I SA/Gd 328/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-03-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyolej opałowysprzedażniezaewidencjonowany przychódksięga przychodów i rozchodówspis z naturyoględzinypostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od sprzedaży oleju opałowego, uznając, że organ nie zebrał wystarczających dowodów i nie przeprowadził rzetelnej inwentaryzacji.

Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od sprzedaży oleju opałowego przez R.S. Organy podatkowe ustaliły zaniżenie przychodu ze sprzedaży na podstawie oględzin, a nie spisu z natury, co skarżący kwestionował. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że naruszono przepisy postępowania, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w tym przeprowadzenia spisu z natury zamiast oględzin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego. Organy podatkowe ustaliły, że R.S. zaniżył przychód ze sprzedaży oleju opałowego o 58.984 litrów, opierając się na oględzinach zbiorników i dokumentów, a nie na spisie z natury. Skarżący zarzucił wadliwe ustalenie stanu faktycznego i brak rzetelnej inwentaryzacji. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w tym zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że oględziny nie są tożsame ze spisem z natury, który był niezbędny do prawidłowego ustalenia ilości sprzedanego oleju. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę weryfikacji kwestii "towaru w drodze" oraz posiadania zbiorników poza terenem firmy. Sąd nie podzielił jednak zarzutów dotyczących wadliwości przepisów o oświadczeniach nabywców oleju opałowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, poprzez zastąpienie spisu z natury oględzinami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oględziny nie są tożsame ze spisem z natury, który jest niezbędny do wiarygodnego ustalenia ilości posiadanych towarów i rozliczenia sprzedaży. Brak spisu z natury uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej (materialnej) - organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ma obowiązek zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy, uwzględniając zarówno okoliczności korzystne, jak i niekorzystne dla strony.

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pomocnicze

o.p. art. 288 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący oględzin miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 22d § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący wprowadzania składników majątku do ewidencji środków trwałych.

u.d.t. art. 5 § 1

Ustawa o dozorze technicznym

Przepis dotyczący urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu.

u.d.t. art. 5 § 2

Ustawa o dozorze technicznym

Delegacja dla Rady Ministrów do określenia rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu.

rozp. MF art. 27-29

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Przepisy dotyczące sporządzania spisu z natury.

u.VAT art. 35a

Ustawa o VAT

Przepis dotyczący oświadczeń nabywców oleju.

rozp. MF art. 6

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2003 r. w sprawie podatku akcyzowego

Przepis dotyczący oświadczeń nabywców oleju.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego poprzez zastąpienie spisu z natury oględzinami. Brak rzetelnej inwentaryzacji magazynowanego paliwa. Nieweryfikowanie posiadania zbiorników poza terenem firmy. Arbitralne ustalenie momentu dostawy oleju opałowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwości przepisów dotyczących składania przez nabywców oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego.

Godne uwagi sformułowania

oględziny nie mogą być traktowane jako tożsame ze spisem z natury zasada prawdy obiektywnej (materialnej) organ podatkowy ma obowiązek zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy

Skład orzekający

Ewa Kwarcińska

przewodniczący

Danuta Oleś

członek

Alicja Stępień

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury dowodowej przez organy podatkowe, w szczególności różnica między spisem z natury a oględzinami, oraz obowiązek weryfikacji wszystkich dowodów zgłaszanych przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem akcyzowym od oleju opałowego i metodami ustalania jego sprzedaży, ale ogólne zasady postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur dowodowych przez organy podatkowe i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to ważna lekcja dla podatników i profesjonalistów.

Błąd organów podatkowych: dlaczego oględziny zamiast spisu z natury doprowadziły do uchylenia decyzji?

Dane finansowe

WPS: 81 497,15 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 328/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Danuta Oleś
Ewa Kwarcińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie: asesor WSA Danuta Oleś sędzia NSA Alicja Stępień (spr.) Protokolant – Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do maja 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
I SA/Gd 328/04
U z a s a d n i e n i e
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 15 kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 12 listopada 2003 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do maja 2003 r. należnego od R.S. Powyższa decyzja wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.
W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w przedsiębiorstwie "A R.S." ujawnione zostały między innymi nieprawidłowości w zakresie rozliczeń z tytułu podatku akcyzowego za okres od stycznia do maja 2003 r. W konsekwencji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję z dnia 12 listopada 2003 r., którą określił wysokość należnego podatku.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ kontroli skarbowej stwierdził niezgodność zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w konfrontacji z dokumentami źródłowymi. Ustalono, bowiem, że kontrolowana jednostka w okresie od stycznia 2003 r. do maja 2003 r. zaniżyła przychód ze sprzedaży oleju opałowego w łącznej ilości 58.984 litrów o wartości ogółem 81.497,15 zł. Ilość niezaewidencjonowanej sprzedaży oleju opałowego ustalono według procentowego udziału tj. porównując ilość zakupionego oleju opałowego według faktur VAT w danym miesiącu do ilości ogółem w okresie od 1 stycznia do 21 maja 2003 r. Przy czym dokonano zestawienia bilans otwarcia – spis z natury na dzień 21 maja 2003 roku (godz. 13.00) sprzedaż wynikająca z rozliczenia ilościowego z uwzględnieniem remanentów; sprzedaż według faktur i paragonów (do godz. 13.00). Natomiast wartość niezaewidencjonowanej sprzedaży oleju opałowego ustalono według średniej ceny sprzedaży 1 litra oleju opałowego, na podstawie wydruków paragonów z kasy fiskalnej oraz faktur VAT sprzedaży.
W związku z tym, że zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego, organ pierwszej instancji uznał księgę za nierzetelną w części dotyczącej niezaewidencjonowanego przychodu ze sprzedaży oleju opałowego. Stosownie do treści art. 23 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) organ kontroli skarbowej odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, ponieważ dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania pozwalały na określenie podstawy opodatkowania.
W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej R.S. zarzucił wadliwe i nieprawdziwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, poprzez brak rzetelnej inwentaryzacji magazynowanego paliwa oraz sprzedaży paliwa w okresie objętym kontrolą i niezasadne przyjęcie, iż dokonano sprzedaży niezaewidencjopnowanej 58.984 litrów oleju opałowego. W konsekwencji powyższego zarzutu odwołujący stwierdził, że dowolnie obliczono rzekomą sprzedaż w rozbiciu na poszczególne miesiące.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 15 kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 12 listopada 2003 r. Uzasadniając decyzję organ drugiej instancji przypomniał na wstępie ustalenia dokonane przez organ kontroli skarbowej akcentując ustalenie, że strona sprzedawała olej opałowy przeznaczony na cele grzewcze między innymi jako olej napędowy do samochodów posiadających silnik diesla – po cenie, w jakiej sprzedawany był olej opałowy.
Odnosząc się następnie do zarzutów strony Dyrektor Izby Celnej uznał je za bezzasadne. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, bowiem, że organ pierwszej instancji w dniu 21 maja 2003 r. przeprowadził na podstawie art. 288 § 1 Ordynacji podatkowej oględziny miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, w wyniku, których stwierdził posiadanie trzech pełnych zbiorników oleju opałowego, w tym dwóch wyposażonych w odmierzacz paliw ciekłych. Trzeci zbiornik, zgodnie z oświadczeniem, podatnika służył jako magazyn oleju opałowego. Ponadto ustalono, że strona posiada trzy puste zbiorniki po oleju opałowym każdy o pojemności 1.000 litrów. Samochód marki Jelcz ze zbiornikiem na olej opałowy o pojemności 7.500 litrów oddany był do remontu. Organ kontrolujący przyjął, iż na stanie firmy znajduje się ilość oleju opałowego w wysokości sumy pojemności wyżej wymienionych zbiorników + 10 % tolerancji wymienionych zbiorników.
Organ odwoławczy za niewiarygodne uznał wyjaśnienia strony, z których wynikać miało, że na posesji obok Urzędu Gminy w [...] na terenie dzierżawionym przez E.K. znajdowały się dwa zbiorniki o pojemności 25.000 litrów służące do magazynowania paliwa. W ocenie Dyrektora Izby Celnej strona prowadząca działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży oleju opałowego dobrze wiedziała, że posiadane przez nią zbiorniki na olej opałowy nie podlegają dozorowi technicznemu jak również nie muszą posiadać legalizacji. Reasumując wywody zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczące oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, jest przy tym spójny i nie budzi żadnych wątpliwości. Dopuszczono wszystkie dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej R.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji wadliwe i nieprawdziwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. brak rzetelnej inwentaryzacji magazynowanego paliwa oraz sprzedaży paliwa w okresie objętym kontrolą. Zarzucił również skarżący pominięcie wniosku o dokonanie spisu z natury w sposób prawem przewidziany. Jako bezpodstawne uznał przyjęcie, że dokonał sprzedaży niezaewidencjonowanej 58.984 litrów oleju opałowego oraz uznał za dowolne ustalenia stanu rzekomej sprzedaży w rozbiciu za poszczególne miesiące i na tej podstawie ustalenie podatku akcyzowego jak w decyzji.
Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że kontrolujący nierzetelnie i niezgodnie z przepisami ustalili stan magazynowy oleju w dniu 21 maja 2003 r., zamiast bowiem zarządzić spis z natury ograniczyli się do oględzin terenu firmy i na tej podstawie wyliczyli stan magazynowy. Z protokołu tej czynności wynika, że uwzględnione zostały jedynie zbiorniki i ich pojemność oraz, że w zbiornikach może być więcej paliwa, ponieważ istnieje tolerancja błędu. Takie ustalenie w ocenie skarżącego nie może być równoznaczne ze spisem z natury ani z nim tożsame. Istotą spisu z natury jest przede wszystkim spisanie całego towaru podatnika stanowiącego jego własność na dzień spisu, niezależnie od miejsca jego składowania, a także towaru w drodze poprzez pomiar czy przeliczenie.
Skarżący akcentując, że powiadomiony został o karze przewidzianej za posiadanie zbiornika niezalegalizowanego i nieujawnionego w ewidencji nie okazał dwóch zbiorników z olejem znajdujących się na terenie dzierżawionym przez E.K. Ponieważ kontrolujący nie uprzedzili go, że oględziny są równoznaczne ze spisem to był i jest przekonany, że te czynności nie zastąpiły koniecznej w takiej sytuacji dokładnej inwentaryzacji. Oględziny dotyczyły, więc tylko zbiorników będących na miejscu i nie uwzględniały rzeczywistego stanu rzeczy. W ocenie skarżącego ważne jest również to, że dopiero w dniu 3 czerwca 2003 r. kontrolujący zapytali, czy nie korzysta z usług magazynowania, na które to pytanie odpowiedział zgodnie z prawdą, iż nie korzysta, albowiem zbiorniki składowane były grzecznościowo, bez zapłaty.
Skarżący stwierdził, że kontrolujący nie dokonali zarządzenia spisu, wezwania do okazania całych zapasów i bez szczegółowego pomiaru paliwa ustalili stan magazynowy, co jest poważnym błędem, rzutującym na rzetelność wszystkich ustaleń i wyliczeń podatków.
Skarżący podkreślił także, że logicznie rzec biorąc dwa pełne zbiorniki razem pojemności 50 tysięcy litrów + tolerancja dziesięcioprocentowa stan paliwa bilansują, tym bardziej, że paliwo rzeczywiście sprzedane w okresie kontrolowanym różni się od wyliczeń kontrolujących o 7100 litrów. Zwrócił również uwagę skarżący, że paliwo posiada naturalne ubytki w procesie magazynowania, a nawet dystrybucji, co także nie zostało przez kontrolujących uwzględnione.
Podatnik wskazał ponadto, że organy podatkowe dokonały niewłaściwej interpretacji prawa wskutek jednoznacznego przyjęcia, że tylko na nim ciążył obowiązek odprowadzenia akcyzy w sytuacji, gdy nabywca towaru zakupiony olej faktycznie przeznaczył na cele inne niż opałowe i obciążenie negatywnymi skutkami finansowymi wyłącznie jego. Stwierdził, że nie może ponosić konsekwencji nieprecyzyjnego unormowania dotyczącego składania przez nabywców oświadczeń w tym przedmiocie.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej .., pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona albowiem w ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej naruszył w sprawie przepisy postępowania art. 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Stwierdzenie, że wymienione wyżej naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy wyprowadzić należy z oceny, iż gdyby wskazanego uchybienia nie było wynik niniejszej sprawy mógłby być inny.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w treści art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) tj. zasadą prawdy obiektywnej (materialnej), organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 187 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego. Zasada ta obliguje organy podatkowe do uwzględnienia zarówno okoliczności korzystnych, jak i niekorzystnych dla strony. Zwrócić również uwagę należy na treść art. 188 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2002 r. Sygn. akt I SA/Ka 2164/00, że jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony (ONSA 2003/1/33).
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy podatnik dokonywał sprzedaży oleju opałowego nie wykazując uzyskanego z tego tytułu obrotu w dokumentach podatkowych oraz jako konsekwencja pozytywnego rozstrzygnięcia powyższego pytania ustalenie ilości sprzedanego oleju opałowego nie ujętego w ewidencji podatkowej.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji fakt dokonywania nieewidencjonowanej sprzedaży oleju opałowego oraz wielkość tej sprzedaży w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 21 maja 2003 r. ustalono poprzez dokonanie następującego zestawienia: bilans otwarcia - spis z natury na dzień 31 grudnia 2002 r.; zakupy oleju opałowego w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 21 maja 2003 r. (według faktur); spis z natury na dzień 21 maja 2003 r. (godz. 13.00); sprzedaż wynikająca z rozliczenia ilościowego z uwzględnianiem remanentów; sprzedaż według faktur i paragonów (do godz. 13.00). W tym miejscu zauważyć należy, że wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na dzień 21 maja 2003 r. organ kontroli skarbowej nie dokonał spisu z natury, ale oględzin przewidzianych w art. 288 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu obie wymienione czynności nie mogą być traktowane jako tożsame, co skutkuje tym, że wykorzystanie ustaleń będących skutkiem przeprowadzenia tych czynności nie może być dowolne.
Oględziny polegają na bezpośrednim zbadaniu osoby, nieruchomości, rzeczy ruchomej lub miejsca przez właściwy organ w celu dokonania spostrzeżeń mających znaczenie dla prowadzonej sprawy podatkowej (por. G. Adaszkiewicz: Środki dowodowe w polskim postępowaniu podatkowym, Toruń 1997, s. 87). Najczęściej spostrzeżeń tych dokonuje się za pomocą wzroku (stąd nazwa - naocznia sądowa) lub innych zmysłów, np. słuchu, węchu, dotyku. Dowód z oględzin, podobnie jak dowód z dokumentu, daje organowi podatkowemu możliwość dokonania własnych, bezpośrednich obserwacji i spostrzeżeń. Aby te obserwacje i spostrzeżenia miały walor dowodowy, powinny znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym protokole oględzin (por. Bogusław Dauter. Ordynacja podatkowa Komentarz. LexPolonica).
Istotą spisu z natury jest natomiast trwałe zestawienie towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów z uwzględnieniem informacji o nich wymaganych przez przepisy rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, w tym w rozbiciu na poszczególne towary jednostki miary i ilości stwierdzonej w czasie spisu (por. § 27-29 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Dz. U. Nr 116, poz. 1222 z późn. zm.).
Z uwag powyższych wywieść, zatem należy wniosek, iż dla ustalenia ilości zakupionego oraz sprzedanego oleju opałowego należało zarządzić sporządzenie spisu z natury. Spis z natury jest, bowiem tą czynnością, która umożliwia pełne i wiarygodne ustalenie ilości posiadanych towarów przez podatnika. Dopiero w oparciu o tak dokonaną czynność można dokonywać w sposób wiarygodny rozliczenia ilościowego zakupionego i sprzedanego oleju opałowego.
Brak sporządzenia spisu z natury w ocenie Sądu skutkował tym, że organ kontroli skarbowej nie mógł odmówić przeprowadzenia dowodu na okoliczność przechowywania oleju opałowego w miejscu znajdującym się poza miejscem wykonywania działalności gospodarczej. Wskazać należy również inne argumenty, które obligowały organ kontroli skarbowej do przeprowadzenia dowodu wskazanego przez stronę. Zgodnie z art. 22d ust.2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego, o którym mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4. Nie wprowadza się, zatem do ewidencji środków trwałych składników majątkowych będących środkami trwałymi, jeżeli ich wartość początkowa nie przekracza kwoty 3.500 zł. Skoro, zatem R.S. posiadał dwa zbiorniki, których jednostkowa wartość według jego oświadczenia, nie kwestionowanego przez organy podatkowe, wynosiła równowartość ceny ilości odpowiadającego im wagowo złomu nie miał obowiązku umieszczania ich w ewidencji środków trwałych. Zatem w ocenie Sądu samo stwierdzenie, że sporne zbiorniki nie zostały ujęte w ewidencji środków trwałych nie jest wystarczającą podstawą do wniosku, że podatnik tych zbiorników nie posiadał.
Zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. Nr 122, poz. 1321 z późn. zm.) dozorowi technicznemu podlegają urządzenia techniczne w toku ich projektowania, wytwarzania, w tym wytwarzania materiałów i elementów, naprawy i modernizacji, obrotu oraz eksploatacji. Zgodnie z ust.2 powołanego artykułu Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi rodzaje urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu. W wykonaniu delegacji określonej w art. 5 ust. 2 Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie rodzaju urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2002 r. Nr 120, poz. 1021 z zm.). W oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie można ustalić, czy w odniesieniu do zbiorników, które miały być przechowywane na nieruchomości dzierżawionej przez E.K. określone były jakiekolwiek obowiązki wynikające z przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym. Zwrócić należy uwagę, że organy podatkowe, odnosząc się do obaw podatnika, co do ukarania za posiadanie niezalegalizownych zbiorników stwierdziły, iż takiego obowiązku nie było.
Z przytoczonych okoliczności wynika, zatem, że podatnik nie miał obowiązku ujęcia w ewidencji środków trwałych spornych zbiorników, nie miał również obowiązków ewidencyjnych wynikających z innych przepisów. Zatem zgłoszone oświadczenie o posiadaniu takich zbiorników powinno być zweryfikowane w toku prowadzonego postępowania kontrolnego, czy później podatkowego.
Sąd oceniając ustalenia faktyczne dokonane w toku postępowania stwierdza, że odnieść należy się także do okoliczności, która wprawdzie nie znajduje odbicia w decyzji organów I i II instancji, ale jest sygnalizowana w skardze, a wcześniej skarżący artykułował ją w zastrzeżeniach do protokołu kontroli. Chodzi mianowicie o "towar w drodze". W zastrzeżeniach do protokołu skarżący podnosi, iż w sposób niezrozumiały dla niego Inspektor Kontroli Skarbowej dokonany w dniu 21 maja 2003 r. zakup oleju opałowego w ilości 15.800 litrów przyjmuje do rozliczenia okresu 1 stycznia 2003 r. do 21 maja 2003 r. Jeśli spisu dokonano o godz. 13.00 wówczas należałoby wziąć pod uwagę sprzedaż dokonaną w tym dniu do godz. 13.00 oraz stwierdzić, o której nastąpiła dostawa 15.800 litrów oleju opałowego. Arbitralne rozstrzygnięcie dokonane przez organ kontroli wypacza wynik kontroli w zakresie rozliczenia ilości zakupionego i sprzedanego oleju opałowego. Inspektor Kontroli Skarbowej odnosząc się do opisanego wyżej zastrzeżenia wyjaśnił, że uznano, iż dostarczenie oleju opałowego miało miejsce do godz. 13.00, gdyż przy łącznej sprzedaży oleju opałowego w dniach 21 maja i 22 maja 2003 r. zakupionego oleju w ilości 15.800 l nie byłoby gdzie wlać. Zbiorniki w czasie oględzin były pełne. Wniosek ten jakkolwiek racjonalny wobec wniesionego zastrzeżenia powinien zostać zweryfikowany poprzez przeprowadzenie dowodu, którym mogło być przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy, który dostarczył olej opałowy. Wydaje się, że byłby on w stanie określić, o której godzinie dostarczył olej opałowy, a z całą pewnością wskazać miejsce, do którego została olej opałowy dostarczony.
Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, iż wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie przesądza oceny tych dowodów. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy dokonuje swobodnej oceny dowodów i na tej podstawie ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. Warunkiem jednak uznania, że ocena dowodów jest swobodna a nie dowolna jest to, że ocena jest dokonana w oparciu o całokształt wyczerpująco zebranego materiału dowodowego a wnioski z tej oceny są zgodne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera, bowiem w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę o raz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że Sąd w niniejszej sprawie w pełni podzielił pogląd wyrażony w sprawie I SA/Gd 254/04 dotyczącej zobowiązań skarżącego w podatku dochodowym. Odnosząc się natomiast do sformułowanego w skardze zarzutu wadliwości, a w związku z tym nieskuteczności, przepisów dotyczących składania przez nabywców oleju oświadczeń o przeznaczeniu nabytego oleju opałowego, Sąd nie podzielił w tym zakresie poglądu strony. W ocenie Sądu regulacja art. 35a ustawy o podatku VAT, jak i § 6 Rozporządzenia MF z 22.03.2003 r. w sprawie podatku akcyzowego jest czytelna i w sposób nie budzący wątpliwości umożliwia podatnikowi kontrolę rzetelności oświadczenia nabywcy. W sprawie bezspornie w tej kwestii ustalono, że skarżący do wymogów powyższych przepisów nie zastosował się.
Z wymienionych jednak na wstępie względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd na zasadzie art. 152 ww. ustawy, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI