I SA/GD 331/25

I SA/Gd 331/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 12 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 lutego 2025 r., nr 2201-IEW.4263.40.2024/HS w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za II kwartał 2024 roku p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 30 września 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim (dalej zwany Naczelnikiem lub organem pierwszej instancji) odmówił Z.B. umorzenia zaległości podatkowej.
Od wskazanej decyzji, drogą elektroniczną podatnik wniósł odwołanie, w treści którego zawarł oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Decyzją z 20 lutego 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej zwany Dyrektorem lub organem odwoławczym) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja Dyrektora została doręczona stronie drogą elektroniczną w dniu 7 marca 2025 r.
Pismem z 7 kwietnia 2025 r. Z.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję organu odwoławczego wskazując, że została mu ona doręczona z naruszeniem przepisów, albowiem nie wyraził zgody na doręczanie pism drogą elektroniczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Odnosząc się do prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji Dyrektora za pomocą e-PUAP należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm.; dalej: u.d.e.), w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155 u.d.e., do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 105 u.d.e. [tj. ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne] do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4-9 ustawy zmienianej w art. 61 u.d.e. [tj. w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego] w brzmieniu dotychczasowym oraz art. 144a i art. 152a ustawy zmienianej w art. 84 [tj. Ordynacji podatkowej] w brzmieniu dotychczasowym.
Przywołany przepis przejściowy wskazuje regulacje stosowane pomiędzy dniem wejścia w życie u.d.e. (tj. 5 października 2021 r.) a dniem poprzedzającym dzień powstania względem danego podmiotu publicznego obowiązku stosowania przepisów ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczania elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej zgodnie z harmonogramem określonym w art. 155 u.d.e. Stosowanie dotychczasowego brzmienia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej jest obligatoryjne do dnia poprzedzającego termin wdrożenia określony dla danego rodzaju podmiotu, przede wszystkim na podstawie komunikatu wydanego zgodnie z art. 155 ust. 10 u.d.e., tj. do 1 stycznia 2025 r.
Wskazać wypada, że w myśl art. 155 ust. 1 u.d.e., organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10. Komunikat Ministra Cyfryzacji z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych niezbędnych do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym (Dz. U. poz. 1077 ze zm.), po licznych zmianach, przewiduje, że doręczanie z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego i publicznej usługi hybrydowej powinno być wdrożone przez organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy najpóźniej od 1 stycznia 2025 r.
Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że do doręczenia decyzji Dyrektora skarżącemu miały zastosowanie art. 144a i art. 152a Ordynacji podatkowej w brzmieniu na dzień wejścia w życie u.d.e., tj. 5 października 2021 r. Zgodnie z art. 144a § 1 Ordynacji podatkowej w tymże brzmieniu, doręczanie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełni jeden z następujących warunków: 1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy; 2) wniesie o doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny; 3) wyrazi zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny. W myśl art. 144a § 1b Ordynacji podatkowej, strona ma prawo do rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku organ podatkowy doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Przepis art. 152a Ordynacji podatkowej reguluje tryb doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego i jego omawianie nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.
Pamiętać należy, że zgody strony na doręczanie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej – poza jednym przypadkiem – nie można domniemywać. Z tym przypadkiem mamy do czynienia w sytuacji, gdy strona wniesie pismo przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego. Jest to w istocie zgoda wyrażona konkludentnie przez czynność polegającą na wniesieniu pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej (zob. P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2021, art. 144a).
Skarżący wniósł do organu odwoławczego pismo będące odwołaniem w formie dokumentu elektronicznego, przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, co tym samym spełniało przesłankę do uznania możliwości doręczania stronie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o której mowa w art. 144a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak należy zauważyć, że w treści wniesionego w ten sposób odwołania skarżący zawarł jednoznaczne oświadczenie, że rezygnuje z doręczania mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zdaniem Sądu, powyższe oświadczenie należało zatem odczytać jako rezygnację podatnika z doręczania mu pism w takiej formie. W takim przypadku organ odwoławczy winien doręczać dalsze pisma w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego.
Nie budzi wątpliwości, że rezygnacja, o której mowa w art. 144a § 1b Ordynacji podatkowej, może nastąpić na każdym etapie postępowania podatkowego. Należy przyjąć, że rezygnacja następuje wówczas, gdy oświadczenie strony dotrze skutecznie do organu podatkowego, co oznacza, że organ ten mógł zapoznać się z treścią pisma zawierającego rezygnację. Oświadczenie takie nie musi mieć formy dokumentu elektronicznego (zob. P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2021, art. 144a). W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona zawarła wyraźne oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism drogą elektroniczną a do tego oświadczenie to, zawarte w odwołaniu, zostało złożone w formie dokumentu elektronicznego.
Z art. 144 § 1 Ordynacji podatkowej wynikają zasadniczo dwie formy doręczeń, bowiem organ podatkowy doręcza pisma: 1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub 2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Zatem, jeśli strona, która uprzednio konkludentnie wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej następnie wnosi o rezygnację z tej formy doręczenia, to niewątpliwie takie jej oświadczenie należy poczytywać jako rezygnację z doręczeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Skoro organ ma zasadniczo dwa możliwe sposoby doręczeń, z których jeden (forma elektroniczna) wymaga zgody strony, to oświadczenie strony o tym, żeby zaniechać tej formy doręczeń obligowało organ odwoławczy do doręczania pism w drugi z opisanych sposobów tj. za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, należało stwierdzić, że decyzja Dyrektora z 20 lutego 2025 r. nie została prawidłowo doręczona podatnikowi, a co za tym idzie nie wywołała ona żadnych skutków prawnych, a tym samym nie można było od niej wnieść skutecznie skargi do sądu administracyjnego, ponieważ nie rozpoczął się bieg 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 7 marca 2022 r. (I FPS 4/21, ONSAiWSA 2022, nr 4, poz. 51), że brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W konsekwencji, skoro decyzja Dyrektora nie może zostać uznana za doręczoną prawidłowo, to nie było możliwe skuteczne wniesienie w jej przedmiocie skargi do sądu administracyjnego.
W związku z odrzuceniem skargi Sąd wskazuje, że po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia Dyrektor będzie zobligowany do prawidłowego wykonania czynności doręczenia decyzji wydanej po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania od decyzji Naczelnika z 30 września 2024 r. Dopiero od dnia prawidłowego doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego przysługiwać będzie 30-dniowy termin do ewentualnego ponownego wniesienia w jej przedmiocie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.)
Mając na uwadze powyższe, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.