I SA/GD 2912/01

Naczelny Sąd Administracyjny2004-09-29
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługzapasydziałalność rolniczaprawo materialneinterpretacja przepisówskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że prawo do rozliczenia 3% podatku VAT od zapasów nie przysługuje producentom rolnym w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności rolniczej.

Sprawa dotyczyła prawa spółki O. Sp. z o.o. do obniżenia podatku VAT o 3% wartości zapasów produktów rolnych, zgodnie z ustawą nowelizującą VAT z 2000 r. Spółka argumentowała, że wyłączenie z tego uprawnienia dotyczy tylko towarów przeznaczonych na własne potrzeby, a nie tych przeznaczonych na sprzedaż. Sądy obu instancji, w tym NSA, uznały jednak, że wyłączenie obejmuje wszystkich podatników prowadzących działalność rolniczą w odniesieniu do towarów z tej działalności, niezależnie od ich przeznaczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. Spółki z o.o. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług. Spór dotyczył interpretacji art. 3 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o VAT, który wyłączał z prawa do jednorazowego obniżenia podatku należnego o 3% wartości zapasów podatników prowadzących działalność rolniczą. Spółka twierdziła, że wyłączenie to dotyczy tylko towarów przeznaczonych na własne potrzeby, a nie tych przeznaczonych do sprzedaży. Sądy uznały jednak, że definicja działalności rolniczej zawarta w ustawie obejmuje produkcję roślinną i zwierzęcą, a wyłączenie dotyczy wszystkich towarów z tej działalności, niezależnie od tego, czy zostaną zużyte wewnętrznie, czy sprzedane. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższej instancji i organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyłączenie obejmuje wszystkich podatników prowadzących działalność rolniczą w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności rolniczej, bez względu na to, czy zostaną one zużyte we własnej działalności, czy też zostaną sprzedane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jednoznaczna treść przepisu art. 3 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. wskazuje, iż wyłączenie obejmuje wszystkie produkty rolne z działalności rolniczej i ich producentów, a nie tylko te przeznaczone na wewnętrzny użytek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i ustawy o opłacie skarbowej art. 3 § ust. 8 pkt 1

Wyłączenie z prawa do obniżenia podatku VAT o 3% wartości zapasów dotyczy podatników prowadzących działalność rolniczą w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności rolniczej, bez względu na ich przeznaczenie (zużycie wewnętrzne lub sprzedaż).

Pomocnicze

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 4 § pkt 12

p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączenie z prawa do obniżenia podatku VAT o 3% wartości zapasów obejmuje wszystkich podatników prowadzących działalność rolniczą w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności rolniczej, niezależnie od ich przeznaczenia (sprzedaż lub zużycie wewnętrzne).

Odrzucone argumenty

Wyłączenie z prawa do obniżenia podatku VAT o 3% wartości zapasów dotyczy tylko towarów przeznaczonych na wewnętrzny użytek producenta rolnego, a nie tych przeznaczonych na sprzedaż.

Godne uwagi sformułowania

następstwem takiego unormowania, jest to iż uprawnienie dotyczące rozliczenia podatku zawartego w zapasach nie dotyczą podatników (producentów rolnych) w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności rolniczej (produkcji roślinnej i zwierzęcej), bez względu na to czy zostaną one zużyte we własnej działalności, czy tez towary te zostaną w przyszłości sprzedane.

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący-sprawozdawca

Juliusz Antosik

członek

Edyta Anyżewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT przez producentów rolnych od zapasów towarów z ich własnej produkcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu z 2000 roku, który mógł ulec zmianie. Kontekst prawny mógł ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z rolnictwem i VAT, choć interpretacja przepisu jest dość techniczna.

Rolnicy a VAT: Czy można odliczyć podatek od zapasów przeznaczonych na sprzedaż?

Dane finansowe

WPS: 4 617 132 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 663/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska
Juliusz Antosik
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Spór sprowadza się do wykładni pkt 1 ust. 8 art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i ustawy o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 68 poz. 805/ który stanowi m.in., iż przepisy ust. 1-7 nie dotyczą 1/ podatników prowadzących działalność rolniczą w rozumieniu art. 4 pkt 12 ustawy. Zatem zgodnie z treścią art. 4 pkt 12 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wyłączenie obejmuje podatników prowadzących działalność rolniczą. Następstwem takiego unormowania, jest to iż uprawnienie dotyczące rozliczenia podatku zawartego w zapasach nie dotyczą podatników /producentów rolnych/ w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności rolniczej /produkcji roślinnej i zwierzęcej/, bez względu na to czy zostaną one zużyte we własnej działalności, czy też towary te zostaną w przyszłości sprzedane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędziowie NSA Juliusz Antosik, Edyta Anyżewska, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. Spółki z o.o. z/s w L. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 29 października 2003r. sygn. akt SA/Sz 2912/01 w sprawie ze skargi O. Spółki z o.o. z/s w L. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług 1. Oddala skargę kasacyjną. 2. Zasądza od strony skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 października 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 2912/01 rozpoznając skargę O. spółki z o.o. w L. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2000 r. oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżąca spółka wystąpiła do Urzędu Skarbowego w C. o udzielenie informacji co do możliwości skorzystania z uprawnienia do obniżenia podatku należnego za wrzesień 2000 r. o kwotę odpowiadającą 3% wartości zapasów, przewidzianego w art.3 ust.6 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 68, poz.805) i uzyskała odpowiedź, że z mocy art.3 ust.8 tej ustawy uprawnienie do rozliczenia podatku zawartego w zapasach nie dotyczy producentów w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności bez względu na to czy zostaną one użyte w tej działalności, czy też będą sprzedane.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Urzędu Skarbowego, spółka w dniu 20.09.2000 r. zawiadomiła organ ten o wartości zapasów przeznaczonych do sprzedaży: ziemiopłodów, bydła, trzody i owiec na kwotę 4.617.132 zł i 3% tej wartości w wysokości 138.514 zł.
Następnie pismem z dnia 6.12.2000 r. spółka wystąpiła do Urzędu skarbowego z żądaniem zapłaty kwoty 138.514 zł jako nienależnego podatku i powołała się na stanowisko zawarte w artykule prasowym z "Prawa przedsiębiorcy" nr 40/2000.
Organy podatkowe zwróciły uwagę, że w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2000 r. ani w korekcie tej deklaracji, spółka nie wykazała kwoty 138.514 zł. Niemniej jednak organy stwierdziły, że uprawnienie do obniżenia podatku należnego o kwotę odpowiadająca 3% wartości zapasów, przewidziane w art.3 ust.6 powołanej ustawy z dnia 20 lipca 2000 r., spółce nie przysługiwało. Zgodnie bowiem z art.3 ust,8 tej ustawy uprawnienie dotyczące rozliczenia podatku zawartego w zapasach nie dotyczy podatników prowadzących działalność rolnicza w rozumieniu art.4 pkt 12 ustawy o VAT w odniesieniu do zapasów towarów związanych z ta działalnością. Ponieważ spółka prowadzi działalność rolnicza w rozumieniu art.4 pkt 12 ustawy o VAT, a zapasy towarów związane są z tą działalnością, nie przysługuje jej prawo do rozliczenia podatku zawartego w zapasach bez względu na to czy są one przeznaczone do własnej produkcji czy tez do sprzedaży. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
W skardze na powyższą decyzję spółka domagała się jej uchylenia, zarzucając iż narusza ona art.3 ust.8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. przez błędna jego wykładnie oraz art.14 § 6 Ordynacji podatkowej. Skarżący obstawał przy dotychczas wyrażanym poglądzie, że w pojęciu :zapasy towarów związanych z prowadzoną działalnością: użytym w art.3 ust.8 mieści się tylko ta część wyprodukowanych płodów, która jest przeznaczona na wewnętrzny użytek producenta rolnego. Natomiast pozostała część płodów przeznaczona do sprzedaży, zdaniem skarżącej, nie stanowi "zapasów" w sensie ekonomicznym lecz jako towar do zbycia podlega wycenie z prawem do odliczenia podatku VAT.
Sąd administracyjny uznał, iż pogląd skarżącej jakoby w pojęciu zapasów związanych z działalnością rolniczą użytym w art.3 ust.8 omawianej ustawy, mieściły się tylko towary przeznaczone na wewnętrzny użytek producenta rolnego nie ma uzasadnienia prawnego. Jak trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. wprowadziła opodatkowanie podatkiem od towarów i usług sprzedaży w kraju oraz importu nieprzetworzonych i nisko przetworzonych produktów gospodarki rolnej, leśnej i łowieckiej oraz produktów rybołówstwa dotychczas zwolnionych od podatku VAT.
W art.3 ust.6 omawianej ustawy przewidziano dla podatników tego podatku, a więc podmiotów zajmujących się sprzedażą powyższych produktów, prawo do obniżenia jednorazowo, podatku należnego za wrzesień 2000 r. o kwotę odpowiadająca 3% wartości zapasów wyżej wymienionych towarów dotychczas zwolnionych od podatku VAT na podstawie art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o VAT, za wyjątkiem – przewidzianym w ust.8 – m.in. podatników prowadzących działalność rolnicza w rozumieniu art.,4 pkt 12 ustawy o VAT, czyli producentów rolnych, w odniesieniu do towarów związanych z ta działalnością. Wbrew stanowisku skargi nie ma podstaw do uznania że wyłączenie prawa do jednorazowego obniżenia podatku należnego za wrzesień 2000 r. w stosunku do producentów rolnych odnosi się tylko do produktów przeznaczonych na ich wewnętrzny użytek.
Zdaniem Sądu jednoznaczna treść omawianego przepisu wskazuje że wyłączenie obejmuje wszystkie produkty rolne z działalności rolnej i ich producentów.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną w imieniu skarżącej spółki złożył radca prawny A. L. i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię w szczególności art.3 ust.8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 68, poz.805), wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji Izby Skarbowej w S. z dnia [... ] oraz o zasądzenie od "powoda" na rzecz "pozwanego" kosztów "procesu" według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż Sąd dokonując nieprawidłowej wykładni powyższego przepisu, nie wziął pod uwagę, iż ustawodawca w wyłączeniu zawartym w punkcie 1 ustępie 8 art.3 cytowanej ustawy zawarł wyraźne przedmiotowe określenie, iż dotyczy to zapasów towarów związanych z działalnością rolniczą. W związku z tym intencją ustawodawcy nie było pozbawienie podatników prowadzących działalnością rolniczą możliwości obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiąca 3% wartości zapasów towarów pochodzących z własnego gospodarstwa przeznaczonych na sprzedaż.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną negatywnie ustosunkował się do jej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej w skrócie "p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Należy zauważyć, iż strona skarżąca jednoznacznie postawiła zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, czyli należy przyjąć, że wskazała na podstawę skargi kasacyjnej z art.174 pkt 1 p.s.a.
Zarzucany przepis art.3 ust.8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 68, poz.805) stanowił, iż przepisy ust.1-7 nie dotyczą 1) podatników prowadzących działalność rolniczą w rozumieniu art.4 pkt 12 ustawy zmienianej w art.1 w odniesieniu do zapasów towarów związanych z tą produkcją, 2) podatników, który nie dopełnili obowiązku określonego w ust.5, 3) podatników wymienionych w art.14 ust.1, 5 i 6 ustawy zmienianej w art.1, 4) zapasów towarów, o których mowa w ust.1, znajdujących się w dniu 3 września 2000 r. u importerów towarów.
Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jak i uzasadnienia wyroku spór sprowadza się do wykładni pkt 1 ust.8 art.3 powyższej ustawy. Zatem zgodnie z treścią art.4 pkt 12 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz.50 ze zm.) wyłączenie obejmuje podatników prowadzących działalność rolniczą a mianowicie: produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz hodowlę ryb słodkowodnych i pozostałych zwierząt wodnych żywych, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chow drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chow zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowlę dżdżownic, hodowlę entomofagów, hodowlę jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowlę i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej z wyjątkiem drewna liściastego, iglastego i egzotycznego (SW: 4311, 4312 i 4319).
W świetle powyższego należy podzielić pogląd sądu instancji, iż następstwem takiego unormowania, jest to iż uprawnienie dotyczące rozliczenia podatku zawartego w zapasach nie dotyczą podatników (producentów rolnych) w odniesieniu do towarów z ich własnej działalności rolniczej (produkcji roślinnej i zwierzęcej), bez względu na to czy zostaną one zużyte we własnej działalności, czy tez towary te zostaną w przyszłości sprzedane.
Zatem uzasadnione jest stanowisko Sądu, iż z uwagi na to, że skarżąca spółka prowadzi działalność rolniczą, a zapasy były z ta działalnością nie przysługuje jej prawo do rozliczenia podatku naliczonego zawartego w zapasach.
Z tych to przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 i art.204 pkt 1p.s.a postanowił jak w sentencji.