I SA/GD 357/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki V. Sp. z o.o. w sprawie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie duplikatów faktur, uznając, że prawo to wygasło z powodu przekroczenia terminu materialnoprawnego.
Spółka V. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie duplikatów faktur otrzymanych w sierpniu 2001 r., podczas gdy oryginały faktur z grudnia 2000 r. zostały otrzymane w miesiącu ich wystawienia. Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie oryginałów faktur wygasło z powodu przekroczenia terminu materialnoprawnego określonego w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT, a duplikaty nie mogły przywrócić tego prawa.
Sprawa dotyczyła prawa spółki V. Sp. z o.o. do odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie duplikatów faktur. Urząd Skarbowy zakwestionował możliwość odliczenia podatku naliczonego z dwóch faktur VAT z dnia 14.12.2000 r., które zostały ujęte w rejestrze zakupu we wrześniu 2001 r. na podstawie duplikatów wystawionych w sierpniu 2001 r. Spółka wyjaśniała, że oryginały faktur zaginęły i zostały zaksięgowane dopiero po otrzymaniu duplikatów. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o VAT, podatnik może obniżyć podatek należny o podatek naliczony najwcześniej w miesiącu otrzymania faktury i najpóźniej w miesiącu następnym. Przekroczenie tego terminu materialnoprawnego powoduje utratę prawa do odliczenia. Sąd administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że oryginały faktur zostały otrzymane w grudniu 2000 r., a zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego mogło być zrealizowane w rozliczeniu za grudzień 2000 r. lub styczeń 2001 r. Duplikaty faktur wystawione w sierpniu 2001 r. stanowiły jedynie potwierdzenie stanu faktycznego wynikającego z uprzednio doręczonych oryginałów i nie mogły stanowić podstawy do zmiany terminu odliczenia, który ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie podlega przywróceniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, duplikat faktury otrzymany po upływie terminu materialnoprawnego do odliczenia podatku naliczonego nie może stanowić podstawy do skorzystania z tego prawa, jeśli oryginał faktury został otrzymany w terminie.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związane z terminem materialnoprawnym określonym w ustawie o VAT. Oryginały faktur zostały otrzymane w grudniu 2000 r., co pozwalało na odliczenie w grudniu 2000 r. lub styczniu 2001 r. Duplikat faktury wystawiony w sierpniu 2001 r. stanowił jedynie potwierdzenie stanu faktycznego i nie mógł przywrócić utraconego prawa do odliczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obniżenie kwoty podatku należnego następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę, i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny.
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 3b
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku uchybienia terminom, o których mowa w ust. 3, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 109/99, poz. 1245 art. 50 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty.
Dz.U. Nr 109/99, poz. 1245 art. 51
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Warunki wystawiania duplikatów faktur.
O.p. art. 165 § § 2
Ustawa – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200 § § 1
Ustawa – Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1b i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. Nr 153/02, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oryginały faktur zostały otrzymane w grudniu 2000 r., co pozwalało na odliczenie podatku naliczonego w tym lub następnym miesiącu. Duplikat faktury wystawiony w sierpniu 2001 r. nie mógł przywrócić utraconego prawa do odliczenia podatku naliczonego. Termin do odliczenia podatku naliczonego jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu.
Odrzucone argumenty
Duplikat faktury, podobnie jak oryginał, może stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego, nawet jeśli oryginał został otrzymany wcześniej, a prawo do odliczenia nie zostało zrealizowane. Przepis § 50 ust. 3 rozporządzenia VAT nadaje równą rangę fakturom pierwotnym i duplikatom jako podstawie do odliczenia.
Godne uwagi sformułowania
Termin określony w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu. Duplikat faktury stanowił wyłącznie potwierdzenie stanu faktycznego wynikającego z uprzednio doręczonego skarżącemu oryginału faktury VAT co nie stanowi podstawy do zmiany terminu odliczenia.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący
Ewa Kwarcińska
sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących terminu odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie faktur i duplikatów, a także charakteru terminów materialnoprawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000-2001 roku, choć zasady dotyczące terminów materialnoprawnych pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT, a interpretacja przepisów dotyczących duplikatów faktur i terminów materialnoprawnych jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców.
“Czy duplikat faktury VAT uratuje Cię przed utratą prawa do odliczenia? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 7299 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 357/03 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-12-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-03-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Ewa Kwarcińska /sprawozdawca/ Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/ Tomasz Kolanowski Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 541/06 - Wyrok NSA z 2007-03-15 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Kolanowski,, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2001r. oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Gd 357/03 U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy, na podstawie m.in. art. 19 ust. 3 pkt 1, ust 3b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 40, poz. 463 ze zm.) określił skarżącemu V., spółce z o.o. z siedzibą w P. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2001 r. kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości 24.330,- zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 7.299,- zł. Izba Skarbowa, w wyniku rozpoznania złożonego przez skarżącego odwołania, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Urząd Skarbowy w dniu 05.11.2000 r. przeprowadził kontrolę w skarżącej spółce; kontrolą w zakresie podatku od towarów i usług objęto miesiąc wrzesień 2001 r. W trakcie kontroli ustalono, że w rejestrze zakupu za m-c wrzesień 2001 r. zostały ujęte dwie faktury z dnia 17.08.2001 r., otrzymane w dniu 01.09.2001 r. od firmy A., sp. z o.o., wystawione jako duplikaty pierwotnych faktur z dnia 14.12.2000 r.: - nr o wartości netto 44.831,89 zł podatek VAT 9.863,02 zł, - nr o wartości netto 78.281,74 zł podatek VAT 14.466,78 zł. Skarżący w dniu 15.11.2001 r. złożył wyjaśnienia dotyczące zaistnienia faktu obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych w trakcie kontroli dwóch duplikatów faktur. Spółka oświadczyła, iż w związku z zaginięciem oryginałów dwóch faktur nie zostały zaksięgowane w rejestrze zakupu w miesiącu ich wystawienia, a fakt ten został zauważony dopiero przy uzgadnianiu sald z kontrahentem – firmą A., sp. z o.o. z P.. Urząd Skarbowy zwrócił się pismem z dnia 06.11.2001 r. do Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie kontroli w A., sp. z o.o. prowadzącej działalność gospodarczą w P., w celu ustalenia w jaki sposób i kiedy oryginały faktur: VAT nr i nr z dnia 14.12.2000 r. zostały przekazane skarżącemu. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu kontroli przekazał protokół z dnia 14.12.2001 r. Z ustaleń wynika, że faktury z dnia 14.12.2000 r. zostały wysłane do skarżącego listem poleconym natomiast towar wydano w dniu 14.12.2000 r. Duplikaty faktur wystawione w dniu 17.08.2001 r. zostały odebrane przez nabywcę w dniu 01.09.2001 r. W związku z tym organ I instancji, na podstawie art. 165 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec skarżącego w sprawie prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2001 r. W toku postępowania skarżący złożył wyjaśnienia odnośnie wpływu oryginałów faktur nr i nr z dnia 14.12.2000 r.; skarżący daty wpływu faktur nie mógł ustalić z tego względu, iż nie prowadził w tym czasie dziennika korespondencyjnego, jak również w okresie od 22.10.2000 r. – 02.01.2001 r. została ograniczona produkcja ze względu na niewielką ilość zamówień, w związku z tym pracownicy firmy wykorzystywali przysługujące im urlopy. Urząd Skarbowy w T. pismem z dnia 05.07.2002 r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego o udzielenie informacji czy w okresie grudzień 2000 r. – styczeń 2001 r. dokonywał zwrotu listów poleconych adresowanych do skarżącego, a nadanych przez A., sp. z o.o. w P.. Urząd Pocztowy pismem z dnia 08.08.2002 r. poinformował, iż po sprawdzeniu dokumentów za okres grudzień 2000 r. – styczeń 2001 r. nie odnotowano zwrotu listów poleconych adresowanych do skarżącego. Skarżący w dniu 27.09.2002 r. został zapoznany z treścią zgromadzonych dokumentów oraz ustaleniami kontroli. W związku z powyższym pełnomocnik Spółki p. Janusz M., pismem z dnia 30.09.2002 r. wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia kto i kiedy odebrał przesyłkę oraz czy była to osoba uprawniona do odbioru korespondencji w imieniu skarżącego. Ponadto do wystąpienia załączono odpisy ewidencji czasu pracy pracowników firmy do Urzędu Pocztowego o doprecyzowanie danych kto i kiedy odebrał przesyłki polecone adresowane do skarżącego, których nadawcą była firma A., sp. z o.o. zaś z odpowiedzi UP wynika, że w dniach od 27-29.12.2000 r. wydano jeden list polecony, adresowany do skarżącego, nadany w Urzędzie Poczty 36 o numerze nadania 1173, którego odbiór pokwitował p. J.O. Izba Skarbowa wskazała na wynikające z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT podstawowe uprawnienie podatnika podatku od towarów i usług polega możliwości pomniejszenia kwot podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Skorzystanie z omawianego prawa uzależniono od spełnienia przez podatnika warunków ustanowionych w przepisach ustawy o VAT oraz w przepisach rozporządzenia. Termin do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur został sprecyzowany w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT. Oznacza to, iż podatnik nabywający towary i usługi może dokonać obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określony w fakturze VAT stwierdzającej nabycie towarów i usług najwcześniej w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał tę fakturę i najpóźniej w rozliczeniu za miesiąc następny. W myśl art. 19 ust. 3b ustawy o VAT w przypadku uchybienia terminom, o których mowa w ust. 3 podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, o którym mowa w ust. 2 i 2a. Zgodnie z zapisem § 50 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109/99, poz. 1245) podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 51. Zdaniem organu odwoławczego Urząd Skarbowy w zakresie niezbędnym dla ustalenia daty odbioru oryginałów faktur z dnia 14.12.2000 r. o nr zebrał materiał dowodowy, który poddany został wnikliwej ocenie w trakcie postępowania podatkowego. Przesyłka zawierająca sporne faktury, adresowana na V., sp. z o.o. została odebrana przez p. J.O. – prezesa firmy, a więc była to osoba w pełni upoważniona do odbioru korespondencji, tak więc w przedmiotowej sprawie bezsprzeczna jest okoliczność otrzymania przez skarżącego oryginałów faktur w miesiącu ich wystawienia; wystawione na żądanie strony w miesiącu sierpniu 2001 r. duplikaty faktur stanowią jedynie potwierdzenie stanu faktycznego wynikającego z oryginałów pierwotnych faktur VAT. Ustawodawca wymienia dwa przypadki, w jakich dopuszczalne jest wystawienie przez sprzedawcę duplikatu faktury, a mianowicie zaginięcie faktury lub jej zniszczenie. Strona zarówno w wyjaśnieniach składanych w trakcie postępowania podatkowego jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie wskazuje okoliczności, w jakich utraciła oryginały faktur. Fakt odebrania faktur w miesiącu ich wystawienia nie został – zdaniem Izby Skarbowej – przez stronę podważony w odwołaniu od decyzji. Termin określony w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu. Przepisy w tym zakresie mają charakter bezwzględnie wiążący i nie przewidują jakichkolwiek okoliczności podmiotowych, celowościowych itp., na które naruszający je podatnik skutecznie mógłby się powoływać, zaś ich obligatoryjny charakter oznacza, iż podjęcie konkretnej decyzji przez organ podatkowy nie zależy od jego wyboru, lecz następuje zawsze wtedy, gdy ustalone zostaną przesłanki i przewidziane w przepisach prawa. W przypadku stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o VAT określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że pismem z dnia 24.01.2003 r. na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej zawiadomił stronę i pełnomocnika o możliwości wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego. Strona z przysługującego prawa w wyznaczonym terminie nie skorzystała. Od decyzji tej skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji, wobec obrazy § 50 ust. 3 Rozporządzenia MF z dnia 22.12.1999 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że § 50 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym został zamieszczony przepis, w myśl którego podstawę do odliczenia podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty. W przepisie tym jednakową rangę w zakresie dokumentu stanowiącego podstawę do odliczenia podatku naliczonego nadano zarówno fakturom pierwotnym, jak i ich duplikatom; gdyby intencją ustawodawcy było tylko to, jak wywodzą organy podatkowe, że duplikat uprawnia do odliczenia podatku naliczonego tylko wtedy, gdy nabywca w ogóle nie otrzymał pierwotnej faktury, to przepis wyraźnie by to wskazywał. Brzmiałby on: "Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty otrzymane przez nabywcę, który nie otrzymał oryginału faktury lub faktury korygującej". Odwołanie się w § 50 ust. 3 do przepisów § 51 rozporządzenia VAT – zdaniem skarżącego – także niczego w tym przedmiocie nie zmienia. W przepisie tym jest bowiem mowa o warunkach wystawiania duplikatów faktur, ale zarazem nie rozróżnia się możliwych wariantów tej utraty albo zagubienia: czy to przez sprzedawcę, czy to w drodze do nabywcy, czy też przez samego nabywcę. Tym samym, odliczenie podatku naliczonego dokonane na podstawie § 50 ust. 3 rozporządzenia VAT ma charakter prawa bezwarunkowego, niczym nie ograniczonego. A zatem, odebranie podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie duplikatu faktury, w miesiącu otrzymania tego duplikatu, nie znajduje uzasadnienie w świetle powołanych przepisów rozporządzenia VAT. W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując owe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że wynika, iż w grudniu 2000 r. strona skarżąca dokonała zakupu towarów i fakt ten został potwierdzony wystawionymi w dniu 14 grudnia 2000 r. fakturami VAT. Oryginały faktur jak wynika z materiału dowodowego zostały przez sprzedawcę A., sp. z o.o. w P., za pośrednictwem poczty przesłane do strony skarżącej w miesiącu grudniu 2000 r. W dalszym toku postępowania podatkowego zostało ustalone, iż przesyłka dotarła do adresata tj. do skarżącego w grudniu 2000 r. Zgodnie z odpowiedzią udzieloną przez Urząd Pocztowy, odbiór przesyłki poleconej o numerze nadania 1173 w P. przez A., sp. z o.o. pokwitował p. J.O. – prezes firmy. Strona zarówno w wyjaśnieniach składanych w trakcie postępowania podatkowego jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie wskazała na konkretne okoliczności dlaczego nie skorzystała z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z spornych faktur, oraz nie udowodniła w jakich okolicznościach utraciła oryginały faktur. Termin do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur został sprecyzowany w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT. Oznacza to, iż podatnik nabywający towary i usługi może dokonać obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określony w fakturze VAT stwierdzającej nabycie towarów i usług najwcześniej w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał tę fakturę i najpóźniej w rozliczeniu za miesiąc następny. Faktem bezspornym jest, iż strona otrzymała faktury w miesiącu grudniu 2000 r. tak więc mogła obniżyć podatek należny w rozliczeniu za miesiąc grudzień 2000 r. lub styczeń 2001 r. Termin określony w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu. Przepisy w tym zakresie mają charakter bezwzględnie wiążący i nie przewidują jakichkolwiek okoliczności podmiotowych, celowościowych itp., na które naruszający je podatnik skutecznie mógłby się powoływać. Obligatoryjny charakter oznacza, iż podjęcie konkretnej decyzji przez organ podatkowy nie zależy od jego wyboru, lecz następuje zawsze wtedy, gdy ustalone zostaną przesłanki przewidziane w przepisach prawa. Ustawodawca wymienia dwa przypadki, w jakich dopuszczalne jest wystawienie przez sprzedawcę duplikatu faktury, a mianowicie zaginięcie faktury lub jej zniszczenie. Minister Finansów w przepisie § 50 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22.12.1999 r. dopuszcza możliwość, że jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu lub zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Oczywistym jest, że jeśli dokument pod nazwą DUPLIKAT faktury VAT, spełniający wszystkie stawiane wymogi wynikające z aktów prawnych, nabywca otrzyma od sprzedawcy po otrzymanym wcześniej oryginale faktury VAT, z której nie dokonał odliczenia podatku naliczonego, to bez względu na przyczynę nie odliczenia podatku VAT z otrzymanej uprzednio faktury, duplikat taki nie może pełnić roli "odliczeniowej", a wyłącznie rolę dokumentacyjno-archiwalną. Rola ta wynika z zapisu § 52 rozporządzenia z dnia 22.12.1999 r. Jak wynika z materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie nie kwestionowana przez stronę skarżącą jest okoliczność ustalenia przez organ pierwszej instancji faktu otrzymania oryginałów faktur w miesiącu ich wystawienia. Tak więc strona skarżąca była w posiadaniu oryginałów faktur a następnie je zagubiła to w takiej sytuacji duplikaty tych faktur wystawione dopiero w sierpniu 2001 r. nie mogły służyć do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ minął okres dwóch miesięcy kiedy było to możliwe. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpniu 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/02, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozP. przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z. dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/02, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podatek od towarów i usług, będący podatkiem od wartości dodanej, jest podatkiem, którego zasadniczą cechą jest ustanowione w art. 19 ust. 1 powyższej ustawy prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Kwotę podatku naliczonego, o którą podatnik ma prawo obniżyć ciążący na nim podatek należny stanowi, zgodnie z dyspozycją art. 19 ust. 2 ustawy o VAT, suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, a przy imporcie – suma kwot podatku wynikająca z dokumentów odprawy celnej; jest ona zatem obiektywną wielkością matematyczną (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt SA/Wr 576/98). Art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, stanowiący o prawie podatnika do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego, jest adresowany do samego podatnika. Jego realizacja następuje w fazie dokonywania samoobliczenia podatku i wyrażona jest w deklaracji podatkowej, jaką podatnik jest obowiązany składać stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o VAT – jest to uprawnienie, którego realizacja zależy od spełnienia przez podatnika warunków ścisłe określonych w ustawie. Aby podatnik mógł zrealizować to uprawnienie, powinien być zarejestrowany (art. 9 ustawy), mieć prawidłowy dokument uprawniający do odliczenia (art. 23, 25 i 32), otrzymać nabyty towar (art. 6), a podatek odliczyć w określonym ustawowo terminie (art. 19 ust. 3 i 3a ustawy – uchwala NSA z dnia 22 czerwca 1998 r. sygn. akt FPS 9/97, opubl. w ONSA 1998, z. 4, poz. 110). W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2000 r., to jest do czasu wprowadzenia w życie przepisu art. 19 ust. 3b ustawy (ustawa z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym – Dz.U. Nr 95, poz. 1100), brak było odpowiednika powołanego ostatnio przepisu, przewidującego, że naruszenie przez podatnika terminów określonych w art. 19 ust. 3 ustawy powoduje utratę prawa do obniżenia podatku. Oznacza to, że samo wadliwe odliczenie podatku naliczonego nie powodowało utraty prawa do odliczenia, jeżeli w drodze autokorekty ewidencji i deklaracji podatkowej doszło do zmiany tej deklaracji przed dniem rozpoczęcia kontroli podatkowej przez właściwy organ; możliwość korygowania przez podatnika ewidencji i deklaracji nie była w praktyce kwestionowana, skoro autokorekty przewidziane były w części E.2 wzoru deklaracji podatkowej VAT-7. W przewidzianym dla podatku od towarów i usług mechanizmie samoobliczenia zobowiązania podatkowego (bądź kwoty zwrotu różnicy podatku) organowi podatkowemu przypadła funkcja podmiotu kontrolującego prawidłowość tego samoobliczenia i weryfikującego je w drodze decyzji w razie stwierdzenia nieprawidłowości. Kontrolując prawidłowość złożonej przez podatnika deklaracji, organ podatkowy jest niewątpliwie zobowiązany do określenia prawidłowej wielkości podatku naliczonego obniżającego podatek należny za dany miesiąc. Podstawę takiego określenia stanowi dla organu podatkowego –podobnie jak dla podatnika – ewidencja podatkowa, jaką podatnik jest obowiązany prowadzić stosownie do art. 27 ust. 4 ustawy; powinna ona zawierać wszelkie dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji, w tym również kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny. Z mocy art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT obniżenie kwoty podatku należnego, o której mowa w art. 19 ust. 1, następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny, zaś w przypadku importu usług – w rozliczeniu za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym od importu tych usług, a w przypadku dokonania spisu z natury określonego w art. 14 ust. 3 – najpóźniej w rozliczeniu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dokonano tego spisu. Ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że skarżący otrzymał zakwestionowane faktury w miesiącu grudniu 2000 r., tym samym mógł on obniżyć podatek należny w rozliczeniu za miesiąc grudzień 2000 r. lub za styczeń 2001 r. Fakt, iż strona skarżąca nie dokonała zaewidencjonowania zakwestionowanych faktur VAT w rejestrze zakupu za miesiąc grudzień 2000 r. pomimo, iż faktury otrzymała nie stanowi argumentu przemawiającego za uwzględnieniem skargi. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organ odwoławczy, w przypadku uchybienia terminom, o których mowa w art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik nie traci prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Z drugiej strony stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie uprawnia do odniesienia się wprost do zaprezentowanej tezy w wyroku NSA z dnia 21 listopada 2003 r. w sprawie III SA 781/01 (opubl. M. Podatkowy 5/2004, poz. 42, system LEX 103169), w której wskazano, że przyjęcie poglądu, iż duplikaty faktur stanowią jedynie dowód (potwierdzenie) istnienia uprzedniej faktury niedopuszczalnie wykluczałoby możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur zaginionych przed otrzymaniem ich przez nabywcę towaru lub usługi. Z mocy § 51 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109/99, poz. 1245), jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Strona skarżąca nie powołała się na fakt zniszczenia czy zaginięcia faktur (w tym – przed ich otrzymaniem), ale na nie dokonanie zaewidencjonowania zakwestionowanych faktur VAT w rejestrze zakupu za miesiąc grudzień 2000 r. Tak więc okoliczność otrzymania duplikatów przedmiotowych faktur w miesiącu sierpniu 2001 r. nie uzasadnia zastosowanie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w miesiącu sierpniu czy wrześniu 2001 r.; wskazać bowiem należy, iż w ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy duplikat faktury stanowił wyłącznie potwierdzenie stanu faktycznego wynikającego z uprzednio doręczonego skarżącemu oryginału faktury VAT co nie stanowi podstawy do zmiany terminu odliczenia o jakim mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT. Termin ten ma charakter terminu materialnego a więc nie podlega przywróceniu, odroczeniu czy zawieszeniu, zaś dyspozycja art. 19 ust. 3 ustawy o VAT, co wielokrotnie podkreśla orzecznictwo sądowe, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Nie oznacza to utraty prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego stanowiącego podstawę podatku od wartości dodanej jednak w terminie wynikającym z faktu doręczenia faktury w grudniu 2000 r. (zachowane prawo podatnika do dokonania korekty deklaracji VAT-7). Sąd nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a u.p.s.a.). Sąd nie stwierdza również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ani też innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1b i c u.p.s.a.). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI