I SA/Gd 28/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-04-18
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowydochody zagraniczneumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaulga abolicyjnamarynarzstatek badawczytransport międzynarodowyrezydencja podatkowaWSA

WSA w Gdańsku oddalił skargę podatniczki, uznając, że dochody z pracy na statku badawczym niepodlegającym transportowi międzynarodowemu podlegają opodatkowaniu w Polsce, a ulga abolicyjna nie przysługuje z powodu braku podwójnego opodatkowania.

Podatniczka, polski rezydent podatkowy, pracowała jako nawigator na statku badawczym "P1." pływającym pod banderą Bahamów, zarejestrowanym na Kajmanach, z adresem w ZEA. Spór dotyczył opodatkowania jej dochodów za 2017 rok. Podatniczka twierdziła, że dochody te podlegają opodatkowaniu wyłącznie w ZEA na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i że przysługuje jej ulga abolicyjna. WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że statek nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym, dochody nie podlegały opodatkowaniu w ZEA (brak rezydencji podatkowej pracodawcy w ZEA, krótszy pobyt niż 183 dni, brak dowodów zapłaty podatku), a tym samym nie wystąpiło podwójne opodatkowanie, co wyklucza zastosowanie ulgi abolicyjnej.

Sprawa dotyczyła opodatkowania dochodów uzyskanych przez polskiego rezydenta podatkowego, J.S., z tytułu pracy na stanowisku nawigatora na statku badawczym "P1." w 2017 roku. Statek ten, pływający pod banderą Bahamów, był zarejestrowany na Kajmanach, a jego armator miał adres w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (ZEA). Podatniczka argumentowała, że jej dochody powinny być opodatkowane wyłącznie w ZEA na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a ZEA, ponieważ statek był eksploatowany w transporcie międzynarodowym, a ona sama osiągnęła dochody w ZEA. W związku z tym twierdziła, że nie miała obowiązku składania zeznania podatkowego w Polsce i nie powinna być obciążona podatkiem. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uznały jednak, że statek "P1." nie był statkiem transportu międzynarodowego, lecz badawczym, a dochody nie podlegały opodatkowaniu w ZEA z kilku powodów: krótszy niż 183 dni pobyt na wodach terytorialnych ZEA, pracodawca nie miał siedziby w ZEA, a także brak dowodów na zapłatę podatku w tym kraju. W konsekwencji organy uznały, że dochody te podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych. Dodatkowo, WSA podkreślił, że brak podwójnego opodatkowania wyklucza zastosowanie ulgi abolicyjnej (art. 27g u.p.d.o.f.). Sąd oddalił skargę podatniczki, podzielając stanowisko organów podatkowych, że statek badawczy nie kwalifikuje się jako środek transportu międzynarodowego w rozumieniu umowy, a dochody uzyskane na wodach terytorialnych państw, z którymi Polska nie ma umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (jak Namibia, Brazylia, Kongo), podlegają opodatkowaniu w Polsce. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a interpretacja przepisów przez organy była zgodna z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dochody te podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych, ponieważ statek nie jest statkiem transportu międzynarodowego, a warunki do opodatkowania w kraju siedziby armatora nie zostały spełnione, co wyklucza podwójne opodatkowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest rozróżnienie między statkami transportu międzynarodowego a innymi statkami (np. badawczymi). W przypadku statków badawczych, dochody są przypisywane do państwa, na wodach terytorialnych którego praca jest wykonywana. Ponieważ w ZEA nie wystąpił obowiązek podatkowy (brak rezydencji, krótki pobyt, brak dowodów zapłaty), dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (36)

Główne

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 220 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 4a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11a § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 20

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 7 pkt 4

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 8

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1a pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Umowa z ZEA art. 15 § ust. 3

Umowa między Rządem RP a Rządem ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Umowa z ZEA art. 3 § ust. 2

Umowa między Rządem RP a Rządem ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Umowa z ZEA art. 15 § ust. 2

Umowa między Rządem RP a Rządem ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Umowa z ZEA art. 22 § ust. 1 lit. d

Umowa między Rządem RP a Rządem ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Umowa z ZEA art. 24

Umowa między Rządem RP a Rządem ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Konwencja z Norwegią art. 22

Konwencja między Rządem RP a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Konwencja z Norwegią art. 14

Konwencja między Rządem RP a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2013r., poz. 167

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Statek badawczy nie jest statkiem transportu międzynarodowego w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dochody z pracy na statku badawczym nie podlegają opodatkowaniu w ZEA z powodu niespełnienia warunków umowy (krótki pobyt, brak rezydencji pracodawcy, brak dowodów zapłaty podatku). Brak podwójnego opodatkowania wyklucza zastosowanie ulgi abolicyjnej. Wcześniejsze decyzje o zaliczkach i interpretacje indywidualne nie wiążą organów przy ustalaniu stanu faktycznego i prawnego w postępowaniu podatkowym, jeśli stan faktyczny jest inny.

Odrzucone argumenty

Dochody z pracy na statku badawczym podlegają opodatkowaniu wyłącznie w ZEA na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Podatniczce przysługuje ulga abolicyjna. Wcześniejsze decyzje organów podatkowych i interpretacje indywidualne powinny być uwzględnione. Naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych przez organy podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

statek badawczy (research vessel) służący do eksploatacji dna morskiego i jako taki nie był w ogóle przeznaczony do transportu osób i dóbr. nie miały zatem zastosowania przepisy art. 15 ust. 3 oraz 22 ust. 1 lit. d) tej Umowy. Jeśli więc podatnik nie zapłacił podatku za granicą, to w ogóle nie dochodzi do podwójnego opodatkowania dochodów, a tym samym określone w art. 27 ust. 9 albo 9a, zasady wyliczenia podatku w ogóle nie mają zastosowania. Celem ulgi abolicyjnej (...) jest zrównanie metod eliminacji podwójnego opodatkowania (...). Nie można jednak mówić o jakimkolwiek zrównaniu obciążeń podatkowych (...), skoro umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie nałożyła na podatnika żadnego obowiązku podatkowego zagranicą i podatnik nie zapłacił podatku zagranicą. interpretacja indywidualna zostaje wydana na podstawie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku przez podatnika. Natomiast stan faktyczny sprawy ustalony przez Naczelnika US na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (po zakończeniu roku podatkowego) jest odmienny od przedstawionego przez Stronę we wniosku o wydanie interpretacji. Postępowania w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek (...) oraz w przedmiocie określenia wysokości należnego podatku dochodowego, mają całkowicie odmienny charakter i zakres postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kraus

sędzia

Krzysztof Przasnyski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów marynarzy pracujących na statkach niebędących statkami transportu międzynarodowego, zastosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (w tym z ZEA), zasady stosowania ulgi abolicyjnej oraz relacja między interpretacjami indywidualnymi/decyzjami o zaliczkach a postępowaniem podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (statek badawczy, konkretne umowy międzynarodowe). Interpretacja umowy z ZEA może być odmienna w innych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego wśród marynarzy problemu opodatkowania dochodów zagranicznych i ulgi abolicyjnej, a także pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne określenie charakteru statku i miejsca uzyskania dochodu.

Marynarzu, czy wiesz, gdzie płacisz podatek? Sąd wyjaśnia opodatkowanie dochodów z pracy na statku badawczym i ulgę abolicyjną.

Dane finansowe

WPS: 34 976 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 28/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Przasnyski
Marek Kraus
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2012 poz 361
srt. 27 ust. 1, ust. 8, ust. 9, ust. 9a, art. 27g ust.1, ust. 2, ust. 1a pkt 1, ust. 3, art. 44 ust. 6, art. 45 ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 października 2022 r. nr 2201-IOD-2.4102.66.2021 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, dalej jako "O.p."), art. 3 ust. 1, ust. 1a, art. 4a, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 11a ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 20, art. 22 ust. 2 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 pkt 4, art. 27 ust. 1, ust. 8, ust. 9 i 9a, art. 27g ust. 1, ust. 2, ust. 1a pkt 1, ust. 3, art. 44 ust. 6, art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.f."), po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej jako "podatnik", "strona", "Skarżąca") od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z dnia 25 sierpnia 2021 r. określającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok w kwocie 42.358 zł, uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2017 w kwocie 34.976 zł.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Naczelnik US w toku czynności sprawdzających prowadzonych wobec podatnika w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2016-2019 zgromadził - przy udziale Strony - materiał dowodowy, z którego wynika, że strona w 2017 roku była pracownikiem spółki P., zarejestrowanej na Kajmanach, (adres: [...], D., Zjednoczone Emiraty Arabskie – dalej jako "ZEA") i wykonywała pracę na stanowisku nawigatora na pokładzie statku badawczego (reserch vessel) P1. Statek ten to statek morski typu badawczo - poszukiwawczego wykonujący rozpoznanie dna morskiego/oceanu w celu wykrycia złóż ropy i/lub gazu, pływający pod banderą Bahamów, wykorzystywany do badań morskich w różnych rejonach świata.
Statek P1. w latach 2016-2018 przebywał w rejonach: Namibia, Brazylia, Surinam, Kolumbia, Urugwaj, ZEA, M. (Birma) i Kongo.
Strona nie złożyła zeznania podatkowego za 2017 rok.
Naczelnik US - po przeprowadzeniu postępowania podatkowego poprzedzonego przeprowadzeniem czynności sprawdzających - decyzją z 25 sierpnia 2021 r., określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok w kwocie 42.358,00 zł.
Organ I instancji stwierdził, że w 2017 r. podatniczka była pracownikiem spółki P., zarejestrowanej na Kajmanach, o adresie [...], D., ZEA i wykonywała pracę na stanowisku nawigatora na pokładzie statku badawczego (reserch vessel) "P1.", pływającego pod banderą Bahamów, który nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym w rozumieniu Umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a ZEA - nie miały zatem zastosowania przepisy art. 15 ust. 3 oraz 22 ust. 1 lit. d) tej Umowy. Statek "P1." w 2017 r. pływał w rejonach: Namibia, Brazylia, Surinam, Kolumbia, Urugwaj, ZEA, M. (Birma) i Kongo; z ww. krajami - poza ZEA - Polska nie zawarła umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
W opinii Naczelnika US dochody osiągnięte przez stronę w 2017 r. z tytułu pracy wykonywanej na wodach terytorialnych tych krajów podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. z uwagi na nieograniczony obowiązek podatkowy wynikający z art. 3 ww. ustawy. W rachunku podatkowym uwzględniony został zapłacony podatek dochodowy z tytułu wykonywania pracy na norweskim szelfie kontynentalnym w wysokości 65.062 NOK, od którego został pobrany podatek w kwocie 7.476 NOK, według informacji przekazanych przez norweską administrację podatkową.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 24 października 2022 r. Dyrektor IAS uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2017 w kwocie 34.976 zł.
W toku postępowania odwoławczego Dyrektor IAS wystąpił do norweskiej administracji skarbowej o udzielenie informacji, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu podatniczka osiągnęła w 2017 r. przychody podlegające opodatkowaniu w Norwegii. Odpowiedzi udzielono przy pismach z dnia 1 czerwca 2022 r. i 17 sierpnia 2022 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia zasad opodatkowania dochodów podatnika będącego polskim rezydentem podatkowym (podatnik mieszka na stałe w Polsce) uzyskującemu dochody z pracy najemnej wykonywanej na rzecz podmiotu zagranicznego.
Strona bowiem stoi na stanowisku, że do jej dochodów uzyskiwanych w 2017 r. z pracy najemnej za granicą zastosowanie ma Umowa z 31 stycznia 1993 r. zawarta między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1994, nr 81, poz. 373 – dalej: "Umowa") oraz Protokół do tej Umowy z dnia 11 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2015r., poz. 312), a w konsekwencji dochody, które podatnik osiągał z tytułu wykonywania pracy na pokładzie statku eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo mające miejsce faktycznego zarządu w ZEA nie podlegały w 2017 r. opodatkowaniu w Polsce. Zgodnie bowiem z postanowieniami umowy podlegają opodatkowaniu wyłącznie w ZEA, zatem w Polsce w 2017 r. podatnik nie miał obowiązku zapłaty podatku od ww. dochodów oraz w związku z faktem osiągnięcia wyłącznie tych dochodów nie miał również obowiązku składania zeznania podatkowego za 2017 rok.
Dyrektor IAS podkreślił, że art. 27 ust. 9 albo 9a u.p.d.o.f. regulują zasady opodatkowania dochodów w Polsce w sytuacji wystąpienia możliwości podwójnego opodatkowania dochodów, czyli sytuacji, gdy dochód uzyskany zagranicą RP podlega opodatkowaniu:
- w państwie jego uzyskania (tzw. państwie źródła) i jednocześnie,
- państwie rezydencji podatkowej podatnika, czyli w Polsce (nieograniczony obowiązek podatkowy od całości dochodów - art. 3 ust. 1 tej ustawy).
Jeśli więc podatnik nie zapłacił podatku za granicą, to w ogóle nie dochodzi do podwójnego opodatkowania dochodów, a tym samym określone w art. 27 ust. 9 albo 9a, zasady wyliczenia podatku w ogóle nie mają zastosowania. Aby jednak ustalić czy, a jeżeli tak, to które wskazane powyżej zasady unikania podwójnego opodatkowania mają zastosowanie w sprawie, konieczne jest kolejno ustalenie:
- czy Polska ma podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z krajem uzyskania przez podatnika dochodów,
a jeżeli tak, to:
- jakie zasady unikania opodatkowania takich dochodów wynikają z postanowień tej umowy i czy w kraju źródła dochodu w ogóle powstał obowiązek podatkowy.
W świetle zaś przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, w przypadku osób fizycznych uzyskujących dochody za granicą z tytułu pracy "na morzu" (na terytoriach morskich) - dla sposobu opodatkowania tych dochodów istotne znaczenie ma rodzaj statku, na którym świadczona jest praca. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (jeśli takie zostały przez Polskę podpisane i ratyfikowane) zawierają bowiem odrębne regulacje w odniesieniu do dochodów uzyskanych:
• z pracy na statkach w transporcie międzynarodowym i
• z pracy na pozostałych statkach i platformach morskich - tu zastosowanie mają ogólne zasady dotyczące dochodów z pracy najemnej, a dochody przypisane są do państwa, na wodach terytorialnych, którego wykonywana jest praca (por. art. 5 u.p.d.o.f.).
Powoływany przez Podatnika przepis art. 15 ust. 3 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Abu Zabi dnia 31 stycznia 1993 r. oraz protokół do tej Umowy z dnia 11 grudnia 2013 r. - ma zastosowanie do dochodów z pracy najemnej na statkach w transporcie międzynarodowym. Przepis ten nie obejmuje swoim zakresem dochodów z pracy na innych statkach morskich, czyli nieuprawiających transportu morskiego.
Z akt sprawy wynika, że statek P1., na którym Podatniczka świadczyła pracę najemną w 2017 roku - nie był statkiem morskim wykorzystywanym w transporcie międzynarodowym, lecz sejsmicznym statkiem badawczym (research vessel) służącym do eksploatacji dna morskiego i jako taki nie był w ogóle przeznaczony do transportu osób i dóbr. Przemieszczanie ww. statku związane jest wyłącznie z koniecznością dotarcia do wyznaczonego miejsca wykonania prac podwodnych w danym kraju. Generowane przez tego typu statki przychody, nie wynikają z transportu morskiego. Statek ten nie wykonuje prac podczas przemieszczania się z kraju do kraju, lecz jedynie w wyznaczonych miejscach. Tak też źródłem przychodów ww. statku nie jest transport morski.
Zdaniem Dyrektora IAS, jeśli praca wykonywana jest przez marynarzy na statkach nie eksploatowanych w transporcie międzynarodowym, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wówczas istotnym jest ustalenie państwa na wodach terytorialnych, którego wykonywana jest praca, gdyż krajem uzyskania przychodów jest to państwo.
Jak wynika z wpisów z książeczki marynarskiej Podatniczki oraz biletów lotniczych (załączonych do pisma z 12 września 2022r. - wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego) w 2017r. podatniczka przepracowała na statku P1. łącznie 198 dni. Jednak w tym czasie statek ten przebywał - według wyjaśnień Strony - również w takich rejonach jak: Namibia, Brazylia, Surinam, Kolumbia, Urugwaj, ZEA, M. (Birma) i Kongo.
Tym samym, w opinii organu odwoławczego, należy uznać, że Podatniczka wykonywała pracę na terytorium ZEA przez okres krótszy niż 183 dni. Dodatkowo wynagrodzenie strony za pracę było wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w ZEA - pracodawca strony miał bowiem siedzibę na Kajmanach, a w ZEA posiadał jedynie adres do korespondencji. Poza tym brak jest dowodów wskazujących, że wynagrodzenie to zostało poniesione przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca (P.) posiadał w ZEA.
W tym stanie faktycznym Dyrektor IAS uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 15 ust. 2 ww. Umowy z ZEA.
Jednocześnie Podatniczka nie przedstawiła dowodów świadczących o fakcie zapłaty podatku w ZEA. W okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło zatem, w opinii Dyrektora IAS, do "kolizji" opodatkowania dochodów przez dwa państwa (Polskę i ZEA), czyli możliwości ich podwójnego opodatkowania (w tym kraju), a zatem w sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 24 Umowy.
Tym samym dochody osiągnięte przez stronę z pracy wykonywanej na terytorium ZEA podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce, na tzw. zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f.
Organ odwoławczy podkreślił, że w stosunku do pozostałych państw w rejonach których statek P1. prowadził w 2017 r. badania - Namibia, Brazylia, Surinam, Kolumbia, Urugwaj, M. (Birma) i Kongo - Polska nie zawarła umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
W takim przypadku ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje jednostronny mechanizm zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu dochodów w postaci metody proporcjonalnego zaliczenia, o której mowa w art. 27 ust. 9 i 9a tej ustawy.
Powyższe oznacza, że dochody uzyskane przez Podatniczkę z pracy najemnej na wodach terytorialnych Brazylii, Namibii, Kolumbii, Urugwaju, M. (Birma) i Kongo - podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. (bez odliczania podatku).
