I SA/GD 301/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Powiatu S. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, uznając, że Zarząd Powiatu przekroczył swoje kompetencje, próbując dokonać zmiany w budżecie poprzez udzielenie nowej dotacji celowej.
Powiat S. zaskarżył uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku, która stwierdziła nieważność uchwały Zarządu Powiatu w sprawie zmiany budżetu na 2023 rok. RIO uznała, że Zarząd przekroczył swoje kompetencje, przenosząc środki i udzielając dotacji celowej dla innej jednostki samorządu terytorialnego, co jest wyłączną kompetencją organu stanowiącego. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko RIO, że Zarząd nie miał uprawnień do dokonania takiej zmiany w budżecie.
Sprawa dotyczyła skargi Powiatu S. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku, która stwierdziła nieważność uchwały Zarządu Powiatu z dnia 29 grudnia 2023 r. w sprawie zmiany budżetu Powiatu na 2023 rok. Organ nadzoru uznał, że Zarząd Powiatu przekroczył swoje kompetencje, dokonując przeniesienia środków finansowych w kwocie [...] zł między paragrafami oraz udzielając dotacji celowej dla innej jednostki samorządu terytorialnego. RIO wskazała, że takie działania naruszają przepisy ustawy o finansach publicznych, w szczególności art. 257 i 258, które ograniczają kompetencje zarządu w zakresie zmian budżetowych, a udzielanie dotacji jest wyłączną kompetencją organu stanowiącego. Powiat S. w skardze zarzucał naruszenie przepisów materialnego prawa, w tym art. 257 i 258 u.f.p., a także art. 32 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym, twierdząc, że Zarząd działał w ramach swoich kompetencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że wyłączną kompetencją organu stanowiącego jest uchwalanie budżetu i dokonywanie w nim zmian, a uprawnienia organu wykonawczego są wyjątkiem od tej zasady. Sąd stwierdził, że Zarząd Powiatu nie miał podstawy prawnej do udzielenia nowej dotacji celowej, co wykracza poza zakres upoważnienia wynikającego z przepisów ustawy i uchwały budżetowej. Sąd podzielił stanowisko RIO, że Zarząd przekroczył swoje kompetencje, a jego działania nie stanowiły wykonywania budżetu, lecz ingerencję w sferę stanowienia budżetu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Zarząd Powiatu nie posiada takich kompetencji. Udzielanie dotacji jest wyłączną kompetencją organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, a Zarząd może jedynie dokonywać zmian w planie wydatków w zakresie określonym przez ustawę i uchwałę budżetową, z wyłączeniem tworzenia nowych dotacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kompetencje Zarządu Powiatu do dokonywania zmian w budżecie są ograniczone i nie obejmują udzielania nowych dotacji celowych. Takie działania należą do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego. Zmiana budżetu przez Zarząd w tym zakresie stanowiła przekroczenie uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Pomocnicze
u.f.p. art. 257
Ustawa o finansach publicznych
Określa zakres dopuszczalnych zmian w planie dochodów i wydatków budżetu, które zarząd może dokonywać samodzielnie lub na podstawie upoważnienia.
u.f.p. art. 258 § 1 pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Pozwala organowi stanowiącemu na upoważnienie zarządu do dokonywania zmian w planie wydatków, innych niż określone w art. 257, z wyłączeniem przeniesień między działami.
u.f.p. art. 214
Ustawa o finansach publicznych
Nakazuje ujęcie w załącznikach do uchwały budżetowej zestawienia planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
u.s.p. art. 12 § pkt 5
Ustawa o samorządzie powiatowym
Do wyłącznej właściwości rady powiatu należy uchwalanie budżetu powiatu, w tym stanowienie o udzieleniu innym podmiotom dotacji z budżetu powiatu.
u.s.p. art. 32 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o samorządzie powiatowym
Do zadań zarządu powiatu należy wykonywanie budżetu powiatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarząd Powiatu przekroczył swoje kompetencje, dokonując zmiany w budżecie poprzez udzielenie nowej dotacji celowej, co jest wyłączną kompetencją organu stanowiącego. Zmiana budżetu przez Zarząd w kwestionowanym zakresie nie stanowiła wykonywania budżetu, lecz ingerencję w sferę stanowienia budżetu.
Odrzucone argumenty
Zarząd Powiatu działał w ramach swoich kompetencji, dokonując przeniesienia środków finansowych między paragrafami w celu udzielenia dotacji celowej. Przeniesienie środków między paragrafami mieści się w pojęciu 'wykonywania budżetu' i mieści się w zakresie upoważnienia udzielonego zarządowi.
Godne uwagi sformułowania
kompetencje zastrzeżone dla organu wykonawczego do dokonywania zmian w budżecie ingerencję w sferę stanowienia budżetu, która należy do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego nie wykonywał bowiem budżetu powiatu, tj. nie realizował zdań wynikających z uchwały budżetowej, lecz postanowił o udzieleniu nowej dotacji innej jednostce samorządu terytorialnego
Skład orzekający
Irena Wesołowska
przewodniczący
Alicja Stępień
sędzia
Elżbieta Rischka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji zarządu powiatu w zakresie zmian budżetowych i udzielania dotacji celowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia środków i udzielenia dotacji przez zarząd powiatu, z uwzględnieniem uchwały budżetowej i przepisów ustawy o finansach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z podziałem kompetencji między organem wykonawczym a stanowiącym w samorządzie terytorialnym, co jest istotne dla funkcjonowania jednostek samorządu.
“Zarząd Powiatu poza kompetencjami? Sąd rozstrzyga spór o zmiany w budżecie.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 301/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-06-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień Elżbieta Rischka /sprawozdawca/ Irena Wesołowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego 6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Finanse publiczne Skarżony organ Regionalna Izba Obrachunkowa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1270 art. 214, art. 257, art. 258 ust. 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Powiatu S. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z dnia 1 lutego 2024 r. nr 024/p126/W/24 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Powiatu S. z dnia 29 grudnia 2023 r. nr 458/2023 w sprawie zmiany budżetu Powiatu S. na 2023 r. w części dotyczącej zmiany w planie wydatków budżetu oddala skargę. Uzasadnienie Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] grudnia 2023 r. Zarząd Powiatu S. (dalej: Zarząd Powiatu lub Skarżący) podjął uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany budżetu Powiatu S. na 2023 rok. Powyższa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w G. (dalej: RIO) w dniu [...] stycznia 2024 r., zaś w dniu 1 lutego 2024 r. była przedmiotem badania Kolegium RIO w G. (dalej: Kolegium lub organ nadzoru). Kolegium uznając, że powyższa uchwała jest obarczona wadą o charakterze istotnego naruszenia prawa - uchwałą Nr 024/pl26/W/24 z dnia 1 lutego 2024 r. stwierdził jej nieważność w części. W wyniku badania ww. uchwały organ nadzoru stwierdził nieprawidłowość o charakterze istotnego naruszenia prawa polegającą na przekroczeniu przez Zarząd Powiatu przysługujących mu kompetencji w zakresie dokonywania zmian w wydatkach budżetu poprzez przeniesienie pomiędzy paragrafami środków w kwocie [...] zł, decydując o przyznaniu dotacji celowej dla innej jednostki samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu ww. uchwały RIO wskazała, że ustawowe uprawnienia organu wykonawczego do dokonywania zmian w budżecie wynikają z przepisu art. 257 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: u.f.p. oraz mogą być dodatkowo rozszerzone przez organ stanowiący na podstawie art. 258 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. W uchwale z dnia 1 lutego 2024 r. organ nadzoru wyjaśnił również, że zgodnie z art. 258 ust. 1 pkt. 1 u.f.p., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd do dokonywania zmian w planie wydatków, innych niż określone w art. 257 ww. ustawy, z wyłączeniem przeniesień wydatków między działami. Kolegium zwróciło także uwagę, że z przepisu art. 214 u.f.p. wynika, iż zestawienie planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego winno być ujęte w załącznikach do uchwały budżetowej, oraz że zgodnie z art. 215 ust. 1 u.f.p. zestawienie planowanych kwot dotacji sporządza się w podziale na dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych i dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych. Korelacja wyżej powołanych przepisów, zdaniem Kolegium, doprowadziła do wniosku, że ograniczenia uprawnień organu wykonawczego do zmiany budżetu dotyczą między innymi wydatków z tytułu dotacji, której wysokość ustalana zostaje zgodnie z przepisami szczególnymi. W konsekwencji powyższego Kolegium stwierdziło, że Zarząd Powiatu nie posiadał upoważnienia do dokonania zmiany w planie wydatków budżetu w wyżej wskazanym zakresie oraz do dokonania zmian w Załączniku Nr [...] badanej uchwały w dziale 600 - Transport i łączność rozdziale 60014 - Drogi publiczne powiatowe i przeniesienia środków finansowych w kwocie [...] z § 6050 - Wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych do § 6610 - Dotacja celowa przekazana gminie na inwestycje i zakupy inwestycyjne realizowane na podstawie porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego. Kolegium wskazało, że kompetencje w podanym zakresie przedmiotowym należy przypisać organowi stanowiącemu powiatu, co wynika brzmienia art. 214 u.f.p., który stanowi, że w załączniku do uchwały budżetowej ujmuje się kwoty dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na przedmiotową uchwałę Kolegium RIO Powiat S. wniósł o jej uchylenie, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 257 i art. 258 ust. 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Zarząd Powiatu poprzez dokonanie zmiany w wydatkach budżetu poprzez przeniesienie pomiędzy paragrafami kwoty [...] zł przekroczył swoje kompetencje; - art. 214 i art. 215 ust. 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż kompetencje w podanym zakresie dokonane przez zarząd w kontrolowanej uchwale należy przypisać organowi stanowiącemu powiatu; - art. 32 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez jego niezastosowanie oraz art. 12 pkt 5 ww. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż Zarząd nie miał kompetencji do zmiany w wydatkach budżetu poprzez przeniesienie pomiędzy paragrafami kwoty [...] zł; 2. błąd w ustaleniach faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - uznaniu, że Zarząd Powiatu przekroczył przysługujące mu kompetencje w zakresie dokonywania zmian w wydatkach budżetu, ustanawiając nową dotację celową dla gminy S. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że ustawodawca jednoznacznie wykluczył możliwość dokonywania w budżecie przesunięć przez organ wykonawczy pomiędzy działami budżetu, co wynika z treści art. 258 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Organ wykonawczy może natomiast dokonywać przesunięć wydatków między rozdziałami i paragrafami budżetu, jeżeli uzyska na to upoważnienie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie Skarżącego, zaskarżona uchwała Kolegium RIO podważa kompetencje organu wykonawczego w zakresie wykonywania budżetu. Zarząd Powiatu dokonał jedynie zmiany w planie wydatków budżetu polegającej na przeniesieniu środków finansowych pomiędzy paragrafami w kwocie [...] zł, do czego bezsprzecznie Zarząd posiadał upoważnienie. Przeniesienie środków pomiędzy paragrafami mieści się w pojęciu "wykonywania budżetu", a także w zakresie upoważnienia udzielonego zarządowi na podstawie wskazanych przepisów. Skarżący wskazał także, że instytucja przenoszenia wydatków budżetowych służy bieżącemu dostosowywaniu przez zarząd poziomu wydatków do warunków zmieniających się w trakcie wykonywania budżetu uchwalonego przez organ stanowiący. W odpowiedzi na skargę RIO wniosła o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Odnosząc się kolejno do zarzutów skargi w pierwszej kolejności za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów art. 257 i art. 258 u.f.p. Jak trafnie zauważa RIO z artykułu 12 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 107) oraz art. 239 u.f.p. wynika wyłączna kompetencja organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do uchwalania budżetu tej jednostki, która obejmuje także prawo do dokonywania w nim zmian już po uchwaleniu budżetu. Uprawnienie do dokonywania zmian w budżecie przyznane organowi wykonawczemu jest wyjątkiem od ww. zasady, zaś zakres tego uprawnienia został ustalony w art. 257 u.f.p. Wskazać należy, że ustawowe uprawnienia organu wykonawczego do dokonywania zmian w budżecie mogą być dodatkowo rozszerzone przez organ stanowiący na podstawie przepisu art. 258 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, który może upoważnić zarząd do dokonywania innych zmian w planie wydatków, aniżeli określone zostały w ustawie, z wyłączeniem przeniesień wydatków między działami. Dokonując analizy ww. przepisów, które stanowią podstawę wywiedzionej przez Powiat S. skargi, w pierwszej kolejności należy odwołać się do treści art. 257 u.f.p. W myśl ww. przepisu w toku wykonywania budżetu zarząd może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego polegających na zmianach planu: 1. dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji przekazywanych z budżetu państwa, z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych; 2. dochodów jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze zmian kwot subwencji w wyniku podziału rezerw subwencji ogólnej; 3. wydatków jednostki samorządu terytorialnego w ramach działu w zakresie wydatków bieżących, z wyjątkiem zmian planu wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej; 4. dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego związanych ze zwrotem dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego. Jak trafnie podkreśla organ nadzoru w odpowiedzi na skargę w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przepis ten wyróżnia dwa rodzaje upoważnień do dokonywania przez organ wykonawczy zmian w planie dochodów i wydatków. Mianowicie w przypadkach określonych w jego pkt 1 (który stanowił, w ocenie Strony Skarżącej, materialnoprawną podstawę do podjęcia przez Zarząd Powiatu zakwestionowanej przez organ nadzoru uchwały), a także w jego pkt 2 i 4 odnosi się do sytuacji, w których zmiana budżetu jest niezbędna ze względu na działania lub czynniki spowodowane zewnętrznymi decyzjami (zmiana w budżecie państwa, w budżecie innej jednostki samorządu terytorialnego). Z kolei art. 257 pkt 3 u.f.p. określa zakres dopuszczalnych zmian, których zarząd może dokonywać niezależnie od zmian wynikających z decyzji z zewnątrz. Podkreśla się, że w pierwszym ze wskazanych przypadków (określonych w pkt 1, 2 i 4) nie ma konieczności angażowania organu stanowiącego w dokonywanie koniecznych zmian, w drugim zaś przypadku (pkt 3) daje się organowi wykonawczemu możliwość bardziej elastycznego gospodarowania środkami budżetowymi. Rozwiązanie przewidziane komentowanym artykułem stanowi zatem jeden z elementów gwarantujących sprawne prace nad budżetem na etapie jego wykonywania (Komentarz, art. 257 ustawy o finansach publicznych, red. Misiąg 2019, wyd. 3, Mikos-Sitek, Legalis) oraz stanowi wyjątek od ogólnej zasady, z której wynika, że to organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego przysługuje wyłączna kompetencja do dokonywania zmian w budżecie. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy, z przedłożonej przez stronę skarżącą w toku postępowania nadzorczego dokumentacji wynika, że podstawą faktyczną do dokonania zmian w planie wydatków powiatu stanowiło pismo miasta i gminy S. z dnia [...] grudnia 2023 r. (znak: [...]), w którym, powołując się na § [...] Porozumienia z dnia [...] 2021 r. w sprawie powierzenia zarządzania drogami powiatowymi nr [...] - ul. [...], nr [...] - ul. [...], nr [...] - ul. [...] w zakresie niezbędnym do realizacji zadania polegającego na wykonaniu dokumentacji projektowej na budowę węzła integracyjnego wokół dworca PKP w S., miasto i gmina S., w związku z wystawieniem przez wykonawcę faktury, zwróciło się do Powiatu o przekazanie na rachunek bankowy miasta i gminy kwoty [...] złotych tytułem zapłaty za wykonanie prac projektowych. Z wyżej powołanych względów Kolegium RIO zasadnie uznało, że dokonanie przez organ wykonawczy powiatu zmian w zaskarżonym przez organ nadzoru zakresie nie miało swojego podłoża w przypadkach określonych w art. 257 pkt 1 u.f.p., tj. nie było wynikiem zmiany kwot lub uzyskania nowej dotacji z budżetu państwa lub innej jednostki samorządu terytorialnego, czy też innej jednostki sektora finansów publicznych, lecz nastąpiło w związku z wezwaniem Powiatu do zapłaty należności w związku z zawartym porozumieniem, na mocy którego Powiat powierzył innej jednostce samorządu terytorialnego realizację określonego zadania. Z uwagi na powyższe RIO trafnie stwierdziła, że przepis art. 257 pkt 1 u.f.p., stanowiący materialnoprawną podstawę do podjęcia przez Zarząd Powiatu uchwały Nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r., nie mógł stanowić podstawy do dokonywania zmian w budżecie w zakwestionowanym przez organ nadzoru zakresie. Zmiany w planie wydatków budżetu na 2023 rok, które zostały dokonane przez Zarząd Powiatu, trafnie zostały ocenione przez organ nadzoru jako w istocie zaplanowanie w wydatkach budżetu i w konsekwencji udzielenie przez organ wykonawczy nowej dotacji, co z kolei również wykracza poza kompetencje ustawowe określone w przepisie art. 258 u.f.p. oraz wynikające z upoważnienia udzielonego Zarządowi Powiatu, na mocy § [...] uchwały nr [...] Rady Powiatu S. z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie uchwalenia budżetu Powiatu S. na 2023 rok. Przepis art. 258 w ust. 1 pkt 1 u.f.p. zezwala na upoważnienie zarządu jednostki samorządu terytorialnego do dokonywania zmian w planie wydatków innych niż te, które zostały określone w art. 257 tej ustawy, za wyjątkiem zmian między działami. Regulacja ta umożliwia przenoszenie limitów wydatków między podziałkami klasyfikacji budżetowej. Zgodnie z kolei z § [...] uchwały Rady Powiatu S. z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie uchwalenia budżetu Powiatu S. na 2023 rok wynika, że Zarząd Powiatu został upoważniony do: dokonywania zmian w budżecie powiatu polegających na przeniesieniach planowanych wydatków bieżących i majątkowych między rozdziałami i paragrafami w ramach działu klasyfikacji budżetowej, w tym na wynagrodzenia osobowe i pochodne od wynagrodzeń (ust. 2) oraz do dokonywania zmian budżetu polegających na przesunięciach między wydatkami bieżącymi i majątkowymi w ramach działu, w tym zmian obejmujących zaplanowanie nowych wydatków majątkowych (ust. 3). Zarówno wyżej wymieniony przepis u.f.p., ani również udzielone zarządowi w uchwale budżetowej na rok 2023 upoważnienie nie dają podstaw do dokonywania w toku wykonywania budżetu przez organ wykonawczy takich zmian w budżecie, które polegają na udzieleniu nowej dotacji. Powołany przepis nie pozwala bowiem na upoważnienie zarządu do utworzenia nowej dotacji, jak to miało miejsce w przedmiotowym przypadku. Z treści przepisu art. 258 u.f.p. wynika wyraźnie, że zarząd - w toku wykonywania budżetu - może dokonywać zmian w planie wydatków budżetu polegających na zmianach planu, co należy rozumieć jako zmianę planu już istniejącego, uchwalonego przez organ stanowiący. Należy dodatkowo zauważyć, że Rada Powiatu uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. w sprawie zmiany uchwały [...] Rady Powiatu z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie uchwalenia budżetu powiatu s. na 2023 rok dokonała zmiany planu wydatków budżetu na 2023 rok polegających na przeniesieniu do budżetu na 2024 rok udzielonej na podstawie ww. porozumienia dotacji w pełnej wysokości. W związku z podjęciem przez organ stanowiący powiatu uchwały z dnia [...] grudnia 2023 r., na mocy której Rada Powiatu zrezygnowała z ww. wydatku w 2023 roku, przyjąć należy że Zarząd Powiatu nie był uprawniony do dokonania zmiany planu finansowego w kwestionowanym przez organ nadzoru zakresie, albowiem powyższego nie przewidywał uchwalony przez Radę Powiatu plan wydatków. Należy podkreślić, że instytucja przenoszenia wydatków budżetowych służy bieżącemu dostosowywaniu przez zarząd poziomu wydatków do warunków zmieniających się w trakcie wykonywania budżetu uchwalonego przez organ stanowiący. Zakres tej instytucji jest jednak ograniczony tak, żeby nie doprowadzić do sytuacji, w której organ wykonawczy przejmuje do realizacji kompetencje organu stanowiącego, jaką jest wyłączne uprawnienie do uchwalania budżetu. Z tych względów za nieuprawnioną należy uznać zmianę w planie wydatków budżetu dokonaną przez zarząd na podstawie upoważnienia udzielonego zgodnie z art. 258 ust. 1 pkt 1 u.f.p., która spowodowała wykreowanie nowej dotacji. Zmiana ta, w ocenie Sądu, nie mieści się bowiem w pojęciu "wykonywania budżetu", ani także w zakresie upoważnienia udzielonego zarządowi na podstawie ww. przepisu. Odnosi się ona bowiem do sfery stanowienia budżetu, która należy do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego, zaś żaden przepis nie upoważnia organu stanowiącego do przeniesienia tej kompetencji na organ wykonawczy. Dodatkowo wskazać należy, że zestawienie planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego winno zostać ujęte w załączniku do uchwały budżetowej, której uchwalenie zostało zastrzeżone do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego gminy. Powyższe wynika wprost z przepisu art. 214 u.f.p., zgodnie z którym zestawienie planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego jest obligatoryjnym elementem uchwały budżetowej (jej załącznikiem), której uchwalenie należy do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Na gruncie ww. przepisu zestawienie planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego kształtuje strukturę każdej uchwały budżetowej w ramach zdefiniowanych już wydatków budżetu. Powołany przepis art. 214 pkt 1 u.f.p. nakazuje uwzględnić w załącznikach do uchwały budżetowej wszystkie dotacje udzielane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (uchwała Składu Orzekającego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu Nr 572/2017 z 18 grudnia 2017 r.). Skoro zatem zestawienie planowanych dotacji jest obligatoryjnym elementem uchwały budżetowej, której podejmowanie oraz zmiana należy do wyłącznej sfery uprawnień organu stanowiącego, to przyjąć należy, że Zarząd Powiatu nie był uprawiony do dokonywania zmiany budżetu powiatu w zaskarżonym przez organ nadzoru zakresie. Takie zachowanie organu wykonawczego należy uznać za nieuprawione tym bardziej, że Rada Powiatu dwa dni przed podjęciem przez Zarząd Powiatu uchwały objętej postępowaniem nadzorczym postanowiła o rezygnacji z ww. wydatku w budżecie 2023 r. W konsekwencji powyższego podzielić należy stanowisko RIO, że Zarząd Powiatu dokonując zmian w planie wydatków budżetu na 2023 rok, w zaskarżonym przez organ nadzoru zakresie, przekroczył kompetencje zastrzeżone dla organu wykonawczego do dokonywania zmian w budżecie. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przepisu art. 32 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym do zadań zarządu powiatu należy wykonywanie budżetu powiatu, przez co rozumie się realizację zadań wynikających z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Podejmując uchwałę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. w sprawie zmiany budżetu Powiatu na 2023 rok organ wykonawczy nie wykonywał bowiem budżetu powiatu, tj. nie realizował zdań wynikających z uchwały budżetowej, lecz postanowił o udzieleniu nowej dotacji innej jednostce samorządu terytorialnego. Z wyżej powołanych względów brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że podjęcie przez Zarząd Powiatu zakwestionowanej przez organ nadzoru uchwały stanowiło emanację realizacji przez organ wykonawczy zadań, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym. Brak jest również jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że Kolegium RIO, podejmując zaskarżoną przez Powiat uchwałę, naruszyło przepis art. 12 pkt 15 ustawy o samorządzie powiatowym. Zgodnie z tym przepisem do wyłącznej właściwości rady powiatu należy uchwalanie budżetu powiatu, w tym stanowienie o udzieleniu innym podmiotom dotacji z budżetu powiatu. Na gruncie ww. przepisu kompetencja rady powiatu do uchwalania budżetu obejmuje także prawo do dokonywania w nim zmian po jego uchwaleniu. Skoro zatem rada powiatu jest wyłącznie uprawniona do udzielenia dotacji, to tym samym przyjąć należy, że do jej wyłącznej kompetencji należy dokonywanie w budżecie powiatu zmian w wyżej wskazanym zakresie przedmiotowym. Powyższe w konsekwencji czyni niniejszy zarzut nieuprawnionym. Za chybiony należy również uznać zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia jest błąd, który wynika z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd "braku") lub z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). Może on być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów, np. błąd logiczny, zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonywającym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, czy oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych (wyr. SA w Lublinie z dnia 3 lutego 2017 r., II AKa 256/16, Legalis). Z uwagi na to, że organ nadzoru przeprowadził postępowanie dowodowe w pełnym zakresie oraz przez wzgląd na to, że Powiat w uzasadnieniu wywiedzionej skargi całkowicie zaniechał wskazania, w jakim zakresie organ nadzoru przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób niepełny, ani nie określił, na czym miałaby polegać, rzekoma błędna ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Sąd przedmiotowy zarzut również uznał za bezzasadny i bezskuteczny. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzeczono jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI