I SA/Gd 3/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-04-02
NSApodatkoweWysokawsa
VATrejestracja podatnikaodmowa rejestracjioszustwa podatkowewyłudzenia skarboweblokada rachunkuSTIROrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą rejestracji jako podatnika VAT z powodu uzasadnionego podejrzenia udziału w oszustwach skarbowych.

Spółka S. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy odmowę rejestracji jako podatnika VAT. Podstawą odmowy były informacje wskazujące na prawdopodobieństwo wykorzystania działalności spółki do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi, w tym blokada rachunków bankowych. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT, gdyż dla odmowy rejestracji wystarczające jest posiadanie informacji wskazujących na możliwość takich działań, a nie udowodnienie pewności ich wystąpienia.

Sprawa dotyczyła skargi spółki S. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego odmawiającą rejestracji spółki jako podatnika VAT i VAT UE. Podstawą odmowy były informacje wskazujące na prawdopodobieństwo, że rejestracja spółki zostanie zgłoszona w celu podjęcia działań niepożądanych z punktu widzenia finansów publicznych, w szczególności związanych z wyłudzeniami skarbowymi. Wcześniejsze postępowania, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazały, że odmowa rejestracji musi nastąpić w formie decyzji. Organy podatkowe opierały się na analizie ryzyka i blokadzie rachunków bankowych spółki, wskazujących na jej potencjalny udział w oszustwach podatkowych związanych z nierzetelnymi fakturami VAT. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepis, gdyż dla odmowy rejestracji wystarczające jest posiadanie informacji wskazujących na możliwość wykorzystania działalności banków do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi, a nie udowodnienie pewności takich działań czy zamiaru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odmowa rejestracji podatnika VAT na podstawie art. 96 ust. 4a ustawy o VAT musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

NSA w wyroku z 14.04.2023 r. stwierdził, że odmowa rejestracji jest ingerencją w prawa podmiotu i musi być poprzedzona decyzją administracyjną, a nie czynnością materialno-techniczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

ustawa o VAT art. 96 § ust. 4a pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Naczelnik urzędu skarbowego nie dokonuje rejestracji podmiotu jako podatnika VAT, jeżeli z posiadanych informacji wynika, że podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.

Pomocnicze

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 220 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zg § pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zg § pkt 9

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zv § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zv § § 3 pkt 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zw § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zw § § 3 pkt 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 96 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 96 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 113 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 113 § ust. 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 96 § ust. 9 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 299 § § 1 i 5

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie informacji wskazujących na możliwość wykorzystania działalności banków do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi jest wystarczającą podstawą do odmowy rejestracji podatnika VAT. Organ podatkowy nie musi udowadniać pewności działania ani zamiaru wyłudzenia skarbowego przy odmowie rejestracji. Informacje o blokadzie rachunku bankowego, nawet starsze, mogą stanowić podstawę do odmowy rejestracji, jeśli uzasadniają przypuszczenie o udziale w oszustwach podatkowych.

Odrzucone argumenty

Odmowa rejestracji powinna nastąpić w formie pisma, a nie decyzji administracyjnej (obalony przez NSA). Organ nie wykazał, że spółka może prowadzić działalność z zamiarem wyłudzeń skarbowych. Organ powinien brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący na moment wydania decyzji, a nie opierać się na starych informacjach. Organ nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego, opierając się jedynie na informacjach o blokadzie rachunków.

Godne uwagi sformułowania

odmowa rejestracji jest bowiem bardzo mocną ingerencją w prawa danego podmiotu nie do zaakceptowania jest więc sytuacja, że odmowa rejestracji następuje jedynie w ramach czynności materialno-technicznych dla odmowy rejestracji wystarczy posiadanie informacji wskazujących na możliwość (a nie pewność) wykorzystania działalności banków lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi nie chodzi tu o jakiekolwiek ustalenia organu podatkowego, czy zebrane dowody, ale o posiadane informacje nie musi i nie może udowadniać, że podmiot występujący o rejestrację będzie oszustem podatkowym, bo takie dowodzenie co do zdarzeń przyszłych nie jest możliwe To prawdopodobieństwo winno opierać się na analizie faktów, a nie na przeczuciach lub intuicji organu.

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

sprawozdawca

Irena Wesołowska

przewodniczący

Małgorzata Gorzeń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT dotyczącego odmowy rejestracji podatnika VAT ze względu na ryzyko wyłudzeń skarbowych oraz znaczenie informacji o blokadzie rachunków bankowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe były informacje o analizie ryzyka i blokadzie rachunków. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez tych elementów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odmowy rejestracji VAT z powodu podejrzenia oszustw podatkowych, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak organy wykorzystują narzędzia takie jak blokada STIR.

Czy blokada rachunku bankowego może na zawsze zamknąć drogę do rejestracji VAT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 3/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Irena Wesołowska /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 96 ust. 4a pkt 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Specjalista Dorota Pellowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. Spółki z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 października 2024 r. nr 2201-IOV-1[1].4002.4.2024 w przedmiocie odmowy rejestracji spółki dla celów podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 22 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) - dalej: "O.p.", po rozpatrzeniu odwołania S spółki z o.o. z siedzibą w G. - dalej jako "Spółka", "strona" lub "Skarżąca" od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z 9 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu 27 lutego 2019 r. do Naczelnika US wpłynęło zgłoszenie rejestracyjne VAT-R spółki z 25 lutego 2019 r. w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego zgłoszenia Naczelnik US, działając na podstawie art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", nie dokonał rejestracji spółki jako podatnika VAT oraz do transakcji wewnątrzwspólnotowych, o czym zawiadomił ją pismem z 18 marca 2019 r.
Od ww. pisma organu I instancji spółka wniosła odwołanie, podnosząc w nim, że pismo to jest w istocie decyzją administracyjną wydaną bez zachowania właściwej formy.
Postanowieniem z 27 maja 2019 r. organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania.
W wynika rozpoznania wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 13 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1491/19 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS z 27 maja 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, albowiem zgodził się z organem odwoławczym, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność wniesienia przez skarżącą odwołania od pisma naczelnika urzędu skarbowego z 18 marca 2019 r. zawiadamiającego o niedokonaniu rejestracji spółki jako podatnika VAT oraz do transakcji wewnątrzwspólnotowych w związku z zaistnieniem okoliczności opisanych w art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT. Zdaniem WSA, przedmiotowe pismo, z uwagi na użyte w nim sformułowania, jest zawiadomieniem, czyli formą przekazania podatnikowi informacji znanych organowi podatkowemu z urzędu i nie jest decyzją administracyjną.
Rozpoznając wywiedzioną przez Skarżącą skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA z 13 listopada 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") wyrokiem z 14 kwietnia 2023 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS z dnia 27 maja 2019 r.
W opinii NSA odmowa rejestracji podatnika podatku VAT na podstawie art. 96 ust. 4a ustawy o VAT musi nastąpić w formie decyzji. Odmowa rejestracji jest bowiem bardzo mocną ingerencją w prawa danego podmiotu, któremu w sposób istotny ogranicza się prawo do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie do zaakceptowanie jest więc sytuacja, że odmowa rejestracji następuje jedynie w ramach czynności materialno-technicznych.
Dyrektor IAS decyzją z 6.10.2023 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji z 18.03.2019 r.
Naczelnik US, w wyniku rozpatrzenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, po ocenie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, działając na podstawie art. 207 § 1 O.p. oraz art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT, decyzją z 9 lutego 2024 r. odmówił rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, że o odmowie zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT i VAT UE przesądzają okoliczności sprawy opisane w postanowieniu Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 26.11.2018 r. o przedłużeniu terminu blokady rachunku bankowego Spółki, wskazujące na prawdopodobieństwo, że rejestracja Spółki zostanie zgłoszona w celu podjęcia działań niepożądanych z punktu widzenia finansów publicznych.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka, wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nieuprawdopodobnienie, że Spółka może prowadzić działalność z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, które doprowadziło do odmowy zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT oraz do transakcji wewnątrzwspólnotowych, podczas gdy organ nie wykazał, że z posiadanych na moment wydania zaskarżonej decyzji informacji wynika, że Spółka może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 O.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p., ani tym bardziej nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tej okoliczności, zaś blokada rachunków bankowych Spółki w trybie tzw. blokady STIR miała miejsce w 2018 r., zaś organ powinien brać pod uwagę stan faktyczny i stan prawny istniejący na moment wydania decyzji, a ponadto interpretacja dokonywana przez organ prowadziłaby do sytuacji, w której podmiot, na rachunek którego nałożono blokadę STIR nie mógłby permanentnie ponownie złożyć zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie VAT.
Decyzją z dnia 22 października 2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie stwierdził, że kwestie rejestracji podatnika podatku od towarów i usług oraz przesłanki, jakie organy podatkowe powinny zbadać w toku tej rejestracji, wynikają z przepisów Działu X, Rozdział 1 Rejestracja, ustawy o VAT.