W aktach przedmiotowej sprawy brak jest dowodów potwierdzających, że Podatniczka w tych państwach zapłaciła podatek od osiągniętych dochodów z tytułu pracy najemnej.
W stosunku zaś do dochodu uzyskanego przez stronę na terytorium Norwegii (od którego został odprowadzony podatek) Dyrektor IAS zauważa, że w art. 22 Konwencji z Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu zmienionej Protokołem z dnia 5 lipca 2012 roku (Dz. U. z 2013 r., poz. 680) strony przewidziały, w jaki sposób nastąpić ma unikanie podwójnego opodatkowania.
Z przepisów ww. Konwencji wynika, że jeżeli polski rezydent podatkowy uzyskuje w Norwegii dochody (w tym z tytułów określonych w art. 14 ww. Konwencji) i dochody te podlegają opodatkowaniu w Norwegii, to Polska zwolni taki dochód z opodatkowania w Polsce, ale jednocześnie może uwzględnić ten zwolniony dochód przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub zysków majątkowych takiej osoby (tzw. metoda wyłączenia z progresją).
Metoda ta znalazła swoje odzwierciedlenie w treści art. 27 ust. 8 u.p.d.o.f.
W świetle powyższego - zdaniem Dyrektora IAS - dochód uzyskany przez podatnika z tytułu pracy wykonywanej na terytorium Norwegii w łącznej wysokości 57.805,97 zł należy uznać za zwolniony z opodatkowania w Polsce. Podlega on jednak uwzględnieniu w zeznaniu podatkowym wraz z dochodami opodatkowanymi w Polsce do ustalenia stopy procentowej podatku, jaka będzie miała zastosowanie do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce.
W ocenie Dyrektora IAS do dochodów uzyskanych przez podatniczkę z pracy najemnej na wodach terytorialnych ww. Państw, nie ma zastosowania przewidziana w art. 27g ust. 1 u.p.d.o.f. ulga abolicyjna. Jak bowiem wskazano wyżej, możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej, o której mowa w art. 27g ww. ustawy uzależniona jest od spełnienia przez podatnika następujących przesłanek:
* uzyskania dochodów za granicą RP z określonych źródeł przychodów (wyjątek: uzyskanie dochodu w państwie stosującym szkodliwą konkurencję wyklucza zastosowanie tej ulgi),
* zapłacenia od tych dochodów podatku zagranicą (w obcym państwie) i tym samym ich opodatkowania wg zasad określonych w art. 27 ust. 9 lub 9a ww. ustawy.
Celem ulgi abolicyjnej - jak stanowi orzecznictwo sądów administracyjnych - jest zrównanie metod eliminacji podwójnego opodatkowania wynikających z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (tzw. metody wyłączenia z progresją określonej w art. 27 ust. 8 oraz metody proporcjonalnego zaliczenia, o której mowa w art. 27 ust. 9 i 9a ww. ustawy podatkowej). Nie można jednak mówić o jakimkolwiek zrównaniu obciążeń podatkowych wynikających z metod unikania podwójnego opodatkowania, skoro umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie nałożyła na podatnika żadnego obowiązku podatkowego zagranicą i podatnik nie zapłacił podatku zagranicą.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Dyrektor IAS dokonując rozliczenia uzyskanego przez podatnika w 2017r. powołał treść art. 11a ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. i stwierdził, że w badanym 2017r. podatniczka otrzymała wynagrodzenie w walucie obcej, tj. w EURO. Na podstawie przedłożonych w sprawie wydruków z subkonta walutowego EURO dotyczących wypłat wynagrodzeń otrzymanych przez stronę ustalono wysokość przychodu ze stosunku pracy w łącznej kwocie 202.752,55 zł.
Wskazując na treść art. 21 ust. 1 pkt 20 w/w ustawy oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013r., poz. 167), a także danych z książeczki marynarskiej podatniczki oraz biletów lotniczych, organ odwoławczy ustalił, że strona wykonywała pracę na statku P1. łącznie 198 dni. Przyjmując stawkę diety za dobę podróży zagranicznej w odniesieniu do ZEA tj. 39 EURO (zgodnie z poz. 111 załącznika do rozporządzenia) organ wyliczył kwotę 9.662,30 zł.
W ocenie organu odwoławczego, z dokumentacji sprawy wynika, iż podatniczka przebywała na pokładzie statku P1. przez 11 miesięcy w 2017r., a zatem przysługują jej koszty uzyskania przychodu za 11 miesięcy 2017r. w łącznej kwocie 1.223,75 zł.
Wskazując na treść art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na fakt, iż strona nie przedstawiła żadnych dokumentów na okoliczność zarówno odliczeń od dochodu jak i od podatku przyjęto, że podatniczka nie korzysta z tych odliczeń, jak również nie poniosła wydatków związanych z uiszczeniem składek na powszechne ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne.
Zdaniem Dyrektora IAS, podatniczka z tytułu pracy na statku P1. uzyskała w 2017r. dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej wysokości 202.752,55 zł, w tym z tytułu świadczenia pracy na wodach terytorialnych Norwegii w wysokości 57.805,97zł, dlatego dokonał
wyliczenia stopy procentowej według metody wyłączenia z progresją (art. 27 ust. 8 ustawy).
Zdaniem Dyrektora IAS, wbrew twierdzeniom strony, o wadliwości kwestionowanej decyzji nie świadczy fakt, iż wobec podatniczki została wydana decyzja umarzająca postępowanie podatkowe w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2017r., czy też wskazane interpretacje indywidualne (z roku 2011 i 2016), z których wynikało, że dochody podatniczki z pracy na statkach badawczych nie podlegają opodatkowaniu w Polsce.
Organ odwoławczy zauważa, że interpretacja indywidualna zostaje wydana na podstawie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku przez podatnika. Natomiast stan faktyczny sprawy ustalony przez Naczelnika US na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (po zakończeniu roku podatkowego) jest odmienny od przedstawionego przez Stronę we wniosku o wydanie interpretacji.
Z treści interpretacji indywidualnych wynika, że dotyczą one "badawczego statku morskiego eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej". Tymczasem – jak ustalono w ramach prowadzonego obecnie postępowania - statek P1. nie był eksploatowany w komunikacji międzynarodowej, w tym znaczeniu, że źródłem zysku nie był przewóz ludzi i towarów.
Poza tym, Dyrektor IAS zauważa, że wydanie stronie przez Naczelnika US decyzji ograniczającej w całości pobór zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2016r., umarzającej postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 rok, czy też w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego za 2011r., nie zwalnia Podatniczki z obowiązku prawidłowego rozliczenia i zapłaty należnego podatku w prawidłowej wysokości za 2017r.
Pierwsze z nich (dotyczące ograniczenia poboru zaliczek) opiera się na uprawdopodobnieniu przesłanki niewystąpienia obowiązku zapłaty podatku. Jest to postępowanie o ograniczonym charakterze dowodowym; drugie zaś jest typowym postępowaniem dowodowym, w którym następuje weryfikacja danych i informacji zawartych w zeznaniu. Dopiero w tym postępowaniu możliwe jest w zasadzie ustalenie gdzie podatnik osiągał dochody i czy nabył prawa do skorzystania z ulgi abolicyjnej.
Organ odwoławczy podkreśla, że postępowania w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek (wszczynane na wniosek podatnika) oraz w przedmiocie określenia wysokości należnego podatku dochodowego, mają całkowicie odmienny charakter i zakres postępowania dowodowego. Zatem, wcześniejsze wydanie stronie decyzji ograniczającej pobór zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych nie oznacza, że wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych - także za kolejne okresy - nie jest już możliwe.
Również fakt wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące: styczeń, luty, marzec 2011r. nie może przesądzać o braku podstaw do wydania decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego podatniczki za 2017r. Wskazana wyżej decyzja nie dotyczy bowiem stwierdzenia nadpłaty za cały rok 2011, lecz jedynie wpłat zaliczek na ten podatek za 3 miesiące 2011r. Ponadto - jak ustaliły to obecnie organy podatkowe -podatniczka nie wykonywała pracy na statku eksploatowanym w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo w ZEA. A taką informację podała we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 17 października 2011r.
Odnosząc się do kwestii przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony, w celu potwierdzenia niezmienności stanu faktycznego z 2010 do 2018 roku, Dyrektor IAS nie znalazł podstaw do uzupełniania materiału dowodowego o wnioskowane przesłuchanie, ponieważ w ocenie organu odwoławczego, okoliczności, na które dowód ten miałyby zostać przeprowadzony, zostały ustalone dowodami, wyjaśnieniami i dokumentami składanymi przez Stronę i znajdującymi się w aktach sprawy. W ocenie Dyrektora IAS - przesłuchanie Strony w postępowaniu odwoławczym nie wniosłyby nowych istotnych okoliczności do sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Skarżąca wnosząc o jej uchylenie zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 3 ust. 1, ust. 1a, art. 4a, art. 9 ust. 1, art. 10, art. 11a ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 20, art. 22 ust. 2, art. 27 ust. 9 i 9a, art. 27g oraz art. 45 ust. 1 i ust. 6 u.p.d.o.f, poprzez ich błędną wykładnię, i uznanie, iż w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z dochodami, z pracy wykonywanej na pokładzie statków, które nie były eksploatowane w transporcie międzynarodowym; pozbawieniu prawa do skorzystania z zasad wyliczania wynagrodzenia na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. 9 lub ust. 9a z zastosowaniem tzw. ulgi abolicyjnej;
- art. 27 ust 1 w zw. z art. 27 ust. 9 u.p.d.o.f., poprzez wskazanie, że dochód Skarżącej będzie opodatkowany według zasad ogólnych, bowiem według organu nie zachodzi sytuacja podwójnego opodatkowania;
- art. 27g u.p.d.o.f. poprzez jego niezastosowanie wbrew literalnemu brzmieniu przepisów oraz Interpretacji Ogólnej Ministra Rozwoju i Finansów z 31 października 2016 r. sygn. DD10.8201.1.2016.GOJ w sprawie stosowania ulgi abolicyjnej w stosunku do marynarzy mających miejsce zamieszkania w Polsce; uzyskujących dochody z tytułu pracy najemnej na pokładach statków morskich eksploatowanych w transporcie międzynarodowym w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania;
- art. 15 ust. 3 oraz art. 3 ust. 2 umowy między Rządem RP a Rządem ZEA poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w okolicznościach sprawy nie ma on zastosowania, z uwagi, iż Skarżąca wykonywała pracę na statku badawczym;
- art. 15 oraz art. 24 ust. 1 li.2 umowy między Rządem RP a Rządem ZEA poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w okolicznościach sprawy nie mają one zastosowania, z uwagi, iż Skarżąca wykonywała pracę na statku badawczym; poprzez uznanie, że skoro nie następuje opodatkowanie w ZEA, to nie zachodzi ryzyko podwójnego opodatkowania i dochód podatnika podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce przy braku możliwości skorzystania z ulgi abolicyjnej;
- art. 14b O.p, poprzez pominięcie faktu, iż w sprawie Skarżącej wydane były interpretacje podatkowe, które do dnia dzisiejszego nie zostały zmienione;
- art. 14a § 1 pkt 1 O.p. poprzez pominięcie faktu wydania Interpretacji Ogólnej Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 31 października 2016 r. sygn. DD10.8201.1.20.16.GOJ oraz. braku zastosowania zawartych w niej wyjaśnień i sposobu interpretowanych przepisów prawa podatkowego w sprawie stosowania ulgi abolicyjnej w stosunku do marynarzy mających miejsce zamieszkania w Polsce, uzyskujących dochody z tytułu pracy najemnej na pokładach statków morskich eksploatowanych w transporcie międzynarodowym w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania;
- art. 181 w zw. z art. 180 § 1, art. 199, art. 120, art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p oraz art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych w sprawie oraz przeprowadzenie analizy materiału dowodowego w nienależyty sposób, pominięcie istotnych okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie zasady legalizmu oraz zasady kompletności i zupełności materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, jak również poprowadzenie postępowania z pominięciem obowiązujących przepisów powszechnie obowiązującego prawa, z nierzetelnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób powierzchowny, zaniechanie (pomimo wezwań Strony do dołączenia dowodu) przeprowadzenia przez organ podatkowy niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również dokonanie dowolnej interpretacji materiału dowodowego;
- art. 121, art. 122, art. 124, art. 199, art. 199a O.p poprzez nieuzasadnione odmówienie Skarżącej przeprowadzenia dowodu z akt sprawy postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika US, wszczętego w związku z uzyskaną przez Skarżącą indywidualną interpretacją podatkową wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 28.09.2011 r. sygn. ITB2/415-639/11/IB, które zakończone zostało wydaniem decyzji z dnia 14 grudnia 2011 r., znak sprawy PP-1 U/4110-219/11 - ww. postępowaniu bowiem organ podatkowy zgromadził dowody i uprawdopodobnił wszystkie niezbędne okoliczności, składające się na stan faktyczny sprawy, które winny zaistnieć w koniunkcji, by zastosowane zostały przepisy art. 15 ust. 3 oraz art 3 ust. 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem ZEA; jak również bezpodstawne kwestionowanie uzyskanych przez Skarżącą dwóch indywidualnych interpretacji podatkowych do tego samego stanu faktycznego wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w roku 2011 w dniu 28.09.2011 r. sygn. ITB2/415-639/11/IB oraz wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 29.09.2016 sygn. ITB2/4511-614/16-1/RS, oraz rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść podatnika;
- art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasady in dubio pro tributario, tłumaczenie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść podatnika;
- konstytucyjnych zasad państwa i prawa, a w szczególności art. 2 w zw. z art 7, art. 8, i art. 32 ust 2 w zw. z art. 83 oraz art. 217 Konstytucji RP poprzez niejednolite i nierówne traktowanie podatników, działanie organu w oparciu o stanowisko wypracowane na skutek stosowania tzw. partykularyzmu interpretacyjnego w szczególności w zakresie ustaleń, czy statek na którym podatnik wykonywał pracę był eksploatowany w komunikacji międzynarodowej.
Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona do Sądu decyzja, wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, istota sporu powstałego w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w stosunku do dochodów uzyskanych przez Skarżącą w 2017 r. znajdują zastosowanie przepisy:
- ww. umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem ZEA oraz
- czy ww. dochody Skarżącej podlegały opodatkowaniu wyłącznie w ZEA.
Z akt sprawy wynika, Skarżąca w 2017 roku wykonywała pracę najemną na statku P1., będącym statkiem badawczym.
Skarżąca stoi na stanowisku, że w 2017 r. z tytułu pracy świadczonej na ww. statku osiągała dochody w ZEA, które podlegały opodatkowaniu w tym państwie na podstawie art. 15 ust. 3 Umowy między Rządem RP a Rządem ZEA.
W konsekwencji - zdaniem Skarżącej - dochody, które osiągała z tytułu wykonywania pracy na pokładzie statku eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo mające miejsce faktycznego zarządu w ZEA nie podlegały w 2017 r. opodatkowaniu w Polsce. Zgodnie bowiem z postanowieniami ww. Umowy podlegają opodatkowaniu wyłącznie w ZEA. A zatem, zdaniem Skarżącej, w Polsce w roku 2017 nie miała obowiązku zapłaty podatku od ww. dochodów oraz w związku z faktem osiągnięcia wyłącznie tych dochodów nie miała również obowiązku składania zeznania podatkowego za 2017 rok.
Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Organy podatkowe
trafnie uznały, że zarówno stan prawny, jak i ustalony stan faktyczny nie dają
podstaw do uznania, że u Skarżącej doszło do powstania obowiązku podatkowego
w ZEA.
Dyrektor IAS w zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśnił - z przywołaniem przepisów - obowiązujące zasady opodatkowania dochodów zagranicznych polskich rezydentów.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej, organ odwoławczy ustalając Skarżącej obowiązek podatkowy za 2017 r., stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. poddał analizie i uwzględnił regulacje Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Rządem RP a Rządem ZEA, co wprost wynika z treści zaskarżonej decyzji.
Poza tym, w treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo wskazał i wyjaśnił, które zasady mają zastosowanie w odniesieniu do dochodów, które na mocy umów międzynarodowych (o unikaniu podwójnego opodatkowania) nie są zwolnione z opodatkowania w Polsce i co z nich wynika (art. 27 ust. 9 i art. 27 ust. 9a) oraz wskazał zasady opodatkowania dochodów w Polsce w sytuacji wystąpienia możliwości podwójnego opodatkowania dochodów, czyli sytuacji, gdy dochód uzyskany za granicą Rzeczypospolitej Polskiej podlega opodatkowaniu:
- w państwie jego uzyskania (tzw. państwie źródła) i jednocześnie
- państwie rezydencji podatkowej podatnika, czyli w Polsce (nieograniczony obowiązek podatkowy od całości dochodów - art. 3 ust.1 u.p.d.o.f.).
Z ustaleń dokonanych przez Dyrektora IAS wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że Skarżąca w Polsce posiadała nieograniczony obowiązek podatkowy; a w ZEA nie posiadała ani nieograniczonego ani ograniczonego obowiązku podatkowego. Jak wykazano bowiem w zaskarżonej decyzji Skarżąca nie świadczyła w 2017 r. pracy na statku eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z ZEA, tylko na statku badawczym.
Ponadto jak wykazano:
- Skarżąca wykonywała pracę na terytorium ZEA przez okres krótszy niż 183 dni i
- wynagrodzenie Skarżącej za pracę było wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w ZEA - pracodawca Skarżącej miał siedzibę na Kajmanach, a w ZEA posiadał jedynie adres do korespondencji,
- brak jest dowodów wskazujących, że wynagrodzenie to zostało poniesione przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca (P.) posiadał w ZEA,
- Skarżąca nie przedstawiła dowodów świadczących o fakcie zapłaty podatku w ZEA.
Skoro zatem dochody Skarżącej (polskiego rezydenta podatkowego) osiągnięte w 2017 r. nie podlegały ani nieograniczonemu ani ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w ZEA (jak bowiem wynika z zapisów art. art. 15 ust. 2 Umowy z ZEA dochody osiągane przez Skarżącą w 2017 r. w ZEA podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce), to zastosowania w sprawie nie znajdowały przepisy art. 22 Umowy między Rządem RP a Rządem ZEA w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.
Wskazać należy, że Skarżąca nie przedstawiła dowodów świadczących o zapłacie podatku w ZEA, a zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do "kolizji" opodatkowania dochodów przez dwa państwa (Polskę i ZEA), czyli możliwości ich podwójnego opodatkowania (w tym kraju). Tym samym dochody osiągnięte przez Skarżącą z pracy wykonywanej na terytorium (wodach terytorialnych) ZEA podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce, na tzw. zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f.
W stosunku do pozostałych państw, w rejonach których statek P1. prowadził w 2017 r. badania - Namibia, Brazylia, Surinam, Kolumbia, Urugwaj, M. (Birma) i Kongo - Polska nie zawarła umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji w takim przypadku ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje jednostronny mechanizm zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu dochodów w postaci metody proporcjonalnego zaliczenia, o której mowa w art. 27 ust. 9 i ust. 9a tej ustawy.
Powyższe oznacza, że dochody uzyskane przez Skarżącą z pracy najemnej na wodach terytorialnych Brazylii, Namibii, Kolumbii, Urugwaju, M. (Birma) i Kongo - podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. (bez odliczania podatku).
W aktach przedmiotowej sprawy brak jest dowodów potwierdzających, że Skarżąca w tych państwach zapłaciła podatek od osiągniętych dochodów z tytułu pracy najemnej.
Mając powyższe na uwadze za bezzasadny Sąd uznał zarzut pozbawienia podatnika możliwości skorzystania z tzw. "ulgi abolicyjnej". Prawo do zastosowania tej ulgi przy wyliczaniu podatku mają bowiem wyłącznie ci podatnicy, którzy opodatkowali za granicą dochody tam uzyskane (poza terytorium RP, w tzw. państwie źródła dochodów). Powyższe jednoznacznie wynika z literalnego brzmienie art. 27g ust. 1 u.p.d.o.f. Ponieważ wskazany przepis, regulujący ulgę abolicyjną, odwołuje się w swojej treści do art. 27 ust. 9 albo 9a u.p.d.o.f., to nie ulega wątpliwości, że tylko podatnik - rozliczający na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 albo 9a uzyskane w roku podatkowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochody ze źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1, tj. taki, który spełnia określone w art. 27 ust. 9 albo 9a u.p.d.o.f. przesłanki może zastosować do opodatkowania uzyskiwanych dochodów ulgę abolicyjną. (...) analiza art. 27 ust. 9 i ust. 9a u.p.d.o.f. prowadzi do konkluzji, zgodnie z którą skoro wymienione przepisy stanowią o podatku dochodowym zapłaconym w obcym państwie, to w sytuacji, gdy podatnik nie zapłaci podatku za granicą w ogóle nie dochodzi do podwójnego opodatkowania.
Możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej, o której mowa w art. 27g u.p.d.o.f. uzależniona jest zatem od spełnienia przez podatnika następujących dwóch przesłanek:
- uzyskania dochodów za granicą RP z określonych źródeł przychodów, wyjątek: uzyskanie dochodu w państwie stosującym szkodliwą konkurencję wyklucza zastosowanie tej ulgi,
- zapłacenia od tych dochodów podatku zagranicą (w obcym państwie) i tym samym ich opodatkowania wg zasad określonych w art. 27 ust. 9 lub 9a ustawy.
Warunki te w tym przypadku nie zostały spełnione, gdyż wykluczona została możliwość podwójnego opodatkowania dochodów zagranicznych.
W stosunku do dochodu uzyskanego przez Skarżącą na terytorium Norwegii (od którego został odprowadzony podatek) Dyrektor IAS zasadnie w zaskarżonej decyzji wykazał, że w art. 22 Konwencji z Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania strony przewidziały, w jaki sposób nastąpić ma unikanie podwójnego opodatkowania.
Z przepisów ww. Konwencji wynika, że jeżeli polski rezydent podatkowy uzyskuje w Norwegii dochody (w tym z tytułów określonych w art. 14 ww. Konwencji) i dochody te podlegają opodatkowaniu w Norwegii, to Polska zwolni taki dochód z opodatkowania w Polsce, ale jednocześnie może uwzględnić ten zwolniony dochód przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub zysków majątkowych takiej osoby (tzw. metoda wyłączenia z progresją).
Metoda ta znalazła swoje odzwierciedlenie w treści art. 27 ust. 8 u.p.d.o.f.
W świetle powyższego - zdaniem Sądu - dochód uzyskany przez Skarżącą z tytułu pracy wykonywanej na terytorium Norwegii w łącznej wysokości 57.805,97 zł należy uznać za zwolniony z opodatkowania w Polsce. Podlega on jednak uwzględnieniu w zeznaniu podatkowym wraz z dochodami opodatkowanymi w Polsce do ustalenia stopy procentowej podatku, jaka będzie miała zastosowanie do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Dyrektor IAS dokonując rozliczenia uzyskanego przez podatnika w 2017r. prawidłowo stwierdził, że w badanym 2017r. Skarżąca otrzymała wynagrodzenie w walucie obcej. Na podstawie przedłożonych w sprawie wydruków z subkonta walutowego dotyczących wypłat wynagrodzeń otrzymanych przez stronę prawidłowo Dyrektor IAS ustalił wysokość przychodu ze stosunku pracy w łącznej kwocie 202.752,55 zł, wysokość diet w kwocie 9.662,30 zł, koszty uzyskania przychodu za 11 miesięcy 2017r. w łącznej kwocie 1.223,75 zł, a w konsekwencji prawidłowo określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r., co znalazło odzwierciedlenie w tabelarycznym zestawieniu.
Przy czym, wskazując na treść art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że z uwagi na fakt, iż strona nie przedstawiła żadnych dokumentów na okoliczność zarówno odliczeń od dochodu jak i od podatku, dlatego prawidłowo przyjął, że Skarżąca nie korzysta z tych odliczeń, jak również nie poniosła wydatków związanych z uiszczeniem składek na powszechne ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne. Skoro Skarżąca z tytułu pracy na statku P1. uzyskała w 2017r. dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej wysokości 202.752,55 zł, w tym z tytułu świadczenia pracy na wodach terytorialnych Norwegii w wysokości 57.805,97 zł, organ właściwie dokonał wyliczenia stopy procentowej według metody wyłączenia z progresją (art. 27 ust. 8 ustawy).
Wbrew twierdzeniom Skarżącej, o wadliwości kwestionowanej decyzji nie świadczy fakt, iż wobec Skarżącej została wydana decyzja umarzająca postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 rok, czy też interpretacje indywidualne (z roku 2011 i 2016), z których wynikało, że dochody Skarżącej z pracy na statkach badawczych nie podlegają opodatkowaniu w Polsce. Jak trafnie zauważa organ odwoławczy interpretacja indywidualna zostaje wydana na podstawie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku przez podatnika. Natomiast stan faktyczny sprawy ustalony przez Naczelnika US na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (po zakończeniu roku podatkowego) jest odmienny od tego przedstawionego przez Stronę we wniosku o wydanie interpretacji.
Dyrektor IAS trafnie również zauważa, że wydanie Skarżącej przez Naczelnika US decyzji ograniczającej pobór zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych należnych w 2016 roku, umarzającej postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 rok, czy też w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego za 2011 rok, nie zwalnia Skarżącej z obowiązku prawidłowego rozliczenia i zapłaty należnego podatku w prawidłowej wysokości za 2017 r. Postępowania w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek (wszczynane na wniosek podatnika) oraz w przedmiocie określenia wysokości należnego podatku dochodowego, mają całkowicie odmienny charakter i zakres postępowania dowodowego:
- pierwsze z nich (dotyczące ograniczenia poboru zaliczek) opiera się na uprawdopodobnieniu przesłanki niewystąpienia obowiązku zapłaty podatku. Jest to postępowanie o ograniczonym charakterze dowodowym;
- drugie jest typowym postępowaniem dowodowym, w którym następuje weryfikacja danych i informacji zawartych w zeznaniu. Dopiero w tym postępowaniu możliwe jest w zasadzie ustalenie, gdzie podatnik osiągał dochody i czy nabył prawa do skorzystania z ulgi abolicyjnej.
Zatem, jak trafnie wywiedziono w zaskarżonej decyzji, wcześniejsze wydanie Skarżącej decyzji ograniczającej pobór zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych lub umarzającej postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 rok, nie oznacza, że wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych - również za ten sam okres - nie jest już możliwe.
Również fakt wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec 2011r. nie może przesądzać o braku podstaw do wydania decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Skarżącej za 2017 r. Wskazana wyżej decyzja nie dotyczy bowiem stwierdzenia nadpłaty za cały rok 2011, lecz jedynie wpłat zaliczek na ten podatek za 3 miesiące 2011 r. Ponadto - jak ustaliły to obecnie organy podatkowe - Skarżąca nie wykonywała pracy na statku eksploatowanym w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo w ZEA. A taką informację podała we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 17 października 2011 r.
Sąd za bezzasadny uznał zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony, w celu potwierdzenia niezmienności stanu faktycznego z 2010 do 2018 roku, skoro okoliczności, na które dowód ten miałyby zostać przeprowadzony, zostały ustalone dowodami, wyjaśnieniami i dokumentami składanymi przez Skarżącą i znajdującymi się w aktach sprawy.
Wbrew zarzutom Skarżącej, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187 oraz art. 191 O.p. To, że treść zaskarżonej decyzji nie odpowiada oczekiwaniom Strony w żaden sposób nie narusza ani zasady legalizmu, ani zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, czy też zasady prawdy obiektywnej. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności swoich zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Natomiast sam fakt, że wnioski organu orzekającego wynikające z zebranego materiału dowodowego są odmienne od oczekiwań Strony, nie stanowi o naruszeniu w/w przepisów postępowania. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stąd także informacje, wydruki z ogólnodostępnych stron internetowych (dotyczące np. typów statków, armatorów czy też ich ruchu) mogą stanowić dowód w sprawie, mający na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w myśl zasad wyrażonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p.
Wbrew zarzutom Strony, zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie zawierają wszystkie wymagane przepisami Ordynacji podatkowej elementy. Wskazano w niej i wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak też odzwierciedlenie znalazł w niej proces rozumowania organu, wskazanie faktów na jakich opierał się organ, wnioski dotyczące oceny dowodów i argumenty uzasadniające przyjęcie takiego, a nie innego stanowiska. Dokonana przez organ ocena dowodów jest w pełni logiczna, nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie doszło również do naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji RP, skoro zaskarżona decyzja ma umocowanie w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać należy, że działania podejmowane w rozpatrywanej sprawie nie prowadziły - wbrew zarzutom skargi - w jakikolwiek sposób do dyskryminującego traktowania Skarżącej w porównaniu z innymi osobami znajdującymi się w podobnej sytuacji prawnopodatkowej. Za dyskryminujące, nierówne traktowanie nie można bowiem uznać sytuacji, w której organ przeprowadza prawidłową, choć nieakceptowaną przez Skarżącą wykładnię przepisu prawa, a decyzja ta miała umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.
Konkludując, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI