I SA/Gd 359/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej umarzającą postępowanie w sprawie zryczałtowanego podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł, uznając, że ustalenia organu o wystarczalności ujawnionych dochodów i oszczędności do pokrycia wydatków były wystarczające do umorzenia postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej umarzającą postępowanie w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieujawnionych za 2001 r. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji i wyrokach NSA, Dyrektor Izby Skarbowej ostatecznie umorzył postępowanie, uznając, że wydatki skarżącej i jej męża w 2001 r. znalazły pokrycie w ujawnionych dochodach i oszczędnościach. Skarżąca kwestionowała ustalenia organu, domagając się dalszego postępowania dowodowego. WSA w Gdańsku, związany wykładnią NSA, oddalił skargę, stwierdzając, że ustalenia organu o wystarczalności ujawnionych źródeł do pokrycia wydatków były wystarczające do umorzenia postępowania, a dalsze postępowanie dowodowe było bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 maja 2010 r., która uchyliła decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i umorzyła postępowanie w sprawie ustalenia A.C. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2001. Organ pierwszej instancji ustalił pierwotnie zobowiązanie w kwocie 200.216 zł, jednak po serii wyroków sądowych, w tym NSA, Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie. Podstawą umorzenia było stwierdzenie, że wydatki małżonków w 2001 r. (778.102,98 zł, w tym pożyczka 453.570 zł) znalazły pokrycie w łącznych dochodach (174.712,26 zł) i oszczędnościach z lat poprzednich (210.462,25 zł), co dawało łącznie 385.174,51 zł. Skarżąca domagała się kontynuowania postępowania dowodowego w celu ustalenia dokładnej wysokości dochodów i wydatków, kwestionując ustalenia organów. WSA w Gdańsku, opierając się na wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że NSA przesądził o bezprzedmiotowości dalszego postępowania dowodowego, a ustalenia organu o wystarczalności ujawnionych źródeł do pokrycia wydatków były wystarczające do umorzenia postępowania. WSA zaznaczył, że ustalenia w sprawie skarżącej nie mogą antycypować ustaleń w odrębnym postępowaniu dotyczącym jej męża, a samo umorzenie postępowania wobec skarżącej wymagało ustalenia, że jej wydatki znalazły pokrycie w ujawnionych źródłach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie to jest wystarczające do stwierdzenia bezprzedmiotowości dalszego postępowania dowodowego i jego umorzenia.
Uzasadnienie
NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2013 r. przesądził, że wobec ustalenia przesłanek wskazujących na konieczność umorzenia postępowania podatkowego ze względu na jego bezprzedmiotowość, prowadzenie dalszego postępowania dowodowego jest niecelowe i niedopuszczalne. Celem postępowania jest ustalenie zobowiązania lub jego brak, a nie czynienie ustaleń na potrzeby innych postępowań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.f. art. 20 § ust. 1 i 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten stanowił podstawę do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Pomocnicze
u.p.d.f. art. 30 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określał wysokość zryczałtowanego podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów na poziomie 75% dochodu.
Ordynacja podatkowa art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
Reguluje kwestię umorzenia postępowania podatkowego wobec jego bezprzedmiotowości.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Ordynacja podatkowa art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do przeprowadzenia dowodów.
P.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu związania wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zasada odrębnego opodatkowania małżonków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia organu o wystarczalności ujawnionych dochodów i oszczędności do pokrycia wydatków były wystarczające do umorzenia postępowania. Dalsze postępowanie dowodowe w sprawie było bezprzedmiotowe i niedopuszczalne. Ustalenia w sprawie skarżącej nie mogą antycypować ustaleń w odrębnym postępowaniu dotyczącym jej męża.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organ przepisów postępowania podatkowego (art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez nieprzeprowadzenie wniosków dowodowych i brak szczegółowych ustaleń. Organ powinien był kontynuować postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznej wysokości zgromadzonych środków, nawet jeśli było to sporne. Zaskarżona decyzja nie powinna zawierać żadnych ustaleń co do wysokości środków finansowych zgromadzonych przez skarżącą i jej męża, skoro postępowanie było bezprzedmiotowe.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie postępowania podatkowego ze względu na jego bezprzedmiotowość. Prowadzenie dalszego postępowania dowodowego jest nie tylko niecelowe, ale także niedopuszczalne. Ustalenia poczynione w sprawie skarżącej nie mogą antycypować ustaleń w sprawie jej męża.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Irena Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania podatkowego w sprawach o dochody nieujawnione, gdy ustalenia organu wskazują na wystarczalność ujawnionych źródeł do pokrycia wydatków, nawet jeśli podatnik kwestionuje te ustalenia. Zasady prowadzenia odrębnych postępowań wobec małżonków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie zostało umorzone, a nie ustalono zobowiązania podatkowego. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a. w kontekście umorzenia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań dotyczących dochodów nieujawnionych i długotrwałe spory sądowe. Wyjaśnia, kiedy postępowanie może zostać umorzone, nawet jeśli podatnik kwestionuje ustalenia organu.
“Dochody nieujawnione: Kiedy sąd umarza postępowanie, mimo że podatnik się nie zgadza?”
Dane finansowe
WPS: 200 216 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 359/13 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2013-04-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-03-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Irena Wesołowska Krzysztof Przasnyski Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 2954/13 - Wyrok NSA z 2014-01-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 14 poz 176 art. 20 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2001 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 11 maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 sierpnia 2006 r. w przedmiocie ustalenia A.C. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2001 w kwocie 200.216,00 zł i umorzył postępowanie w sprawie. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2004 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne wobec A.C. obejmujące swoim zakresem kontrolę rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa i gminy za rok 2001. W tym samym zakresie organ wszczął odrębne postępowanie kontrolne także w stosunku do małżonka podatniczki, B.C.. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 11 sierpnia 2006 r. ustalił A.C. podatek dochodowy od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2001 r. w wysokości 200.216 zł. Organ pierwszej instancji ustalił, że A.C. wraz z mężem B.C., z którym pozostawała we wspólności majątkowej małżeńskiej poniosła w 2001 r. wydatki w kwocie 778.102,98 zł, obejmujące m.in. pożyczkę w kwocie 453.570 zł udzieloną przez B.C.. Łączny dochód małżonków za kontrolowany rok wyniósł 174.712,26 zł, natomiast oszczędności możliwe do zgromadzenia przed rokiem 2001 zdaniem organu wynosiły 210.462,25 zł. Wskazane źródła przychodów (w sumie 385.174,51) stanowiły źródło finansowania wydatków w łącznej wysokości 324.532,98 zł. Organ podatkowy uznał, że powyższa kwota nie mogła jednak stanowić źródła finansowania pożyczki w kwocie 453.570 zł udzielonej przez B.C. w dniu 14 grudnia 2001 r. Organ ten nie dał wiary, że pożyczona osobie trzeciej kwota pochodziła ze sprzedaży przez męża skarżącej w roku 1998 nieruchomości położonej w Wielkiej Brytanii, ponieważ środki na udzielenie tej pożyczki zostały przesłane przekazem zagranicznym i zaksięgowane na jego rachunku walutowym dopiero dnia 13 grudnia 2001 r., a ze sprzedaży nieruchomości uzyskał on tylko równowartość 360.752,43 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym organ podatkowy zastosował normę art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej zwana "u.p.d.f."), przyjmując, że kwota 533.908,43 zł stanowiła podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z istniejącą wspólnością majątkową małżeńską, podstawę opodatkowania powyższym podatkiem stanowiła kwota 266.954,21 zł. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. zryczałtowany podatek od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się w wysokości 75% dochodu. Wobec powyższego ustalono podatniczce zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 200.216 zł. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 31 sierpnia 2007 r. decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 czerwca 2008 r. (I SA/Gd 1076/07) uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że pominięto dowody świadczące o tym, że mąż skarżącej przechowywał oszczędności w banku zagranicznym oraz że pożyczka została udzielona tylko przez męża skarżącej, z jego majątku osobistego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 września 2009 r. (II FSK 1662/08) oddalił skargi kasacyjne obu stron postępowania, podzielając ocenę, że organy podatkowe nie wzięły pod uwagę informacji uzyskanej od brytyjskiej administracji podatkowej o przychodach i oszczędnościach męża skarżącej. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 11 maja 2010 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 sierpnia 2006 r. i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że A.C. wraz z mężem B.C. w 2001 r. poniosła wydatki w kwocie 778.102,98 zł, obejmujące m.in. pożyczkę w kwocie 453.570 zł udzieloną przez B.C. Dochód małżonków w 2001 r. wyniósł 174.712,26 zł, natomiast mienie zgromadzone z okresu przed 2001 r. stanowiła kwota 210.462,25 zł. Wskazane źródła przychodów w sumie 385.174,51 zł stanowiły źródło finansowania wydatków w łącznej wysokości 324.532,98 zł. Dyrektor Izby Skarbowej mając na uwadze treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1076/07 stwierdził, że organ pierwszej instancji wydając decyzję naruszył art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowiący, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez nich dochodów oraz art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez ustalenie A.C. zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od środków, które nie stanowiły jej dochodu. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się A. C., która w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do podania jakie kwoty i z jakich tytułów zostały przyjęte do ustalonego w wysokości 385.174,51 zł mienia jakim według organu dysponowała skarżąca i jej mąż w 2001 r., zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do skorygowania danych dotyczących przychodów i wydatków skarżącej i jej męża w latach 1997-2000, zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do przeprowadzenia wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą w piśmie z dnia 19 czerwca 2005 r. w zakresie ustalenia dochodów i wydatków skarżącej w latach 1977-1996 w oparciu o wskazane źródła przychodów i wydatków. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakie mienie zostało przyjęte do wyliczenia kwoty 385.174,51 zł. Powyższe uchybienie zdaniem skarżącej uniemożliwia jej porównanie, jakie składniki majątkowe zostały przyjęte przez organ jako mienie zgromadzone przed 2001 r. i w 2001 r. a jakie pominięte, co zdaniem skarżącej pozostaje w bezpośrednim związku z niezakończonym postępowaniem w stosunku do jej męża; 2. art. 17 ust 1 pkt. 2 i 4, art. 19 ust 1, art. 21 ust 1 pkt 4 u.p.d.o.f. w związku z art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przez organy podatkowe przeprowadzenia postępowania ustalającego dochód i wydatki skarżącej i jej męża w latach 1997-2000; 3. art. 180 § 1 i art. 181 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie przez organ złożonych w piśmie z dnia 19 czerwca 2005 r. wniosków dowodowych w celu ustalenia mienia skarżącej jakim dysponowała w 2001 r.; 4. art. 121 § 1 i art. 122 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i §4 Ordynacji podatkowej, poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. szczegółowe wymienienie wszystkich kwot wraz z podaniem ich tytułów, które składają się na kwotę 385.174,51 zł; 5. art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie dokonał ponownych ustaleń w zakresie możliwych do uzyskania w roku 2001 i w latach poprzedzających dochodów skarżącej i jej męża. Brak odpowiedzi Dyrektora Izby Skarbowej oraz zachowanie jego pracowników w ocenie strony jest niezrozumiałe z uwagi na trwające postępowanie, którego celem powinno być wydanie decyzji poprzedzone szczegółowymi ustaleniami w tym przedmiocie. Skarżąca wskazała, że organ całkowicie pominął obroty na rachunkach bankowych, na których były przechowywane oszczędności na pokrycie wydatków w 2001 r., pomimo przedłożenia przez skarżącą pełnej dokumentacji w tym zakresie. Strona podniosła, że udokumentowane przedłożonymi dowodami dochody za 2001 r. i dochody z lat poprzedzających pochodzące z ujawnionych źródeł wynosiły ponad 800.000 zł, wliczając również majątek osobisty męża skarżącej, co w pełni pokrywało poniesione w 2001 r. wydatki. W ocenie skarżącej, przedstawione przez organ pierwszej instancji wyliczenia prezentowane jako stan faktyczny w sprawie są nadal nierzetelne, a nie zostały sprostowane w postępowaniu odwoławczym przez organ drugiej instancji, co uzasadnia zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego w szczególności w zakresie mienia możliwego do zgromadzenia przez skarżącą i jej męża przed rokiem 2001. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 677/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę i uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749), nie poinformował bowiem skarżącej, które z przedłożonych przez nią dowodów zostały uwzględnione, a którym nie dano wiary i z jakiego powodu, natomiast w zakresie określenia wielkości mienia zgromadzonego przez skarżącą w roku 2001 i w latach poprzednich rozstrzygnięcie oparł całkowicie na ustaleniach organu pierwszej instancji, naruszając tym zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Kwota, jaką dysponowała skarżąca w badanym roku podatkowym, powinna być wskazana przez organ podatkowy w sposób nie budzący wątpliwości, bowiem w sytuacji, gdy wobec jej męża toczy się postępowanie o opodatkowanie dochodu z nieujawnionych źródeł za rok 2001, skarżąca jest zainteresowana prawidłowym określeniem przychodów, jakimi dysponowała w kontrolowanym okresie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Dyrektora Izby Skarbowej, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1127/11, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w uchylającym wcześniejszą decyzję wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2008 r., nie obligowały organów podatkowych do kontynuowania postępowania dowodowego, skoro wyniki postępowania przeprowadzonego pierwotnie wskazywały na jego niecelowość i konieczność umorzenia postępowania. Każde postępowanie podatkowe ma określony prawnie cel, którym może być określenie zobowiązania podatkowego lub skontrolowanie poprawności jego określenia przez podatnika w przypadkach, gdy zobowiązanie podatkowe następuje wskutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), względnie ustalenie takiego zobowiązania w przypadku, gdy powstaje ono wskutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej jego wysokość (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W sytuacji, gdy poczynione w sprawie ustalenia faktyczne w sprawie o ustalenie zobowiązania podatkowego pozwalają na nie budzące wątpliwości stwierdzenie, że nie ma podstaw do ustalenia takiego zobowiązania, postępowanie podlega umorzeniu wobec bezprzedmiotowości dalszego jego prowadzenia (art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej). Celem postępowania nie jest natomiast czynienie ustaleń, którymi jest zainteresowana strona (podatnik), celem wykorzystania ich w innych postępowaniach podatkowych. Z powyższych względów NSA uznał, że nie można zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, iż organ podatkowy naruszył zasadę dwuinstancyjności opierając się na ustaleniach poczynionych przez organ pierwszej instancji, skoro ustalenia te były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy – i to rozstrzygnięcia dla skarżącej korzystnego – a przyjęta wcześniej przez sąd administracyjny i wiążąca organ podatkowy ocena prawna sprawy nie dawała podstaw do kontynuowania postępowania dowodowego. Sąd ten nie ma także racji wywodząc, że powinna być wskazana przez organ podatkowy kwota, jaką dysponowała skarżąca w badanym roku podatkowym, a to ze względu na toczące się wobec jej męża postępowanie o opodatkowanie dochodu z nieujawnionych źródeł za rok 2001. Postępowanie wobec męża skarżącej prowadzone jest odrębnie i ma odmienny charakter ze względu na zróżnicowanie mas majątkowych małżonków, toteż ustalenia poczynione w sprawie skarżącej nie mogą antycypować ustaleń w sprawie jej męża. Dlatego pomimo pewnego zakresu zbieżności występujących w obydwu postępowaniach, nie można wymagać, by organy podatkowe czyniły w jednym z nich ustalenia określające sytuację podatnika w tym drugim. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej uzasadnione było odstąpieniem od kontynuowania postępowania dowodowego wobec jego bezprzedmiotowości; ewentualne uchybienie w zakresie obowiązku informowania strony o przebiegu postępowania i proceduralnej kwalifikacji jej wniosków dowodowych mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu tylko wtedy, gdyby naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Ponieważ jednak wynikiem sprawy było umorzenie postępowania, a nie ustalenie skarżącej zobowiązania podatkowego, nie sposób dopatrzeć się wpływu na wynik sprawy nieprzeprowadzenia dowodów, które w zamierzeniu skarżącej miały wzmocnić i ugruntować pogląd o braku podstaw do ustalenia tego zobowiązania. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, iż Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy postępowania podatkowego w postaci art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nie było uprawnione. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd ten zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), uwzględni wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w szczególności zważy, że wobec ustalenia przesłanek wskazujących na konieczność umorzenia postępowania podatkowego ze względu na jego bezprzedmiotowość, prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w sprawie jest nie tylko niecelowe, ale także niedopuszczalne; formułowane przez skarżącą żądanie prowadzenia postępowania w celu poczynienia ustaleń przydatnych w innym postępowaniu podatkowym, nie ma uzasadnienia prawnego. Podkreślono też wynikający z art. 170 P.p.s.a. obowiązek uwzględnienia treści prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2.06.2008 r., który nie zawiera zalecenia dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2013 r. skarżąca podtrzymała żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Dodatkowo wniosła o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do niezamieszczania w wydanej ponownie decyzji danych dotyczących możliwych do zgromadzenia przez skarżącą i jej męża środków finansowych w roku 2001 i w latach poprzednich, skoro w świetle wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. ich ustalanie w postępowaniu dowodowym jest bezprzedmiotowe. Ewentualnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przepisanych bez przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy prawnej ustaleń z uchylonej jako niezgodnej z prawem decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 sierpnia 2006 r. w zakresie możliwych do zgromadzenia przez skarżącą i jej męża środków finansowych w roku 2001 i latach poprzednich, tym bardziej, że w świetle wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. ich ustalanie w postępowaniu dowodowym jest bezprzedmiotowe. Skarżąca podkreśliła, że ustalenie co do wysokości zgromadzonych przez skarżącą i jej męża w latach 1997-2000 środków finansowych jest nieprawidłowe i zostało oparte na wybiórczej ocenie dowodów. Dane te powinny zostać usunięte z zaskarżonej decyzji, a organ odwoławczy powinien przyznać, że prowadzone wobec skarżącej postępowanie od jego wszczęcia pozbawione było jakichkolwiek podstaw prawnych, gdyż faktycznym zainteresowaniem organów podatkowych były przelane drogą bankową środki finansowe stanowiące majątek odrębny jej męża. Wniosek w tym zakresie zgodny jest z treścią wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., w którym stwierdzono niecelowość prowadzenia postępowania dowodowego ze względu na jego bezprzedmiotowość. Bezprzedmiotowe było zatem zdaniem skarżącej zamieszczenie w wydanej decyzji informacji o zgromadzonych środkach finansowych przez skarżącą i jej męża. Było to niedopuszczalne także i z tego względu, że B.C. nie był stroną tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy, gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; b) po wydaniu orzeczenia NSA zmieni się stan prawny (wyrok WSA w Warszawie z 24.03.2006 r. Sygn. akt I SA/Wa 3345/05, LEX nr 204758). Taka jednak sytuacja, która uzasadniałaby odstąpienie od wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r. wydanym w niniejszej sprawie, nie wystąpiła. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i umorzył postępowanie w sprawie, wskazując w uzasadnieniu, że dochody skarżącej i jej męża uzyskane w roku 2001 (174.712,26 zł) oraz oszczędności z okresu wcześniejszego (210.462,25 zł) stanowiły źródło sfinansowania wspólnych wydatków w wysokości 324.532,98 zł, choć nie stanowiły źródła sfinansowania pożyczki udzielonej przez męża skarżącej z jego majątku osobistego. Skarżąca zakwestionowała ustalenia dotyczące określenia wartości mienia zgromadzonego przez nią i jej męża w roku 2001 i w latach poprzednich żądając w skardze kontynuowania postępowania dowodowego, a następnie w piśmie z dnia 15 kwietnia 2013 r. żądając w ogóle wyłączenia takich ustaleń z treści decyzji. Żądanie kontynuowania postępowania dowodowego jest oczywiście bezzasadne, co wyraźnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2013 r. W powyższym wyroku NSA przesądził, że wobec ustalenia przesłanek wskazujących na konieczność umorzenia postępowania podatkowego ze względu na jego bezprzedmiotowość, prowadzenie dalszego postępowania dowodowego jest nie tylko niecelowe, ale także niedopuszczalne. Formułowane przez skarżącą żądanie prowadzenia postępowania w celu poczynienia ustaleń przydatnych w innym postępowaniu podatkowym nie ma uzasadnienia prawnego. Sąd ten podkreślił też wynikający z art. 170 P.p.s.a. obowiązek uwzględnienia treści prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2008 r., który nie zawiera zalecenia dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. NSA stwierdził ponadto, że organ nie miał obowiązku wskazywania kwoty, jaką dysponowała skarżąca w badanym roku podatkowym. Istotne było to, że ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji były wystarczające do rozstrzygnięcia – i to rozstrzygnięcia korzystnego dla skarżącej - sprowadzającego się do stwierdzenia, że kwota wydatków poniesionych przez nią w 2001 r. nie przekroczyła wysokości zgromadzonego przez nią i jej męża w tym roku i latach poprzednich mienia. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej uzasadnione było odstąpieniem od kontynuowania postępowania dowodowego wobec jego bezprzedmiotowości. Ewentualne uchybienie w zakresie obowiązku informowania strony o przebiegu postępowania i proceduralnej kwalifikacji jej wniosków dowodowych mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu tylko wtedy, gdyby naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Ponieważ jednak wynikiem sprawy było umorzenie postępowania, a nie ustalenie skarżącej zobowiązania podatkowego, nie sposób dopatrzeć się wpływu na wynik sprawy nieprzeprowadzenia dowodów, które w zamierzeniu skarżącej miały wzmocnić i ugruntować pogląd o braku podstaw do ustalenia tego zobowiązania. Nie ma też racji skarżąca twierdząc, że wobec bezprzedmiotowości postępowania zaskarżona decyzja nie powinna zawierać żadnych ustaleń co do wysokości środków finansowych zgromadzonych przez skarżącą i jej męża w latach 1997-2000. Przeciwnie, podstawą do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania jest właśnie ustalenie, że kwota wydatków poniesionych przez skarżącą w 2001 r. nie przekroczyła wysokości zgromadzonego przez nią i jej męża w tym roku i latach poprzednich mienia. Inaczej mówiąc, bez takiego ustalenia niemożliwe byłoby stwierdzenie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Czym innym jest natomiast rozstrzygnięcie sporu co do faktycznej wysokości zgromadzonego przez skarżącą i jej męża mienia. Każde postępowanie podatkowe ma określony prawnie cel, którym może być określenie zobowiązania podatkowego lub skontrolowanie poprawności jego określenia przez podatnika w przypadkach, gdy zobowiązanie podatkowe następuje wskutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), względnie ustalenie takiego zobowiązania w przypadku, gdy powstaje ono wskutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej jego wysokość (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W sytuacji, gdy poczynione w sprawie ustalenia faktyczne w sprawie o ustalenie zobowiązania podatkowego pozwalają na stwierdzenie, że nie ma podstaw do ustalenia takiego zobowiązania, postępowanie podlega umorzeniu wobec bezprzedmiotowości dalszego jego prowadzenia (art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej). Jak już wyżej wskazano, skoro ustalony przez organy stan faktyczny pozwalał na stwierdzenie, że poniesione przez skarżącą w 2001 r. wydatki znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów, to organ nie miał podstaw do kontynuowania postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznej wysokości tych przychodów, nawet jeśli wysokość ta była sporna. Wątpliwości skarżącej wiążą się z faktem prowadzenia wobec jej męża postępowania o opodatkowanie dochodu z nieujawnionych źródeł za rok 2001. Jak jednak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2013 r., postępowanie wobec męża skarżącej prowadzone jest odrębnie i ma odmienny charakter ze względu na zróżnicowanie mas majątkowych małżonków, toteż ustalenia poczynione w sprawie skarżącej nie mogą antycypować ustaleń w sprawie jej męża. Dlatego pomimo pewnego zakresu zbieżności występujących w obydwu postępowaniach, nie można wymagać, by organy podatkowe czyniły w jednym z nich ustalenia określające sytuację podatnika w tym drugim. Ustalenia co do wysokości mienia zgromadzonego przez małżonków w latach 1997-2000, poczynione w tej sprawie, są wystarczające do uznania za bezprzedmiotowe postępowania prowadzonego wobec skarżącej, nie przekładają się natomiast automatycznie na ustalenia w sprawie dotyczącej opodatkowania dochodu małżonka skarżącej i nie pozbawiają go możliwości wykazywania – w odrębnym postępowaniu – iż wartość uzyskiwanych przez małżonków przychodów i zgromadzonego mienia była wyższa. Mając powyższe na uwadze zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów, w tym zwłaszcza art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, uznać należało za bezzasadne. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 i art. 190 P.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI