I SA/Gd 289/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-08-23
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówfaktury fikcyjnezaniechana inwestycjarzetelność dokumentówkontrola skarbowaprawo podatkoweskarżony organ

WSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika, uznając za prawidłowe wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami od fikcyjnych podmiotów oraz kosztów zaniechanej inwestycji.

Skarżący M.G. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która zakwestionowała mu koszty uzyskania przychodów za 2004 r. z tytułu zawyżenia przychodów ze sprzedaży złomu oraz zawyżenia kosztów uzyskania przychodów, w tym kosztów zaniechanej inwestycji i zakupu złomu od podmiotów nieistniejących. Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo wyłączyły z kosztów wydatki udokumentowane fakturami od fikcyjnych kontrahentów, ponieważ nie odzwierciedlały one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie zostały poparte innymi dowodami. Sąd potwierdził również, że koszty zaniechanej inwestycji nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która określiła skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004. Decyzja organu kontroli skarbowej, utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, zakwestionowała skarżącemu zawyżenie przychodów o ponad 280 tys. zł z tytułu sprzedaży złomu oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o ponad 2 mln zł. Kwestionowane koszty obejmowały wydatki związane z zaniechaniem inwestycji (10.150 zł) oraz zakup złomu od podmiotów nieistniejących (2.089.327,30 zł). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 35 ustawy o PDOF, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych kosztów zaniechanych inwestycji. Ponadto, aby wydatki mogły być uznane za koszt uzyskania przychodu, muszą być faktycznie poniesione, mieć związek z uzyskanym przychodem i być prawidłowo udokumentowane. Analiza podatkowej księgi przychodów i rozchodów wykazała, że większość zakupów złomu (91,27%) była udokumentowana fakturami od podmiotów, które w toku postępowania okazały się fikcyjne – nie prowadziły działalności, nie figurowały w rejestrach, miały fikcyjne adresy, a ich NIP-y były niepoprawne lub nie zostały wygenerowane przez urzędy skarbowe. Podatnik nie przedstawił żadnych innych dowodów potwierdzających rzeczywistość transakcji ani poniesienie wydatków. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów podatkowych. Stwierdził, że faktury wystawione przez nieistniejące podmioty nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Podkreślono obowiązek rzetelnego dokumentowania operacji gospodarczych zgodnie z § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia KPiR. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 35 ustawy o PDOF, a zgromadzony materiał dowodowy, w tym ustalenia kontroli skarbowej, zeznania świadków i analiza dokumentów, pozwalał na poczynienie ustaleń faktycznych. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki udokumentowane fakturami od podmiotów nieistniejących, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Faktury od fikcyjnych podmiotów nie spełniają wymogów rzetelności i nie dokumentują faktycznych transakcji gospodarczych, co jest warunkiem zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych kosztów zaniechanych inwestycji.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów.

rozp. MF art. 11 § 1-5

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Obowiązek rzetelnego i niewadliwego prowadzenia księgi.

rozp. MF art. 12 § 1-6

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Wymogi dotyczące dowodów księgowych.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez podmioty nieistniejące nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik nie przedstawił innych dowodów potwierdzających poniesienie wydatków ani rzeczywistość transakcji. Koszty zaniechanej inwestycji nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 35 u.p.d.o.f.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 191) poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny. Zarzuty naruszenia przepisów ustawy o PDOF (art. 22 ust. 1, 23 ust. 1, 45 ust. 6) przez bezzasadne nieuznanie kosztów uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

nie można bowiem uznać za odzwierciedlające rzeczywiste zdarzenia gospodarcze faktur, które jako wystawcę podawały podmiot w rzeczywistości nieistniejący podatnik musi zatem wykazać, ze poniósł koszt celowy i racjonalny z uwagi na wiedzę podatnika o związkach przyczynowo-skutkowych między poniesionym kosztem, a zasadnie oczekiwanym przychodem nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych kosztów zaniechanej inwestycji

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący

Małgorzata Gorzeń

członek

Irena Wesołowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami od podmiotów fikcyjnych oraz kosztów zaniechanej inwestycji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie organy podatkowe wykazały fikcyjność kontrahentów. Wymaga każdorazowej oceny dowodów w konkretnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu faktur od podmiotów fikcyjnych i zaniechanych inwestycji, co jest istotne dla wielu podatników. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzetelność transakcji.

Fikcyjne faktury i zaniechana inwestycja – dlaczego sąd nie pozwolił na zaliczenie ich do kosztów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 289/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Zbigniew Romała /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Asesor WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Referent Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił skarżącemu M.G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w wysokości [...] zł.
U podstaw decyzji legły ustalenia kontroli skarbowej przeprowadzonej w firmie "A" prowadzonej przez skarżącego, w toku której stwierdzono:
-zawyżenie przychodów o kwotę 280.335,24 zł z tytułu sprzedaży złomu;
-zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 2.099.477,30 zł, która obejmowała:
- kwotę 10.150,00 zł z tytułu zaniechania inwestycji;
- kwotę 2.089.327,30 zł z tytułu zakupu złomu od podmiotów nieistniejących (fikcyjnych).
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu złożonego odwołania decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu kontroli skarbowej.
W motywach decyzji organ odwoławczy podał, że firma "A" w marcu i kwietniu 2004r. poniosła wydatki związane z przygotowaniem do prowadzenia działalności gospodarczej terenu dzierżawionego od "B". Przy czym z niekwestionowanego stanu faktycznego wynika, że podatnik nie rozpoczął na tym terenie prowadzenia działalności, z uwagi na brak zezwolenia na prowadzenie punktu skupu i sprzedaży złomu.
Mając na uwadze treść art. 23 ust. 1 pkt. 35 ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.), który stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych kosztów zaniechanych inwestycji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że brak było podstaw do uznania za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków w kwocie 10.150,00 zł.
Odnosząc się do kwestii nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków dotyczących zakupu złomu od podmiotów fikcyjnych Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy.
Jednocześnie Dyrektor Izby stwierdził, że aby wydatki mogły być uznane za koszty uzyskania przychodu podatnik powinien:
- faktycznie ponieść wydatki;
- wykazać związek z uzyskanym przychodem;
- oraz posiadać rzetelny dowód poniesionych wydatków;
Jednocześnie na podatniku ciąży obowiązek prawidłowego dokumentowania wszelkich operacji gospodarczych, gdyż zgodnie z § 11 ust. 1-5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152 póz. 1475 z późn. zm.) podatnik jest obowiązany prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy. Stosownie do treści § 12 ust. 1-6 w/w rozporządzenia, zapisy w księdze podatkowej powinny być dokumentowane na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów księgowych, stwierdzających fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające między innymi wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy.
Dalej Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego, na podstawie analizy zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów ustalono, że skarżący zaewidencjonował w kosztach uzyskania przychodów firmy "A" wydatki na zakup towarów handlowych na łączną kwotę 4.443.281,64 zł , tj. :
- zakup złomu od osób fizycznych, udokumentowany dowodami wypłaty "KW" na kwotę 387.853,89 zł, która stanowiła 8,73% ogółem zakupionego złomu;
Z uwagi na niski udział procentowy zakupu złomu od osób fizycznych w stosunku do zakupu ogółem organ kontrolujący odstąpił od sprawdzania wiarygodności dowodów " KW " - i przyjął je w kwocie wykazanej przez podatnika.
- zakup złomu od podmiotów, udokumentowany fakturami VAT na kwotę 4.055.427,75 zł, która stanowiła 91,27% ogółem zakupu złomu.
Organ kontroli poddał weryfikacji rzetelność obrotów kontrolowanej jednostki z firmami dostarczającymi złom do "A" w roku 2004.
Jak ustalono, w roku 2004 kontrahentami M.G. były m.in. następujące podmioty: [...] "C" W.K, "D" T.L., [...] M.R., "E" S.B., "F" D.W., "G" S.K., [...] "H" K.S, [...] "I" S.C. J.B., "J", [...] "K", [...] "L", [...] "M" M.K. oraz [...] "N" W.G.
Przeprowadzone w sprawie czynności sprawdzające (przesłuchania świadków oraz wystąpienia do właściwych miejscowo urzędów skarbowych o sprawdzenie wiarygodności kontrahentów podatnika), zdaniem organu odwoławczego pozwalały stwierdzić, że wystawcami faktur dokumentujących zakup złomu były podmioty, które:
- nie prowadziły działalności gospodarczej w badanym roku, a zatem podmioty nieistniejące w obrocie gospodarczym;
- nie figurowały w rejestrach właściwych miejscowo urzędów skarbowych;
- numery NIP nie zostały wygenerowane przez właściwe miejscowo urzędy skarbowe lub też pod wskazanymi numerami zarejestrowane były inne podmioty a także NIP-y były niepoprawne;
- posiadały fikcyjne adresy;
- w badanym okresie zostały zlikwidowane lub w ogóle nie prowadziły działalności w zakresie sprzedaży złomu;
- właściciele podmiotów nie składali żadnych deklaracji podatkowych lub też składali je dla pozoru;
- nie rozliczali się z podatku dochodowego;
- ponadto, wobec wystawców faktur sądy udowodniły fikcyjność prowadzenia działalności gospodarczej;
W ocenie organu odwoławczego faktury wystawione przez te podmioty zawierały zatem niewiarygodne określenie wystawcy, zaś treść faktur nie obrazowała faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych.
Z wyjaśnień składanych w toku prowadzonego postępowania przez M.G. wynika zaś, że:
- jedynym dokumentem potwierdzającym zakup złomu i wypłatę gotówki były faktury wystawiane przez kontrahentów;
- zapłata za dostarczony towar następowała gotówką zaraz po dostarczeniu złomu przez kontrahenta i wystawieniu przez niego faktury VAT;
- kontrahenci przywozili złom własnymi, bądź wynajętymi środkami transportu;
- kontrahenci sami pojawiali się ze złomem oferując bardzo atrakcyjne ceny;
- nowo pojawiające się firmy okazywały dokumenty świadczące o tym, że prowadzą działalność gospodarczą;
- strona nie była świadoma, że firmy od których dokonywała zakupu złomu nie istniały w obrocie gospodarczym, albowiem nie znała prawa;
- w roku 2004 nie prowadzono ewidencji zakupu i sprzedaży ilościowej.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że podatnik nie przedstawił żadnych dowodów na poniesienie zakwestionowanych wydatków.
W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego, w sprawie zaistniały wszelkie podstawy faktyczne i prawne do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów za rok 2004 tych wydatków, które nie były dokumentowane w sposób określony prawem, zwłaszcza gdy uwzględnić, że strona w toku postępowania nie przedłożyła innych dowodów potwierdzających przeprowadzenie transakcji wynikających z zakwestionowanych faktur.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.G. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania,
2) naruszenie art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 i art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) przez bezzasadne nieuznanie wykazanych przez skarżącego kosztów uzyskania przychodów, a w konsekwencji błędne ustalenie dochodu do opodatkowania i wysokości zobowiązania podatkowego.
W uzasadnieniu złożonej skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że zaniechanie inwestycji nastąpiło całkowicie niezależnie od woli skarżącego, a spowodowane było nieuzyskaniem zezwolenia na prowadzenie punktu skupu i sprzedaży złomu. Poniesione w związku z przygotowaniem terenu pod przyszłą działalność wydatki winny zatem stanowić koszty uzyskania przychodu.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej całkowicie bezpodstawnie nie uznał także za koszt uzyskania przychodu wydatków na zakup złomu, stwierdzając, że kontrahenci skarżącego byli podmiotami nieistniejącymi, gdy tymczasem świadkowie przesłuchani w sprawie przedstawili fakty potwierdzające rzeczywistość transakcji udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom nie narusza ona prawa.
Otóż zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Podatnik musi zatem wykazać, ze poniósł koszt celowy i racjonalny z uwagi na wiedzę podatnika o związkach przyczynowo-skutkowych między poniesionym kosztem, a zasadnie oczekiwanym przychodem.
Organ podatkowy ma więc obowiązek uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodu jeżeli podatnik faktycznie poniesie wydatek, wykaże związek wydatku z uzyskanym lub racjonalnie spodziewanym przychodem i przedstawi dowód umożliwiający obiektywną ocenę przez organy, ze powyższe okoliczności miały miejsce. Pojęcie w celu osiągnięcia oznacza bezpośredni związek pomiędzy kosztem a przychodem. Istotne jest również, że poniesione wydatki winny być prawidłowo udokumentowane. (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 527/97 - publ. LEX nr 37639).
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że skarżący zaliczył w ciężar uzyskania przychodów wydatki na zakup złomu udokumentowane fakturami wystawionymi przez następujące podmioty: [...] "C" W.K, "D" T.L., [...] M.R., "E" S.B., "F" D.W., "G" S.K., [...] "H" K.S, [...] "I" S.C. J.B., "J", [...] "K", [...] "L", [...] "M" M.K. oraz [...] "N" W.G.
Przy czym z ustaleń dokonanych przez organ kontroli skarbowej wynika, że:
- [...] "C" W.K. ul. [...], [...] nie istnieje w obrocie gospodarczym, zaś numer rejestracyjny NIP widniejący na fakturach nie został wygenerowany przez Urząd Skarbowy.
- Firma "D" T.L. ul. [...], [...] ma całkowicie fikcyjny charakter. Firma ta wprowadziła do obrotu prawnego nieprawdziwe deklaracje VAT-7, za lata 2000-2002 nie wykazała żadnego dochodu, za rok 2003 nie złożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty), ani też nie odprowadzała podatku do budżetu. Firma dzierżawiła od Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w [...] pomieszczenie magazynowe o powierzchni 50m2, przy czym nie zatrudniała żadnych pracowników, nie posiadała sprzętu specjalistycznego do transportu, załadunku i rozładunku złomu. Właściciel firmy T.L. nie posiada żadnego majątku ani stałego miejsca zamieszkania. Ponadto w trakcie kilkakrotnych oględzin miejsca wykonywania działalności stwierdzono, że przez cały czas znajdował się tam złom w niezmiennej ilości około 500 kg, nigdy nie zastano żadnych klientów dokonujących zakupu i sprzedaży złomu, jak również T.L.
- Firma [...] M.R. ul. [...], [...] pod wskazanym adresem nie istnieje. Matka ani siostra M.R. nic nie wiedzą na temat firmy [...], nie znają także miejsca pobytu M.R. Za 2004r. złożone zostały deklaracje VAT-7 za miesiące IX-XII, w tym deklaracje za IX i X 2004r. zostały wprowadzone do systemu POLTAX, jednakże brak jest wpłat na wykazane w nich kwoty zobowiązań podatkowych. M.R. nie stawia się na wezwania urzędu, nie przebywa pod wskazanym adresem zamieszkania.
- Firma "E" S.B. ul. [...], [...] pod wskazanym adresem nie istnieje. Była małżonka S.B. oświadczyła, że nic nie wie o firmie "E", w momencie założenia tej firmy nie posiadał on placu, majątku, samochodów. Deklaracje VAT-7 składane przez ten podmiot nie odzwierciedlały faktycznego przebiegu operacji gospodarczych, zaś S.B. przebywa w Areszcie Śledczym w [...].
- [...] "F" D.W. [...]. Przeprowadzone postępowanie kontrolne doprowadziło do ustalenia, że D.W. zakupywał złom od podmiotów nieistniejących, nie przebywał w miejscu zameldowania i siedziby firmy, nie posiadał i nie zajmował żadnych lokali użytkowych, magazynów, placów składowych, środków transportu ciężarowego, urządzeń przeładunkowych ani innego sprzętu biurowo - technicznego, nie zatrudniał żadnych pracowników, deklaracje podatkowe VAT-7 za rok 2004 były składane dla pozoru, zaś firma miała fikcyjny charakter.
- [...] "G" S.K. ul. [...], [...] jest podmiotem fikcyjnym, nieprowadzącym działalności gospodarczej w badanym roku, od dnia 18.05.2004r. nie mieści się pod wskazanym adresem. S.K. nie przebywał w wynajmowanym pomieszczeniu, nie korzystał z żadnego terenu pod tym adresem, a numer telefonu podany na pieczątce "G"' należał do "[...] "O" S.A. w G. przy ul. [...]. Umowę najmu wypowiedziano dnia 18.05.2004r., S.K. nie mieszka w miejscu zameldowania, został wymeldowany we wrześniu 2005r. Matka S.K. oświadczyła, że nie utrzymuje kontaktów z synem, a okazane jej faktury VAT nie zostały wystawione przez jej syna, który ma zupełnie inny charakter pisma, również podpisy nie należą do S.K. S.K. za okres od stycznia do grudnia 2004r. złożył deklaracje VAT-7 , przy czym podatek należny prawie w całości pokrywał się z podatkiem naliczonym. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. S.K. został uznany winnym dokumentowania w okresie od stycznia do marca 2004 r. zakupu złomu podrobionymi fakturami VAT.
- [...] "H" K.S., [...], [...] nie istnieje w obrocie gospodarczym w/w podatnik - nie figuruje w bazie POLTAX.
- [...] "I" S.C. J.B. ul. [...], [...] nie figuruje w ewidencji podatników, wskazany NIP jest niepoprawny.
- Firma "J" ul. [...], [...] nie figuruje w ewidencji urzędu skarbowego jako podmiot gospodarczy, numer NIP nie został wygenerowany przez Urząd Skarbowy, podmiot ten nie złożył żadnych dokumentów rejestracyjnych. Firma "J" nie istnieje przy ul. [...] w [...], w ewidencji działalności gospodarczej pod nr ew. [...] został zarejestrowany G.M., zam. w [...] ul. [...], który jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej wskazał: [...] ul. [...].
- [...] "K" ul. [...], [...] nie istnieje w obrocie gospodarczym.
- [...] "L" ul. [...], [...] firma "L" nie istnieje w obrocie gospodarczym. Pod nr NIP wskazanym przez "L" figuruje [...] "P" S.C. J.S., B.W. z siedzibą w [...] przy ul. [...].
- [...] "M" M.K. ul. [...], [...] firma "M" nie figuruje w bazie urzędu, podany NIP nie został wygenerowany.
- [...] "N" W.G. ul. [...], [...] nie istnieje w obrocie gospodarczym. Przesłuchany w charakterze świadka W.G. zeznał, że nigdy nie handlował złomem, nie skupował złomu dla żadnej firmy, ani też nie wystawiał żadnych faktur.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu pozwala stwierdzić, że skarżący zaliczył w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatki na zakup złomu udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Nie można bowiem uznać za odzwierciedlające rzeczywiste zdarzenia gospodarcze faktur, które jako wystawcę podawały podmiot w rzeczywistości nieistniejący (nieprowadzący żadnej działalności gospodarczej, niefigurujący w rejestrach właściwych miejscowo urzędów skarbowych czy posługujący się fikcyjnym adresem). Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt III SA 1858/00 (publ. LEX nr 55572)
Zauważyć należy, że stosownie do przepisu § 12 rozporządzenia ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) zapisy w księdze podatkowej winny być dokonywane na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów księgowych, stwierdzających fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające między innymi wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy.
Mając na uwadze powyższe, w rozpoznawanej sprawie zaistniały wszelkie podstawy faktyczne i prawne do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów skarżącego wydatków, które nie były udokumentowane w sposób określony prawem. Zwłaszcza że skarżący nie przedstawił żadnych innych wiarygodnych dowodów mogących potwierdzić przeprowadzenie transakcji wynikających z zakwestionowanych faktur, a także jakichkolwiek dowodów (poza zakwestionowanymi fakturami) potwierdzających poniesienie wydatków. Jak bowiem wynika z wyjaśnień składanych przez skarżącego wszystkie transakcje, poza niektórymi z firmą "G", które jak wynika z faktur jako formę zapłaty wskazywały przelew, były opłacane gotówką. Skarżący nie posiada jednak żadnych dowodów KW, jak również bankowych potwierdzeń dokonania przelewów.
Wprawdzie przesłuchani w toku postępowania T.L. oraz S.B. potwierdzili, że dokonywali sprzedaży złomu na rzecz skarżącego, jednak ich zeznania trudno uznać za wiarygodne w kontekście ustaleń poczynionych przez organ kontroli skarbowej.
W tym miejscu podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad obowiązujących w prawie podatkowym jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) zgodnie z którą ustalenie stanu faktycznego jest koniecznym warunkiem prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazane przepisy obligują organ podatkowy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. W ocenie Sądu organ podatkowy w niniejszej sprawie przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające i zgromadził pełny materiał dowodowy pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych. W toku postępowania zapewnił skarżącemu czynny w nim udział. Zgromadzone zaś dowody wszechstronnie ocenił zgodnie z art. 187 ordynacji podatkowej, czego potwierdzeniem jest drobiazgowe i analityczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu pozbawione podstaw są zarzuty dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego. Organ odwoławczy wnikliwie zanalizował i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania T.L. i S.B. Przy czym zdaniem Sądu organy podatkowe dokonując tej oceny nie wyszły poza granice swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), wyciągając spójne i logiczne wnioski z zebranego w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. Zarzuty zgłoszone przez skarżącego stanowią zaś jedynie polemikę z ustaleniami organów podatkowych nie popartą rzeczową argumentacją.
Na aprobatę zasługuje także stanowisko organów podatkowych w kwestii nie uwzględnienia po stronie kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z zaniechaną inwestycją. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 pkt 35 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych kosztów zaniechanej inwestycji. W sprawie jest bezsporne, że skarżący zaniechał prowadzenia działalności gospodarczej na terenie dzierżawionym od "B", albowiem nie uzyskał zezwolenia na prowadzenie punktu skupu i sprzedaży złomu. Trafnie przy tym wywodzi Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, że wydatki inwestycyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a mogą jedynie przy pomocy amortyzacji i stosowanych odpisów amortyzacyjnych zmniejszać przychód podatnika. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 35 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zmienia prawnopodatkowego charakteru tych wydatków, lecz jedynie uniemożliwia uznanie ich za koszty uzyskania przychodów w sytuacji, gdy niemożliwe będzie, wskutek zaniechania inwestycji, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych (por. pogląd WSA w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3886/06, publ. M.Podat. 2007/6/37 na tle przepisu art. 16 ust. 1 pkt 41 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – będącego odpowiednikiem analizowanego przepisu). Przy czym bez znaczenia dla wyłączenia poniesionych wydatków z kosztów uzyskania przychodów pozostaje okoliczność czy decyzja o zaniechaniu inwestycji wynika wyłącznie z woli podatnika, czy też spowodowana jest czynnikami zewnętrznymi, takimi jak brak pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustawodawca nie rozróżnia bowiem takich sytuacji, stanowiąc kategorycznie, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych kosztów zaniechanej inwestycji.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI