I SA/Gd 305/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-01-11
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkufakturaniezarejestrowany podatnikrozporządzenie wykonawczeustawa o VATskarżącyorgan podatkowyrozstrzygnięcie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że faktury wystawione przez niezarejestrowanego podatnika VAT nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego.

Skarżąca M. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wyższe zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Problem dotyczył odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez J. T., który w okresie objętym rozliczeniem nie był zarejestrowany jako podatnik VAT. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały, że faktury takie nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2004 r. Spór dotyczył prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez J. T. Organ odwoławczy zakwestionował to prawo, wskazując, że J. T. nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT w okresie wystawienia faktur, co zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego wyklucza możliwość odliczenia. Skarżąca argumentowała, że faktura wystawiona przez podmiot, o którym mowa w art. 15 ustawy VAT, nawet jeśli nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, powinna umożliwiać odliczenie. Sąd jednak oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Podkreślono, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest ograniczone, a faktury wystawione przez podmioty nieuprawnione (niezarejestrowane jako podatnicy VAT czynni) nie mogą stanowić podstawy do odliczenia, co potwierdza utrwalony pogląd judykatury i doktryny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, faktura wystawiona przez podmiot nieuprawniony do jej wystawienia (tj. niezarejestrowany jako podatnik VAT czynny) nie może stanowić podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o VAT oraz rozporządzenia wykonawczego jasno wskazują, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje na podstawie faktur wystawionych przez zarejestrowanych podatników VAT. Faktury wystawione przez podmioty nieuprawnione nie wywołują skutku w postaci prawa do odliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

ustawa VAT art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa VAT art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

rozporządzenie wykonawcze art. 14 § 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

Faktury wystawione przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego.

Pomocnicze

ustawa VAT art. 15

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług art. 11 § 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług art. 2 § 3

Definicja podatnika zarejestrowanego.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT czynny nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.

Odrzucone argumenty

Faktura wystawiona przez podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy VAT, nawet gdy nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, jest fakturą, o której mowa w regulacji art. 86 ust. 2 ustawy VAT i w związku z tym umożliwia odliczenie podatku z niej wynikającego.

Godne uwagi sformułowania

podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur to podmiot inny niż zarejestrowany jako podatnik VAT czynny faktura taka dla nabywcy towaru lub usługi nie może stanowić podstawy do odliczenia lub otrzymania zwrotu wykazanego na tej fakturze podatku

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący

Irena Wesołowska

sprawozdawca

Ewa Wojtynowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że odliczenie VAT z faktur wystawionych przez niezarejestrowanych podatników jest niedopuszczalne."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie objętym rozliczeniem i interpretacji przepisów dotyczących rejestracji podatników VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii w VAT - prawa do odliczenia podatku naliczonego, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji podatników jest istotna praktycznie.

Niezarejestrowany VAT-owiec wystawił faktury? Zapomnij o odliczeniu podatku!

Dane finansowe

WPS: 566 112,9 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 305/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Wojtynowska
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Zbigniew Romała /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Asesor WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja do października 2004 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] określające skarżącej M. K. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od maja do października 2004r. w kwotach odmiennych od deklarowanych przez podatniczkę w złożonych za w/w miesiące deklaracjach VAT-7.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżąca zawyżyła kwoty podatku naliczonego do odliczenia w poszczególnych okresach rozliczeniowych poprzez uwzględnienie w złożonych deklaracjach VAT-7 podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez "A." J. T., ul. [...], [...] M., dokumentujących sprzedaż oleju napędowego, co do których to faktur stwierdzono, że zostały wystawione przez podmiot nie zarejestrowany i nie uprawniony tym samym do ich wystawienia.
W dalszych wywodach organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art.86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), cytowanej dalej jako ustawa VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art.15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art.114, art.119 ust.4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art.124. " Z treści powołanego przepisu wynika zatem podstawowe prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ust.2 pkt 1 lit.a) cytowanego przepisu kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług co oznacza, że podstawą odliczeń nie może być każdy dokument, lecz dokument bardzo specyficzny, jakim jest faktura spełniająca wymogi formalne, określone powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Jak podkreślił organ odwoławczy krąg podmiotów uprawnionych do wystawiania faktur VAT określa § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97 póz.971), zgodnie z którym zarejestrowani podatnicy, posiadający numer identyfikacji podatkowej lub posługujący się numerem tymczasowym, wystawiają faktury oznaczone wyrazami "FAKTURA VAT" co oznacza, że prawo do wystawiania faktur VAT mają wyłącznie zarejestrowani podatnicy tego podatku.
Pod pojęciem podatnika zarejestrowanego rozumie się przy tym - zgodnie z § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia - podatnika zarejestrowanego m.in. na podstawie art.96 ustawy o VAT, tj. podatnika, który złożył naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne w podatku w podatku od towarów i usług.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że Minister Finansów w § 14 ust. 2 pkt l lit.a) rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.), cytowanego dalej jako rozporządzenie wykonawcze, działając na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.92 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT - postanowił, że w przypadku gdy sprzedaż towarów i usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania takich dokumentów, to faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego, zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika zaś, że w momencie wystawiania zakwestionowanych faktur J. T. nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Dowód na powyższe stanowi w szczególności pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego (tj. organu podatkowego właściwego miejscowo dla wystawcy spornych faktur) Nr [...] z dnia 18 marca 2005 r., z którego to pisma wynika, że z uwagi na fakt, iż J. T. złożył w Urzędzie Skarbowym w dniu 4 lipca 2003r. zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, po dacie rejestracji nie złożył ani jednej deklaracji VAT-7, nie wpłacił żadnej kwoty z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, został z dniem 30 kwietnia 2004r. wyrejestrowany z rejestru podatników VAT na podstawie art.15 ust.2 ustawy VAT.
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w okresie od maja do października 2004r. J. T. nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług co oznacza, że nie był w tym okresie uprawniony do wystawiania faktur VAT, w tym faktur na rzecz "B." M. K.
W tym stanie rzeczy zasadnym było - w ocenie organu odwoławczego -zakwestionowanie na podstawie § 14 ust. 2 pkt. 1 lit.a) rozporządzenia wykonawczego prawa skarżącej do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez J. T. w okresie od maja do października 2004r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając jej naruszenie art. 86 ust. 2 i art. 106 ust. 1 w zw. z art. 15 ustawy o VAT poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, ze podatnik podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ustawy VAT nie jest uprawniony do wystawienia faktury VAT.
Uzasadnienie skargi zostało sprowadzone do konkluzji, że faktura wystawiona przez podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy VAT, także w przypadku gdy podatnik ten nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, jest fakturą, o której mowa w regulacji art. 86 ust. 2 ustawy VAT i w związku z tym umożliwia odliczenie podatku z niej wynikającego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew podniesionym w skardze zarzutom nie narusza prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, że art. 86 ustawy VAT wprowadza fundamentalne prawo potrącalności podatku VAT oraz zasady realizacji tego prawa.
Prawo to ulega jednak szeregu ograniczeniom określonym w treści art. 88 ustawy VAT oraz (w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2005 r.) w przepisach rozporządzenia wykonawczego do ustawy VAT.
Przepisy te określają sytuacje, w związku z którymi podatnik nie może dokonać odliczenia podatku naliczonego. Są to sytuacje związane z pośrednim charakterem podatku VAT, albo też przypadki, w których naruszenie określonych wymagań formalnych lub nieprawidłowości w dokumentach (fakturach) wywołuje skutek w postaci braku prawa do odliczenia podatku naliczonego, m. in. sytuacja, w której sprzedaż towarów i usług została udokumentowana fakturą wystawioną przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego.
Zarówno w judykaturze, na tle tożsamych regulacji obowiązujących przed dniem 1 maja 2004 r., jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, iż podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur to podmiot inny niż zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Konsekwencją przyjęcia do rozliczenia faktury przez wystawionej przez podmiot nie zarejestrowany dla celów podatku VAT jest zaś to, że faktura taka dla nabywcy towaru lub usługi nie może stanowić podstawy do odliczenia lub otrzymania zwrotu wykazanego na tej fakturze podatku. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1999 r. sygn. akt SA/Sz 1856/98 publ. LEX nr 39531; J. Kamiński w: Komentarz do ustawy VAT, wyd. C.H. BECK W-wa 2004 str. 424; VAT 2006 A. Bartosiewicz, R. Kubacki Dom Wydawniczy ABC str. 480).
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd skarżącą wykazała w poszczególnych okresach rozliczeniowych do odliczenia podatek naliczony wynikający z szeregu faktur wystawionych przez "A." J. T. w miesiącach od maja do października 2004 r. w łącznej kwocie 566.112,90 zł. Bezsporna między stronami pozostaje przy tym okoliczność, iż J. T. w okresie od maja do października 2004 r. nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, co w świetle wcześniejszych rozważań prowadzi do wniosku, że w wymienionym okresie nie był on uprawniony do wystawiania faktur VAT.
W tym stanie rzeczy za zgodne z obowiązującym prawem należy uznać stanowisko organów podatkowych, które w oparciu o przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego zakwestionowały prawo skarżącej do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany, jakim był J. T.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI