I SA/Gd 284/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-12-07
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówrezerwyVATnieruchomościdzierżawacesjapodatek rolnyskarżony organorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, uznając, że wydatki na podatek rolny i czynsz dzierżawny nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów z powodu braku skutecznej cesji dzierżawy.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok, kwestionując odmowę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na podatek rolny i czynsz dzierżawny. Spółka argumentowała, że poniosła te koszty w związku z umową cesji dzierżawy nieruchomości rolnej. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny, stwierdził brak skutecznej cesji dzierżawy, co oznaczało, że spółka nie wstąpiła w prawa i obowiązki dzierżawcy. W związku z tym, wydatki te nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie miały bezpośredniego związku z przychodami spółki i były poniesione w wykonaniu zobowiązań osoby trzeciej.

Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "A" Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok. Spór koncentrował się wokół zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez spółkę na podatek rolny oraz czynsz dzierżawny za nieruchomość rolną w G. Spółka argumentowała, że poniosła te wydatki w związku z umową cesji praw do dzierżawy od poprzedniego dzierżawcy, A. G., i że miała tytuł prawny do dysponowania nieruchomością. Izba Skarbowa oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznały jednak, że cesja dzierżawy nie doszła do skutku skutecznie, ponieważ brakowało zgody właściciela nieruchomości (Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) na zmianę dzierżawcy, co jest warunkiem koniecznym zgodnie z art. 519 Kodeksu Cywilnego. Sąd podkreślił, że wydatki te zostały poniesione w wykonaniu zobowiązań A. G., a nie spółki "A", i nie miały bezpośredniego związku z przychodami spółki. Dodatkowo, sąd podzielił stanowisko organów podatkowych co do nieuznania za koszt uzyskania przychodów rezerwy na dzierżawę oraz uznał za prawidłowe zaliczenie do kosztów kwoty podatku naliczonego VAT z faktur VAT RR, ponieważ spółka nie dokonała zapłaty na rachunek rolnika w terminie, co pozbawiło ją prawa do odliczenia VAT, ale pozwoliło na zaliczenie go do kosztów uzyskania przychodów. Ostatecznie, sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ spółka nie wykazała skutecznej cesji dzierżawy i nie wstąpiła w prawa i obowiązki dzierżawcy, a wydatki te były poniesione w wykonaniu zobowiązań osoby trzeciej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak skutecznej zgody właściciela nieruchomości na zmianę dzierżawcy uniemożliwił spółce skuteczne przejęcie dzierżawy. W związku z tym, poniesione wydatki nie miały bezpośredniego związku z przychodami spółki i nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów i które nie są wyszczególnione w art. 16 ust. 1 tej ustawy, jako nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów. Kluczowe jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego z przychodem.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § 1 pkt 26 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się rezerw na wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona i które zostały uznane za przychód należny. W przypadku braku tych przesłanek, rezerwa nie może być kosztem.

u.p.d.o.p. art. 16 § 1 pkt 27

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Za koszty uzyskania przychodów nie uważa się rezerw innych niż wymienione w pkt 26, jeżeli obowiązek ich tworzenia w ciężar kosztów nie wynika z odrębnych ustaw; nie są jednak kosztem uzyskania przychodów rezerwy utworzone zgodnie z ustawą z 29 września 1994r. o rachunkowości..., inne niż określone w niniejszej ustawie jako taki koszt.

u.p.t.u. art. 16 § 1 pkt 46 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym, że kosztem uzyskania przychodów jest podatek naliczony w tej części, w której zgodnie z ustawą o VAT nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług.

u.p.d.o.p. art. 2 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

k.c. art. 519 § 2

Kodeks cywilny

Przejęcie długu może nastąpić przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika, lub przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela. W obu przypadkach wymagana jest zgoda odpowiedniej strony.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatek naliczony VAT z faktur VAT RR, w przypadku braku zapłaty na rachunek rolnika w terminie, może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Odrzucone argumenty

Wydatki na podatek rolny i czynsz dzierżawny poniesione w związku z umową cesji dzierżawy powinny stanowić koszt uzyskania przychodów. Rezerwa utworzona na dzierżawę powinna być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów brak związku przyczynowego pomiędzy poniesionymi wydatkami, a uzyskanym przychodem nie doszło do skutecznej cesji praw wynikających z umowy dzierżawy nie można uznać kwoty [...] zł. za koszt uzyskania przychodów podatek naliczony V A T w kwocie [...] zł. [...] podatnik miał prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów tego podatku naliczonego.

Skład orzekający

Bogusław Szumacher

przewodniczący

Ewa Wojtynowska

członek

Małgorzata Gorzeń

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w kontekście cesji dzierżawy, podatku rolnego, czynszu dzierżawnego oraz podatku VAT naliczonego w przypadku braku zapłaty na rachunek rolnika."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z niepełną cesją dzierżawy i specyficznymi przepisami podatkowymi. Orzeczenie opiera się na szczegółowej analizie dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak kluczowe jest formalne dopełnienie procedur (np. zgoda właściciela na cesję dzierżawy) dla prawidłowego zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Pokazuje też niuanse w rozliczaniu VAT naliczonego.

Nieskuteczna cesja dzierżawy: dlaczego spółka nie zaliczyła wydatków do kosztów?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 284/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bogusław Szumacher /przewodniczący/
Ewa Wojtynowska
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 785/06 - Wyrok NSA z 2007-06-13
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń /spr./, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Izby Skarbowej w Gdańsku Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia 22 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Urząd Skarbowy decyzją z dnia 04.10.2002 określił Przedsiębiorstwu Usługowo - Handlowemu "A" Spółce z o.o., zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...]zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł.
W wyniku wniesionego odwołania Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy w S. uchyliła w całości w/w decyzję i określiła należny podatek dochodowy od osób prawnych za 2001 rok w wysokości [...]zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł oraz odsetki od zaległości podatkowej w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu Izba podała, iż Spółka z o.o. "A" z siedzibą w S. w 200l roku rozpoczęła działalność, od września w zakresie handlu zbożem, a pod koniec roku w zakresie produkcji rolnej i produkcji mleka. Urząd Skarbowy przeprowadził u podatnika kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Urząd Skarbowy wydał w dniu [...] decyzję, w której określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. W decyzji tej stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę [...] zł., na którą składają się:
1/ utworzona na dzień [...] notą PK nr [...] rezerwa w kwocie [...] zł, na dzierżawę nieruchomości w miejscowości G. od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Urząd Skarbowy, z uwagi na fakt, iż Spółka nie wyjaśniła powodu, dla którego utworzyła w/w rezerwę, oraz mając na uwadze brzmienie art. 16 ust. l pkt 26 i 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz. U. z 2000r. Nr 54. poz. 654 z późn. zm./ nie uznał za koszty uzyskania przychodu zarachowanej w ciężar kosztów rezerwy w kwocie [...] zł,
2/ podatek naliczony V A T w kwocie [...] zł.
"A" Spółka z o.o. nie zgodziła się z ustaleniami zawartymi w wymienionej decyzji i pismem z dnia [...] złożyła odwołanie do Izby Skarbowej. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
Strona zarzuciła, iż ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie kosztów uzyskania przychodów są niezgodne ze stanem faktycznym. Spółka utworzyła natomiast rezerwę na należności w związku z rozbieżnościami w sprawie opłaty do A WRSP, po śmierci
dotychczasowego dzierżawcy A. G. Jako dowód, w załączeniu do odwołania przedłożyła pismo z dnia [...] skierowane do Kancelarii Podatkowej "B" w S., prowadzącej ewidencję księgową Spółki, w którym prosi o utworzenie rezerwy na podatek rolny dotyczący zobowiązań Spółki "A", wynikających z umowy przelewu wierzytelności (cesji praw), zawartej w dniu [...].
Rozpatrując sprawę Izba Skarbowa uznała, iż stan faktyczny odnośnie utworzenia rezerwy w kwocie [...] zł i zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów nie został ustalony.
Z protokołu kontroli i decyzji wynika, że w dniu [...] Spółka utworzyła poleceniem księgowania PK nr [...] rezerwę na dzierżawę nieruchomości od A WRSP w kwocie [...] zł. W odwołaniu zaś strona wyjaśniła, że powyższą rezerwę utworzyła na należności w związku z rozbieżnościami z tytułu opłaty do A WRSP, jednocześnie jako dowód załączając pismo z którego wynika, że ta rezerwa dotyczy podatku rolnego. Wobec powyższego Izba Skarbowa zwróciła się pismem z dnia [...] do organu pierwszej instancji o przeprowadzenie dodatkowych ustaleń, tj. jakiego zdarzenia dotyczy sporna rezerwa, jaki był powód jej utworzenia, wobec kogo występuje roszczenie i w jaki sposób Spółka dochodzi wierzytelności oraz o wyjaśnienie, czy kwota [...] zł została zaliczona do przychodów badanego okresu.
W dniu [...] Urząd Skarbowy przesłał do Izby Skarbowej wyjaśnienia w powyższej sprawie oraz kserokopie dokumentów dostarczonych przez stronę.
Wraz z dostarczonymi dokumentami pełnomocnik Spółki wniósł o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów:
- opłaty z tytułu podatku rolnego w kwocie [...]zł,
- czynszu dzierżawnego w wysokości [...] zł
stwierdzając, że w świetle wyjaśnień Prezesa Spółki oraz przedstawionych wyżej dokumentów korekta kosztów wg PK nr [...]z dnia [...] była zbyteczna, ponieważ Spółka posiadała tytuł prawny do dysponowania przedmiotem dzierżawy.
Po uzupełnieniu postępowania o dokumenty dostarczone na etapie odwoławczym, Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy w S. podzieliła zawarte w decyzji stanowisko organu pierwszej instancji, iż strona nie miała podstaw do obciążenia kosztów kwotą [...] zł., którą zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów jako utworzoną rezerwę. Zgodnie z art. 15 ust. l ustawy z dnia 15 lutego 1992r.o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz.654 z późn.zm./ kosztami uzyskania przychodów są bowiem wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów i które nie są
wyszczególnione w art. 16 ust. l tej ustawy, jako nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów.
Art.16 ust. l pkt 26 lit. a cytowanej ustawy stanowi, że za koszty uzyskania przychodów uznaje się rezerwy tylko na te wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona i które zostały uznane za przychód należny. Z ustaleń faktycznych dokonanych w czasie postępowania podatkowego wynika, że sporna kwota [...] zł. nie była uprzednio zaliczona do przychodów 2001 roku / co jest jednym z podstawowych warunków tworzenia rezerwy stanowiącej koszt uzyskania przychodów/. Spółka nie posiadała też żadnych dowodów uzasadniających utworzenie rezerwy. W piśmie z dnia [...] pełnomocnik Spółki wręcz stwierdziła, iż podatnik nie potrafi wytłumaczyć powodu jej utworzenia.
Zdaniem Izby nie jest to więc rezerwa o której mowa w powołanym wyżej art. 16 ust. l pkt 26 lit. a, a tylko taka mogłaby być kosztem stanowiącym element rozliczenia podatku dochodowego. Zgodnie bowiem z art.16 ust. l pkt 27 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych " nie uważa się za koszty uzyskania przychodów rezerw innych niż wymienione w pkt 26, jeżeli obowiązek ich tworzenia w ciężar kosztów nie wynika z odrębnych ustaw; nie są jednak kosztem uzyskania przychodów rezerwy utworzone zgodnie z ustawą z 29 września 1994r. o rachunkowości..., inne niż określone w niniejszej ustawie jako taki koszt."
W sytuacji, gdy wiadomym już było, że cesja dzierżawy nieruchomości rolnej w G. nie dojdzie do skutku, Spółka utworzyła na dzień bilansowy [...] rezerwę, stosując zasadę ostrożnej wyceny aktywów i pasywów na podstawie przepisów o rachunkowości.
Służy to jednak tylko prawidłowemu wykazaniu wyniku finansowego, natomiast bez znaczenia pozostaje dla celów podatkowych. Kwestia zaliczenia rezerw do kosztów jako elementu ustalania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym zawiera się bowiem w unormowaniach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W świetle powołanych przepisów i stanu faktycznego nie można natomiast uznać kwoty [...] zł. za koszt uzyskania przychodów.
"A" Spółka z o.o. w miesiącu wrześniu wystawiła Gospodarstwu Rolnemu B. R. trzy faktury VAT RR: nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], w których wyszczególniła podatek naliczony z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł.
Urząd Skarbowy stwierdził, iż Spółka nie miała prawa zaliczyć tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów.
Rozpatrując pod względem faktycznym i prawnym sporny problem, organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów przez organ pierwszej instancji o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur V AT RR.
Aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów, powinien w myśl art. 15 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych spełniać łącznie następujące warunki:
- pozostawać w związku przyczynowym z przychodem,
- nie znajdować się na liście kosztów nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych wart. 16 ust. l w/w ustawy.
Jak stwierdzono w toku kontroli wydatki o których mowa związane były z prowadzoną przez jednostkę działalnością gospodarczą i służyły osiągnięciu przychodów. Wymienionymi fakturami V A T RR zakupione było bowiem zboże, które zostało odprzedane przynosząc badanej Spółce przychód.
Odnośnie natomiast drugiego warunku, to zgodnie z art. 16 ust. l pkt 46 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym, że kosztem uzyskania przychodów jest podatek naliczony w tej części, w której zgodnie z ustawą o V A T nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług.
Z akt sprawy wynika, że Spółka nie dokonała zapłaty na rachunek bankowy rolnika w obowiązującym terminie, przez co nie nabyła prawa odliczenia od podatku należnego V A T, podatku naliczonego wynikającego z faktur V AT RR. W tej sytuacji podatnik miał prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów tego podatku naliczonego.
Izba podała, iż trudno również zgodzić się z organem pierwszej instancji, że utrata prawa jest sankcją za naruszenie ustawowych obowiązków. Zgodnie z art. 19 ust. l ustawy o podatku od towarów i usług podatnik ma prawo, a nie obowiązek do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Na tle stanu powyższego stanowisko Urzędu Skarbowego nie znajduje
uzasadnienia, dlatego organ drugiej instancji uznał na podstawie art. 15 ust. l ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz. U. z 2000r. nr 54. poz.654/ za koszt uzyskania przychodów kwotę [...] zł.
W toku przeprowadzanego postępowania wyjaśniającego na etapie odwoławczym, pismem z dnia [...] strona wnosiła o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów opłaty z tytułu podatku rolnego w kwocie [...] zł. do Urzędu Gminy w P. i czynszu dzierżawnego w wysokości [...] zł. do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W tym miejscu należy zauważyć, że Spółka sama nie zaliczyła tych
wydatków do kosztów uzyskania przychodów, bowiem nie dotyczyły Spółki lecz zaległych zobowiązań A. G. wobec wymienionej Agencji oraz Urzędu Gminy w P. Spółka poniosła wydatki za A. G., mając zamiar przejąć po nim dzierżawę nieruchomości rolnej od AWRSP, nie miało to jednak związku z jej przychodami w 2001 roku.
W wymienionym wyżej piśmie strona twierdzi, że posiadała tytuł prawny do dysponowania przedmiotem dzierżawy na podstawie cesji dokonanej przez A. G. oraz zgody Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Z analizy materiału dowodowego wynika, że stan faktyczny sprawy przedstawia się jednak odmiennie niż twierdzi strona. Wskazują na to niżej wymienione dokumenty i zdarzenia:
- w dniu [...] Spółka "A" zawarła umowę cesji praw do użytkowania nieruchomości rolnej w G. z A. G., dzierżawcą tej nieruchomości od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa,
- pismem z dnia [...] dzierżawca A. G. upoważnił Spółkę do wejścia na tę nieruchomość celem przeprowadzenia prac rolnych. Spółka obsiała powierzchnię [...] ha rzepakiem ozimym,
- Spółka uregulowała za A. G. zobowiązanie w podatku rolnym w Urzędzie Gminy w P. w dniu [...] tylko w kwocie [...] zł. Z kserokopii pokwitowania wpłaty na podatek rolny w dniu [...] wynika bowiem, że w tym dniu podatek rolny w wysokości [...] zł. zapłacił G. A.,
- w dniu [...] "C" Sp. z o.o. w G. dokonała do A WRSP O/ w G. przelewu bankowego kwoty [...] zł. wskazując, że wpłaca za firmę "A". Na tę okoliczność Spółka "A" pismem z dnia [...] skierowanym do A WRSP w G. wyjaśnia , że ta kwota została przekazana za zaległy czynsz dla A WRSP od A.G.,
- strony wystąpiły do A WRSP o wyrażenie zgody na zmianę dzierżawcy,
- A WRSP wyraziła wstępnie zgodę, jednakże po spełnieniu określonych warunków, jednym z nich było wystąpienie do Biura Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w związku z faktem, że nieruchomość przewyższa powierzchnię [...]ha,
- w dniu [...] B. G. złożyła wobec Agencji własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w G. oświadczenie o odstąpieniu od przekazania dzierżawionego gospodarstwa rolnego G. w trybie cesji na rzecz PUH "A", wstrzymanie działań mających doprowadzić do przejęcia w trybie cesji dzierżawy tego gospodarstwa i anulowanie czynności dotychczas dokonanych, w związku z w/w oświadczeniem A WRSP pismem z dnia [...] poinformowała PHU "A", że sprawa przejęcia tej umowy została umorzona.
Przedstawiony przebieg zdarzeń wskazuje, iż sprawa przejęcia w dzierżawę gospodarstwa rolnego w G. przez "A" Sp. z o.o. nie doszła do skutku. Przez cały badany okres dzierżawcą był A.G. i to na nim ciążyły zobowiązania
związane z nieruchomością rolną.
W piśmie skierowanym do "A" sp. z o.o. w dniu [...] Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w G. Sekcja Terenowa w S. poinformował, że do dnia zawarcia aneksu do umowy dzierżawy wszystkie obowiązania wyszczególnione w umowie dzierżawy ciążą na dzierżawcy A.G. oraz, że w/w Agencja nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania dzierżawcy A. G. wobec osób trzecich powstałe w okresie trwania dzierżawy.
W świetle art. 15 ust. I ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000r.nr 54.poz.654/ opłata podatku rolnego i czynszu dzierżawnego za dzierżawę nieruchomości w G. nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów. Powołany przepis stanowi, że "kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu...".
Przeprowadzona analiza spornych wydatków dowodzi, że poniesienie ich nie wykazuje związku przyczynowo-skutkowego z osiągnięciem przez Spółkę "A" przychodu w 200 l roku, poniesione były bowiem za inną osobę.
Przede wszystkim zaś, omawiane wydatki nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, będących elementem podstawy obliczenia podatku dochodowego od osób prawnych ze względu na to, że zarówno podatek rolny jak i czynsz dzierżawny za gospodarstwo rolne niewątpliwie związane są z działalnością rolniczą, z której dochód nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 992r. o podatku dochodowym od osób prawnych/ Dz.U. z 2000r. nr 54, póz 654 . / Stanowi o tym art.2 ust. 1 pkt l cytowanej ustawy , zgodnie z którym " przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że ustalenie przychodów jest wymagane dla celów kreślenia dochodów wolnych od podatku dochodowego na podstawie art. I 7 ust. I pkt 4e.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia 22.01.2003r. W uzasadnieniu podała, iż podtrzymuje swoje zarzuty postawione decyzji Urzędu Skarbowego, uzupełnione materiałami dowodowymi przekazanymi przy piśmie z dnia [...], także w odniesieniu do ustaleń decyzji Izby Skarbowej.
Dodała, iż za pozbawione podstaw uznać należy stanowisko Izby Skarbowej zawarte w skarżonej decyzji, w kwestii odmowy zaliczenia w koszty działalności spółki opłat z tytułu dzierżawy gospodarstwa rolnego G. wniesionych na rzecz A WRSP w kwocie [...] zł oraz z tytułu podatku od nieruchomości na rzecz Urzędu Gminy w P. w kwocie [...] zł.
W ocenie skarżącej faktem bezspornym jest, że spółka poniosła powyżej przytoczone ciężary w wyniku umowy cesji gospodarstwa dokonanej przez A. G. na spółkę "A" z dnia [...] - przy akceptacji przez A WRSP w G. - w związku z prowadzoną po tej dacie działalnością gospodarczą. Bez znaczenia dla sprawy jest jej zdaniem wypowiedzenie umowy w dniu [...] przez B. G. po śmierci męża, albowiem w 2001 roku posiadała ona tytuł prawny do dysponowania przedmiotem umowy a więc czerpania pożytków i ponoszenia kosztów z tym związanych.
Nie można, zatem zgodzić się by w swojej decyzji Izba Skarbowa uznała tylko przychody spółki nie uznała natomiast za zasadne obciążenie kosztów uzyskania tychże przychodów wykazanymi powyżej wydatkami poniesionymi w celu ich uzyskania.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o jej oddalenie.
Zgodnie z art. 97 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U .2002.153 .1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem [...] i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi wart. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 200 l r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W szczególności spór stron niniejszego postępowania dotyczy ustalenia czy poniesione w 2001r., przez skarżącą spółkę wydatki na opłatę podatku rolnego i czynszu dzierżawnego, nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obręb G. jako działki nr [...] o powierzchni ogólnej [...] ha, stanowią koszt prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Skarżąca wniosła bowiem w postępowaniu odwoławczym o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów opłaty z tytułu podatku rolnego w kwocie [...] zł. poniesionej na rzecz Urzędu Gminy i czynszu dzierżawnego w wysokości [...] zł zapłaconego Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Zdaniem Sądu o zasadności odmowy zaliczenia tych wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodu świadczy brak związku przyczynowego pomiędzy poniesionymi wydatkami, a uzyskanym przychodem. W tym zakresie rozstrzygnięcie Izby Skarbowej jest prawidłowe. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanego na potrzeby postępowania podatkowego, wynika bowiem jednoznacznie, iż nie doszło do skutecznej cesji praw wynikających z umowy dzierżawy nr [...]. Do wstąpienia przez skarżącą spółkę w stosunek dzierżawy przedmiotowej nieruchomości niezbędna była bowiem zgoda jej właściciela- wydzierżawiającego to jest Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z uwagi natomiast na fakt, iż nieruchomość ta przewyższa powierzchnię [...] ha właściwym do wyrażenia tej zgody był Prezes Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, co należy podkreślić nie było sporne pomiędzy stronami rozpatrywanej sprawie. Na kserokopii umowy przelewu wierzytelności z dnia [...], znajdującej się w aktach sprawy brak jest podpisu upoważnionego przedstawiciela Agencji. Z pisma Oddziału Terenowego w G. Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Sekcji Terenowej w S. wynika bowiem, że skarżąca spółka spełniła jedynie warunki do wstąpienia w prawa i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy z dnia [...], a także uzyskała wstępną zgodę na powyższe. Do zawarcia umowy dzierżawy w drodze cesji konieczna jest jednak zgoda Prezesa Agencji, do którego wystąpiono pismem z dnia [...] o wyrażenie tej zgody.
W świetle zatem powyższych ustaleń, zastosowanie ma tutaj przepis art. Art. 519 Kodeksu Cywilnego Zgodnie z § 2 tego przepisu przejęcie długu może nastąpić:
l) przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;
2) przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.
Strony umowy cesji z dnia [...] stosownie do powyższego przepisu zawarły w § 4 umowy postanowienie zgodnie z brzmieniem którego "Dla dokonania niniejszej cesji strony uzyskały przewidzianą w art. 519 § 2 pkt. 2 Kodeksu Cywilnego zgodę wydzierżawiającego, co zostaje potwierdzone jego podpisem na niniejszej umowie". Co zostało podniesione już jednak wcześniej, takiego podpisu nie ma na tej umowie, co przemawia za uznaniem tej umowy jako prawnie nieskutecznej .
Przechodząc zatem na grunt przepisów prawa podatkowego tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu. W świetle utrwalonego orzecznictwa przychodów oznacza, że podatnik ma możliwość odliczania dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem że wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Brak odpowiedniego udokumentowania wydatków i ich związku przyczynowo-skutkowego z osiąganym przychodem prowadzi do skutecznego zakwestionowania kosztów uzyskania przychodów ( tak między innymi NSA w Warszawie, w wyroku z dnia 7.03.2001, w sprawie III SA 64/00; oraz NSA w Katowicach w wyroku z dnia 27.06.2000 w sprawie I SA/Ka 2466/98).
Zdaniem Sądu okoliczności niniejszej sprawy, co prawidłowo ustaliła też Izba Skarbowa wskazują, iż sporne wydatki zostały poniesione w wykonaniu zobowiązania osoby trzeciej tj. A. G. i pozostawała zatem bez wpływu na przychód skarżącej. Z kserokopii polecenia przelewu przedłożonego przez skarżącą, opiewającego na kwotę [...] zł wynika, że zleceniodawcą tego przelewu jest jeszcze inny podmiot tj. "C" Sp. z o.o., w rubryce tytułem widnieje jedynie zapis zapłata do umowy nr [...] za firmę "A" Sp. z o.o. W piśmie skierowanym przez skarżącą do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, z dnia [...] zawarte są natomiast jedynie wyjaśnienia z jakiego tytułu zostały wpłacone niniejsze środki finansowe, wskazując, że dotyczą one zaległego czynszu za umowę dzierżawy, od A. G., zaś "A" Sp. z o.o. ubiega się tylko o przejęcie cesją tej nieruchomości, nie weszła jednak w prawa i obowiązki dzierżawcy. Nadto w kwestii uznania za koszt uzyskania przychodu kwoty [...] zł stanowiącej należny Urzędowi Gminy podatek rolny od przedmiotowej nieruchomości stwierdzić należy, iż Izba Skarbowa prawidłowo ustaliła, że skarżąca faktycznie dokonała jedynie wpłaty kwoty [...] zł, pozostałą zaś kwotę uiścił A. G. Fakt ten wynika z kserokopii pokwitowania wpłaty na podatek rolny, dokonanej w dniu [...]. Wydatek poczyniony przez skarżącą w tej części, w świetle powyższych rozważań dotyczących bezpośredniego związku z uzyskanym przychodem, nie może być jednak również uznany za koszt, albowiem zobowiązanym do jego uregulowania, nie była skarżąca, a A. G. będący prawnym dzierżawcą spornego terenu. Kwota ta stała się faktycznym przysporzeniem majątku dzierżawcy, dlatego też trudno tutaj doszukiwać się bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżącej spółki.
Zdaniem Sądu o bezpośrednim związku nie może też świadczyć fakt wejścia przez skarżącą na część przedmiotowej nieruchomości tj. [...] ha i obsianie jej rzepakiem ozimym. W świetle bowiem nieuregulowanych stosunków prawnych do nieruchomości rolnej, okoliczność ta dowodzi jedynie o dokonaniu nakładów na cudzy grunt. Tym bardziej, iż skarżącą w toku postępowania podatkowego, nie wykazała, iż w ramach prowadzonej
działalności gospodarczej uzyskała jakikolwiek przychód z dokonanych prac rolnych, w tym z uwzględnieniem 2002 roku.
W pozostałym zakresie tj. w szczególności nie uznania za koszt uzyskania przychodów rezerwy w kwocie [...] zł, na dzierżawę przedmiotowej nieruchomości, jak i uwzględnienia jako koszt kwoty [...] zł stanowiącej podatek naliczony V A T wynikający z trzech faktur V A T RR na zakup w Gospodarstwie Rolnym B. R. kukurydzy i owsa, następnie odsprzedanego, Sąd podziela prawidłowość rozważań Izby Skarbowej. Organ podatkowy II instancji dokonał bowiem właściwych ustaleń stanu faktycznego sprawy jak i subsumcji przepisów prawa.
Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI