I SA/Gd 306/05

I SA/Gd 306/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bogusław Woźniak
Ewa Wojtynowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2006 przy udziale sprawy ze skargi "A" na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. Oddalono skargę Oddalono skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania "A" od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie 70.323,00 złotych, działając w oparciu o treść art. 233 §1 pkt 1, 122; 187§1; 191; 210 §1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 3, 4 i 5 oraz 6 ust.9 ustawy z dnia 11 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2002 roku Nr 9, poz. 84 ze zm.),utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:
Wszczęte z urzędu przez Wójta Gminy postępowanie podatkowe wykazało, że "A" w dniu 1 stycznia 2004 roku pozostawała i nadal pozostaje właścicielem zabudowanych nieruchomości, położonych na terenie miejscowości [...]. Spółka we wcześniejszym okresie składała deklaracje i opłacała podatek od nieruchomości, natomiast za rok 2004 podatku od nieruchomości nie uiściła, nie złożyła również w terminie, pomimo ustawowego obowiązku, stosownej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2004 rok. Dlatego organ I instancji w dniu 11 czerwca 2004 roku wezwał podatnika do wykonania obowiązków w tym zakresie, pouczając tak o skutkach w zakresie postępowania karno skarbowego, jak i podatku od nieruchomości. Pomimo doręczenia stronie wezwania, dopiero w dniu 9 sierpnia 2004 roku spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2004 rok, określając w niej powierzchnię gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej odpowiednio na 150 m2 i 60 m2. Następną deklarację spółka złożyła w dniu 27 września 2004 roku, zmieniając wcześniej określone dane i wskazała na powierzchnie 150 m2 dla gruntów i 120 m2 dla budynków. W dniu 16 listopada 2004 roku spółka, składając kolejną deklarację na rok 2004 zmieniła wcześniej wskazane przez siebie dane i wskazała na 500 m2 dla gruntów i 120 m2 dla budynków, nadal nie uiszczając podatku. Strona w żaden sposób nie wyjaśniała, dlaczego składa tak różne deklaracje podatkowe od sierpnia do listopada 2004 roku, nie zgłosiła również żadnych zmian w ewidencji gruntów.
Wobec tych zmiennych danych, organ I instancji przeprowadził dowód z ewidencji gruntów i wcześniejszych deklaracji, z których wynika że strona jest właścicielem 27.000 m2 gruntów, a budynki wykazywane liczyły 4.410 m2 .
W celu wyeliminowania rozbieżności i ustalenia prawidłowego stanu posiadanych przez spółkę powierzchni gruntów i powierzchni użytkowej budynków organ I instancji wydał postanowienie o przeprowadzeniu dowodu z oględzin miejsca. Pomimo prawidłowego doręczenia spółce postanowienia z dnia 10 września 2004 roku, wobec nieobecności przedstawiciela podatnika w miejscu siedziby spółki, przeprowadzenie dowodu nie było możliwe, nie można było również dokonać pomiaru budynku, gdyż wszystkie drzwi były zamknięte.
W odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji, wskazując, że organ pierwszej instancji błędnie naliczył podatek, naruszając przez to przepis art. 6 § 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzucił ponadto błędy w postępowaniu wyjaśniającym.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art.6 ust.9 ustawy z dnia 11 stycznia 1991roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) wskazało, że nie wywiązanie się przez osobę prawną z ciążącego na niej obowiązku upoważnia organ podatkowy do zastosowania art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (Nr 137, poz. 926 ze zm.).
Decyzja wydawana na tej podstawie przez organy podatkowe jest decyzją deklaratoryjną - potwierdza ona istnienie zobowiązania podatkowego w określonej wysokości. Dochodzi do jej wydania wówczas, gdy wskutek wszczęcia postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub części podatku albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji.
W ocenie organu odwoławczego Wójt Gminy podjął wszystkie czynności mające na celu wyjaśnienie wszystkich rozbieżności wynikających z deklarowanych przez stronę wartości, prawidłowo opierając się na danych wynikających z ewidencji gruntów, a także na deklaracjach podatkowych z lat wcześniejszych. Podatnik bowiem miał obowiązek zgłaszania zmian mających wpływ na istnienie i zakres obowiązku podatkowego. Pomimo działań organu pierwszej instancji, strona nie odpowiadała na wezwania, niczego nie wyjaśniła, nie składała wniosków dowodowych a także uniemożliwiła swoim zachowaniem działania organu podejmowane w urzędu tj. oględziny miejsca. Wobec takiego zachowania strony, niczym nie poparty zarzut nie wyjaśnienia okoliczności sprawy jest gołosłowny i nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" zaskarżyły w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zarzucając naruszenie przepisów art.21 § 5 ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 11 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że organ podatkowy bez przeprowadzenia podatkowego postępowania wyjaśniającego wbrew składanym przez podatnika deklaracjom może w dowolny sposób ustalać wysokość zobowiązania podatkowego i okres, w którym istniał obowiązek podatkowy.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie obu wymienionych w skardze decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że decyzja Wójta Gminy wydana została z rażącym naruszeniem prawa, przede wszystkim art. 21 § 5 ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust.9 ustawy o podatku i opłatach lokalnych, skoro bez przeprowadzenia podatkowego postępowania wyjaśniającego i wbrew danym podanym przez skarżącą w deklaracjach miesięcznych, w wysoce dowolny sposób ustalono zobowiązanie spółki w podatku od nieruchomości za 2004 roku w wysokości 70.232 złotych.
W sytuacji gdy przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba, że przepisy szczególe przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego są niezgodne ze stanem faktycznym.
Skarżący przyznaje, że dopiero w sierpniu 2004 roku złożył pierwszą w roku 2004 deklarację w podatku od nieruchomości, ale tylko dlatego, że od 3 lat nie prowadzi już żadnej działalności gospodarczej i od tego czasu nie zatrudnia już żadnych pracowników. Jednoosobowy zarząd skarżącej spółki wykonywany jest od początku 2002 roku społecznie przez rolnika, który nie posiada dostatecznej wiedzy o potrzebie i terminach składania deklaracji w podatku od nieruchomości. Deklarację w podatku od nieruchomości złożono dopiero w sierpniu 2004 roku a potem w kolejnych miesiącach tego roku, gdyż od tego właśnie miesiąca skarżącemu udało się wydzierżawić młodemu przedsiębiorcy, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek, niedużą część budynku gospodarczego ( 60 m2) z przyległym do tej części budynku gruntem o pow. 150 m2. We wrześniu 2004 roku przedmiot dzierżawy w budynku rozszerzono z 60 m2 do 120 m2 ,a w listopadzie 2004 roku dzierżawę gruntu rozszerzono ze 150 m2 do 500 m2. Stąd powstały w deklaracjach miesięcznych zmiany co do wielkości powierzchni gruntu i budynku zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Pomimo zadeklarowania przez skarżącego wykorzystywania od sierpnia 2004 roku części nieruchomości (gruntu i budynku) na cele działalności gospodarczej, podatek od nieruchomości z tego tytułu nie był przekazywany organowi podatkowemu a to dlatego, że Rada Gminy w drodze uchwały zwolniła w 2004 roku od podatku od nieruchomości wszystkich uruchamiających w tym roku na terenie gminy [...] nową działalność gospodarczą.
Na terenie dzierżawionej od skarżącego nieruchomości działalność gospodarczą uruchomił po raz pierwszy młody przedsiębiorca – "B" - który objęty jest dobrodziejstwem w/w uchwały Rady Gminy przez okres 3 lub 5 lat.
Pozostałą część gruntów i budynków stanowiących własność skarżącego jest nieczynna od początku 2002 roku albowiem wobec zbyt wysokich kosztów produkcji i spadku rentowności w przetwórstwie rolno-spożywczym oraz mięsnym zaprzestał on całkowicie prowadzenia swojego przedsiębiorstwa.
Skarżący zaprzecza, aby stanowiąca jego własność nieruchomość w [...] liczyła sobie 27.000 m2 gruntu i 4.420 m2 pow. użytkowej budynków. Dane z ewidencji gruntów i wcześniejszych deklaracji są nieścisłe i nie uwzględniają ubytku powierzchni nieruchomości wskutek dokonanych w międzyczasie transakcji sprzedaży.
Skarżący nie sprzeciwia się przeprowadzeniu, pomiaru budynków przez organ podatkowy tyle, że powinno to nastąpić we wcześniej uzgodnionym terminie uwzględniającym możliwości organizacyjne i czasowe jednoosobowego zarządu skarżącej spółki, który jak wspomniano, jest rolnikiem zaabsorbowanym w prowadzeniu swojego gospodarstwa rolnego, które stanowi źródło utrzymania jego pięcioosobowej rodziny.
Nie ulega wątpliwości, że na skarżącej spółce spoczywa ciężar zobowiązania w podatku od nieruchomości tyle, że nie może on być ustalone w dowolny sposób bez uwzględnienia faktycznej wielkości powierzchni gruntów i budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej i wielkości pow. gruntów i budynków pozostałych, gdyż ma to kardynalne znaczenie dla ustalenia ostatecznej wysokości podatku.
Skarżąca spółka nie może być karana przez Wójta Gminy podatkiem od nieruchomości, ustalonym według najwyższej stawki za wykorzystywanie całej powierzchni na cele działalności gospodarczej, gdy wiadomo, że taka jest prowadzona tylko na niewielkiej części powierzchni tej nieruchomości i to tylko dlatego, że nie doszło bez winy skarżącego do przeprowadzenia aktualnych pomiarów powierzchni budynków na tej nieruchomości.
Organ podatkowy może przeprowadzić taką czynność nawet bez obecności podatnika w sposób określony w przepisach ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze niosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przede wszystkim chybiony jest zarzut naruszenia przez organy podatkowe obu instancji przepisu art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9 poz. 31 z późn. zm.)
Zgodnie z jego treścią osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane:
1) składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku,
2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia,
3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.
Jak wynika z akt sprawy, spółka nie dopełniła obowiązku przewidzianego w art. art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy, nie złożyła bowiem odpowiedniej deklaracji dla potrzeb podatku od nieruchomości na rok 2004. Okoliczności tej nie zaprzecza Prezes Zarządu skarżącej, powołując się jedynie na brak wiedzy o potrzebie i terminach składania deklaracji, co w ocenie Sądu nie może mieć znaczenia w zakresie skutków prawnopodatkowych, skoro w latach wcześniejszych spółka takie deklaracje składała, a zatem odpowiednią wiedzę w tej materii posiadała. Fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę i nie zatrudniania pracowników nie ma bowiem żadnego wpływu na istnienie obowiązku w podatku od nieruchomości. Prawo podatkowe nie zna pojęcia sezonowości działalności gospodarczej i tym samym sezonowego związku nieruchomości z działalnością gospodarczą. Takie pojęcia, jak: zawieszenie działalności gospodarczej, jej przerwanie, jej nie prowadzenie od pewnego czasu czy sezonowe prowadzenie są pojęciami technicznymi, stworzonymi i używanymi przez praktykę dla celów technicznych, nie występują natomiast w obowiązującym ustawodawstwie podatkowym. Nie jest więc możliwe przypisywanie im w drodze wykładni jakichkolwiek skutków prawnych, tym samym nie jest również możliwe powoływanie się przez osobę prawną na zaprzestanie działalności gospodarczej na użytek jej zobowiązań w podatku od nieruchomości.
Prawidłowo zatem organy podatkowe obu instancji uznały, że skoro spółka w złożonych deklaracjach ( po terminie ) nie powołała się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków, właściwym było określenie jej zobowiązania w podatku od nieruchomości na podstawie danych wynikających z tej ewidencji.
Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). Jeżeli skarżąca kwestionuje zawarte tam dane, winna najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym. Następnie, w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.
Tymczasem spółka w toku całego postępowania podatkowego nie wykazała, że dane dotyczące nieruchomości będącej jej własnością w ewidencji gruntów uległy jakimkolwiek zmianom, co więcej, że składane od sierpnia 2004 roku deklaracje odzwierciedlały zmiany w tej ewidencji. Nie udowodniła również, że wystąpiła do Starostwa Powiatowego o korektę danych zawartych w rejestrze gruntów, co niewątpliwie ma wpływ na ocenę prawidłowości postępowania organów podatkowych. Stąd też zarzut, że dane z ewidencji gruntów są nieścisłe i nie uwzględniają ubytku powierzchni nieruchomości wskutek dokonanych w międzyczasie transakcji sprzedaży jako pozbawiony uzasadnionych podstaw również nie może mieć wpływu na zasadność kwestionowanej decyzji.
Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, bowiem w toku postępowania podatkowego prawidłowo ustalono, że mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania dane zawarte w złożonych przez spółkę deklaracjach, są niezgodne ze stanem faktycznym.
Uznając ostatecznie, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszała prawa, WojewódzkiSąd Administracyjny wobec braku podstaw do jej usunięcia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.