III SA/Wa 595/24

III SA/Wa 595/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Cichoń /sprawozdawca/
Maciej Kurasz /przewodniczący/
Tomasz Grzybowski
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
III FSK 1216/24 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art.116 § 1 pkt 2 i 2,, art. 122, art. 187 § 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1228
art. 11 ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tj
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Cichoń (sprawozdawca), asesor WSA Tomasz Grzybowski, Protokolant referent Klaudia Staręga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (zwany dalej: "Naczelnikiem" lub "Organem I instancji") orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J.O. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") jako prezesa E. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. w łącznej kwocie 212.918,76 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w łącznej kwocie 112.991,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 7.519,72 zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4R) za 1/2018 r. w kwocie 93,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 54,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 7,30 zł. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "Dyrektorem IAS" lub "Organem odwoławczym") decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości E. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r., oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1/2018 r. Skarżący natomiast nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić go od obciążenia odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki.
Dyrektor IAS wyjaśnił, że zaległości podatkowe E. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za: II, III, IV kwartał 2018 r., powstały w wyniku nieuiszczenia w całości należnego podatku, wykazanego w złożonych przez Spółkę deklaracjach VAT-7K. Natomiast zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikają z deklaracji rocznej PIT-4R złożonej przez Spółkę, gdzie wskazała zaliczki na podatek dochodowy za poszczególne miesiące min. za 1/2018 r.
W związku z powstałymi zaległościami Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił tytuły wykonawcze:
- z 1 października 2018 r. obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r. doręczone Spółce 10 października 2018 r. wraz zawiadomieniem z 4 października 2018 r o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego;
- z 1 października 2018 r. obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r. doręczone Spółce 13 grudnia 2018 r. wraz zawiadomieniem z 7 grudnia 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego;
- z 22 lutego 2019 r. obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. doręczone Spółce 15 marca 2018 r. (doręczenie zastępcze) wraz z zawiadomieniem z 26 lutego 2019 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego;
- 15 kwietnia 2019 r. obejmujący zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wynagrodzeń pracowników za 1/2018 r. doręczone Spółce 8 maja 2018 r. (doręczenie zastępcze) wraz z zawiadomieniem z 16 kwietnia 2019 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Zatem egzekucja administracyjna prowadzona wobec majątku E. Sp. z o.o. została wszczęta poprzez doręczenia Spółce odpisu tytułów wykonawczych na postawie art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.). Warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: "O.p." lub "Ordynacja podatkowa") został, w ocenie Dyrektora IAS, spełniony.
Zdaniem Dyrektora IAS zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala uznać, że Naczelnik prawidłowo wykazał, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do E. Sp. z o.o. oraz pełnienie przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu tej Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych objętych tą decyzją.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług terminy płatności podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. upływały odpowiednio: 25 lipca 2018 r., 25 października 2018 r., 25 stycznia 2019 r., natomiast zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i regulacji w nim zawartych w stosunku do osób prawnych mających obowiązek jako płatnicy obliczyć i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od nich przychody termin płatności zaliczki za styczeń 2019 r. upływał 20 lutego 2019 r.
Okoliczność pełnienia przez Skarżącego obowiązków prezesa zarządu E. Sp. z o.o. w okresie powstania zaległości podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń 2018 r. potwierdza informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...], z której wynika, że Skarżący został wpisany jako prezes zarządu E. Sp. z o.o. 17 marca 2015 r. i brak wpisów o ewentualnym wykreśleniu. Wypełniona została przesłanka wyrażona w art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. pełnienie przez Stronę funkcji prezesa zarządu E. Sp. z o.o. w terminie płatności zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1/2018 r. W związku z nieuregulowaniem przez E. Sp. z o.o. zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1/2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił tytuły wykonawcze. Na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych zawiadomieniami z 4 października 2018 r. oraz z 7 grudnia 2018 r. organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego W. dokonał próby zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. W odpowiedzi Bank poinformował, że na rachunku Spółki brak jest środków. Kolejnymi pismami Bank poinformował o zbiegu egzekucji z Prezydentem W., a następnie z Dyrektorem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W związku ze zmianą adresu siedziby Spółki i związaną z tym zmianą właściwości miejscowej, pismem z 29 maja 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przekazał akta egzekucyjne Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. celem dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że E. Sp. z o.o. nie figuruje w Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych jako właściciel/współwłaściciel, czy też użytkownik wieczysty nieruchomości. Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze JPK. Nie ustalono również majątku ruchomego. Stwierdzono, że E. Sp. z o.o. nie prowadzi działalności pod adresem [...]. W dniu 12 lipca 2019 r. został sporządzony raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych przy [...]. Według relacji sąsiadów nikt nie prowadzi pod wskazanym adresem działalności gospodarczej a na pozostawione wezwania nikt się nie zgłosił. Biorąc pod uwagę brak majątku umożliwiającego podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych prowadzących do wyegzekwowania zaległości podatkowych, a także fakt, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z dnia 1 czerwca 2020 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku E. Sp. z o.o.
Zdaniem Organu odwoławczego spełniona została zatem druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wymienionych w art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku podatnika.
Odnosząc się do oceny wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa Organ odwoławczy wskazał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby została spełniona którakolwiek z przesłanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe E. Sp. z o.o.
Dyrektor IAS podkreślił, że znajdujący się w aktach materiał dowodowy pozwala na dokonanie obiektywnej, w kontekście przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oceny wystąpienia podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość. W aktach sprawy znajdują się: lista zaległości E. Sp. z o.o. pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 25 sierpnia 2023 r., akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki w związku z jej niewykonanymi zobowiązaniami podatkowymi.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wynika, że E. Sp. z o.o. nie regulowała wobec Urzędu Skarbowego W. swoich zaległości z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1/2018 r. oraz podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. w łącznej kwocie należności głównej 213.011,76 zł. E. Sp. z o.o. zaprzestała wykonywania wymagalnych zobowiązań podatkowych, w czasie gdy Skarżący pozostawał prezesem jej zarządu. O powyższym świadczą również zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu ubezpieczeń społecznych (FUS) oraz na Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FPiFGŚP) za okres od 7-12/2018 r. oraz 1/2019 r.
Dyrektor IAS wskazał, że pierwszą nieuregulowaną przez Spółkę należnością była zaległość tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń 2018 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 20 lutego 2018 r., drugą należnością była zaległość w podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r., której termin płatności upływał 25 lipca 2018 r. Naczelnik ustalił, że opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekroczyło trzy miesiące 26 października 2018 r. (licząc od terminu płatności nieuregulowanego zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r.).
W ocenie Organu odwoławczego spółka E. Sp. z o.o. stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe 26 października 2018 r. i w świetle przepisów prawa upadłościowego była obowiązana nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zważywszy zaś na to, że Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego W. począwszy od okresu 1/2018 r. stan niewypłacalności nastąpił już wcześniej.
W ocenie Dyrektora IAS w okolicznościach tej sprawy ustalenie konkretnej daty powstania stanu niewypłacalności Spółki nie jest konieczne, bowiem wykazano ponad wszelką wątpliwość, że stan niewypłacalności Spółki powstał w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu, a wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został w ogóle zgłoszony. Mimo, że zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości wskazane w art. 10 w związku z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe. Obowiązkiem członka zarządu spółki, wynikającym z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, było zgłoszenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. W przypadku E. Sp. z o.o. wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określone w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Stosowny wniosek nie został jednak złożony, co potwierdza odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]. Zdaniem Dyrektora IAS w okolicznościach tej sprawy, skoro w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie Spółki zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, to brak zgłoszenia tego wniosku był spowodowany winą członka zarządu, a co za tym idzie nie zaszła przesłanka wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się do przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa polegającej na wskazaniu mienia spółki, z którego egzekucja
umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, Dyrektor IAS podkreślił, że w trakcie postępowania pełnomocnik Strony wskazał mienie, z którego, jego zdaniem, egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych, tj. samochód osobowy [...] z 2011 r. Pełnomocnik wniósł o prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki z tego składnika.
Dyrektor IAS zauważył jednak, że wskazany w toku prowadzonego postępowania podatkowego przez pełnomocnika Skarżącego samochód osobowy [...], rok produkcji: 2011, nr rej. [...] nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) jako własność E. Sp. z o.o. W CEPiK jako właściciel wskazanego pojazdu figuruje M.S.
Zdaniem Organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika Skarżącego, że umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki było przedwczesne, gdyż organ zaniechał możliwości częściowego zaspokojenia długów Spółki. Organ wyjaśnił, że nie było możliwości skierowania egzekucji do składnika majątkowego Spółki, który nie był znany na tym etapie.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek egzoneracyjnych uzasadniających odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności Strony za zaległości podatkowe E. Sp. z o.o.
Organ odwoławczy zauważył, że Organ I instancji prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego oraz zapewnił Stronie gwarancję procesową wynikającą z zasady czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Postanowieniem z dnia 25 września 2023 r. Organ I instancji wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Pełnomocnik Skarżącego skorzystał z przysługującego uprawnienia, o czym świadczy protokół sporządzony w siedzibie Urzędu Skarbowego W. na okoliczność zapoznania z dowodami i materiałami zgromadzonymi w toku postępowania. Z protokołu wynika, że pełnomocnik nie wniósł uwag i zastrzeżeń. Zostały wykonane fotokopie wybranych dokumentów.
Pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości. W skardze zawarto również wniosek o zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisów:
a)art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 197 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego i niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, ustalenia składników majątku spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie należności podatkowych, istnienia przesłanek do ustalenia niewypłacalności spółki oraz ustalenia rzeczywistej wartości majątku spółki, z którego możliwe jest uzyskanie przez organ zaspokojenia zobowiązań - nieustalenie wartości samochodu osobowego [...], z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji wobec Spółki, podczas gdy wyżej wymienione okoliczności faktyczne powinny być ustalone za pomocą opinii biegłego rzeczoznawcy,
b) art. 116 §1 pkt. 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, podczas gdy członek zarządu wskazał, że spółka posiada majątek, z którego możliwe jest powadzenie egzekucji - samochód osobowy [...], którego wartość stanowi 1/5 całej wierzytelności, zatem z ww. składnika majątku Spółki możliwe jest zaspokojenie wierzytelności objętej tytułem wykonawczym w niniejszej sprawie w znacznej części,
c)art. 120, 121, 124 O.p. poprzez naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasady legalizmu oraz niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) P.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego- prezesa zarządu sp. z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu VAT oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2018 r. - w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez Skarżącego obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.).
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku prezentowanemu przez Skarżącego w skardze, prawidłowe było uznanie przez organy podatkowe obu instancji, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dowodów, że w sprawie zaszły zarówno przesłanki pozytywne, o których mowa w art. 116 § 1 w związku z art. 116 § 2 O.p. do orzeczenia wobec Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki (sprawowanie funkcji członka zarządu Spółki w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe Spółki z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez Skarżącego obowiązków członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki), jak również to, że Skarżący nie wykazał, że uwolnił się odpowiedzialności przez wykazanie przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) i pkt 2 O.p.
Sąd zauważa po pierwsze, że w świetle dowodów znajdujących się w aktach sprawy, na podstawie których, stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka Sąd Administracyjny, a do których to dokumentów w sposób należyty odwołał się Dyrektor IAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]) wynika, że Skarżący został wpisany jako prezes zarządu E. Sp. z o.o. 17 marca 2015 r. i brak jest wpisów o wykreśleniu. Skarżący pełnił zatem obowiązki prezesa zarządu E. Sp. z o.o. w okresie powstania zaległości podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1/2018 r.
Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług terminy płatności podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. upływały odpowiednio: 25 lipca 2018 r., 25 października 2018 r., 25 stycznia 2019 r., natomiast zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i regulacji w nim zawartych w stosunku do osób prawnych mających obowiązek jako płatnicy obliczyć i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od nich przychody termin płatności zaliczki za styczeń 2019 r. upływał 20 lutego 2019 r. Okoliczność istnienia ww. zaległości podatkowych nie była kwestionowana przez Stronę.
W ocenie Sądu organy prawidłowo wykazały, iż wypełniona została przesłanka wyrażona w art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. pełnienie przez Stronę funkcji prezesa zarządu E. Sp. z o.o. w terminie płatności zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2018 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1/2018 r.
Sąd za bezpodstawny zarzut naruszenia przez organy art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Skarżący podniósł w skardze, że nie została spełniona przesłanka warunkująca ustalenie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu tj. nie zachodzi bezskuteczność egzekucji wobec spółki, zaś członek zarządu wskazał mienie spółki, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji. Skarżący podkreślił, że możliwa jest egzekucja z samochodu o wartości 65.000 złotych, która stanowi 1/5 wartości całej wierzytelności. Sąd zauważa jednak, że wskazany przez Skarżącego pojazd [...] o nr rejestracyjnym [...], rocznik 2011 r. nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) jako własność E. Sp. z o.o. W rejestrze publicznym jakim jest CEPiK właścicielem tego pojazdu jest M.S. Dane zawarte w CEPIK mają charakter urzędowy i korzystają z domniemania prawdziwości. Organ nie miał zatem możliwości przeprowadzenia egzekucji z tego składnika majątkowego zarówno na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego jaki na etapie postępowania dotyczącego przeniesienia odpowiedzialności. Skarżący, będąc członkiem zarządu, na etapie prowadzonej egzekucji na ten składnik majątkowy zresztą się nie powoływał. Na etapie egzekucji nie było kontaktu ze Spółką gdyż E. Sp. z o.o. nie prowadziła działalności pod zgłoszonym adresem przy [...]. W dniu 12.07.2019 r. poborca skarbowy sporządził raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych przy [...]. Wg relacji sąsiadów nikt nie prowadzi pod wskazanym adresem działalności gospodarczej a na pozostawione wezwania nikt nie odpowiadał. Ten składnik majątkowy ujawniony został dopiero na etapie postępowania dotyczącego odpowiedzialności osoby trzeciej. Brak możliwości zaspokojenia się z tego składnika majątkowego nie zmienia przedstawiona przez stronę faktura VAT. Skarżący nie potrafił wyjaśnić, dlaczego pomimo tak długiego czasu i prawnego obowiązku samochód nie został dotychczas przerejestrowany. Nie przedstawiono też umowy sprzedaży ani dowodów na rozliczenia tej faktury w rozrachunku podatkowym. Strona nie wyjaśniła dlaczego na etapie prowadzonej egzekucji unikała kontaktu i nie wskazywała tego składnika majątkowego. Organy orzekając w tej sprawie słusznie zatem oparły się na urzędowym rejestrze przyjmując, że pojazd ten ma innego właściciela. Przesłanka bezskuteczności egzekucji administracyjnej została wykazana. Próba zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych była bezskuteczna- spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych oraz zachodził zbieg egzekucji z Prezydentem W. oraz Dyrektorem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Egzekucja z wierzytelności przysługujących spółce względem innych podmiotów również była bezskuteczna. Spółka nie posiadała żadnej nieruchomości ani ruchomości, co zostało potwierdzone wydrukami z odpowiednich, urzędowych, rejestrów. W tym miejscu podkreślić należy, że możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe jest możliwa wyłącznie w przypadku, gdy wskaże on prawdziwie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2024 r., III FSK 799/23 okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest jedynie wskazanie jakiegokolwiek mienia, ale takiego które faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych i to w znacznej części, i które istnieje w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności. Mienie to powinno być zatem realne i dostępne do natychmiastowego wyegzekwowania. Chodzi zatem o wskazanie takiego majątku spółki, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, że egzekucja musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lutego 2024 r., I SA/Bd 643/23). W wyrokowanej sprawie, jak prawidłowo wyjaśnił DIAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, taka sytuacja nie miała miejsca. Wskazywany składnik majątkowy nie był realny i możliwy do natychmiastowej egzekucji a poza tym nie gwarantowałby zaspokojenia wierzyciela w znacznej części.
W sprawie nie zaszły zatem przesłanki egzoneracyjne wskazane w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, b) i pkt 2 O.p. i tym samym stanowisko Dyrektora IAS w tym zakresie należało uznać za prawidłowe.
Organ podatkowy analizował w tym zakresie całokształt okoliczności faktycznych sprawy, badając, w jakim okresie Spółka, w której Skarżący pełnił funkcję prezesa nie regulowała swoich należności podatkowych względem Skarbu Państwa. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśnił, że aby uznać, że Skarżący uwolnił się od odpowiedzialności na mocy ww. przepis art. 116 § 1 i 2 O.p. konieczne jest wykazanie należytej staranności w działaniu zmierzającym do wszczęcia postępowania upadłościowego w celu ochrony wierzycieli. Z uwagi na to, że Skarżący pełni funkcję członka zarządu od 17 marca 2015 r. był on zobowiązany do zgłoszenia wniosku o upadłość. Z materiału dowodowego wynika, że spółka E. Sp. z o.o. stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe 26 października 2018 r. i w świetle przepisów prawa upadłościowego była obowiązana nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zważywszy zaś na to, że Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego W. począwszy od okresu 1/2018 r. stan niewypłacalności nastąpił już wcześniej. Wniosek taki nie został w ogóle złożony. Skarżący nie wskazał zaś żadnych okoliczności, które pozwoliłby uwolnić się od zarzutu braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie.
W świetle całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, które wynikały z dowodów zgromadzonych zgodne z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.), jak również ocenionych stosownie do zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) należało zatem przyjąć, że zaskarżona decyzja opowiada prawu.
Nieuprawnione są zatem, podnoszone w skardze, zarzuty dotyczące przepisów postępowania. W przedmiotowej sprawie podjęto bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Zgromadzono szereg dowodów, istotnych z punktu widzenia odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, które pozwoliły organom na dokonanie obiektywnej oceny wystąpienia pozytywnych i negatywnych przesłanek odpowiedzialności. Materiał dowodowy niniejszej sprawy został zgromadzony i rozpoznany z zachowaniem reguł określonych w art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa w sposób wszechstronny i kompletny, a zakres postępowania dowodowego jest prawidłowy. W sprawie przeprowadzono wszelkie niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych okoliczności faktycznych, a dopuszczone (zgodne z prawem) dowody, przyczyniające się do wyjaśnienia sprawy.
O uchybieniu tych zasad nie stanowi podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, ocena tego materiału jest logiczna, a organ wywiódł prawidłowe wnioski, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną.
Sąd nie dopatrzył się innego rodzaju uchybień, które uzasadniałyby uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Z podanych wyżej powodów skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
-----------------------
Kancelaria Racicy Prawnego Piotra Sadowskiego
Kancelaria Radcy Prawnego Piotra Sadowskiego
ul. Topiel 21/5
00 — 342 Warszawa
tel. +48 504 076 887 łub (0 22) 826 63 58, mail kancelaria@sadowski.waw.pl. www.sadowski.waw.pl