I SA/Gd 366/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-07-23
NSApodatkoweWysokawsa
VATgminaodpady komunalnedotacjeinterpretacja podatkowasamorząd terytorialnyzadania własneświadczenie usługorgan władzy publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że dotacje otrzymywane przez gminę od innych gmin na zagospodarowanie odpadów komunalnych nie stanowią wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT.

Gmina zwróciła się o interpretację podatkową w sprawie opodatkowania VAT dotacji otrzymywanych od gmin ościennych na zagospodarowanie odpadów komunalnych. Gmina argumentowała, że działa w ramach reżimu publicznoprawnego, a dotacje jedynie pokrywają koszty zadań własnych, nie stanowiąc wynagrodzenia. Dyrektor KIS uznał, że gmina działa jako podatnik VAT, a dotacje są wynagrodzeniem za świadczenie usług. WSA w Gdańsku uchylił interpretację, przyznając rację gminie i stwierdzając brak ekwiwalentności świadczeń oraz brak związku między dotacjami a konkretnymi usługami świadczonymi na rzecz gmin ościennych.

Sprawa dotyczyła wniosku Gminy o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, w kontekście otrzymywania dotacji celowych od gmin ościennych na realizację zadań własnych związanych z zagospodarowaniem odpadami komunalnymi. Gmina stała na stanowisku, że działa w ramach reżimu publicznoprawnego, a otrzymywane dotacje służą jedynie pokryciu kosztów realizacji tych zadań, nie stanowiąc tym samym wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Argumentowała, że nie działa jako podatnik VAT, lecz jako organ władzy publicznej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak stanowisko Gminy za nieprawidłowe, twierdząc, że Gmina dokonuje na rzecz gmin ościennych odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, a dotacje stanowią wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę Gminy, uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy pomiędzy Gminą a gminami ościennymi istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usługi a otrzymanym wynagrodzeniem. Sąd stwierdził, że Gmina nie świadczy usług na rzecz gmin ościennych, lecz na rzecz mieszkańców, a dotacje celowe nie stanowią wynagrodzenia za usługi, lecz pokrycie kosztów realizacji zadań publicznych wynikających z porozumienia międzygminnego. Brak jest ekwiwalentności świadczeń, co wyklucza opodatkowanie VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina w takim przypadku nie działa jako podatnik VAT, a otrzymane dotacje nie stanowią wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem, a dotacje stanowią jedynie pokrycie kosztów realizacji zadań publicznych, a nie ekwiwalentne świadczenie za usługi. Gmina działa w ramach reżimu publicznoprawnego, a nie jako podmiot gospodarczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

u.s.g. art. 2 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

u.s.g. art. 6 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w tym sprawy wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

u.s.g. art. 10 § ust. 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Gminy mogą współdziałać w realizacji zadań publicznych i udzielać sobie pomocy, w tym finansowej.

u.s.g. art. 74 § ust. 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Gminy mogą zawierać porozumienia międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich zadań publicznych, a gminy te mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania.

u.s.g.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.u.c.p.g. art. 3 § ust. 2 pkt 6b

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

p.u.s.a. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1 i 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 14c § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14b § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § i 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 146 § w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina działa w ramach reżimu publicznoprawnego, a nie jako podatnik VAT. Dotacje otrzymywane od gmin ościennych nie stanowią wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Brak jest bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem, co wyklucza opodatkowanie VAT. Gmina nie świadczy usług na rzecz gmin ościennych, lecz na rzecz mieszkańców.

Odrzucone argumenty

Gmina dokonuje odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o VAT. Dotacje celowe stanowią wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu VAT. Gmina nabywa usługi od Z. we własnym imieniu, ale na rzecz Gmin ościennych, co czyni ją świadczącym usługę.

Godne uwagi sformułowania

Gmina realizując zadania polegające na zagospodarowaniu odpadami komunalnymi działa w ramach reżimu publicznoprawnego. Otrzymane od Gmin ościennych środki pieniężne stanowią jedynie przekazanie środków na pokrycie kosztów zadań własnych (publicznoprawnych). Nie sposób twierdzić, że otrzymane od Gmin ościennych dotacje celowe stanowią wynagrodzenie za czynności stanowiące odpłatne świadczenie usług. W analizowanym przypadku nie istnieje bowiem związek pomiędzy jakimkolwiek konkretnym świadczeniem wykonywanym przez Gminę dla Gmin ościennych, a otrzymanymi od tych podmiotów środkami pieniężnymi. Sąd przyznaje rację Skarżącej. Podczas realizacji ww. porozumienia nie zachodzi ekwiwalentność świadczeń między stronami porozumienia.

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący

Irena Wesołowska

sprawozdawca

Elżbieta Rischka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dotacje celowe na realizację zadań publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego, wynikające z porozumień międzygminnych, nie podlegają opodatkowaniu VAT, jeśli nie ma ekwiwalentności świadczeń i nie są one wynagrodzeniem za konkretne usługi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminnej współpracy w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi i może wymagać analizy w kontekście konkretnych porozumień i przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT dla samorządów, pokazując, kiedy środki publiczne nie podlegają opodatkowaniu. Jest to istotne dla wielu gmin i ich rozliczeń finansowych.

Gminne dotacje na odpady: Czy zawsze podlegają VAT? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 680 PLN

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 366/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 361
art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 marca 2025 r., nr 0112-KDIL1-2.4012.643.2024.1.PM w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 4 grudnia 2024 r. G. (dalej: "Wnioskodawca", "Gmina" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług.
Gmina we wniosku wskazała, że jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm., dalej: "ustawa o samorządzie gminnym"), Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie, jak stanowi art. 2 ww. ustawy, Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Zgodnie z art. 6 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. W tym zakresie do zadań nałożonych na Gminę na podstawie ww. ustawy, należą w szczególności sprawy wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).
Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jednostki samorządu terytorialnego mogą zawierać porozumienia międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich określonych przez nie zadań publicznych (w tym m.in. unieszkodliwianie odpadów komunalnych). Jednocześnie jak stanowi ust. 2 ww. przepisu, jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem, przejmuje prawa i obowiązki pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a strony porozumienia (gminy) mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania.
W tym zakresie Gmina zawarła z innymi jednostkami samorządu terytorialnego - gminami ościennymi (dalej: "Gminy ościenne") porozumienia międzygminne, w ramach, których Gminy ościenne powierzyły Gminie swoje zadania w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi (dalej: "Porozumienia").
W ramach przedmiotowych Porozumień Gmina jest zobowiązana do przyjmowania odpadów komunalnych odebranych z nieruchomości objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi z terenu Gmin ościennych. Zadania będą realizowane przez Gminę za pośrednictwem Z. sp. z o.o. (dalej: "Z."), któremu to Gmina mocą uchwały nr XLVI 11/421/2010 Rady Miejskiej w Tczewie z 26 sierpnia 2010 r., zmienioną uchwałą nr XXXVII/290/2013 z 31 października 2013 r., powierzyła wykonywanie zadań własnych Gminy w zakresie wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych.
Przedmiotowe Porozumienia zostały zawarte w celu wykonywania przez Gminę zadań własnych Gmin ościennych w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, w tym termicznego unieszkodliwiania frakcji energetycznej z odpadów komunalnych. Ponadto, podstawą do zawierania Porozumień jest również art. 3 ust. 2 pkt 6b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 399). W konsekwencji, Gmina podkreśliła, iż gospodarowanie odpadami jest wyłącznym zadaniem jednostek samorządu terytorialnego oraz zadanie to objęte jest licznymi regulacjami publicznymi. Oznacza to, iż Gmina, a szerzej jednostki samorządu terytorialnego nie mają pełnej swobody rynkowej w zakresie gospodarowania odpadami. Gminy ościenne są zobowiązane do działalności w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, ale postanowiły realizację tych obowiązków publicznych (zadań własnych) przesunąć na Gminę.
Z. jest spółka komunalną ze 100% udziałem Gminy. Z. realizuje zadania w imieniu Gminy polegające na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie utrzymywania składowisk odpadów i unieszkodliwiania odpadów komunalnych.
Gminy ościenne na podstawie Porozumień zobowiązane będą do dostarczania Gminie odpadów komunalnych odebranych z nieruchomości objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi.
Ponadto Gminny ościenne zobowiązane będą do udziału w kosztach realizacji zadania poprzez przekazywanie na rzecz Gminy dotacji celowych, na podstawie umów dotacyjnych zawieranych na dany rok kalendarzowy. Wysokość dotacji będzie uwzględniała kwotę planowanych kosztów zagospodarowania odpadów komunalnych oraz kwotę planowanych rocznych kosztów obsługi administracyjnej (począwszy od 2026 r.).
Zgodnie z Porozumieniami, wysokość rocznej dotacji celowej określana jest każdorazowo w oparciu o koszty realizacji zadania, ma ona jedynie na celu pokrycie kosztów Gminy na przejęte zadanie własne danej Gminy ościennej.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. Czy w opisanych stanie faktycznym Gmina wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT w ramach wykonywania zadań Gmin ościennych i pobierania dotacji od nich z tego tytułu?
2. Czy dotacje, które Gmina otrzymuje od Gmin ościennych w związku z realizacją zadań w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi stanowią wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu VAT po stronie Gminy?
Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina realizując zadania polegające na zagospodarowaniu odpadami komunalnymi działa w ramach reżimu publicznoprawnego, tj. Gmina wykonuje swoje (oraz powierzone) zadania własne wynikające z ustawy o samorządzie gminnym. Zatem, otrzymane od Gmin ościennych środki pieniężne stanowią jedynie przekazanie środków na pokrycie kosztów zadań własnych (publicznoprawnych) wynikających z przepisów nałożonych na gminy przez odrębne przepisy prawa. Celem Gminy nie jest osiąganie zysku w ramach wykonywania tych zadań oraz Gmina nie osiąga przychodów z wykonywania usług zagospodarowania odpadami komunalnymi - czynności te, jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, będą wykonywane przez Z.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Gminy, w analizowanej sprawie spełnione będą przesłanki określone w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm., dalej:" ustawa o VAT"). Tym samym, Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT, lecz jako organ władzy publicznej, realizujący zadania własne niepodlegające regulacjom VAT.
Ponadto, Gmina wskazała, że niezależnie od kwestii braku spełnienia warunku posiadania przez Gminę statusu podatnika VAT w ramach zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie Gminy i Gmin ościennych, czynności te nie spełniają również definicji odpłatnego świadczenia usług stanowiącego czynność opodatkowaną VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz 8 ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Gminy, nie sposób twierdzić, że otrzymane od Gmin ościennych dotacje celowe stanowią wynagrodzenie za czynności stanowiące wskazane w art. 8 ustawy o VAT odpłatne świadczenie usług przez Gminę na rzecz Gmin ościennych, W opinii Gminy, w analizowanym przypadku nie istnieje bowiem związek pomiędzy jakimkolwiek konkretnym świadczeniem wykonywanym przez Gminę dla Gmin ościennych, a otrzymanymi od tych podmiotów środkami pieniężnymi. Gmina realizując zadanie polegające na zagospodarowaniu odpadów komunalnych działa w ramach reżimu publicznoprawnego, tj. wykonuje swoje (lub powierzone) zadania własne wynikające z ustawy o samorządzie gminnym (poza reżimem komercyjnym, cywilnoprawnym). Zatem, otrzymane od Gmin ościennych środki pieniężne będą stanowiły jedynie przekazanie środków na pokrycie kosztów zadań wynikających z przepisów nałożonych na gminy przez odrębne przepisy prawa.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor) w interpretacji indywidualnej z 4 marca 2025 r. uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Dyrektor po przytoczeniu treści przepisów art. 15 ust. 1, i 3 ustawy o VAT oraz przepisów art. 6 ust.1, art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 74 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym uznał, że czynności realizowane przez Gminę spełniają definicję działalności gospodarczej, a otrzymywane od Gmin ościennych dotacje w związku z realizacją zadań w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi stanowić będą wynagrodzenie i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.
Dyrektor podkreślił, że jak wynika z treści wniosku, Z. świadczy na rzecz odbiorców usługi w zakresie zagospodarowania odpadami. Fakt, że Gmina powierzyła Z. zadania własne w przedmiotowym zakresie nie oznacza, że Z. działa jako organ władzy publicznej. Świadczone przez Z. usługi wykonywane są w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz przytoczone wyżej przepisy Dyrektor stwierdził, że Gmina będzie dokonywać na rzecz Gmin ościennych odpłatnego świadczenia usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT. W analizowanym przypadku mamy do czynienia z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT (tj. odsprzedażą usługi w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi zakupionej na podstawie umowy cywilnoprawnej przez Gminę od Z.), a nie z realizacją zadań własnych przez Gminę w charakterze organu władzy publicznej. Gmina nabywa bowiem usługi od Z. we własnym imieniu, ale na rzecz Gmin ościennych. W tym zakresie stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, zawierając umową cywilnoprawną z Z., Gmina wchodzi w rolę świadczącego usługę na rzecz Gmin ościennych. Tym samym dotacje celowe otrzymywane od Gmin ościennych stanowią wynagrodzenie z tytułu odpłatnego świadczenia usług, które zgodnie z przywołanym na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, a Gmina w związku z ww. czynnościami występują w charakterze podatnika podatku VAT.
W kontekście powyższego należy uznać, że w zakresie wykonywania czynności związanych z rozliczaniem dotacji z Gminami ościennymi Gmina występuje jako podatnik podatku od towarów i usług. Tym samym, dotacja otrzymywana od Gmin ościennych za ww. czynności, uregulowane przywołanymi wyżej przepisami prawa, jest objęta podatkiem od towarów i usług.
Ze stanowiskiem organu podatkowego nie zgodziła się Gmina, która skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. indywidualną interpretację podatkową.
Zaskarżonej interpretacji Skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię i w rezultacie ich niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, iż otrzymywane przez Gminę od Gmin ościennych dotacje w związku z realizacją zadań w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi stanowić będą wynagrodzenie, a wykonywane przez Gminę w tym zakresie czynności będą spełniać definicję działalności gospodarczej i tym samym podlegały będą opodatkowaniu podatkiem VAT;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14b § 1 i § 3 w zw. z art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez sporządzenie uzasadnienia Interpretacji w sposób wadliwy, tj. poprzez udzielenie odpowiedzi bez ustosunkowania się do wszystkich zaprezentowanych przez Gminę istotnych argumentów przedstawionych w uzasadnieniu do wniosku;
b. art. 120 i 121 i 1 w zw. z art. 14h oraz 2a Ordynacji podatkowej poprzez działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organów, ze względu na przyjęcie zasady wykładni profiskalnej oraz brak merytorycznej poprawności i staranności działania Dyrektora KIS.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoją argumentację zawartą w interpretacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a.).
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej kryteria, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy Gmina realizując na mocy zawartego porozumienia międzygminnego zadania własne Gmin ościennych i pobierając od tych gmin dotacje celowe na realizację powierzonych zadań wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, zaś otrzymane dotacje stanowią wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
Według organu czynności realizowane przez Gminę spełniają definicję działalności gospodarczej, a otrzymywane od Gmin ościennych dotacje w związku z realizacją zadań w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi stanowić będą wynagrodzenie i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.
Natomiast zdaniem Skarżącej w opisanym stanie faktycznym nie będzie ona prowadziła działalności gospodarczej w ramach wykonywania zadań Gmin ościennych i pobierania dotacji od nich z tego tytułu. Dotacje, które Gmina otrzymuje od Gmin ościennych w związku z realizacją zadań w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi nie stanowią wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT po stronie Gminy.
W tak zarysowanym sporze Sąd przyznaje rację Skarżącej.
Jak wskazał Dyrektor w zaskarżonej interpretacji, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Aby świadczenie usługi podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, musi mieć miejsce również odpłatność, tj. gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usługi, a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym, natomiast usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek świadczenia usługi oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności.
Bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść na rzecz świadczącego usługę i jeżeli świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności. Taka definicja świadczenia usług jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług wszelkich transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów ustawy o VAT bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym: Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
Dokonując wykładni art. 15 ust. 6 ustawy o VAT należy więc zauważyć, że celem tej regulacji jest wyłączenie wszelkich organów władzy publicznej oraz innych organów podlegających prawu publicznemu z kategorii podatników VAT w odniesieniu do czynności wykonywanych przez te podmioty w charakterze władzy publicznej. Podatnikiem VAT jest więc również organ władzy publicznej, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy.
Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, że organy nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Konieczność spełniania warunków wyłączających organy publiczne z opodatkowania VAT (wykonywanie czynności przez organ podlegający prawu publicznemu oraz wykonywanie danej czynności przez podmiot działający w charakterze organu publicznego w odniesieniu do tej czynności) była wielokrotnie podkreślana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak stwierdził TSUE w orzeczeniu w sprawie C-4/89 - (...) - art. 4 (5) Vl Dyrektywy należy interpretować w taki sposób, aby czynności wykonywane przez organy publiczne w rozumieniu tego przepisu stanowiły czynności wykonywane przez organy prawa publicznego podlegające szczególnym zasadom prawnym mającym do nich zastosowanie.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy: zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągowi zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy: wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między jednostkami samorządu terytorialnego. Gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej.
W myśl art. 74 ust. 1 i 2 cyt. ustawy: Gminy mogą zawierać porozumienia międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich określonych przez nie zadań publicznych. Gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a gminy te mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania.
Opisując stan faktyczny i zdarzenie przyszłe Skarżąca jasno wskazała, że zgodnie z treścią Porozumienia, Gmina zobowiązała się wobec Gmin ościennych w szczególności do przyjmowania odpadów komunalnych odebranych z nieruchomości objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi z terenu Gmin ościennych. Z kolei Gminy ościenne zobowiązały się do udziału w kosztach organizacji zagospodarowania odpadów komunalnych, który to obowiązek wynika również wprost z powołanego powyżej art. 74 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Porozumienie stanowi, że środki te będą przekazywane przez Gminy ościenne na rzecz Gminy w formie dotacji celowej z budżetów Gmin ościennych. Zgodnie z Porozumieniem wysokość kosztów realizacji zadania ponoszonych przez Gminy ościenne ustala się na podstawie faktycznie poniesionych kosztów.
Zadania wszystkich gmin w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi są takie same, bo wynikają z tego samego przepisu. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym obowiązkiem gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Zatem gminy realizują zadanie własne, jakim jest zagospodarowanie odpadów komunalnych.
Na podstawie art. 74 ust.1 o samorządzie gminnym, gminy mogą zawierać porozumienia międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich określonych przez nie zadań publicznych. Gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a gminy te mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania (ust. 2 art.74 ww. ustawy). Skutkiem zawarcia porozumienia jest przeniesienie obowiązku realizacji zadań publicznych z jednej jednostki samorządu terytorialnego na inną w drodze czynności administracyjnej. Dlatego, zdaniem Sądu, rację ma Skarżąca, twierdząc, że podczas realizacji ww. porozumienia nie zachodzi ekwiwalentność świadczeń między stronami porozumienia.
Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że dotacje otrzymywane od Gmin ościennych nie stanowią wynagrodzenia z tytułu usług świadczonych na rzecz tych Gmin. Brak podstaw, aby twierdzić, że pomiędzy Skarżącą a Gminami ościennymi istnieje jakiekolwiek obustronne i ekwiwalentne świadczenie. Skarżąca nie świadczy usług na rzecz Gmin, lecz na rzecz mieszkańców od których odbierane są odpady. W związku z zawarciem z Gminami ościennymi Porozumienia, Skarżąca wykonuje powierzone czynności w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych. Jak już Sąd stwierdził, nie można uznać, że pomiędzy Skarżącą, a Gminami ościennymi istnieje jakiekolwiek obustronne i ekwiwalentne świadczenie.
Błędne jest zatem stanowisko organu interpretacyjnego, że czynności realizowane przez Gminę spełniają definicję działalności gospodarczej, a otrzymywane od Gmin ościennych dotacje w związku z realizacją zadań w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi stanowić będą wynagrodzenie i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.
Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację w całości. Wskazania dla organu w toku ponownego rozpoznania sprawy wynikają z powyższych rozważań Sądu.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI