I SA/Gd 346/23

I SA/Gd 346/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 112/24 - Postanowienie NSA z 2025-12-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1785
art. 1a ust. 1 pkt 1-3, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1-3, art. 5 ust. 1 pkt 1-3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi ,,P" S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt SKO Gd/6448/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lutego 2023 r. sygn. akt SKO/Gd 6448/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), dalej "O.p.", art. 1a ust. 1 pkt 1-3, art. 2 ust. 1, art. 31 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1-3, art. 5 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.), dalej "u.p.o.l.", art. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej "Prawo budowlane" oraz § 1 uchwały Rady Gminy K. z dnia 26 października 2017 r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2018 rok (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2017 r. poz. [...]), po rozpatrzeniu odwołania P. siedzibą w P. (dawniej: P1 S.A.; dalej "Skarżący", "Spółka") od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 5 października 2021 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2019 r. Wójt Gminy K. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia P1 S.A. (obecnie: P S.A. z siedzibą w P.) prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. od nieruchomości i obiektów budowlanych położonych na obszarze Gminy K.
Decyzją z dnia 5 października 2021 r. Wójt Gminy K. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 2.682.986 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik Spółki podnosząc szereg zarzutów, tj.:
- błędnej wykładni przepisów w zakresie utożsamienia budowli w postaci sieci technicznej z siecią gazową, choć na gruncie wskazanych przepisów prawa materialnego jest nią gazociąg;
- błędnej wykładni przepisów w zakresie utożsamienia sieci technicznej nie tylko z obiektami, których funkcją jest transport gazu, ale również z obiektami, które realizują inne funkcje;
- braku możliwości opodatkowania budowli położonych w budynkach;
- uznania, że ekspertyza techniczna jest wiarygodnym dowodem, podczas gdy osoba biegłego budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, gdyż pozostaje w związku z organem podatkowym;
- odmowy uwzględnienia wniosku Spółki o umożliwienie zadawania pytań biegłemu;
opinia biegłego nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia sprawy;
- odstąpienia od zastosowania metody ustalenia podstawy opodatkowania właściwej obiektom położonym na terenie więcej niż jednej gminy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt SKO Gd/6448/21, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 5 października 2021 r.
Po przytoczeniu materialnoprawnych podstaw przedmiotowej sprawy organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem sporu jest kwalifikacja prawnopodatkowa szeregu obiektów Spółki, znajdujących się na terenie obiektu "K." (dalej w skrócie jako "K.").
Kolegium w całości podzieliło pogląd Wójta Gminy K., zgodnie z którym sporne obiekty (tj. pozycje nr 1-5, 7, 13-18 wskazane w Tabeli 3 zaskarżonej decyzji) stanowią niezbędne elementy sieci gazowej, wobec czego powinny być opodatkowane jako budowle. Kolegium za Wójtem Gminy K. stwierdziło, że ww. obiekty należy zakwalifikować jako integralną część całego systemu przesyłu gazu. Stanowią one niezbędną część składową sieci technicznej (gazowej), tj. taką część, bez której funkcjonowanie sieci nie byłoby możliwe. Kolegium podzieliło także pogląd, iż obiekt sieci gazowej jest obiektem budowlanym mieszczącym się w pojęciu sieci technicznej, wskazanym w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącym jeden złożony obiekt budowlany o wielu częściach składowych, służący do przesyłu gazu.
Zdaniem organu odwoławczego Wójt Gminy K. ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy w oparciu o obszernie zgromadzony materiał dowodowy (w tym m.in.: złożone przez Spółkę deklaracje i korekty deklaracji na podatek od nieruchomości; odpowiedzi i pisma Spółki, opinię biegłego opracowaną przez dr hab. inż. M. N. dotyczącą charakterystyki technicznej wybranych obiektów Podatnika oraz odpowiedzi biegłego). Na jego podstawie organ pierwszej instancji dokonał szczegółowego ustalenia charakteru technicznego obiektów budowlanych należących do Spółki. Służyły temu m.in. analiza zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji technicznej, jak również oględziny, na podstawie których przygotowana została ekspertyza techniczna, której autorem był biegły- rzeczoznawca budowlany w specjalności konstrukcyjno - budowlanej.
Kolegium doszło do przekonania, że ekspertyza techniczna jest wiarygodnym dowodem, który dostarczył organom podatkowym określonych, specjalistycznych informacji, mogących znaleźć zastosowanie przy ocenie ustalonego stanu faktycznego, a których organ I instancji nie posiadał w momencie wszczęcia postępowania. W szczególności chodzi o informacje jakie jest przeznaczenie poszczególnych obiektów znajdujących się w posiadaniu Spółki, jakie są ich cechy techniczne, czy tworzą one wraz z siecią gazową całość i stanowią niezbędny element do pełnienia przez sieć swojej funkcji (tj. przesyłu gazu).
Jak wskazał w ekspertyzie technicznej biegły, zgodnie z przyjętym w praktyce inżynierskiej podziałem, zarówno w zakresie projektowania, jak również wykonawstwa oraz eksploatacji sieć gazowa składa się z systemów przesyłowych, które służą do transportu gazu pod wysokim ciśnieniem, w skład których wchodzą następujące elementy:
- gazociągi (wraz z zespołami zaporowo-upustowymi, zespołami podłączeniowymi oraz zespołami podłączeniowymi tłoczni),
- tłocznie gazu,
- stacje gazowe I stopnia (zespoły urządzeń do redukcji, regulacji, pomiarów i rozdziału gazu),
- podziemne magazyny gazu (P.).
Kolegium podzieliło konstatację, iż mając przede wszystkim na uwadze treść przepisów Prawa budowlanego, jak również językową wykładnię popartą (jedynie pomocniczo) definicjami wynikającymi ze specjalistycznych opracowań i innych źródeł, że za sieć gazową należy uznać sieć techniczną, stanowiącą złożony obiekt budowlany (budowlę wskazaną wprost w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) o wielu częściach składowych (takich jak m.in. gazociągi, stacje gazowe, tłocznie gazu oraz magazyny gazu wraz z układami rurowymi), pozostających w związku technicznym oraz użytkowym służący do transportu (przesyłu) gazu ziemnego. Językowe rozumienie "sieci gazowej", zwraca uwagę na główny element tego pojęcia, tj. na to, że na sieć gazową składają się obiekty służące do transportu gazu do i z sieci. W związku z powyższym, na sieć gazową składają się obiekty mające za zadanie przede wszystkim przesył gazu. Równocześnie, z uwagi na brak definicji legalnej pojęcia "sieci gazowej", potencjalnie możliwe byłoby ujmowanie w zbiorze należących do niej obiektów, również tych obiektów, które są związane jedynie pośrednio z celem i istotą sieci gazowej, przykładowo całych magazynów gazu (takich jak wchodzących w skład K.), które w świetle wykładni językowej pojęcia "sieć gazowa" stanowią część tej sieci.
Słusznie zatem organ I instancji doszedł do wniosku, że zakres pojęcia "sieć gazowa" należy rozumieć wąsko, tj. należy uznać, że częścią wspomnianej sieci są jedynie obiekty niezbędne do przesyłania gazu i mające faktyczny wpływ na transport gazu, połączone ze sobą w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się one do określonego użytku. Przyjęcie szerszego rozumienia zakresu pojęcia "sieć gazowa" doprowadziłoby do absurdalnego w skutkach wyniku wykładni, gdzie elementy pośrednio związane z siecią gazową, wspierające jej funkcjonowanie byłyby uznawane za elementy sieci gazowej.
Prawidłowo także zwrócił uwagę organ I instancji, że przyjęcie węższego - niż określone powyżej - rozumienia pojęcia "sieć gazowa" wskazywałoby, że na sieć gazową jako sieć techniczną składa się wyłącznie gazociąg. W ocenie Kolegium, taka interpretacja jest jednak niedopuszczalna, gdyż prowadziłaby do wniosku, że sieć gazowa zakresowo pokrywa się z dwoma rodzajami budowli, tj. "obiektem liniowym" wskazanym w art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego oraz "siecią techniczną" wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i doprecyzowaną w poz. XXVI załącznika do Prawa budowlanego. W ocenie Kolegium, ustawodawca wskazując jako budowlę sieć techniczną (gazową) miał na celu wskazanie innego zakresu niż wskazanego w pojęciu "obiekt liniowy".
Organ stwierdził tym samym, że sieć gazową należy postrzegać jako "coś więcej" niż tylko gazociąg - w jej skład niewątpliwie muszą wchodzić obiekty bezpośrednio zapewniające prawidłowe działanie sieci gazowej zgodnie z jej przeznaczeniem. W przeciwnym wypadku należałoby uznać, że ustawodawca posłużył się w Prawie budowlanym dwoma pojęciami na określenie tej samej budowli, co niewątpliwie przeczyłoby racjonalności takiej regulacji. Za takim rozumieniem sieci gazowej - jako zbioru ściśle powiązanych elementów, służących do transportu i dystrybucji gazu - przemawia także rozumienie językowe tego pojęcia, w którym zwraca się uwagę, że składa się na nią nie tylko gazociąg, ale również te obiekty, które sprawiają, że sam transport gazu za pomocą gazociągu jest możliwy.
Już tylko powyższe prowadzi więc do wniosku, że sieć gazową należy postrzegać jako inny rodzaj budowli niż gazociąg. Świadczy o tym również wykładnia językowa obu pojęć. Pojęcia "sieci gazowej" oraz "gazociągu" mają odmienny zakres znaczeniowy. Pojęcie "gazociągu" jest bowiem w sposób istotny węższe (obejmuje jedynie sam rurociąg przesyłowy), natomiast pojęcie "sieci gazowej" obejmuje takie obiekty, na które składają się również różnego rodzaju urządzenia bezpośrednio zapewniające przesył gazu.
W zaskarżonej decyzji zwrócono także uwagę, że stanowisko, zgodnie z którym fakt, iż ustawodawca wprowadził do ustawy Prawo budowlane jako jeden z rodzajów obiektów budowlanych "gazociąg" przesądza o "unicestwieniu" znaczenia innego pojęcia tej ustawy (sieci gazowej) - nie ma uzasadnionych podstaw. Aby faktycznie skutki takie jak wspomniane przez Spółkę zaistniały, ustawodawca winien równocześnie z wprowadzeniem do ustawy pojęcia "gazociąg" wykreślić z załącznika do Prawa budowlanego pojęcie "sieci gazowej". Oba te pojęcia funkcjonują jednak równocześnie. Warto także zauważyć, że żaden rodzaj wykładni nie przewiduje możliwości pozbawienia jednego z zapisów ustawy znaczenia prawnego poprzez wprowadzenie innego zapisu, bez jednoczesnego uchylenia pierwszego z nich. Spółka zdaje się przy tym nie dostrzegać faktu, że Prawo budowlane przewiduje sytuacje, że dany obiekt może występować - zależnie od przypadku - w podwójnej roli tj. jako samodzielny obiekt budowlany bądź jako część złożonego obiektu budowlanego.
Podsumowując, zdaniem Kolegium sieć gazowa jest obiektem budowlanym mieszczącym się w pojęciu sieci technicznej, wskazanym w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącym jeden złożony obiekt budowlany o wielu częściach składowych, służący do przesyłu gazu.
Przechodząc dalej SKO wskazało, że K. jest magazynem gazu [...].
Analizując funkcje spełniane przez magazyny gazu organ odwoławczy wskazał, że każda sieć gazowa działa poprawnie wtedy, gdy jest zbilansowana, czyli dopływ i odpływ gazu powinien być taki sam. Aby zagwarantować taką równowagę pomiędzy źródłem a odbiorcami należy umieścić magazyn, który pomieści nadmiar gazu, gdy produkcja i import przekraczają konsumpcję. Natomiast w sytuacji, gdy zużycie staje się większe, magazyn oddaje gaz do sieci. Magazyn zapewnia w ten sposób odbiorcom niezakłócone dostawy. Cykl ten jest powiązany z porami roku, ponieważ gazu powszechnie używamy do ogrzewania. Latem wydobycie przekracza zapotrzebowanie, a zimą to popyt jest większy niż produkcja, stąd magazyny - takie jak K.- zapewniają odpowiednią ilość surowca w sieci.
Na K. składa się podziemny magazyn gazu powstały w kawernie solnej. Jak sama nazwa wskazuje, magazynowanie gazu ziemnego w tego typu magazynach odbywa się w kawernach (komorach) wykonanych w złożu soli.
Ze względu na swoją specyfikę, magazyny gazu w kawernach solnych charakteryzują się znacznie większymi natężeniami odbioru gazu niż pozostałe typy podziemnych magazynów gazu i dzięki temu mogą spełniać rolę szczytowych magazynów gazu. Ponadto ważną zaletą tego typu magazynów jest to, że umożliwiają uzyskanie dużych pojemności magazynowych przy zajęciu niewielkich powierzchni terenu. Kawerny solne są także efektywne, można do nich wielokrotnie w ciągu roku zatłaczać i odbierać gaz oraz mogą być uzupełnieniem dla innych typów magazynów gazu.
W przypadku K. oprócz podziemnych zbiorników inwestycja objęła wybudowanie nowego ośrodka napowierzchniowego obejmującego stację kompresorów, instalację osuszania, stację rozdziału gazu, stację pomiarową, instalację sterowania, budynek administracyjny i towarzyszące budynki i instalacje oraz drogi dojazdowe. Jak zauważył biegły w swojej opinii: "obiekt pod nazwą K. składa się w istocie z szeregu różnych obiektów które w sposób techniczno-funkcjonalny powiązane są z zewnętrzną (krajową oraz międzynarodową) siecią gazociągów przesyłowych. Obiekty te mogą zaś służyć przesyłowi gazu bezpośrednio (czyli np. zatłaczaniu gazu i redukcji jego ciśnienia - na przykład agregaty sprężarkowe oraz sprężarki powietrzne) lub pośrednio, tj. ich brak nie uniemożliwiałby przesyłu gazu w ramach sieci, ale wpływałby np. na bezpieczeństwo pracy przy wybranych obiektach (jak między innymi obudowy poszczególnych urządzeń służących przesyłowi gazu)".
Prawidłowo Wójt Gminy K. rozważył czy można uznać sporne obiekty za budowle dla potrzeb podatku od nieruchomości. Innymi słowy rozważył czy obiekty te będą stanowiły element sieci technicznej w postaci sieci gazowej, wymienionej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Z uwagi jednak na treść art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, analizy wymagało czy obiekty były niezbędnymi elementami sieci gazowej i zostały wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych.
Zdaniem Kolegium, posiłkując się opinią biegłego, sieć gazowa - rozumiana jako całość - została wzniesiona z użyciem wyrobów budowlanych. W związku z powyższym posiadana przez Spółkę sieć gazowa spełnia warunek wzniesienia z użyciem wyrobów budowlanych.
Organ odwoławczy zauważył stanowisko Spółki w zakresie błędnej wykładni przepisów w zakresie utożsamienia sieci technicznej nie tylko z obiektami, których funkcją jest transport gazu, ale również z obiektami, które realizują inne funkcje. Zdaniem Skarżącej w kontekście słownikowego znaczenia pojęcia sieci, sieci technicznej i sieci "gazowniczej" za całkowicie bezpodstawne należy obejmować nią również magazyn gazu. Z pewnością bowiem magazyn gazu nie uczestniczy w transporcie gazu. Zdaniem Spółki, funkcją sieci gazowej jest przesyłanie czegoś, dlatego nie sposób przyjąć, aby sieć mogła realizować funkcję magazynowania gazu.
W tym kontekście Kolegium podniosło, że w zakresie definicji sieci gazowej w zaskarżonej decyzji wprost wskazano, że sieć gazowa to pewna całość, która składa się z wielu połączonych ze sobą urządzeń służących do osiągnięcia określonego celu, w tym przypadku służących do przesyłu i dystrybucji paliw gazowych. Z decyzji Wójta wynika więc, że funkcją sieci gazowej jest przesył i dystrybucja paliw gazowych. Definicja "sieci gazowej" została zaś oparta na wykładni językowej tego pojęcia. Natomiast, przywołane przez organ definicje, wynikające ze specjalistycznych opracowań czy też innych regulacji zostały zaprezentowane jedynie pomocniczo.
Odnosząc się natomiast do tego, że za składnik sieci nie można uznać K. oraz obiektów, które realizują funkcję magazynowania gazu, należy zwrócić przede wszystkim uwagę, że z zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika, aby organ I instancji opodatkował Magazyn gazu (K.). Opodatkowano jedynie K. wyłącznie w zakresie obiektów mających bezpośredni wpływ na przesył gazu w sieci, gdyż tylko te obiekty uznano jako element składowy sieci przesyłowej gazu.
W dalszej części zaskarżonej decyzji Kolegium odniosło się do zarzutów odwołania dotyczących opinii biegłego, wyłączenia biegłego, odmowy uwzględniania wniosku Spółki o umożliwienie zadawania pytań biegłemu oraz odstąpienia od zastosowania metody ustalenia podstawy opodatkowania właściwej obiektom położonym na terenie więcej niż jednej gminy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku zarzucono naruszenie:
1) art. 210 § 4 w związku z art. 121 § 1, art. 124 O.p. oraz w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 3a Prawa budowlanego- polegające na wadliwym skonstruowaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w tym w szczególności (1) na braku jednoznacznego wyjaśnienia, czy magazyn gazu stanowi czy też nie stanowi elementu sieci gazowej, 3) na niespójności argumentacji przy wyjaśnieniu powiązań, w jakich sporne obiekty pozostają z siecią gazową oraz z magazynem gazu, oraz na prowadzeniu argumentacji pod "z góry" założoną tezę w tym zakresie, (3) na powołaniu twierdzeń o stanie faktycznym, które nie mają pokrycia w dowodach zgromadzonych w sprawie, 4) na pominięciu - zapewne spowodowanym nazbyt pospiesznym działaniem w postępowaniu odwoławczym - wyjaśnienia, dlaczego sporne obiekty nie mogą zostać uznane na wypełniające funkcję magazynowania gazu;
2) art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz w związku z art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 3a Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię prowadzącą do utożsamienia budowli z siecią techniczną w postaci sieci gazowej, choć na gruncie wskazanych przepisów prawa materialnego jest nią gazociąg, a także - prowadzącą do utożsamienia sieci technicznej w postaci sieci gazowej nie tylko z obiektami, których funkcją jest transport gazu, ale również z obiektami, które realizują inne funkcje, w tym np. funkcję magazynowania gazu;
3) art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 180 § 1 w związku z art. 197 § 3 zd. 1 oraz w związku z art. 130 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez uznanie, że ekspertyza techniczna sporządzona przez dr hab. inż. M. N. jest wiarygodnym dowodem, który dostarczył organowi pierwszej instancji specjalistycznych informacji, w oparciu o które Wójt Gminy K. uznał, że obiekty wymienione w Tabeli nr 3 zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (pozycje nr 1-5, 7, 13-18,) stanowią budowle, podczas gdy osoba biegłego budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, gdyż pozostaje w związku z organem podatkowym, co w konsekwencji oznacza, iż biegły powinien zostać wyłączony od udziału w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ osoba biegłego nie powinna pozostawać w jakimkolwiek związku nie tylko ze stroną, ale również z organem podatkowym, który to związek mógłby wskazywać na brak bezstronności czy też niezależności biegłego;
4) art. 190 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 123 § 1 O.p. w zw. z art. 197 § 1 O.p. poprzez odmowę uwzględnienia wniosku Spółki z dnia 1 grudnia 2020 r. o umożliwienie zadawania pytań dr hab. inż. M. N., autorowi ekspertyzy zatytułowanych "Ekspertyza techniczna dotycząca charakterystyki technicznej elementów infrastruktury usytuowanych na terenie K.- umożliwienie Spółce zadawania pytań biegłemu było obowiązkiem i Wójta Gminy K., i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, a jego odmowa stanowi nie tylko naruszenie art. 123 § 1 oraz art. 190 § 1 i 2 O.p., ale również naruszenie art. 197 § 1 O.p., gdyż w rezultacie odmowy nie przeprowadzono w sposób prawidłowy dowodu z opinii biegłego;
5) art. 188 w zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu zawnioskowanego przez Spółkę w dniu 1 grudnia 2022 r. – tj. nieprzeprowadzenie dowodu zawnioskowanego przez Spółkę w dniu 1 grudnia 2022 r., tj. nieprzeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, w sytuacji gdy zastrzeżenia co do bezstronności autora ww. opisanej ekspertyzy powinny skłaniać Kolegium do wykorzystania opinii jeszcze jednego biegłego;
6) art. 122 w związku z art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 O.p.; poprzez:
- zaniechanie przez organ podatkowy oceny znajdującej się w aktach postępowania opinii biegłego z jednoczesnym wywodzeniem niekorzystnych dla Spółki skutków prawnopodatkowych ze względu na nieprzedstawienie przeciwdowodu, co należy uznać za żądanie całkowicie bezpodstawne na gruncie przywołanych przepisów postępowania;
- dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie opinii biegłego przygotowanej na podstawie założeń sprzecznych z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz w związku z art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 3a Prawa budowlanego, w tym przede wszystkim z powodu uznania, iż sieć techniczna w postaci sieci gazowej miałaby być obiektem realizującym nie tylko funkcję przesyłu gazu, ale również funkcję magazynowania gazu;
- dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie opinii biegłego, która nie zawiera wyjaśnienia doniosłych nawet z punktu widzenia przyjętego przez organy podatkowe sposobu rozumienia przepisów prawa materialnego, co - ze względu na to, że opinia ta jest w istocie jedynym dowodem w sprawie - wyklucza prawidłowość tych ustaleń;
7) art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz w związku z art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 3a Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na (1) opodatkowaniu spornych obiektów jako elementów sieci gazowej, choć nie zostały zgromadzone dowody, które potwierdzałyby taki status tych obiektów -zwłaszcza w sytuacji, w której nie realizują one funkcji przesyłu gazu, gdyż są powiązane z podziemnym magazynem gazu w K. i zostały zainstalowane ze względu na podziemny magazyn gazu w K.; (2) opodatkowanie niektórych obiektów jako budowle (m.in. aparatów sprężarkowych), podczas gdy obiekty te położone są w budynkach i z tego powodu nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości;
8) art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 5 i ust. 9 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na odstąpieniu od ustalenia wartości rynkowej obiektu uznanego przez organy podatkowe za budowlę, tj. sieci technicznej w postaci sieci gazowej oraz na odstąpieniu od zastosowania metody ustalenia podstawy opodatkowania właściwej obiektom położonym na terenie więcej niż jednej gminy, a takim obiektem jest należąca do Spółki sieć gazowa rozumiana jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając to na uwadze wniesiono o:
1) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku nr SKO Gd/6448/21;
2) uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. z dnia 5 października 2021 r., nr RFB.3120.6690.2021.KR;
3) zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium dokonało błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 i 3a Prawa budowlanego, gdyż uznało, że przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości jest sieć gazowa, która w ocenie organu mieści się w pojęciu sieć techniczna, podczas gdy w świetle tych przepisów budowlą jest gazociąg. Z tego powodu zakwalifikowanie spornych obiektów jako elementów sieci gazowej będącej przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości nie znajduje podstawy prawnej. Błędne zidentyfikowanie przedmiotu opodatkowania powoduje - skoro sporne obiekty zostały uznane jako elementy właśnie sieci gazowej - błędną kwalifikację z punktu widzenia przepisów określających elementy konstrukcji podatku od nieruchomości, co jest wystarczającym powodem uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Kolejne zarzuty zostały podniesione "z ostrożności procesowej", tj. na wypadek, gdyby nie został uwzględniony zarzut błędnej wykładni przepisów określających, czym jest budowla w podatku od nieruchomości.
Zdaniem Strony, o ile można przyjąć, że przedmiotem opodatkowania jest jednak sieć gazowa czy sieć techniczna (przy czym Spółka podtrzymuje, że przedmiotem opodatkowania nie jest sieć gazowa czy sieć techniczna), to za jej elementy mogą zostać uznane tylko te urządzenia, które bezpośrednio uczestniczą w przesyłaniu gazu. Z tego powodu sporne obiekty - jako służące magazynowi gazu, a więc wypełniające funkcje magazynowania gazu - nie mogą być uznane za element sieci gazowej/sieci technicznej. W tym aspekcie zaskarżona decyzja narusza przede wszystkim art. 210 § 4 O.p., gdyż w jej uzasadnieniu nie zawarto jednoznacznego stanowiska co do tego, czy magazyn gazu stanowi element sieci gazowej czy też nie stanowi takiego elementu, a także - nie przedstawiono spójnej argumentacji, z której wynikałoby, że sporne obiekty miałyby stanowić element sieci gazowej, choć zostały zainstalowane w zakładzie w K., a więc w ramach inwestycji polegającej na wytworzeniu podziemnego magazynu gazu. Brakiem precyzji, niespójnością argumentacji, a często nawet całkowitym brakiem argumentacji, dotknięta jest również opinia biegłego, która w przedmiotowej sprawie stanowiła podstawę przyjętych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych. Usunięciu tych wadliwości mogłoby przysłużyć się stworzenie Spółce możliwości zadawania pytań biegłemu. Ponadto, wykorzystaną w przedmiotowej sprawie opinię biegłego dyskwalifikują również okoliczności wskazujące na brak bezstronności biegłego. Spółka przedstawiła dowody społecznej aktywności biegłego w której miał kontakty z Wójtem Gminy K.
W zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono jednoznacznie, czy zdaniem Kolegium znajdujący się w zakładzie w K. podziemny magazyn gazu stanowi, czy też nie stanowi elementu sieci gazowej, która zdaniem organu stanowi sieć techniczną. Spółka podkreśliła, że organy podatkowe orzekły o opodatkowaniu obiektów, które znajdują się w tym zakładzie i które zostały w nim zainstalowane ze względu na magazyn gazu. Magazyn gazu jest - spośród obiektów znajdujących się w zakładzie w K. -obiektem "centralnym", tzn. nie doszłoby do zainstalowania w nim żadnych innych obiektów, gdyby nie znajdował się tam magazyn gazu. W sytuacji, w której sporne obiekty zostały zainstalowane w związku z powstaniem magazynu gazu, ustalenie statusu magazynu gazu na gruncie przepisów określających, czym jest budowla w podatku od nieruchomości - zwłaszcza w kontekście dokonanej przez organy podatkowe kwalifikacji znajdujących się w zakładzie w K. jako elementu sieci gazowej - ma znaczenie zasadnicze dla rozstrzygnięcia. Natomiast status magazynu gazu nie został jednoznacznie określony przez organy podatkowe. Ponadto, opinia biegłego, która stanowi kluczowe źródło dokonanej kwalifikacji podatkowej, nie jest jednoznaczna.
Zdaniem Spółki nie budzi wątpliwości, że magazyn gazu nie stanowi części sieci gazowej. Powyższe oznacza, że skoro magazyn gazu stanowi obiekt odrębny od sieci gazowej, to zarówno całość techniczno-użytkową (w stanie prawnym do 27 czerwca 2015 r.), jak i istnienie odrębnego obiektu, jaką - zdaniem organów podatkowych - ma być sieć gazowa (w stanie prawnym od 28 czerwca 2015 r.), należy rozpatrywać oddzielnie w kontekście magazynu gazu w K. i oddzielnie w kontekście sieci gazowej. Urządzenia pozostające "na styku" magazynu gazu i sieci gazowej mogą zatem potencjalnie stanowić całość techniczno-użytkową magazynu gazu czy też całość techniczno-użytkową sieci gazowej, a w stanie prawnym od 28 czerwca 2015 r. - potencjalnie element magazynu gazu lub element sieci gazowej. Mogą one również stanowić samodzielne obiekty.
Brak jednoznacznego wyjaśnienia przez Kolegium, czy magazyn gazu stanowi element sieci gazowej, a także niewyjaśnienie przez Kolegium charakteru powiązań, w jakich sporne obiekty pozostają z magazynem gazu oraz z siecią gazową, może być spowodowane tym, że z względu na to, iż sporne obiekty znajdują się zakładzie powstałym dla magazynu gazu i zostały one zainstalowane w związku z powstaniem magazynu gazu, nie sposób uznać je za konstrukcyjny oraz funkcjonalny element sieci gazowej. Ukierunkowanie postępowania na "z góry" założony cel zmusiło jednak Kolegium do arbitralnego wskazywania na powiązania spornych obiektów zarówno z magazynem gazu, jak i z siecią gazową, przy czym z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób wywieść, co spowodowało, że powiązania z siecią gazową miałyby być na tyle silne, aby uznać te obiekty za element właśnie sieci gazowej.
Zdaniem Skarżącego błędna wykładnia przepisów prawa materialnego polega w przedmiotowej sprawie przede wszystkim na uznaniu, iż:
- budowlą jest sieć techniczna w postaci sieci gazowej, choć w obecnie obowiązującym stanie prawnym jest nią gazociąg;
- sieć techniczna w postaci sieci gazowej to budowla realizująca nie tylko funkcję przesyłu gazu, ale również m.in. funkcję magazynowania gazu (przy czym w tym zakresie zarzut zostaje podniesiony "z ostrożności" - ze względu na niespójność uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która uniemożliwia odkodowanie motywów Kolegium w tym zakresie).
Organ pominął, że na gruncie art. 3 pkt 3 i pkt 3a Prawa budowlanego odrębnym od sieci technicznej rodzajem budowli jest gazociąg, co wyklucza jego jednoczesną kwalifikację jako składnika sieci gazowej, co jednocześnie wyklucza akceptację sposobu rozumienia przez Kolegium sieci technicznej w postaci sieci gazowej jako odrębnej budowli. Ponadto organ odwoławczy błędnie przyjął znaczenia pojęcia sieci technicznej, zgodnie z którym - utożsamiając ją z siecią gazową - obejmuje ona nie tylko składniki służące przesyłowi gazu, ale również składniki realizujące inne funkcje, w tym magazyn gazu, co jest konsekwencją odejścia od - jedynego dopuszczalnego w sytuacji, w której brak jest definicji legalnej - słownikowego znaczenia pojęcia sieci technicznej.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r. organ poinformował, że Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o sygn. akt SKO Gd/6448/21.
Następnie pismem z dnia 15 września 2023 r. Strona uzupełniła argumentację zawartą w skardze, powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r., SK 14/21, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Rozstrzygając powyższą sprawę Sąd zauważa, iż kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. Podnieść w tym miejscu należy, iż tożsama sprawa Skarżącego dotycząca podatku od nieruchomości za 2016 r., była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 267/22 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl), oddalił skargę Strony.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy wyrażone we wskazanym uzasadnieniu i przyjmując je za własne posłuży się nimi w uzasadnieniu tego wyroku.
Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Definicje powyższych pojęć zostały zawarte w art. 1a u.p.o.l..
Zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Natomiast zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotem sporu nie jest kwestia opodatkowania budynków oraz gruntu, gdyż budynki i grunty opodatkowano zgodnie ze złożoną deklaracją.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwalifikacja prawnopodatkowa szeregu obiektów Spółki, znajdujących się na terenie obiektu "K.", położonego w [...], będących własnością Spółki.
W wydanych decyzjach organy uznały, że część środków trwałych Podatnika, tj. pozycje nr 1-5, 7, 13-18 opisane w Tabeli 3 decyzji organu pierwszej instancji, stanowią niezbędne elementy sieci gazowej, która jest obiektem budowlanym, mieszczącym się w pojęciu sieci technicznej, wskazanym w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Stanowią przy tym jeden złożony obiekt budowlany o wielu częściach składowych, służący do przesyłu gazu. W konsekwencji, obiekty te powinny być - zdaniem organu - opodatkowane jako budowle. Przy czym istotnym jest, że żaden z tych obiektów nie może zostać zakwalifikowany jako obiekt liniowy.
Zdaniem zaś Strony Skarżącej wykluczone jest uznanie sieci gazowej za przedmiot opodatkowania w podatku od nieruchomości, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego obiektem liniowym - wymienionym w art. 3 pkt 3, jako jeden z rodzajów budowli - jest gazociąg.
Odnosząc się do tak zarysowanego sporu Sąd podziela pogląd organów, zgodnie z którym sporne obiekty stanowią niezbędne elementy sieci gazowej, wobec czego powinny być opodatkowane jako budowle.
Z przeprowadzonego postępowania wynika bowiem, że obiekty te należy zakwalifikować jako integralną część całego systemu przesyłu gazu. Stanowią one niezbędną część składową sieci technicznej (gazowej), tj. taką część, bez której funkcjonowanie sieci nie byłoby możliwe. Sąd podziela także pogląd, iż obiekt sieci gazowej jest obiektem budowlanym mieszczącym się w pojęciu sieci technicznej, wskazanym w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącym jeden złożony obiekt budowlany o wielu częściach składowych, służący do przesyłu gazu.
W zaskarżonej decyzji zawarto opis tych urządzeń, jak i ich funkcje. Organ posiłkował się przy tym opinią biegłego, gdyż okoliczności te wymagały specjalistycznej wiedzy.
Jest oczywiste, że dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego należało przeprowadzić w sprawie postępowanie dowodowe. Na to postępowanie składało się zaś szereg czynności podejmowanych przez organ podatkowy, takich jak pozyskiwanie informacji i dokumentów od samego Podatnika w drodze wezwań, pozyskiwanie danych ogólnodostępnych, oględziny obiektów będących przedmiotem postępowania czy wreszcie, zlecenie przygotowania opinii lub ekspertyzy technicznej przez odpowiedniego eksperta - biegłego oraz zebranie dodatkowych ogólnodostępnych, specjalistycznych informacji na tematy objęte przedmiotem postępowania. Dopiero bowiem posiadając odpowiednią wiedzę techniczną, popartą prawidłowo sporządzoną ekspertyzą techniczną, wyjaśnieniami Podatnika oraz innymi informacjami zgromadzonymi w ramach postępowania, organy podatkowe były władne dokonać prawnej oceny spornych obiektów.
W niniejszej sprawie także wyniki tego postępowania umożliwiły sądową kontrolę zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, a wbrew stanowisku Strony, celem opinii w niniejszym postępowaniu było określenie cech technicznych posiadanych przez obiekty będące przedmiotem analizy w opinii technicznej oraz ocena czy posiadają one cechy w istotnym zakresie zbliżone do cech posiadanych przez budowle wymienione wprost w przepisach Prawa budowlanego. Ekspertyza techniczna nie jest zatem w ocenie Sądu opinią co do prawa jak twierdzi Spółka. Należy bowiem pamiętać, że określenie cech technicznych poszczególnych obiektów i ocena czy są one zbliżone do cech technicznych obiektów pełniących rolę wzorców wymaga wiadomości specjalnych, których organ nie posiada - stąd uzasadnionym było zasięgnięcie w tym zakresie wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego.
Jak wynika z decyzji organów, organy te samodzielnie dokonały zaś subsumpcji stanu faktycznego ustalonego w trakcie postępowania (przy wykorzystaniu m.in. wiedzy specjalnej posiadanej przez biegłego) do przepisów prawa podatkowego. Należy podkreślić, że organy nie przyjęły tej opinii bezkrytycznie, gdyż nie wszystkie obiekty w niej ujęte uznały za elementy sieci gazowej. Przy czym wielki, profesjonalny koncern mógł przedstawić prywatną opinię autorytetu w tej dziedzinie dla podważenia stanowiska organów, gdyż ani one same, a tym bardziej Sąd nie posiadają specjalistycznej wiedzy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że ekspertyza techniczna oraz odpowiedź przygotowana przez biegłego jest spójna, kompleksowa i wyjaśnia wszystkie niezbędne kwestie techniczne. Należy również podkreślić, że do sporządzenia ekspertyzy technicznej oraz następnie do dokonanej na jej potrzeby charakterystyki technicznej, biegły wykorzystał specjalistyczną wiedzę techniczną, wynikającą z jego wykształcenia i doświadczenia. Dodatkowo pomocniczo posłużył się specjalistycznymi opracowaniami, jak również informacjami i dokumentami udostępnionymi mu podczas oględzin.
Należy zwrócić uwagę, że wnioski zawarte w ekspertyzie technicznej zostały zaprezentowane głównie w oparciu o siatkę pojęciową wynikającą z Prawa budowlanego. Pomocniczo biegły przeanalizował także definicje z pozycji literaturowych. Zaprezentowane przez biegłego wnioski polegały, zaś na przyporządkowaniu analizowanym obiektom nazw obiektów o analogicznych cechach wymienionych w Prawie budowlanym oraz dokonaniu podziału obiektów na elementy podstawowe i uzupełniające. Podział ten jest niezależny od podziału na elementy stanowiące część sieci gazowej i te nie stanowiące części tej sieci i na jego podstawie można stwierdzić, że tylko te elementy podstawowe, które stanowią niezbędne elementy sieci - a zatem nie wszystkie elementy podstawowe, a jedynie te wprost wskazane w ekspertyzie technicznej, zapewniające jej prawidłowe funkcjonowanie, bezpośrednio wpływające na przesył gazu w sieci - stanowią całość z siecią gazową.
Jak wynika ze sporządzonej opinii i wyjaśnień do niej, w jej ramach biegły dokonał opisu stanu istniejącego elementów infrastruktury oraz analizę uwarunkowań teoretycznych i technicznych użytkowania elementów K. w ramach której zostały opisane funkcje poszczególnych obiektów oraz ich znaczenie (niezbędność) dla funkcjonowania sieci gazowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że prawidłowo organy oceniły przeprowadzony dowód i uznały, że ekspertyza techniczna jest wiarygodnym dowodem, który dostarczył określonych, specjalistycznych informacji, mogących znaleźć zastosowanie przy ocenie ustalonego stanu faktycznego, a których organy nie posiadały w momencie wszczęcia postępowania. W szczególności chodzi o informacje jakie jest przeznaczenie poszczególnych obiektów znajdujących się w posiadaniu Spółki, jakie są ich cechy techniczne, czy tworzą one wraz z siecią gazową całość i stanowią niezbędny element do pełnienia przez sieć swojej funkcji (tj. przesyłu gazu).
Sąd w tej części rozważań wskazuje, że nie podziela żadnych argumentów Strony dotyczących stronniczości biegłego.
Odnosząc się do kolejnych kwestii należy przypomnieć, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są m.in. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
Powołane przepisy u.p.o.l., definiując odpowiednio budynek lub budowlę, odwołują się do pojęcia "obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego". Odesłanie do "przepisów prawa budowlanego" należy rozumieć jako odesłanie do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, co potwierdził jednoznacznie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt P 33/09.
W konsekwencji, dokonując wykładni pojęć "budynek" i "budowla" na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, należy w pierwszej kolejności odwołać się do brzmienia pojęcia "obiekt budowlany" obowiązującego w 2018 roku, które zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z powołanym przepisem przez "obiekt budowlany" należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
W świetle powyższego, dla potrzeb analizy czy dany obiekt stanowi w istocie "obiekt budowlany" kluczowym jest każdorazowo przeprowadzenie analizy czy powstał on w wyniku jednego ze sposób wymienionych w ustawie Prawo budowlane tj. procesu budowlanego.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W świetle art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy natomiast rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Dekodując definicję obiektu budowlanego należy również dokonać analizy pojęcia wyrobu budowlanego. Ustawodawca zdefiniował to pojęcia w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1570 ze zm.) poprzez odesłanie w art. 2 pkt 1 wprost do definicji zamieszczonej w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88, s. 5, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "wyrób budowlany" oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych. Omawiana definicja "wyrobu budowlanego" wskazuje, że o zaliczeniu wyrobu lub zestawu do kategorii wyrobów budowlanych decyduje cel, w którym został wyprodukowany i wprowadzony do obrotu oraz właściwości wyrobu (zestawu). Celem tym jest trwałe wbudowanie w obiekcie budowlanym.
Należy mieć także na względzie fakt, że jak wskazuje się w orzecznictwie, wzniesienie obiektu z użyciem wyrobów budowlanych oznacza, że do jego wzniesienia można użyć także innych elementów niż wyroby budowlane. Skoro bowiem ustawodawca nie użył w analizowanym przepisie określenia "wyłącznie z użyciem wyrobów budowlanych" (lub np. "składający się tylko z wyrobów budowlanych"), a jedynie z ich "wykorzystaniem" to oznacza, że do wzniesienia obiektu budowlanego mogły zostać użyte również inne elementy, niż wyroby budowlane (np. elementy techniczne).
Niemniej "udział" wyrobów budowlanych w obiekcie budowlanym winien mieć charakter dominujący i w zasadniczy sposób wpływać na właściwości użytkowe obiektów budowlanych tj. powinien w zasadniczy sposób wpływać na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących tychże obiektów.
Ponadto, w myśl zatem art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Stosownie natomiast do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
W toku wykładni pojęcia "budowla" należy również sięgnąć do zawartej w Prawie budowlanym definicji urządzenia budowlanego, gdyż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., budowlę stanowi także "urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem".
Pojęcie "urządzenia budowlane" zostało wyjaśnione w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, który definiuje je jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że jeśli chodzi budowlę, zalicza się do niej każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym m.in. sieci techniczne.
W ocenie Sądu, organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo zdefiniował, iż mając przede wszystkim na uwadze treść przepisów Prawa budowlanego, jak również językową wykładnię popartą pomocniczo definicjami wynikającymi ze specjalistycznych opracowań i innych źródeł, że za sieć gazową należy uznać sieć techniczną, stanowiącą złożony obiekt budowlany (budowlę wskazaną wprost w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) o wielu częściach składowych (takich jak m.in. gazociągi, stacje gazowe, tłocznie gazu oraz magazyny gazu wraz z układami rurowymi), pozostających w związku technicznym oraz użytkowym służący do transportu (przesyłu) gazu ziemnego.
W tym aspekcie, zdaniem Sądu przyjęcie poglądu, że na sieć gazową jako sieć techniczną składa się wyłącznie gazociąg, jest niedopuszczalne, gdyż prowadziłoby do wniosku, że sieć gazowa zakresowo pokrywa się z dwoma rodzajami budowli, tj. "obiektem liniowym" oraz "siecią techniczną". Racjonalny ustawodawca wymieniając w kategorii budowli sieć techniczną (sieć gazową) miał więc na celu wskazanie innego zakresu niż wchodzącego w skład pojęcia "obiekt liniowy".
Sąd podziela pogląd, że pojęcie "sieci gazowej" ma inny zakres znaczeniowy. Pojęcie "gazociągu" jest bowiem w sposób istotny węższe (obejmuje jedynie sam rurociąg przesyłowy), natomiast pojęcie "sieci gazowej" obejmuje takie obiekty, na które składają się również różnego rodzaju urządzenia bezpośrednio zapewniające przesył gazu.
W tej sytuacji Sąd uznał, że uzasadnione jest stanowisko organu, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zarówno budowla w postaci obiektu liniowego z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego oraz sieć techniczna z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i doprecyzowana w poz. XXVI załącznika do Prawa budowlanego jako sieć gazowa. Oba te pojęcia mają odmienny zakres znaczeniowy, przy czym gazociąg jako obiekt liniowy może stanowić część sieci gazowej, będącej siecią techniczną, obejmującą ponadto szereg innych elementów, niezbędnych do jej działania.
Odnosząc się w tym kontekście do poglądu Strony, Sąd wskazuje, że magazyny gazu pełnią istotną funkcję w ramach sieci gazowej oraz towarzyszącej jej infrastruktury, gwarantując jej niezakłócone funkcjonowanie.
Jak wynika z akt sprawy, K. składa się z podziemnego magazynu gazu powstałego w kawernie solnej. Jak sama nazwa wskazuje, magazynowanie gazu ziemnego w tego typu magazynach odbywa się w kawernach (komorach) wykonanych w złożu soli.
W przypadku K. oprócz podziemnych zbiorników inwestycja objęła wybudowanie nowego ośrodka napowierzchniowego obejmującego stację kompresorów, instalację osuszania, stację rozdziału gazu, stację pomiarową, instalację sterowania, budynek administracyjny i towarzyszące budynki i instalacje oraz drogi dojazdowe.
W tej sytuacji organy prawidłowo uznały, że wskazane obiekty mogą służyć przesyłowi gazu bezpośrednio (czyli np. zatłaczaniu gazu i redukcji jego ciśnienia - na przykład agregaty sprężarkowe oraz sprężarki powietrzne) lub pośrednio, tj. ich brak nie uniemożliwiałby przesyłu gazu w ramach sieci, ale wpływałby np. na bezpieczeństwo pracy przy wybranych obiektach (jak między innymi obudowy poszczególnych urządzeń służących przesyłowi gazu). Opinia ta jest poparta treścią specjalistycznej ekspertyzy, stąd brak powodów aby ją pominąć.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, konieczne było przeprowadzenie oddzielnej analizy dla każdego z elementów (obiektów) wymienionych w Tabeli 2, znajdujących się na terenie K. i stwierdzenie, które z tych poszczególnych elementów są elementami sieci gazowej niezbędnymi do przesyłu gazu.
Z jej treści wynika, że w zakresie wskazanej analizy prawidłowo oparto się na wnioskach przedstawionych w opinii biegłego, zawierającej charakterystykę techniczną nieruchomości i obiektów budowlanych będących przedmiotem postępowania, a także na informacjach ogólnodostępnych, w tym publikowanych przez operatora K.
Dopiero zatem po przeanalizowaniu opinii biegłego, z uwzględnieniem wyłącznie obiektów istniejących w roku 2018, możliwe było określenie, które z podlegających badaniu obiektów stanowią elementy sieci technicznej (gazowej) w wąskim rozumieniu (tj. są bezpośrednio związane z siecią gazową i niezbędne do jej działania. Wyniki przeprowadzonej analizy przedstawione w decyzji i poparte dodatkowymi wyjaśnieniami biegłego i informacjami ze strony operatora umożliwiły organom podatkowym ocenę czy środki trwałe znajdujące się na terenie K. wykazują związki z siecią gazową. Opis poszczególnych elementów wraz z odniesieniem się do ich niezbędności dla funkcjonowania sieci gazowej został szczegółowo zaprezentowany w zaskarżonej decyzji, a Sąd wskazuje, że trafne są na tej podstawie wyciągnięte wnioski, co do związku obiektów z funkcją przesyłu gazu.
Ponadto z treści zaskarżonej decyzji wynika, które obiekty należące do Spółki stanowią część sieci technicznej (gazowej), zgodnie z treścią znowelizowanego art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego (uznanie obiektu za obiekt budowlany uzależnione zostało od "wzniesienia go z użyciem wyrobów budowlanych").
Z uzasadnienia decyzji wynika więc także, czy wskazane w Tabeli 3 zaskarżonej decyzji obiekty Spółki (jako elementy sieci gazowej) spełniają tę przesłankę.
Jak wynika z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W świetle art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy natomiast rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Pojęcie to - co trafnie wskazał organ - może zatem polegać zarówno na wykonaniu obiektu budowlanego w danym miejscu od podstaw, jak również na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana w całości poza miejscem budowy, a następnie "zamontowana". Określona rzecz ruchoma może więc stać się obiektem budowlanym po jej usytuowaniu w danym miejscu. Przez "wzniesienie" zatem rozumieć należy również dostarczenie danego obiektu (wytworzonego w innym miejscu) oraz jego postawienie na gruncie z ewentualnym wykonaniem pewnych przystosowawczych robót budowlanych.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo w kontekście brzmienia art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego również odniósł się do wykładni pojęcia "wyrób budowlany".
W orzecznictwie wskazuje się, na co zwrócono uwagę na wstępie - że pojęcie wyrobu budowlanego zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2014 r. poz. 883 ze zm.) poprzez odesłanie w art. 2 pkt 1 tej ustawy wprost do definicji zamieszczonej w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG. Zgodnie z tym Rozporządzeniem wyrób budowlany oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych. Zatem w świetle zacytowanej definicji wynika, że wyrobem budowlanym jest wszystko to, z czego można budować obiekty budowlane.
Obiekt budowlany może zawierać, oprócz wyrobów budowlanych, również inne elementy (wyroby), nie mieszczące się w definicji wyrobu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych, z tym, że udział wyrobów budowlanych powinien mieć w każdym przypadku charakter dominujący.
Wobec tego należy stwierdzić, że wskazane w Tabeli 3 zaskarżonej decyzji obiekty, które zostały uznane za część sieci gazowej są niezbędne dla pełnienia głównego celu K., jakim jest przesył gazu. Obiekty te, spełniają również przesłankę trwałości zastosowania w obiekcie, gdyż mimo tego, że poszczególne obiekty mogą zostać wymontowane i zastąpione innymi o tożsamych cechach, to nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie sieci jako całości bez wszystkich połączonych za sobą urządzeń składających się na jeden obiekt budowlany jakim jest sieć gazowa.
Ostatecznie, co również wynika z zaskarżonej decyzji że sieć gazowa - rozumiana jako całość - została wzniesiona z użyciem wyrobów budowlanych.
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że prawidłowo w zaskarżonej decyzji wywiedziono, iż posiadana przez Spółkę sieć gazowa spełnia warunek wzniesienia z użyciem wyrobów budowlanych.
W tej sytuacji Sąd stwierdza, że prawidłowo Wójt Gminy K. oraz Kolegium uznało, że sporne obiekty (pozycje nr 1-5, 7, 13-18 wskazane w Tabeli 3 zaskarżonej decyzji) stanowią niezbędną część składową sieci technicznej (gazowej), tj. taką część, bez której funkcjonowanie sieci nie byłoby możliwe, a więc powinny być opodatkowane jako budowle.
Odnosząc się do obiektów, które znajdują się wewnątrz obudowy, wykazywanej przez Spółkę do opodatkowania jako budynek (tj. agregatów sprężarkowych, stacji sprężonego powietrza - część technologiczna oraz SRP potrzeb własnych - część technologiczna) należy wskazać, że prawidłowo organy rozważyły czy można uznać je za budowle dla potrzeb podatku od nieruchomości, tj. innymi słowy czy obiekty te będą stanowiły element sieci technicznej w postaci sieci gazowej, wymienionej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Prawidłowo organy rozważyły czy można uznać je za budowle dla potrzeb podatku od nieruchomości, tj. innymi słowy czy obiekty te będą stanowiły element sieci technicznej w postaci sieci gazowej, wymienionej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Z uwagi jednak na treść art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, analizy wymagało to czy ww. obiekty były niezbędnymi elementami sieci gazowej i zostały wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że warunek wzniesienia omawianych obiektów z użyciem wyrobów budowlanych został spełniony - co wynika z faktu, że sieć gazowa (której ww. elementy są częścią) została wprost zaliczona do obiektów budowlanych, a więc do obiektów wzniesionych z wykorzystaniem wyrobów budowlanych.
Ponadto do elementów będących niezbędną częścią sieci gazowej, tj. mających bezpośredni wpływ na przesył gazu należy zaliczyć wszystkie z wymienionych obiektów oznaczonych w Tabeli 3 nr 1-5,7, 13-18. Biegły stwierdził bowiem, że każdy z przedstawionych elementów ma faktyczny wpływ na przesył gazu i jest połączony z siecią gazową w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawał się do określonego użytku, czyli jest niezbędny do dystrybucji gazu. Oznacza to jednoznacznie, że ww. obiekty stanowią elementy sieci gazowej rozumianej w wąskim ujęciu (bez obiektów pełniących jedynie funkcje pomocnicze).
W związku z faktem, że sieci techniczne (w tym sieci gazowe) zostały expressis verbis wymienione w załączniku do Prawa budowlanego oraz sieć techniczna jest obiektem budowlanym wskazanym wprost w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego - będą stanowić one budowle na gruncie podatku od nieruchomości. Skoro zaś sieć techniczna stanowi jeden złożony obiekt budowlany o wielu częściach składowych, to wszystkie elementy wchodzące w ich skład również powinny zostać opodatkowane jako budowle.
Odnosząc się natomiast do tego, że za składnik sieci nie można uznać K. oraz obiektów, które realizują funkcję magazynowania gazu, należy zwrócić przede wszystkim uwagę, że z zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika, aby organ I instancji opodatkował Magazyn gazu (K. K.). Wskazać należy, że opodatkowano jedynie K. K. wyłącznie w zakresie obiektów mających bezpośredni wpływ na przesył gazu w sieci, gdyż tylko te obiekty uznano jako element składowy sieci przesyłowej gazu.
Zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w ekspertyzie podkreślono, że obiekt pod nazwą K.składa się w istocie z szeregu różnych obiektów, które w sposób techniczno-funkcjonalny powiązane są z zewnętrzną (krajową oraz międzynarodową) siecią gazociągów przesyłowych. Obiekty te mogą zaś służyć przesyłowi gazu bezpośrednio (czyli np. zatłaczaniu gazu i redukcji jego ciśnienia - na przykład agregaty sprężarkowe oraz sprężarki powietrzne) lub pośrednio, tj. ich brak nie uniemożliwiałby przesyłu gazu w ramach sieci, ale wpływałby np. na bezpieczeństwo pracy przy wybranych obiektach (jak między innymi obudowy poszczególnych urządzeń służących przesyłowi gazu).
Kwestia prawidłowości opodatkowania sieci technicznej sieci gazowej rozpatrywana była bowiem w kontekście konkretnych środków trwałych, znajdujących się w posiadaniu Spółki wchodzących w skład magazynu gazu, a nie K. jako jednolitej całości.
Co do kolejnych kwestii, to stwierdzić należy, że dopuszczalne jest odrębne opodatkowanie budynków (zgodnie z ich powierzchnią użytkową) i usytuowanych w nich budowli (sieci gazowej będącej siecią techniczną).
Jak zostało wykazane na podstawie zebranego materiału dowodowego, obiekty posiadane przez Spółkę, znajdujące się w budynkach są wyłączone z konstrukcji budynków (nie składają się na budynek), lecz stanowią odrębny układ (całość z siecią gazową). Dlatego też organy obu instancji - przyjmując wskazane rozumienie sieci gazowej - trafnie uznały, że obiekty posiadające takie cechy jak: trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentów i dachu, należy traktować na gruncie podatku od nieruchomości jako budynki (zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 48/15), zaś znajdujące się w nich elementy tworzące całość z siecią techniczną należy traktować jako budowle podlegające odrębnemu opodatkowaniu.
Twierdzenie to jest aktualne zarówno w świetle brzmienia definicji obiektu budowlanego obowiązującej przed 28 czerwca 2015 r., jak również po tej dacie.
Co do zarzutów procesowych, to Sąd powtarza zaprezentowany na wstępie pogląd, iż w żaden sposób, w ramach przedmiotowego postępowania nie zaistniały przesłanki umożliwiające wyłączenie biegłego, zaś treść ekspertyzy technicznej jest spójna, szczegółowa i brak jest podstaw, aby kwestionować zarówno informacje przedstawione w treści, jak i wnioski które wywiódł biegły, jak również bezstronność biegłego w sprawie.
Należy podkreślić także, że podnoszone przez Podatnika wątpliwości zostały wyczerpująco wyjaśnione w odpowiedzi biegłego, a także w toku analizy innych dowodów zgromadzonych w ramach postępowania. Dlatego też zgłoszony przez Spółkę wniosek o umożliwienie zadawania pytań biegłemu był w okolicznościach sprawy niezasadny.
W kontekście przytoczonych w skardze zarzutów istotnym w ocenie Sądu jest również to, że spoczywający na organach podatkowych ciężar dowodowy nie ma charakteru nieograniczonego. Organ podatkowy zobowiązany jest do gromadzenia dowodów tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy - nie jest zatem zobligowany do uwzględniania każdego wniosku dowodowego zgłoszonego przez Stronę w sprawie.
Powyższe wynika wprost z art. 188 O.p., zgodnie z którym żądanie Strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Obowiązek uwzględnienia wniosku dowodowego w ramach postępowania nie ma wiec charakteru bezwzględnego - jak wprost bowiem wskazuje treść powołanego przepisu, wniosek taki powinien dotyczyć okoliczności, które nie zostały dotychczas stwierdzone wystarczająco innym dowodem.
Sąd podziela pogląd, że przesłuchanie biegłego na okoliczności wynikające z przygotowanej przez niego opinii, nie powinno być rozumiane jako immanentna część dowodu z opinii biegłego. Dowód z opinii biegłego jest bowiem dowodem z dokumentu, który to dokument (czyli opinia przygotowana przez biegłego powołanego w sprawie na podstawie art. 197 O.p.) podlega analizie w toku postępowania. Przesłuchanie biegłego jest zaś odrębnym rodzajem dowodu, który jest przeprowadzany na mocy art. 190 O.p.
Należy jednak pamiętać, iż żaden przepis Ordynacji podatkowej nie obliguje organu podatkowego do przesłuchania biegłego powołanego w sprawie po sporządzeniu przez niego opinii, czy też zorganizowaniu spotkania, w ramach którego podatnik mógłby zadawać pytania biegłemu (co w istocie stanowiłoby dowód z przesłuchania). Działanie takie byłoby też niecelowe - rolą biegłego powoływanego w sprawie celem sporządzenia opinii w danym zakresie jest bowiem dostarczenie organowi podatkowemu wiedzy specjalistycznej, której organ podatkowy nie posiada. Wiedzy takiej powinna jednak dostarczać sama opinia, a nie przesłuchanie biegłego. Opinia biegłego stanowi bowiem samodzielny dowód, który tak jak wszystkie elementy materiału dowodowego podlegają ocenie organu stosownie do art. 191 O.p.
Sąd nie podziela kolejnego zarzutu Strony i wskazuje, że z opinii nie wynika, że biegły przygotowując opinie stosował przepisy prawa podatkowego. Ustalał on i opisywał cechy techniczne obiektów oraz następnie przyporządkowywał im nazwy obiektów o analogicznych cechach w oparciu o siatkę pojęciową Prawa budowlanego. Zadaniem organu podatkowego było zaś stosowanie i wykładnia przepisów prawa, a także dokonanie kwalifikacji spornych obiektów na potrzeby ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie tak biegły, jak i organ prawidłowo spełniły zadanie.
Końcowo wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym ekspertyzy technicznej włączonej do akt postępowania, wyjaśniając w pierwszej kolejności powody, dla których w niniejszej sprawie doszło do powołania biegłego, następnie zaś uzasadniając swoje stanowisko w kwestii przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ wyczerpująco odniósł się do zastrzeżeń proceduralnych.
Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 4 lipca 2023 r. (SK 14/21), w którym Trybunał orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70) jest niezgodny z art. 84 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wskazać także należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku tj. w jego pkt 5 ,,Skutki wyroku" podkreślił, że ,,Mając na uwadze potrzebę zachowania ciągłości opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości, termin utraty mocy obowiązującej przez art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. został odroczony o 18 miesięcy. Pozwoli to ustawodawcy na przygotowanie i wprowadzenie nowego uregulowania definicji legalnej budowli na potrzeby określania przedmiotu podatku od nieruchomości, bez odwołań do ustaw spoza prawa podatkowego. W ocenie Trybunału ustawodawca wprowadzając nową definicję legalną budowli w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, która nie będzie odwoływała się do ustaw niepodatkowych, powinien również zmienić obowiązującą definicję legalną budynku, zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., która również odwołuje się do "przepisów prawa budowlanego". Do czasu nowelizacji, co powinno nastąpić nie później niż w terminie wskazanym w sentencji wyroku Trybunału, przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, będący przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, może być nadal stosowany, a wydane na jego podstawie decyzje w sprawach indywidualnych pozostają w mocy.
Oceniając wpływ wydanego przez TK orzeczenia na wynik sądowej kontroli w tej sprawie Sąd stwierdził, że nie istnieje w sprawie przesłanka uzasadniająca obligatoryjne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, albowiem z uwagi na odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przez Trybunał przepisów, na obecnym etapie postępowania sądowego nie występuje naruszenie prawa, skoro przepisy te nadal obowiązują i powinny być stosowane, także przez sądy (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2014 r., II FSK 2660/14).
Odnosząc się natomiast do zarzutu pełnomocnika o nieprawidłowym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu przez P. S.A., należy podkreślić, że zgodnie z pełnomocnictwem z dnia 23 lipca 2020 r. (które znajduje się w aktach administracyjnych) P. S.A. z siedzibą w Warszawie udzieliła upoważnienia adwokatowi K. S. do podejmowania wszelkich czynności przed organami podatkowymi obu instancji oraz sądami administracyjnymi obu instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2015-2019. Z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że w ramach połączenia P. S.A. wstąpił we wszystkie prawa i obowiązku P1 S.A. Ponadto pismem z dnia 1 grudnia 2022 r. wskazany wyżej pełnomocnik, poinformował organ odwoławczy o skutkach ujawnienia w rejestrze połączenia podmiotów.
Okoliczność ta pozwala przyjąć, że spółka przejmująca wstąpiła z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Dla zaistnienia skutków w postaci sukcesji generalnej nie są potrzebne żadne dodatkowe czynności poza tymi, których należy dokonać w postępowaniu łączeniowym. Tym bardziej, że sukcesja uniwersalna wynikająca z art. 494 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.) dotyczy również sfery prawnoprocesowej (zob. wyrok SN z 3 lutego 2016 r., I PK 45/15 oraz wyrok SA w Poznaniu z 22 września 2017 r., I ACa 315/17).
Mając to na uwadze Sąd uznał, że skargę jako niezasadną należy oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634).