Orzeczenie · 2025-07-16

I SA/Gd 363/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Miejsce

Gdańsk

Data

2025-07-16

NSAAdministracyjneWysokawsa

postępowanie egzekucyjnezajęcie wierzytelnościnieprzekazana kwotadłużnik zajętej wierzytelnościorgan egzekucyjnyWSAprawo administracyjneegzekucja administracyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. określające wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej w łącznej kwocie 25.830,00 zł. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec I Spółki z o.o., a organ egzekucyjny zajął wierzytelność przysługującą Spółce od skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak określonych ram czasowych dla zajęcia oraz naruszenie art. 32 Konstytucji. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały te zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności wydaje się na podstawie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po stwierdzeniu bezpodstawnego uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym faktury VAT, potwierdzał istnienie wierzytelności i bezpodstawne uchylanie się skarżącego od jej przekazania organowi egzekucyjnemu, mimo dokonania zajęcia. Sąd wyjaśnił również, że zajęcie wierzytelności ogranicza uprawnienia dłużnika zajętej wierzytelności, a jego rola sprowadza się do przekazania środków organowi egzekucyjnemu. Zarzut naruszenia Konstytucji uznano za niezasadny, gdyż działania organu wynikały z przepisów prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 71a § 9 u.p.e.a., oraz skutków bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i zajęciem wierzytelności. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych rodzajach postępowań.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej może zostać wydane bez przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przeprowadzenie kontroli nie jest konieczne w każdym przypadku, gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego istnieje możliwość ustalenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanka przeprowadzenia kontroli ma charakter fakultatywny, a jedyną niezbędną przesłanką dopuszczalności określenia wysokości kwoty nieprzekazanej wierzytelności jest stwierdzenie bezzasadności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności.

Jakie okoliczności stanowią podstawę prawną do uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podstawą do uchylania się mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia). Okoliczności faktyczne, jak zła kondycja finansowa, nie stanowią takiej podstawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zwrot 'bezpodstawnie uchyla się' odnosi się do okoliczności prawnych, a nie faktycznych. Brak podstawy prawnej do nieprzekazania kwoty oznacza bezpodstawne uchylanie się.

Czy zajęcie wierzytelności pieniężnych ogranicza uprawnienia dłużnika zajętej wierzytelności do dysponowania nią?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, z chwilą dokonania zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętymi wierzytelnościami, a jego rola ogranicza się do przekazania kwoty organowi egzekucyjnemu.

Uzasadnienie

Organ egzekucyjny z mocy samego zajęcia wierzytelności wykonuje wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji, wstępując w prawa zobowiązanego podmiotu.

Czy żądanie ponownej zapłaty kwoty, która została już zajęta w postępowaniu egzekucyjnym, stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli działania organu egzekucyjnego wynikają wprost z przepisów ustawy i są stosowane w celu ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania organu egzekucyjnego wynikały z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wydanie postanowienia było zastosowaniem regulacji prawnych, co nie narusza zasady równości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego określające wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej.

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 67a § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2 i 3