Powołując treść art. 96 ust. 1, ust. 4, ust. 4a ustawy o VAT organ odwoławczy wskazał, że naczelnik urzędu skarbowego nie dokonuje rejestracji podmiotu jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania podmiotu, jeżeli z posiadanych informacji wynika, że podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 O.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p.
W opinii Dyrektora IAS Istotne dla rozpatrzenia niniejszej sprawy są także przepisy obowiązującej od 13.01.2018 r. tzw. ustawy o STIR. Regulacje umożliwiają organom skarbowym analizowanie wszystkich transakcji bankowych podatników na bieżąco. Regulacje w tym zakresie zawarte są w dziale III B Ordynacji podatkowej, w szczególności przepisy art. 119zv § 1, art. 119zv § 3 pkt 2, art. 119zw § 1 i art. 119zw § 3 pkt 2 O.p.
Analizując przepis, na podstawie którego Naczelnik US odmówił zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT i VAT UE, odnosząc się do ratio legis art. 96 ust. 4a pkt 5 Dyrektor IAS stwierdził, że nie chodzi tu o każdą informację potwierdzającą istnienie nieprawidłowości w rozliczeniach danego podatnika, ale taką, z której będzie wynikać, że podmiot ten jako podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu działu III B Ordynacji podatkowej. Przepis ten odwołuje się bowiem do konkretnych regulacji zwartych w powołanym Dziale Ordynacji podatkowej. Poza tym sposób skonstruowania w/wym. przepisu dowodzi, że nie chodzi tu o jakiekolwiek ustalenia organu podatkowego, czy zebrane dowody, ale o posiadane informacje. Z uwagi na odwołanie się do Działu IIIB należy przyjąć, że chodzi o informacje o wynikach analizy ryzyka, która jest prowadzona na podstawie przepisów działu IIIB O.p. Jeżeli ta analiza ryzyka wykaże, że podmiot może prowadzić lub prowadzi działania z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu ww. działu IIIB, to konsekwencją takiego stanu rzeczy będzie niedokonanie rejestracji jako podatnika VAT. Istotne jest przy tym, że dla odmowy rejestracji wystarczy posiadanie informacji wskazujących na możliwość (a nie pewność) wykorzystania działalności banków lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Przepis art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT stanowi samodzielną podstawę do niedokonania rejestracji podmiotu kwalifikowanego jako podatnika VAT.
Dyrektor IAS wskazał, że organ podatkowy nie jest związany treścią zgłoszenia rejestracyjnego i jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do zweryfikowania danych podanych przez podmiot w zgłoszeniu pod kątem ich prawdziwości, dokładności i rzetelności.
W ocenie organu odwoławczego niedokonanie rejestracji podmiotu jako podatnika VAT w oparciu o art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT opiera się na stwierdzeniu potencjalnego ryzyka działań mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a nie pewności takiego działania.
Warunkiem zastosowania przez organ podatkowy art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT są posiadanie informacje, z których wynika, że podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. W rozpatrywanej sprawie konsekwencja działania organu I instancji, który odmówił rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE wynikała z posiadanych informacji, które dowodzą, że w wyniku analizy ryzyka wykorzystania sektora finansowego do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi Spółki, Szef KAS zażądał blokady rachunku bankowego Spółki na okres 72 godzin z uwagi na uzasadnione podejrzenie, że podmiot kwalifikowany może wykorzystać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, tzn. istnieje uzasadnione przypuszczenie, że podmiot kwalifikowany nieposiadający odpowiedniego zaplecza organizacyjnego i technicznego uczestniczy w sztucznie stworzonym łańcuchu operacji gospodarczych związanych z obrotem samochodami osobowymi z podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo. Płatności dokonywane za pośrednictwem rachunków bankowych miały uwiarygadniać realność transakcji, a w konsekwencji umożliwić podmiotowi kwalifikowanemu (pomimo braku ekonomicznego władztwa nad towarem) spełnienie przesłanek warunkujących zwrot podatku VAT.
Szef KAS zawiadomił Naczelnika US o dokonanej na okres 72 godzin blokadzie rachunku bankowego podmiotu, następnie postanowieniem z 26.11.2018 r. wydanym na podstawie art. 119zw § 1 O.p. Szef KAS przedłużył blokadę rachunku bankowego Spółki na 3 miesiące, tj. do 26.02.2019 r. uznając, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez podmiot kwalifikowany istniejącego zobowiązania podatkowego w podatku VAT.
W opinii Dyrektora IAS, postanowienie Szefa KAS przedstawia okoliczności uzasadniające obawę niewykonania przez Spółkę oszacowanego zobowiązania podatkowego. Ustalenia dokonane w toku analizy ryzyka, analizy transakcji na rachunkach bankowych, analizy podmiotu i jego kontrahentów, złożonych rozliczeń podatkowych w powiązaniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym prowadzą do stwierdzenia, że zachodzą ustawowe przesłanki do dokonania przedłużenia blokady rachunków bankowych Spółki.
Szef KAS wskazał w uzasadnieniu postanowienia na prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie śledztwo w sprawie o czyn z art. 299 § 1 i 5 KK, w którym jako jedno z ogniw łańcucha dostaw uczestniczyła Spółka oraz na wszczętą przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie 23.11.2018 r. kontrolę celnoskarbową w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres: od 1.03.2018 r. do 31.10.2018 r.
Szef KAS wskazał, że ze zgromadzonego materiału za uzasadnioną należy przyjąć tezę, że Spółka była świadomym uczestnikiem obrotu nierzetelnymi fakturami VAT w obrocie samochodami w celu uzyskania nienależnego zwrotu podatku VAT, na co wskazują m.in. następujące okoliczności:
1. brak typowych znamion prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę jako samodzielny podmiot gospodarczy, brak elementarnej wiedzy Prezesa Zarządu na temat działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę oraz o fakcie posiadania przez niego udziałów w Spółce, brak jakiegokolwiek wpływu Prezesa Zarządu na sprawy Spółki, wskazanie przez niego osób trzecich, obecnie formalnie w żaden sposób nie związanych ze Spółką, jako podejmujących faktyczne decyzje gospodarcze, brak oznak prowadzenia działalności oraz znamion siedziby pod wskazanym adresem zgłoszonym jako adres siedziby Spółki, jak również jako adres prowadzenia działalności gospodarczej, brak przepływów pieniężnych wskazujących na zakup usług transportowych,
2. powiązania z P sp. z o. o. (dalej: P);
3. Spółka i P prowadzą działalność o tożsamym profilu, tj. sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek, deklarując wysokie wartości WDT i zwrotów podatku od towarów i usług,
4. zakupy od tych samych ściśle określonych podmiotów,
5. wysokość wynagrodzeń Prezesa Zarządu nieadekwatna do pełnionej funkcji oraz do skali prowadzonej działalności jako samodzielnego podmiotu gospodarczego,
6. brak majątku trwałego w sprawozdaniu finansowym za 2017 r. oraz zakupu środków trwałych w 2018 r.,
7. finansowanie działalności zwrotami podatku VAT,
8. dostawy realizowane w procedurze WDT dokonywane są do podmiotów kierowanych przez polskich obywateli, co do których istnieje podejrzenie, że de facto działalność prowadzą na terenie Polski. Płatności na rzecz Spółki z tytułu wewnątrzwspólnotowych dostaw dokonywane są z rachunków bankowych prowadzonych dla w/w podmiotów w polskich bankach,
9. brak typowych zachowań konkurencyjnych polegających na dążeniu do skrócenia łańcucha dostaw i maksymalizacji zysków. Powoduje to wykreowanie sztucznego łańcucha kontrahentów, co podważa sens ekonomiczny transakcji.
Uwzględniając powyższe, Szef KAS uznał, że Spółka w deklaracjach VAT-7 za okres: kwiecień 2018 r. - lipiec 2018 r. w sposób świadomy zawyżyła podatek naliczony odpowiednio o kwoty wynikające z nierzetelnych faktur VAT wystawionych przez wskazane podmioty na łączną kwotę 1.237.504,00 zł.
Z uzasadnienia postanowienia Szefa KAS wynika, że analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że podmiot kwalifikowany ujął w ewidencjach podatkowych faktury VAT niedokumentujące rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, która to okoliczność ma wpływ na prawo Spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zgodnie z art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Przedłużenie blokady rachunku bankowego na czas oznaczony, nie dłuższy niż trzy miesiące jest możliwe, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego. Informacje z danych podatkowych wskazują, że Spółka nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie zobowiązań podatkowych. Spółka nie deklarowała nabycia środków trwałych. Jedynym składnikiem majątku były środki pieniężne. W ocenie Szefa KAS wystąpiły przesłanki przedłużenia terminu zastosowanej blokady na czas oznaczony, tj. do 26.02.2019 r., gdyż zachodzi uzasadniona obawa, że Spółka nie wykona zobowiązania w podatku VAT, którego szacowana kwota, tj. 1.237.504 zł przekracza równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano niniejsze postanowienie.
Dyrektor IAS dodatkowo wskazał, że w wyniku rozpatrzenia zażalenia Spółki na postanowienie Szefa KAS z 26.11.2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego, zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z 20.12.2018 r. Następnie Spółka złożyła skargę do WSA w Warszawie na postanowienie z 20.12.2018 r. WSA w Warszawie po rozpatrzeniu skargi Spółki oddalił skargę (wyrok z 26.02.2019 r., sygn. akt III SA/Wa 409/19). Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, która została oddalona (wyrok NSA z 3.03.2020 r., sygn. akt I FSK 1425/19).
Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania prowadzonego przez Dyrektora IAS w związku z odwołaniem Spółki od decyzji Naczelnika US z 9.02.2024 r.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdza, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE zapadło, stosownie do treści art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT, w oparciu o posiadane przez organ I instancji informacje, które uzasadniały przypuszczenie, że Spółka może brać udział w oszustwach podatkowych. W takim przypadku ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru wskazując, że w sytuacji powzięcia tego rodzaju informacji naczelnik urzędu skarbowego nie dokonuje rejestracji podatnika jako podatnika VAT. Ustawodawca nie pozostawił czynności odmowy rejestracji uznaniu administracyjnemu ani też nie zobowiązał organu do udowodnienia zamiaru wyłudzenia skarbowego. Wystarczy, że organ posiada informacje uzasadniające przypuszczenie, że podatnik bierze udział w oszustwach podatkowych - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
W konsekwencji, w opinii organu odwoławczego, bez wpływu na powyższe pozostaje argumentacja z odwołania, że organ I instancji odmawiając Spółce rejestracji jako podatnika VAT i VAT UE nie przeprowadził żadnego własnego postępowania dowodowego oraz żadnej analizy, a jedynymi dowodami, na których się oparł to informacja o dokonaniu przez Szefa KAS blokady rachunków bankowych Spółki na okres 72 godzin oraz postanowienie Szefa KAS o przedłużeniu terminu blokady rachunków.
Zdaniem Dyrektora IAS, brzmienie art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT oraz konstrukcja tego przepisu dowodzą, że nie chodzi tu o jakiekolwiek ustalenia organu podatkowego czy zebrane dowody, ale o posiadane informacje o wynikach analizy ryzyka, która jest prowadzona w oparciu o przepisy działu IIIB O.p. Przepis ten odwołuje się do konkretnych regulacji zawartych w powołanym Dziale. Dlatego nie budzi wątpliwości organu odwoławczego zasadność oparcia się przez organ I instancji przy ponownej analizie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R z 25.02.2019 r. na tych informacjach mimo tego, że jak podnosi Spółka - są to dokumenty wydane blisko 6 lat wcześniej.
W sprawie istotne jest również, że przedmiotem rozpatrzenia przez organ I instancji jest wniosek Spółki o rejestrację jako podatnika VAT i VAT UE z 25.02.2019 r., złożony na formularzu urzędowym VAT-R, w którym Spółka zadeklarowała, że rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub ust. 9 ustawy o VAT z dniem 1.01.2019 r.
Mając na uwadze powyższe, prawidłowo w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał ponownej oceny wniosku Spółki o rejestrację w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz zgromadzony materiał dowodowy na dzień rozstrzygnięcia sprawy o rejestrację za pismem z 18.03.2019 r.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego fakt, że obecnie rachunek bankowy Spółki nie jest objęty blokadą STIR, jak i podnoszona przez Spółkę okoliczność dezaktualizacji posiadanych przez organ informacji w sprawie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego nie powoduje jednak - jak sądzi Spółka - ustania przyczyny faktycznej niedokonania rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE i nie stanowi automatycznej podstawy do rejestracji Spółki.
W konsekwencji, w ocenie Dyrektora IAS, chybione są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT oraz prawa procesowego: art. 121, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ocena istnienia przesłanek uzasadniających dokonanie wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT w oparciu o art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy VAT, lecz rozpatrzenie odwołania od decyzji organu I instancji odmawiającej zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT i VAT UE. Zatem w sprawie nie podlega merytorycznej ocenie organu odwoławczego zasadność wykreślenia Spółki z rejestru z dniem 28.11.2018 r. na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT.
Mając na uwadze stanowisko Spółki o konieczności uwzględnienia przy ocenie zasadności wniosku o rejestrację stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania decyzji, Dyrektor IAS zauważył, że kwestia podejrzenia udziału Spółki w nadużyciach podatkowych polegających na wykazywaniu w jej rozliczeniach podatkowych faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych była przedmiotem kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie oraz przedmiotem badania przez sądy administracyjnie w związku z wniesionymi skargami i pozostaje nadal aktualna.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zaskarżonej decyzji zarzuca:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., statuujących zasady prowadzenia postępowania podatkowego: zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasadę prawdy obiektywnej, zasadę wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zasadę swobodnej, a nie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez naruszenie tych zasad i wydanie decyzji w oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez uwzględnienia stanu faktycznego istniejącego na moment wydania decyzji, bez dokonania ponownej analizy sytuacji Spółki, jak również poprzez nie tylko nieudowodnienie, ale nawet nieuprawdopodobnienie, ze Spółka może prowadzić działalność z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, które doprowadziło do odmowy zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT oraz do transakcji wewnątrzwspólnotowych, podczas gdy organ nie wykazał, że z posiadanych na moment wydania zaskarżonej decyzji przez organ informacji wynika, że Spółka może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art 119zg pkt 1 O.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p., ani tym bardziej nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tej okoliczności, zaś blokada rachunków bankowych Spółki w trybie tzw. blokady STIR miała miejsce w 2018 r., zaś organ powinien brać pod uwagę stan faktyczny i stan prawny istniejący na moment wydania decyzji, a ponadto interpretacja dokonywana przez organ prowadziłaby do sytuacji, w której podmiot na rachunek którego nałożono blokadę STIR nie mógłby permanentnie ponownie złożyć zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie VAT, a co więcej nałożenie blokady STIR nie może na zasadzie automatyzmu prowadzić do odmowy zarejestrowania podatnika dla celów podatku VAT.
Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych zarzutów i w swojej istocie jest powtórzeniem argumentacji zaprezentowanej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy Naczelnik US w związku ze złożonym przez Spółkę zgłoszeniem rejestracyjnym VAT-R w zakresie podatku od towarów i usług z 25.02.2019 r., zasadnie decyzją z 9.02.2024 r. odmówił zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT i VAT UE, a w konsekwencji, czy organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 O.p.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji miał na uwadze ocenę prawną wynikającą z zapadłego w niniejszym sprawie wyroku NSA z 14.04.2023 r., sygn. akt I FSK 517/20. Organ ponownie rozpatrując sprawę, był obowiązany stosować się do oceny prawa materialnego, jak i proceduralnego zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych lub decyzjach administracyjnych w innych sprawach, co wynika wprost z brzmienia przepisu art. 153 p.p.s.a. i co miało miejsce w niniejszej sprawie.
W zapadłym wyroku NSA stwierdził, że odmowa rejestracji podatnika podatku VAT na podstawie art. 96 ust. 4a ustawy o VAT musi nastąpić w formie decyzji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT, który stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego nie dokonuje rejestracji podmiotu jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania podmiotu, jeżeli z posiadanych informacji wynika, że podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 O.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p.
W ocenie Sądu, analiza całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa oraz przy respektowaniu oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku NSA z 14.04.2023 r. uzasadniała stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji prawidłowo dokonał oceny wniosku Spółki o rejestrację jako podatnika VAT i VAT UE w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony na dzień rozstrzygnięcia sprawy o rejestrację, zawierający informacje, z których wynika, że Spółka może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, tj. wynikające z zawiadomienia Szefa KAS o dokonanej na okres 72 godzin blokadzie rachunku bankowego podmiotu kwalifikowanego, postanowienia Szefa KAS z 26.11.2018 r. o przedłużeniu blokady rachunku bankowego Spółki na 3 miesiące, zawiadomienia Naczelnika US przez Szefa KAS o przedłużeniu blokady rachunków.
Uznając, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT Naczelnik US rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE podjął w formie decyzji administracyjnej, w uzasadnieniu której przedstawił tok myślowy, którym kierował się odmawiając rejestracji.
Zdaniem Sądu, warunkiem zastosowania przez organ I instancji art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT są posiadanie informacje, z których wynika, że podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. W opinii Sądu, Dyrektor IAS trafnie wskazał, że nie chodzi tu jednak o każdą informację potwierdzającą istnienie nieprawidłowości w rozliczeniach danego podatnika, ale taką, z której będzie wynikać, że podmiot ten jako podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu działu IIIB O.p. Przepis ten odwołuje się bowiem do konkretnych regulacji zwartych w powołanym Dziale. Poza tym sposób skonstruowania wskazanego przepisu dowodzi, że nie chodzi tu o jakiekolwiek ustalenia organu podatkowego, czy zebrane dowody, ale o posiadane informacje. Z uwagi na odwołanie się do Działu IIIB O.p. należy przyjąć, że chodzi o informacje o wynikach analizy ryzyka, która jest prowadzona na podstawie przepisów ww. Działu. Jeżeli ta analiza ryzyka wykaże, że podmiot może prowadzić lub prowadzi działania z zamiarem wykorzystania działalności banków lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu działu IIIB Ordynacji podatkowej, to konsekwencją takiego stanu rzeczy będzie niedokonanie rejestracji jako podatnika VAT. Istotne jest przy tym, że dla odmowy rejestracji wystarczy posiadanie informacji wskazujących na możliwość (a nie pewność) wykorzystania działalności banków lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Przepis art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT stanowi samodzielną podstawę do niedokonania rejestracji podmiotu kwalifikowanego jako podatnika VAT.
Zdaniem Sądu, organ w celu odmowy rejestracji nie musi i nie może udowadniać, że podmiot występujący o rejestrację będzie oszustem podatkowym, bo takie dowodzenie co do zdarzeń przyszłych nie jest możliwe. Odmawiając rejestracji, organ podatkowy jednak może i powinien wykazać prawdopodobieństwo, że podmiot ten będzie angażować się w oszustwa podatkowe. To prawdopodobieństwo winno opierać się na analizie faktów, a nie na przeczuciach lub intuicji organu. Zatem niedokonanie rejestracji podmiotu jako podatnika VAT w oparciu o art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT opiera się na stwierdzeniu potencjalnego ryzyka działań mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a nie pewności takiego działania.
Uwzględniając powyższe wyjaśnienia i uwagi, organ odwoławczy trafnie skonstatował, że organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania w związku ze złożonym zgłoszeniem rejestracyjnym VAT-R z 25.02.2019 r. miał podstawy do niedokonania rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie zapadło - stosownie do treści art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT - w oparciu o posiadane przez organ I instancji informacje wskazane szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które uzasadniały przypuszczenie, że Spółka może brać udział w oszustwach podatkowych. W takim przypadku ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru wskazując, że w sytuacji powzięcia tego rodzaju informacji naczelnik US nie dokonuje rejestracji podatnika jako podatnika VAT. Ustawodawca nie pozostawił czynności odmowy rejestracji uznaniu administracyjnemu ani też nie zobowiązał organu do udowodnienia zamiaru wyłudzenia skarbowego. Wystarczy, że organ posiada informacje uzasadniające przypuszczenie, że podatnik bierze udział w oszustwach podatkowych - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Wbrew stanowisku Skarżącej - zasadnie organ I instancji ocenił wniosek Spółki o rejestrację jako podatnika VAT i VAT UE z 25.02.2019 r. w kontekście tych informacji, które są podstawą dokonanych ustaleń faktycznych i w konsekwencji podjął trafną decyzję o niedokonaniu rejestracji.
Nie budzi wątpliwości zasadność oparcia się przez organ I instancji przy ponownej analizie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R na tych informacjach mimo tego, że jak podnosi Spółka - są to dokumenty wydane blisko 6 lat wcześniej.
W konsekwencji bez wpływu na powyższe pozostaje zarzut, że odmawiając Spółce rejestracji jako podatnika VAT i VAT UE organy nie przeprowadziły żadnego własnego postępowania dowodowego oraz żadnej analizy, a jedynymi dowodami, na których się oparły to informacja o dokonaniu przez Szefa KAS blokady rachunków bankowych Spółki na okres 72 godzin oraz postanowienie Szefa KAS o przedłużeniu terminu blokady rachunków.
Sąd nie podziela stanowiska Spółki, że organ odwoławczy nie dokonał własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a jedynie skonkludował, że dokonana przez organ I instancji ocena materiału dowodowego jest prawidłowa.
Dyrektor IAS rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie podjął w wyniku ponownego przeanalizowania całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, z uwzględnieniem ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa oraz mając na uwadze ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku NSA z 14.04.2023 r., sygn. akt I FSK 517/20. Ponadto decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie elementy określone w art. 210 § 1 i § 4 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. W uzasadnieniu decyzji opisany został wyczerpująco stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnione okoliczności, w tym te, które organ uznał za udowodnione i dowody, którym dano wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Podkreślić należy, że dokonując analizy w całokształcie ustalonego stanu faktycznego, wyjaśniono istotne okoliczności sprawy w zestawieniu z obowiązującymi przepisami prawa. W świetle powyższego subiektywna ocena Spółki nie przesądza o wadliwości wydanej decyzji. Stąd zarzuty w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego wystąpił do Szefa KAS o przesłanie materiału dowodowego, w oparciu o który wydano postanowienie Szefa KAS z 26.11.2018 r. w sprawie przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego Skarżącej.
Materiał dowodowy pozyskany do akt sprawy objętej odwołaniem za pismem Ministerstwa Finansów z 20.06.2024 r., poprzedzający żądanie dokonania blokady jednego z trzech rachunków Spółki, tj. "Wynik analizy ryzyka" z 19.11.2018 r. wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi Skarżącej dokonanej przez Szefa KAS, pismo Naczelnika Zachodniopomorskiego UC-S w Szczecinie z 23.11.2018 r. stanowiące wniosek do Szefa KAS o przedłużenie blokady na rachunku bankowym Skarżącej z uwagi na fakt, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez Spółkę istniejącego zobowiązania w podatku od towarów i usług, uzasadniał, zdaniem Sądu, stwierdzenie, że kwestionowane nabycia z dużym prawdopodobieństwem nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Organ odwoławczy trafnie zauważa, że kwestia podejrzenia udziału Spółki w nadużyciach podatkowych polegających na wykazywaniu w jej rozliczeniach podatkowych faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych była przedmiotem kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez Naczelnika Zachodniopomorskiego UC-S w Szczecinie oraz przedmiotem badania przez sądy administracyjnie w związku z wniesionymi skargami na wydane decyzje wymiarowe i pozostaje nadal aktualna.
Ponadto zdaniem Sądu, Dyrektor IAS, z uwagi na powoływanie w odwołaniu od decyzji w przedmiocie odmowy rejestracji, wydanej wobec Spółki decyzji ostatecznej Naczelnika Zachodniopomorskiego UC-S w Szczecinie z 15.03.2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres: od marca do października 2018 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z 31.01.2022 r. oraz wynikających z niej ustaleń poczynionych przez organ, za zasadne uznał uzupełnienie materiału dowodowego o powyższe rozstrzygnięcie i pozyskał do akt sprawy wskazaną decyzję. Stan faktyczny i jego ocena prawna przedstawione w uzasadnieniu decyzji zostały dokonane przez Naczelnika Zachodniopomorskiego UCS w Szczecinie na podstawie materiału dowodowego zebranego m. in. w trakcie kontroli celnoskarbowej i dokonanych ustaleń w związku z żądaniem blokady rachunków bankowych oraz przedłużeniem blokady oraz w związku z działaniami prowadzonymi przez Prokuraturę Okręgową.
W świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, okoliczność wydania decyzji wymiarowej wobec Spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług nie była jedynym elementem przeprowadzonej oceny, natomiast zebrany w sprawie i poddany analizie materiał dowodowy wyjaśniał istotne okoliczności sprawy i dawał podstawę do wywiedzenia wniosków, które legły u podstaw wydanej i zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, powołanie powyższej okoliczności ma na celu ukazanie jej jako pewnego elementu, który w całokształcie i w łączności ze sobą tym bardziej uzasadnia działanie organu I instancji, który odmówił rejestracji Spółki w prowadzonym rejestrze podatników VAT i VAT UE. Wyłącznie w takim kontekście należy postrzegać powołany aspekt wydania decyzji wymiarowej.
Za chybiony uznać należy powtórzony zarzut Skarżącej, zgodnie z którym organ I instancji nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił zamiaru Spółki wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wyjaśnił Spółce, że posiadanie informacji wskazujących na prowadzenie działań z zamiarem wykorzystania działalności opisanych instytucji do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a nie tylko na możliwość prowadzenia takich działań - wymagane jest dla czynności wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT w oparciu o art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT. Niedokonanie rejestracji podmiotu jako podatnika VAT nastąpi, jeżeli z informacji Szefa KAS wynika sama możliwość wykorzystania przez podmiot kwalifikowany działalności banków lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Powyższe potwierdza posłużenie się zwrotem "może prowadzić działania" i wskazuje na potencjalne ryzyko takich działań, a nie pewność takiego działania. Wskazywana przez Spółkę konieczność oceny "zamiaru" podatnika, tzn. czy działania podmiotu wkomponowane w mechanizm wyłudzenia skarbowego z wykorzystywaniem sektora bankowego były podejmowane przez podatnika celowo (umyślnie) jest istotnym elementem ustaleń faktycznych w sprawie wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT. Podstawa prawna niedokonania rejestracji podmiotu kwalifikowanego nie wymaga stwierdzenia umyślnego działania tego podmiotu. Zarzuty Spółki w tym zakresie uznać należy za nieuzasadnione.
Cytowany przez Skarżącą fragment orzeczenia WSA we Wrocławiu z 28.07.2021 r., sygn. akt I SA/Wr 226/20 wskazujący na ciążący na organie obowiązek wykazania zamiaru podatnika dokonywania działań ukierunkowanych na wykorzystanie sektora bankowego do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w przypadku podjęcia się wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT uznać należy za nieprzystający do stanu faktycznego niniejszej sprawy, która dotyczy niedokonania rejestracji jako podatnika VAT w oparciu o art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT, gdyż dotyczy odmiennych instytucji, a odmowa rejestracji jako podatnika VAT nie wymaga stwierdzenia umyślnego działania tego podmiotu.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem sprawy nie jest ocena istnienia przesłanek uzasadniających dokonanie wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT w oparciu o art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, lecz rozpatrzenie kwestii odmowy zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT i VAT UE. Zatem w sprawie nie podlegała merytorycznej ocenie organu odwoławczego zasadność wykreślenia Spółki z rejestru z dniem 28.11.2018 r. na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT.
Podsumowując Sąd stwierdził, że organ I instancji działał w sprawie z uwzględnieniem stanowiska prawnego wyrażonego przez NSA w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z 14.04.2023 r., sygn. akt I FSK 517/20 i podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy rejestracji Spółki jako podatnika VAT i VAT UE w formie decyzji administracyjnej. Organ I instancji prawidłowo dokonał ponownej oceny wniosku Spółki o rejestrację w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz zgromadzony materiał dowodowy na dzień rozstrzygnięcia sprawy o rejestrację za pismem z 18.03.2019 r.
W niniejszej sprawie zasadna była odmowa zarejestrowania Spółki jako podatnika VAT i VAT UE w oparciu o złożone zgłoszenie rejestracyjne VAT-R z 25.02.2019 r. Spółka - poza kwestionowaniem stanowiska organu I instancji - nie wskazała żadnych okoliczności ani dowodów świadczących, że stan faktyczny odbiega od ustalonego lub prowadzących do wniosków odmiennych od wywiedzionych.
Fakt, że Spółka nie jest usatysfakcjonowana podjętym rozstrzygnięciem, nie oznacza, że organy dopuściły się przypisywanych naruszeń. Strona ma bowiem prawo do subiektywnego przekonania o zasadności swoich zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Natomiast sam fakt, że wnioski organu orzekającego wynikające z zebranego materiału dowodowego są odmienne od oczekiwań Strony, nie stanowi o naruszeniu wskazywanych przepisów prawa.
W konsekwencji nie znajdują uzasadnionych podstaw zarzuty Skarżącej wskazujące na naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Organy podatkowe dokonały rozstrzygnięcia na podstawie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony z zachowaniem reguł wynikających z art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W sprawie nie został naruszony także przepis art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI