I SA/Gd 313/25
Podsumowanie
WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skarżąca domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe do wartości stanu czynnego spadku zgodnie z art. 1031 § 2 k.c. i art. 98 O.p. Organ egzekucyjny oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówili umorzenia, wskazując, że art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wymaga istnienia odrębnych przepisów stanowiących o umorzeniu postępowania, a przepisy k.c. i O.p. regulują jedynie zakres odpowiedzialności, a nie podstawę do umorzenia egzekucji. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi Ł.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca, jako spadkobierca, przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza i twierdziła, że jej odpowiedzialność za długi spadkowe, w tym zaległości podatkowe, jest ograniczona do wartości stanu czynnego spadku. W związku z tym wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego (k.c.) i Ordynacji podatkowej (O.p.) regulujące odpowiedzialność spadkobiercy. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznały, że art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnosi się do przepisów wprost stanowiących o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a nie do przepisów określających zakres odpowiedzialności. Podkreślono, że decyzje o odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji ponad wartość stanu czynnego spadku wykraczają poza zakres sprawy, której przedmiotem jest badanie przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Kodeksu cywilnego regulujące zakres odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., który wymaga istnienia odrębnych przepisów wprost stanowiących o umorzeniu postępowania.
Uzasadnienie
Art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnosi się do przepisów wprost nakazujących umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przepisy k.c. i O.p. określają jedynie zakres odpowiedzialności spadkobiercy, a nie podstawę do umorzenia egzekucji. Decyzje o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy inne przepisy stanowią o wystąpieniu przesłanki do umorzenia. Chodzi o przepisy wprost regulujące kwestię umorzenia, a nie przepisy określające zakres odpowiedzialności.
Dz.U. 2025 poz 132 art. 59 § § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje zakres odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe, wskazując, że ponosi on odpowiedzialność tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza stanu czynnego spadku. Nie stanowi jednak podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
O.p. art. 98 § § 1
Ordynacja podatkowa
W zakresie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania spadkodawcy stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 art. 1031 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz. U. z 2025 r. poz. 111 art. 98 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dz.U. z 2022 r. poz. 1520 art. 146 § ust. 1 zd. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ograniczonej odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z uwagi na ograniczenie odpowiedzialności skarżącej za długi spadkowe do wartości stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 k.c. w zw. z art. 98 § 1 O.p.).
Godne uwagi sformułowania
art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego znajduje się w konkretnych przepisach prawa. W rzeczonym przepisie chodzi zatem o "inne przepisy" regulujące kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś jakiekolwiek o przepisy odnoszące się do innych kwestii związanych z prowadzeniem egzekucji. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie określonych przesłanek, wymienionych w tym przepisie. Skarżąca może dochodzić swoich praw w ramach innej procedury, nie może więc skutecznie podnosić zarzutów w tym zakresie w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Skład orzekający
Zbigniew Romała
przewodniczący sprawozdawca
Alicja Stępień
sędzia
Elżbieta Rischka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w kontekście odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe oraz zakres kognicji sądu administracyjnego w sprawach o umorzenie postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spadkobiercy i zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wysokości długu spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za długi spadkowe w kontekście egzekucji administracyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i spadkowym.
“Odpowiedzialność za długi spadkowe: Kiedy egzekucja administracyjna musi zostać umorzona?”
Sektor
podatkowe
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Gd 313/25 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień Elżbieta Rischka Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 132 at. 59 § 1 pkt 7 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi Ł.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 lutego 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.17.2025.EW w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 24 lutego 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.) dalej: "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu odwołania Ł. G. (dalej: "Skarżąca") od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z 17 grudnia 2024 r., którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie, będący jednocześnie wierzycielem, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Strony na podstawie tytułów wykonawczych z 13 marca 2023 r. o numerach: 2211-723.206268.2023, 2211-723.206323.2023, 2211-723.206384.2023, 2211-723.206440.2023, 2211-723.206497.2023, 2211-723.206530.2023. Wystawione tytuły wykonawcze obejmują należności z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy w podatku od towarów i usług za okresy: od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r., od listopada 2015 r. do stycznia 2016 r., od marca 2016 r. do września 2016 r. Podstawą wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z 26 maja 2022 r., w której: 1. określono wysokość zobowiązania po zmarłym K. G. w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę, naliczonymi do dnia otwarcia spadku za miesiące: lipiec 2014 r. – styczeń 2016 r., marzec 2016 r. – wrzesień 2016 r., 2. orzeczono o odpowiedzialności spadkobierców: J. G., W. G., małoletnich G.G., Ł.G.– reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego K. G. za zaległości podatkowe spadkodawcy – K. G., zmarłego dnia 1 listopada 2016 r., w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec 2014 r. – styczeń 2016 r., marzec 2016 r. – wrzesień 2016 r. 3. umorzono postępowanie podatkowe za miesiące od czerwca 2013 r. do czerwca 2014 r. oraz za luty 2016 r. Wobec nieuregulowania przedmiotowych zobowiązań oraz w związku z solidarną odpowiedzialnością spadkobierców za długi spadkowe, na pozostałych spadkobierców (J. G., W. G. i małoletniego G. G.) również wystawiono tytuły wykonawcze obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec 2014 r. – czerwiec 2015 r. , listopad 2015 r. – styczeń 2016 r., marzec 2016 r. – wrzesień 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi do dnia wystawienia tytułów wykonawczych. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z pismem z 22 marca 2023 r. wzywającym zobowiązaną do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku i źródłach dochodu zostały doręczone przedstawicielowi strony 22 marca 2023 r. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia udziałów przysługujących Skarżącej w nieruchomościach objętych księgami wieczystymi nr: [...] wezwaniem nr 2211-SEE.7110.70987580.1.JK i [...] wezwaniem nr 2211-SEE.7110.70987604.1.JK z 28 marca 2023 r. W związku ze zbiegiem egzekucji co do nieruchomości objętych księgami wieczystymi [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie 12 kwietnia 2023 r. przekazał żądanie informacji w związku ze zbiegiem egzekucji Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Kościerzynie, o czym został poinformowany przedstawiciel ustawowy Skarżącej i pełnomocnik zawiadomieniami z 12 kwietnia 2023 r. W związku z zarzutami wniesionymi przez Stronę na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie postanowieniem nr 2211-SER.7113.2.2023 z 28 kwietnia 2023 r. oddalił zarzuty. Postanowienie to zostało uchylone w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji - postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IEW.720.39.2023.ARS z 26 czerwca 2023 r. Po ponownym rozpatrzeniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie postanowieniem nr 2211-SER.7113.16.2023 z 8 sierpnia 2023 r. stwierdził niedopuszczalność zarzutów w zakresie braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr 2211-723.20268.2023, 2211-723.206323.2023, 2211-723.206384.2023,2211-723.206440.2023, 2211-723.206497.2023, 2211-723.206530.2023, wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z uwagi na wyczerpanie wartości czynnej spadku. Postanowienie z 8 sierpnia 2023 r. zostało utrzymane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 5 października 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie postanowieniem nr 2211-SEE.7113.2.2023.3240 z 10 października 2023r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych nr: 2211-723.206268.2023 za zobowiązania spadkodawcy w podatku VAT za okres od lipca do października 2014 r. i za zobowiązania spadkodawcy w podatku VAT za listopad i grudzień 2014 r. Kolejno, w oparciu o tytuły wykonawcze nr 2211-723.206530.2023, nr 2211-723.206440.2023 przy czym za VAT grudzień 2015 r., styczeń 2016 r., marzec 2016 r. oraz nr 2211-723.206497.2023 organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności tj. z tytułu środków zgromadzonych w OFE przez zmarłego K. G. należnych spadkobiercy w podmiotach szczegółowo wymienianych w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z 10 października 2024 r. Strona wniosła o umorzenie postępowań egzekucyjnych w administracji, wskazując, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone z uwagi na ponoszenie odpowiedzialności za długi spadkowe po zmarłym tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza stanu czynnego spadku zgodnie z treścią art. 1031 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) dalej "k.c" i art. 98 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) dalej "O.p.". W piśmie tym powołano się na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kościerzynie sygn. akt Km [...[ z 18 kwietnia 2024 r. i wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 5 września 2024 r. sygn. akt VII U 790/23. Po rozpatrzeniu wyżej wymienionego wniosku z 10 października 2024 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie postanowieniem nr 2211-SEE.7113.2.2024.2684 z 17 grudnia 2024 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 2211-723.206384.2023,2211-723.206530.2023, 2211-723.206323.2023, 2211-723.206440.2023, 2211-723.206497.2023 wystawionych 13 marca 2023 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie. Pismem z 3 stycznia 2025 r. Skarżąca powielając argumenty z wniosku z 10 października 2024 r. złożyła zażalenie zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego mimo, iż przepisy kodeksu cywilnego wprost regulują kwestię odpowiedzialności za długi spadkowe. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem z 24 lutego 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z 17 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego znajduje się w konkretnych przepisach prawa. Jako przykład wskazano art. 146 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm.), który stanowi, że "postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości". Natomiast przepis art. 1031 § 2 k.c. reguluje zakres odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe wskazując, że spadkobierca odpowiada wszelkimi składnikami swego majątku z ograniczeniem do wartości stanu czynnego spadku. Obowiązek objęty tytułami wykonawczymi wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie nr 2211-SP0.4123.1.2021 z 26 maja 2022 r. utrzymanej decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IOV-2.4123.4.29.2022/10/05 z 5 stycznia 2023 r. i wobec braku zapłaty za należności podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 293/23 odrzucił skargę Strony na decyzję Dyrektora z 5 stycznia 2023 r. Zatem to w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IOV-2.4123.4.29.2022/10/05 z 5 stycznia 2023 r. orzeczono o odpowiedzialności i wysokości egzekwowanego obowiązku w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem organu odwoławczego słusznie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie zauważył, że przepisy kodeksu cywilnego nie wskazują sposobu w jaki należy dochodzić do wykonania obowiązku, a tym bardziej nie ograniczył organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji wyłącznie z majątku wskazanego w wykazie inwentarza. W zakresie badania przesłanki z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wskazano, że nie mogą być badane kwestie dotyczące istnienia oraz wysokości egzekwowanego obowiązku. Zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z 17 grudnia 2024 r. wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz kodeksem postępowania administracyjnego. Postanowienie to zawiera wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne, jak również prawidłowo odnosi się do podniesionych przez Skarżącą kwestii. Przytoczone postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kościerzynie sygn. akt Km [...] z 18 kwietnia 2024 r. czy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 5 września 2024 r. sygn. akt VII U 790/23 nie dotyczą postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie ani dochodzonych w tym postępowaniu należności. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku i zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a w zw. z art. 98 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. w zw. z art. 1031 § 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie postanowienia odmawiającego umorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo ograniczonej odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania podatkowe ze względu na fakt, że w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że nabyła spadek z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe, a to oznacza również, zgodnie z brzmieniem art. 98 § 1 O.p., ponosi ona odpowiedzialność za pozostawione przez zmarłego zaległości podatkowe z opisanym wyżej ograniczeniem, tj. ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza lub spisie inwentarza stanu czynnego spadku. W związku z powyższym, w ocenie Skarżącej, zważywszy na brzmienie art. 98 § 1 O.p. w zw. z art. 1031 § 2 k.c, postępowanie egzekucyjne względem Skarżącej powinno zostać umorzone. Ponadto, w sytuacji, w której występuje wielość spadkobierców, wartość stanu czynnego spadku winno się rozumieć jako wartość przypadających każdemu ze spadkobierców z osobna udziałów, obliczaną z osobna dla każdego spadkobiercy. Wyrokiem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt VII U 790/23 Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie z powództwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek na spadkobierców (Ł.G., G.G., J.G. oraz W. G.) stwierdził, iż odpowiedzialność jest ograniczona do stanu czynnego po spadku po zmarłym. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, organ odwoławczy nie naruszył bowiem prawa w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonego aktu. Spór w sprawie dotyczy istnienia podstaw do odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącej, a w szczególności czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W myśl wskazanego przepisu, postępowanie egzekucyjne umarza się, gdy odrębne ustawy tak stanowią. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Co do zasady umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel z powodu wystąpienia przyczyn niedopuszczalności prowadzenia (vide P. Pietrasz (w:) D. R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, System Informacji Prawnej Lex, tezy do art. 59 u.p.e.a.). Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. W niniejszej sprawie Skarżąca powołując się na art. 1031 § 2 k.c. w zw. z art. 98 § 1 O.p. wniosła o ograniczenie postępowania egzekucyjnego do wysokości stanu czynnego spadku oraz o umorzenie postępowań egzekucyjnych w całości prowadzonych przeciwko spadkobiercom, na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zgodnie z art. 98 § 1 O.p. w zakresie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania spadkodawcy stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. W sprawie nie jest sporne, że Skarżąca przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a zatem zgodnie z art. 1031 § 2 k.c. zdanie pierwsze ponosi ona odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, za długi spadkowe odpowiada zarówno majątkiem spadkowym, jak i osobistym, ale jego odpowiedzialność jest ograniczona kwotowo. Odpowiada tylko do wysokości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku (por.L. Kaltenbek, W. Żurek, 3. Skutki przyjęcia spadku wprost i z dobrodziejstwem inwentarza [w:] L. Kaltenbek, W. Żurek, Prawo spadkowe, Warszawa 2016, LEX/el). Stosownie do art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne w przypadku, gdy inne przepisy stanowią o wystąpieniu przesłanki do umorzenia tego postępowania. W rzeczonym przepisie chodzi zatem o "inne przepisy" regulujące kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś jakiekolwiek o przepisy odnoszące się do innych kwestii związanych z prowadzeniem egzekucji. Wskazywane przez Stronę art. 1012 k.c. i art. 98 § 1 O.p. nie odnoszą się do przesłanki umorzenia postępowanie egzekucyjnego. Regulują one zakres odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe. Przepisy te nie mogą więc stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie ww. przepisami spadkobierca odpowiada wszelkimi składnikami swego majątku z ograniczeniem do wartości stanu czynnego spadku. Przytoczone zatem przepisy kodeksu cywilnego nie zobowiązują organu egzekucyjnego do umorzenia postępowania, a tym samym nie stanowią przesłanki do umorzenia na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Z tego względu w niniejszej sprawie nie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są prawidłowe. Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 317/25, którym oddalono skargę J.G. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy zauważyć, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi wystawionymi na Skarżącą wynika z decyzji o orzeczeniu o odpowiedzialności spadkobierców i wysokości egzekwowanego obowiązku Naczelnika z 26 maja 2022 r. utrzymanej decyzją Dyrektora IAS z 5 stycznia 2023 r. i podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a więc brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zasygnalizowania wymaga, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest stwierdzenie istnienia podstawy wymienionej w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie można merytorycznie odnosić się do zarzutów dotyczących kwestii prowadzenia egzekucji ponad wartość ustalonego stanu czynnego spadku. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W związku z powyższym ani Sąd, ani organy egzekucyjne w ramach tej sprawy, której przedmiotem jest zbadanie, czy z zaistniałym stanie faktycznych wystąpiły przesłanki określone art. 59 § 1 u.p.e.a, tj. podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego - nie są uprawnione (na tym etapie) do badania kwestii cywilnoprawnych. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie określonych przesłanek, wymienionych w tym przepisie. Skarżący nie może zatem w ramach tej sprawy skutecznie zwalczać działań organów egzekucyjnych polegających prowadzeniu egzekucji ponad wartość ustalonego stanu czynnego spadku, gdyż wykracza to poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej. Skarżąca może dochodzić swoich praw w ramach innej procedury, nie może więc skutecznie podnosić zarzutów w tym zakresie w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. Reasumując, w świetle przedstawionych okoliczności zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze było prawidłowe i nie jest dotknięte wadami zarzuconymi w skardze. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. [pic]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę