I SA/Gd 581/03

I SA/Gd 581/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Edyta Anyżewska
Elżbieta Rischka
Małgorzata Tomaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
FSK 2464/04 - Wyrok NSA z 2005-10-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.) Sędziowie NSA Edyta Anyżewska NSA Elżbieta Rischka Protokolant Monika Orska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 31 grudnia 2002 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 105,60 (słownie: sto pięć 60/100) złotych tytułem zwrotu wpisu, 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/Gd 581/03
U z a s a d n i e n i e
"A" Spółka Akcyjna z siedzibą w S. wystąpiła do organu pierwszej instancji o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 i zaliczenie tej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
Uzasadniając wniosek strona powołała się na przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31), zgodnie z którym zwolnienie od podatku od nieruchomości są m.in. budowle dróg publicznych.
Organ pierwszej instancji – załatwiając powyższy wniosek – decyzją z dnia
31 grudnia 2002 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, podnosząc w uzasadnieniu decyzji, iż instalacje oświetlenia dróg to nie są budowle dróg publicznych i tym samym nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka Akcyjna "A" wniosła o jej uchylenie i wydanie orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Strona zarzuciła, iż decyzję podjęto
z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne uznanie, iż instalacje oświetlenia drogowego, których strona jest właścicielem, nie podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.
Strona podniosła, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają nie tylko "budowle dróg publicznych", ale także grunty zajęte pod te drogi wraz z pasami drogowymi.
Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 71 z 2000 r., poz. 838 z późn. zm.) i w świetle tej definicji instalacje oświetleniowe jako położone w pasie drogowym i ściśle związane z ruchem drogowym i jego zabezpieczeniem, podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów podniesionych w odwołaniu i zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Kolegium powołało m.in. art. 13 § 1 pkt 3,
art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia
12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84).
Kolegium stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, iż problem, czy instalacje oświetlenia drogowego zwolnione są z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych, nie sprowadza się tylko do oceny, czy oświetlenie jest usytuowane w pasie drogowym i czy stanowi urządzenie techniczne związane
z zabezpieczeniem ruchu. Kolegium stwierdziło, iż nie wszystko co znajduje się w obrębie pasa drogowego korzystać może ze zwolnienia w podatku od nieruchomości. Zwolnienie odnosi się wyraźnie do dwóch kategorii: budowli dróg publicznych i gruntów zajętych pod te drogi, wraz z pasami drogowymi. Nie można przyjąć tezy – zdaniem Kolegium – że zwolniony z podatku jest pas drogowy, ze wszystkim, co do niego zalicza definicja ustawy o drogach publicznych (art. 4 ust. 1 ustawy). Zapis zwolnienia należy odnieść wyłącznie do gruntu leżącego w pasie drogowym, nie zaś do innych elementów jak np. urządzeń służących do organizacji
i zabezpieczenia ruchu, gdyż nie są one opodatkowane podatkiem od nieruchomości.
Uznanie systemu oświetlenia za urządzenie zabezpieczające ruch, wyłącza możliwość przyznania zwolnienia podatkowego.
Kolegium stwierdziło także, iż instalacja oświetleniowa nie jest budowlą drogi publicznej, gdyż nie jest ona obiektem budowlanym położonym w pasie drogowym, bezpośrednio służącym do postoju lub ruchu pojazdów i pieszych. System urządzeń oświetleniowych podnosi standard drogi, ale nie przesądza o jej istnieniu i funkcji. Jest budowlą służącą pośrednio poprawie jakości, przyjemności i sprawności ruchu.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "A" S.A. w S. złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając, iż decyzję tę podjęto z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r.)
Stawiając powyższy zarzut strona podtrzymała twierdzenie, że instalacje oświetlenia drogowego są usytuowanym w obrębie pasa drogowego "urządzeniem technicznym związanym z zabezpieczeniem ruchu", które to urządzenie obejmuje definicja "pasa drogowego" zawarta
w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i tym samym podlegają one zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Instalacje oświetlenia drogowego – wywodzi strona – podobnie jak znaki drogowe, zapory, bariery oddzielające pasy ruchu itp. – mają na celu usprawnienie ruchu, w szczególności ruchu pieszych. Jeżeli znak drogowy jest urządzeniem technicznym związanym z zabezpieczeniem ruchu, to nie ma powodu, aby charakteru takiego urządzenia odmawiać instalacjom oświetleniowym. Instalacje są budowlą, tyle że nie są budowlą drogi publicznej. Są jednak elementem pasa drogowego, a pas drogowy to nie tylko grunt, ale również różnorakie obiekty. Dalej strona wywodzi, że Spółka płaci podatek od nieruchomości od instalacji oświetleniowych znajdujących się w parkach, na placach, w portach. Jeżeli jednak instalacje te znajdują się
w pasie drogowym, to z mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu nie podlegają.
Kończąc Spółka podała, że pogląd ten potwierdza również Ministerstwo Finansów, o czym świadczy załączona do odwołania kopia pisma sporządzonego w tej kwestii przez ten organ.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości od budowli instalacji oświetlenia drogowego, będących własnością strony skarżącej.
W sprawie nie stanowi sporu to, że instalacja oświetlenia drogowego jest budowlą
w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).
Budowlą – zgodnie z definicją tego pojęcia zawartą w art. 3 pkt 3 przywołanej powyżej ustawy – jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. I do tak rozumianej budowli ustawodawca zaliczył m.in. wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne.
Skoro więc instalacja oświetlenia drogowego jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego, to na stronie skarżącej, jako właścicielu tej budowli, ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84), bowiem niewątpliwie budowle te związane są z prowadzeniem przez stronę działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna.
Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, czy budowle instalacji oświetlenia drogowego objęte są zwolnieniem przedmiotowym od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy podatkowej.
W celu rozstrzygnięcia tej kwestii niezbędne było dokonanie analizy regulacji dotyczących dróg publicznych.
W świetle art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem... .
Drogi publiczne, ze względu na funkcje w sieci drogowej, dzielą się na cztery kategorie (art. 2 ust. 1): 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe i 4) drogi gminne.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych użyte w ustawie określenie "droga lub pas drogowy" oznacza wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Eliminując elementy składające się na drogę (pas drogowy) należy wskazać, że takie budowle, jak instalacje oświetlenia drogowego mogą być rozważane jako urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Pierwszym warunkiem jaki tego rodzaju urządzenia muszą spełniać (a wynika to z powyższej definicji drogi) jest położenie w ciągu pasa drogowego, drugim – powiązanie z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Pierwszy warunek wymaga w każdym przypadku ustaleń faktycznych, drugi natomiast należy wyjaśnić w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej
z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), wydane na podstawie delegacji z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.
W rozporządzeniu tym urządzenia oświetleniowe (§ 109) zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg. Dział IV "Wyposażenie techniczne dróg" obejmuje rozdziały 1) urządzenia odwadniające oraz odprowadzające wodę, 2) urządzenia oświetleniowe,
3) obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu, 4) urządzenia techniczne drogi,
5) infrastruktura techniczna w pasie drogowym nie związana z drogą. Do tej ostatniej zaliczono (§ 140 ust. 2):
1) linie energetyczne wysokiego i niskiego napięcia oraz linie telekomunikacyjne, 2) przewody kanalizacyjne nie służące do odwadniania drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe,
3) urządzenia wodnych melioracji, 4) urządzenia podziemne specjalnego przeznaczenia,
5) ciągi transportowe.
Skoro zatem urządzenia oświetleniowe zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg
(a nie wyłączone w ramach urządzeń nie związanych z drogą) do rozważenia pozostaje jedynie ich związek z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
W § 109 ww. rozporządzenia przewidziano, że droga powinna być oświetlona ze względów bezpieczeństwa ruchu, określono miejsca, w których względy bezpieczeństwa ruchu drogowego wymagają oświetlenia.
Przepis ten reguluje ponadto usytuowanie słupów oświetleniowych w porównaniu do innych elementów drogi.
Z powyższych uregulowań wynika, iż budowle oświetlenia dróg jako urządzenia techniczne służące bezpieczeństwu ruchu na drogach stanowią element składowy drogi w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.
Podlegają zatem zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako budowle dróg publicznych.
Strona skarżąca uiszczając podatek od nieruchomości od budowli od tego podatku zwolnionych uiściła podatek nienależny.
Skoro wystąpiła nadpłata w podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty narusza przepisy prawa materialnego: art. 73 § 1 (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r.) w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W związku z tym, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.