I SA/Gd 3574/95
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika, uznając, że wydatkowanie środków ze sprzedaży mieszkania na budowę domu rodziców nie spełnia warunków zwolnienia z podatku dochodowego.
Podatnik sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego i zadeklarował przeznaczenie uzyskanych środków na budowę domu. Urząd skarbowy i Izba Skarbowa uznały, że zwolnienie z podatku dochodowego nie przysługuje, ponieważ środki zostały przekazane matce podatnika, która wydatkowała je na budowę własnego domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.
Sprawa dotyczyła wniosku podatnika A.T. o zwolnienie z 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Podatnik sprzedał lokal za 92.000.000 starych złotych i zadeklarował przeznaczenie środków na budowę domu. Urząd Skarbowy określił podatek, ustalając, że środki zostały przekazane matce podatnika, która wydatkowała je na budowę domu na swojej nieruchomości. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy, wskazując, że podatnik nabył prawo do nieruchomości dopiero po zakończeniu budowy przez matkę. Skarżący argumentował, że posiadał rachunki potwierdzające wydatki na budowę domu i wnosił o możliwość ich przedłożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że przepis o zwolnieniu podatkowym wymaga, aby budowa była własna. Sąd uznał, że przekazanie środków matce na budowę jej domu nie spełniało warunków zwolnienia, a późniejsze nabycie przez skarżącego udziału w nieruchomości nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie podatkowe dotyczy wyłącznie wydatków na budowę własnego budynku mieszkalnego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że użyte w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych słowo "własnego" oznacza, że zwolnienie przysługuje tylko podatnikom, którzy dokonali budowy, rozbudowy lub remontu własnego budynku mieszkalnego. Przekazanie środków finansowych matce na budowę jej domu nie spełniało tych warunków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 32 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie podatkowe dotyczy wydatków na budowę, rozbudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, lub nabycie gruntu pod budowę, nie później niż w określonych terminach od dnia sprzedaży nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego obowiązku organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Orzekanie przez WSA na podstawie przepisów ustawy.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatkowanie środków ze sprzedaży mieszkania na budowę domu rodziców nie spełnia warunków zwolnienia z podatku dochodowego, ponieważ budowa nie była własna. Nabycie przez podatnika udziału w nieruchomości po zakończeniu budowy przez matkę nie ma znaczenia dla zastosowania zwolnienia podatkowego.
Odrzucone argumenty
Podatnik posiadał rachunki potwierdzające wydatkowanie środków na budowę domu. Niemożność podziału nieruchomości stanowiła przeszkodę w budowie własnego domu.
Godne uwagi sformułowania
przepisy przewidujące ulgi podatkowe będące wyjątkiem od zasady powszechnego opodatkowania podlegają ścisłemu stosowaniu słowo "własnego" oznacza, że zwolnienie przedmiotowe [...] odnosi się tylko do tych podatników, którzy dokonali budowy [...] własnego budynku mieszkalnego.
Skład orzekający
Zbigniew Romała
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
członek
Małgorzata Tomaszewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości, w szczególności wymogu budowy własnego domu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1992 roku i późniejszych latach, przed nowelizacjami przepisów. Konkretne okoliczności faktyczne sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę ścisłej interpretacji przepisów podatkowych dotyczących ulg i zwolnień, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy budowa domu dla rodziców z pieniędzy ze sprzedaży mieszkania zwalnia z podatku?”
Dane finansowe
WPS: 92 000 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 3574/95 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-07-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 1995-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Małgorzata Gorzeń Małgorzata Tomaszewska /sprawozdawca/ Zbigniew Romała /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane II FSK 41/06 - Wyrok NSA z 2006-12-14 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Monika Szymańska, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Gd 3574/95 Uzasadnienie Aktem notarialnym z dnia 12 lutego 1992 r., Repertorium A nr [...] A.T. dokonał sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. przy ul. [...] za cenę 92.000.000 starych złotych. Pismem z dnia 20 lutego 1992 r. powiadomił urząd skarbowy o transakcji i zadeklarował, że uzyskane ze sprzedaży wyżej opisanej nieruchomości środki pieniężne przeznaczy na budowę domu. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]., nr [...], na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) oraz art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), określił A.T. zryczałtowany 10% podatek dochodowy z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w kwocie 920 zł (9.200.000 zł przed denominacją). W toku postępowania urząd skarbowy ustalił, iż A. T. przekazał uzyskane ze sprzedaży pieniądze matce – A.T., która wydatkowała je na budowę domu na nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]. Wskazano również, że na nieruchomości ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego wyłącznie na rzecz A.T. (odpis z księgi wieczystej kw nr [...]). Ponieważ przekazanie środków finansowych uzyskanych przez właściciela ze sprzedaży mieszkania na cele budowlane rodziców nie spełnia warunków do zwolnienia od podatku dochodowego, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych urząd skarbowy określił należny zryczałtowany 10% podatek dochodowy z tego tytułu. A.T. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, że uzyskaną ze sprzedaży mieszkania kwotę wydatkował na rozbudowę domu usytuowanego na nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], na dowód czego posiada wystawione na swoje nazwisko rachunki. Podkreślił, że na podział nieruchomości nie wyraziły zgody właściwe organy administracji, a bez wykazania prawa do dysponowania nieruchomością nie mógł uzyskać pozwolenia na budowę. Przeniesienie prawa własności do budynku będzie możliwe dopiero po dokonaniu jego odbioru. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy przyjął dokonane przez urząd skarbowy ustalenia stanu faktycznego. W uzasadnieniu podkreślił, że odwołujący się dopiero w dniu 14 lipca 1995 r. na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] w drodze darowizny uzyskał udział wynoszący 1/2 części w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] położonych w G. przy ul. [...]oraz w prawie własności usytuowanego na nich i stanowiącego odrębną nieruchomość budynku. W tym stanie sprawy izba skarbowa uznała, iż A.T. nie wydatkował uzyskanego ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na budowę, rozbudowę własnego budynku. W odniesieniu do przedstawionych przez odwołującego się okoliczności związanych z podziałem nieruchomości organ odwoławczy stwierdził, że nie mają one znaczenia prawnego dla określenia zobowiązania podatkowego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A.T., powtarzając argumentację odwołania. Podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego wskazywał, iż jest w posiadaniu rachunków, które potwierdzają wydatkowanie przez niego w latach 1992-1993 uzyskanych ze sprzedaży środków pieniężnych na budowę domu (kopie rachunków załączone zostały do skargi). O umożliwienie ich przedłożenia w sprawie wielokrotnie wnosił. Do żądań skarżącego izba skarbowa się nie odniosła, co -zdaniem strony - stanowi naruszenie art. 77 k.p.a. Nadto nie zagwarantowano skarżącemu prawa do wypowiedzenia się w sprawie. W odpowiedzi na skargę izba skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), który jednoznacznie stanowił, iż warunkiem zwolnienia z podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości konieczne jest, by kwoty uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego zostały wydatkowane na nabycie w kraju, nie później niż w okresie roku od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub – nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży - na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze poglądem, przepisy przewidujące ulgi podatkowe będące wyjątkiem od zasady powszechnego opodatkowania podlegają ścisłemu stosowaniu, nie jest więc możliwe żadne odstępstwo od przyjętych reguł stosowania ulgi. Skarżący własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. przy ul. [...] sprzedał aktem notarialnym sporządzonym w dniu 12 lutego 1992 r. O zamiarze wydatkowania w okresie dwóch lat uzyskanych ze sprzedaży mieszkania środków finansowych na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. na budowę domu A.T. poinformował właściwy urząd skarbowy pismem z dnia 20 lutego 1992 r. Urząd Skarbowy w dniu 15 maja 1995 r. wezwał skarżącego do dostarczenia dokumentów stwierdzających wydatkowanie przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na budowę domu zgodnie ze złożonym oświadczeniem, tj. kopii aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży lokalu mieszkalnego, pozwolenia na budowę, umowy nabycia gruntu pod budowę, rachunków potwierdzających poniesienie wydatków wraz z zestawieniem. Ze sporządzonej przez pracownika Urzędu Skarbowego notatki służbowej wynika, że skarżący okazał akt notarialny potwierdzający sprzedaż mieszkania w dniu 12 lutego 1992 r. za cenę 92.000.000 starych złotych oraz odpis z księgi wieczystej kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] zabudowanej domem. W Dziale U księgi jako właściciela gruntu wpisano Gminę Miasta, zaś A.T. jako użytkownika wieczystego nieruchomości oraz właściciela usytuowanego na niej budynku przeznaczonego na cele mieszkalne, stanowiącego odrębną nieruchomość. Przedłożył także rachunki dotyczące wydatków związanych z budową domu, które wystawione zostały na matkę skarżącego – A.T. Jednocześnie skarżący oświadczył, że uzyskane ze sprzedaży mieszkania środki pieniężne w całości przekazał matce na cele budowy domu (bliźniaka). Oświadczenie o takiej treści złożyła również A.T. W tym stanie faktycznym sprawy organy podatkowe obydwu instancji uznały, że skarżący nie dopełnił warunków wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poczynił bowiem nakłady na budowę budynku mieszkalnego, który nie stanowił jego własności. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, a zarzuty podatnika uznaje za niezasadne. Użyte w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy słowo "własnego" oznacza, że zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się tylko do tych podatników, którzy dokonali budowy, rozbudowy lub remontu własnego budynku mieszkalnego. Tym samym przekazanie środków finansowych uzyskanych przez skarżącego ze sprzedaży mieszkania matce na pokrycie wydatków związanych z prowadzoną przez nią budową domu nie spełnia warunków do zwolnienia od podatku dochodowego ustanowionych we wskazanym przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1606/93, publ. M. Podat. 1994/4/121). Izba skarbowa trafnie wskazała, że skarżący prawo do nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] (udział wynoszący 1/2 część w prawie użytkowania wieczystego gruntu) oraz wybudowanego na niej domu (udział wynoszący 1/2 część w prawie własności budynku) nabył dopiero w dniu 14 lipca 1995 r. na podstawie zawartej z A.T. umowy darowizny. Skarżący na etapie postępowania sądowego przedstawił rachunki z lat 1992-1993 wystawione na swoje nazwisko a dotyczące wydatków na budowę domu. Jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z akt jednoznacznie bowiem wynika, że wydatki poniesione przez skarżącego w tym okresie dotyczyły budowy domu będącego własnością jego matki. Również podnoszone okoliczności związane z niemożnością podziału nieruchomości, na której prowadzona była inwestycja nie mają znaczenia prawnego dla określenia zobowiązania podatkowego. Z tych wszystkich przyczyn skarżący nie mógł korzystać ze zwolnienia określonego w powołanym przepisie. Podkreślić trzeba, że materiał dowodowy został przez organy podatkowe prawidłowo zebrany. Urząd skarbowy podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia powyższej kwestii. Podatnik został wezwany do udokumentowania poniesionych w okresie 2 lat od sprzedaży lokalu mieszkalnego wydatków na cele mieszkaniowe. Skarżący stawił się w urzędzie skarbowym celem złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, podpisał sporządzoną notatkę służbową z dokonanych ustaleń faktycznych. Zebrany materiał dowodowy poddany został ocenie zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. (obecnie art. 191 Ordynacji podatkowej), co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W tej sytuacji zarzuty skarżącego dotyczące ograniczenia jego uprawnień strony w postępowaniu podatkowym nie mogą prowadzić do uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI