Wszelkie pozostałe twierdzenia skarżącego zawarte w odwołaniu i skardze nie zostały przez niego udowodnione, w tym zastosowanie przez niego radykalnej obniżki cen w drugim półroczu 1998r. czy też kradzież towarów ze sklepu. Nie potwierdzają się również zarzuty skarżącego naruszenia w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie naruszono dyspozycji art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i 193 Ordynacji podatkowej. Stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej postępowanie dowodowe prowadzi w sprawie organ podatkowy, na którym ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 187 Op ). Zebrane dowody podlegają przy tym swobodnej ocenie tego organu, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 O.p. Swobodna ocena dowodów nie oznacza samowoli organu podatkowego; aby bowiem ocenę dowodów można było uznać za prawidłową musi być przeprowadzona zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Podkreślić przy tym należy, że prawa strony w postępowaniu podatkowym gwarantowane są w omawianym zakresie zarówno przez zasady ogólne ( rozdział 1 działu 4 Ordynacji podatkowej ), jak też przez przepis art. 192 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym motywacja zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, iż rozumowanie organów podatkowych, w tym zwłaszcza organu odwoławczego, uwzględnia reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego; organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej. Organ podatkowy prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności ( wyrok NSA z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie III SA 5417/98, LEX 39706 ). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI