I SA/Gd 276/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2012-05-15
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowysprzedaż nieruchomościcele mieszkaniowezwolnienie podatkoweremont lokaluzaliczkiinterpretacja indywidualnaWSAGdańsk

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił indywidualną interpretację Ministra Finansów, uznając, że wydatki na remont lokalu poniesione przed uzyskaniem jego własności mogą kwalifikować się do zwolnienia podatkowego, jednak zaliczki zapłacone deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nie podlegają zwolnieniu.

Skarżący zapytał o możliwość zwolnienia z podatku dochodowego przychodu ze sprzedaży mieszkania, w sytuacji gdy środki zostały przeznaczone na remont lokalu, do którego prawo własności uzyskał po sprzedaży starego mieszkania, oraz o zaliczki zapłacone deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, argumentując, że wydatki na remont muszą być poniesione na własny lokal, a zaliczki z własnych oszczędności nie są środkami ze sprzedaży. Sąd uchylił interpretację w części dotyczącej remontu, uznając, że wykładnia językowa i celowościowa pozwala na objęcie zwolnieniem wydatków na remont lokalu, do którego prawo własności uzyskano po sprzedaży, jednak podzielił stanowisko Ministra w kwestii zaliczek z własnych oszczędności.

Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego. Skarżący, S. T., sprzedał lokal mieszkalny we wrześniu 2008 r., a wcześniej, w marcu 2008 r., zawarł umowę na budowę nowego lokalu. W grudniu 2008 r. wraz z żoną stał się właścicielem nowego mieszkania. Skarżący zapytał, czy zapłacone deweloperowi zaliczki z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży starego lokalu oraz wydatki na wykończenie nowego lokalu poniesione przed uzyskaniem jego własności mogą być uznane za wydatki na cele mieszkaniowe podlegające zwolnieniu podatkowemu. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, wskazując, że nabycie lokalu nastąpiło w 2005 r., a skutki podatkowe sprzedaży należy oceniać według przepisów obowiązujących do końca 2006 r. Organ podkreślił, że wydatki na remont lub modernizację muszą być poniesione na własny lokal, a zaliczki z własnych oszczędności nie są środkami uzyskanymi ze sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację w części dotyczącej wydatków na remont, uznając, że wykładnia językowa i celowościowa przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. pozwala na objęcie zwolnieniem wydatków na remont lokalu, do którego prawo własności zostało nabyte po sprzedaży poprzedniego lokalu. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter normy celu społecznego, a nadmierny rygoryzm interpretacyjny utrudniałby skorzystanie ze zwolnienia. Jednakże Sąd podzielił stanowisko Ministra Finansów w kwestii zaliczek zapłaconych deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży, uznając, że nie można ich traktować jako środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w wyniku wykładni językowej i celowościowej, wydatki na remont lokalu, do którego prawo własności zostało nabyte po sprzedaży poprzedniego lokalu, mogą kwalifikować się do zwolnienia.

Uzasadnienie

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego, a nadmierny rygoryzm interpretacyjny utrudniałby skorzystanie ze zwolnienia. Własność lokalu powinna być rozpatrywana w kontekście celu przepisu, a nie tylko w momencie ponoszenia wydatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) w zw. z art. 21 ust. 16 u.p.d.o.f. dopuszcza, w wyniku wykładni językowej i celowościowej, możliwość objęcia zwolnieniem wydatków na remont lokalu mieszkalnego, do którego prawo własności zostało nabyte po sprzedaży poprzedniego lokalu. Zaliczki zapłacone deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nie są objęte zwolnieniem.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7 § 1

Op. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Op. art. 124

Ordynacja podatkowa

Op. art. 67a § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy możliwości umorzenia zaległości podatkowej w ważnym interesie podatnika lub interesie publicznym, co nie było przedmiotem skargi.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykładnia językowa i celowościowa art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. pozwala na objęcie zwolnieniem wydatków na remont lokalu, do którego prawo własności zostało nabyte po sprzedaży poprzedniego lokalu. Nadmierny rygoryzm interpretacyjny przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. utrudnia lub uniemożliwia skorzystanie podatnikom ze zwolnienia.

Odrzucone argumenty

Zaliczki zapłacone deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego mogą być uznane za wydatki na cele mieszkaniowe podlegające zwolnieniu.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego za wydatki uzyskane ze sprzedaży nie można uznać własnych oszczędności

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwarcińska

członek

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów ze sprzedaży nieruchomości, w szczególności w kontekście wydatków na cele mieszkaniowe poniesionych przed formalnym nabyciem własności lokalu oraz kwalifikacji zaliczek."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w określonym czasie i może wymagać analizy pod kątem późniejszych zmian legislacyjnych. Kwestia zaliczek z własnych oszczędności została rozstrzygnięta negatywnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości i chęcią skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Wyjaśnia niuanse interpretacyjne przepisów, co jest cenne dla prawników i podatników.

Remont mieszkania przed zakupem? Fiskus mówi nie, sąd częściowo się zgadza.

Dane finansowe

WPS: 465 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 276/12 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2012-05-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Bogusław Woźniak /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kwarcińska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 2262/12 - Wyrok NSA z 2014-09-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej~Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
art. 21 ust. 26, art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi S. T. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
S. T. zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego.
Wnioskodawca wyjaśnił, że we wrześniu 2008 r. sprzedał lokal mieszkalny, którego współwłaścicielem wraz z żoną byli na podstawie umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i mowy sprzedaży lokalu zawartej z Gminą Miasta G. w sierpniu 2005 r. Pod koniec 2007 r. żonie wnioskodawcy amputowano lewą nogę powyżej kolana, po czym żona może poruszać się tylko na wózku inwalidzkim. Ponieważ mieszkanie w zakupionym lokalu położonym na III piętrze w budynku bez windy okazało się zbyt uciążliwe wnioskodawca wraz z małżonką zdecydowali się zmienić mieszkanie i przeprowadzić do R., gdzie mieszka ich córka, aby umożliwić jej pomaganie chorej matce.
Wnioskodawca wskazał, że warunki sprzedaży lokalu wyznaczała znowelizowana ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1218). Wyjaśnił, że wedle postanowień ustawy o gospodarce nieruchomościami czas na wydatkowanie środków ze sprzedaży lokalu mieszalnego był dwa razy krótszy niż w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych a bonifikata mieszkaniowa określona tą ustawą jest znacznie wyższa niż podatek nakładany przez ustawę podatkową. Dlatego wnioskodawca starał się spełnić wymagania narzucone ustawą o gospodarce nieruchomościami. Jednakże tempo przeprowadzania zmiany mieszkania było determinowane przede wszystkim stanem zdrowia żony. W maju 2010 r. żonie amputowano drugą nogę.
W marcu 2008 r. wnioskodawca zawarł umowę zobowiązującą wykonawcę do wybudowania budynku i ustanowienia za kwotę 372.000 zł odrębnej własności lokalu.
Mieszkanie w G. wnioskodawca sprzedał we wrześniu 2008 r. za 465.000 zł po czym przesłał stosowne dokumenty do Urzędu Miejskiego w G. i Urzędu Skarbowego w G. z oświadczeniem, że uzyskane ze sprzedaży mieszkania środki przeznaczy na własne cele mieszkaniowe. W grudniu 2008 r. wnioskodawca wraz z małżonką zostali właścicielami mieszkania w R. Stare mieszkanie musieli opuścić w listopadzie 2008 r. a do nowego mogli się wprowadzić po zakończeniu prac wykończeniowych w marcu 2009 r. więc kilka miesięcy spędzili u córki.
Pod koniec 2010 r. wnioskodawca złożył w Urzędzie Skarbowym w W. dokumenty potwierdzające przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sierpniu 2011 r. otrzymał wezwanie z Urzędu Skarbowego w G. w Wejherowie w celu uzupełnienia dokumentacji. Został również powiadomiony, że pieniądze wydatkował w sposób nieprawidłowy. S. T. w uzupełnieniu wniosku wskazał, że przed uzyskaniem przychodu płacił deweloperowi zaliczki z własnych oszczędności, łącznie 155.000 zł natomiast cześć środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania, około 35.000 zł wydatkowana została na wykończenie nowego mieszkania jeszcze przed uzyskaniem jego prawa własności.
W odniesieniu do tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał następujące pytania:
1. czy zapłacone deweloperowi zaliczki z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego można uznać za wydatki na cele mieszkaniowe, które uwzględnia się w uldze podatkowej ?
2. czy wydatki przeznaczone na wykończenie mieszkania, które zostały poniesione jeszcze przed uzyskaniem prawa jego własności, można uznać, w uzasadnionych przypadkach za wydatki na cele mieszkaniowe podlegające zwolnieniu.
W ocenie wnioskodawcy zapłacone deweloperowi zaliczki z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego należy uznać za zwalniające z opodatkowania. Z opodatkowania zwalniają także wydatki na wykończenie mieszkania poniesione przed podpisaniem aktu notarialnego.
W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 8 grudnia 2011 r. Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Organ interpretujący wyjaśnił, że w przedstawionym stanie faktycznym nabycie lokalu mieszkalnego nastąpiło w 2005 r. W związku z tym, skutki podatkowe jego sprzedaży należy oceniać w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązujące do końca 2006 r., co wynika z treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588).
Organ interpretujący przytoczył treść art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) i e), art. 21 ust. 2, art. 21 ust. 2a oraz art. 21 ust. 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm) – dalej jako u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r. Z treści przywołanych przepisów wywiódł, że aby mogło przysługiwać podatnikowi z mocy ustawy zwolnienie z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym istotne jest przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1pkt 8 lit a) – c) na wskazany w ustawie cel mieszkaniowy, jakim jest m. in. nabycie lokalu mieszkalnego czy też remont lub modernizacja własnego lokalu mieszkalnego. Zatem przychód uzyskany ze sprzedaży, który nie został wydatkowany na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) i e) ww. ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zawarte w tym przepisie wyliczenie tzw. wydatków mieszkaniowych, których realizacja powoduje zwolnienie z opodatkowania kwot przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust.1 pkt 8 lit. a) – c) ma charakter wyczerpujący. Podkreślono, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Wszelkie zatem odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Tym samym tylko określone zdarzenia prawne bądź spełnienie określonych przesłanek, od których ustawodawca uzależnia prawo do zwolnienia skutkuje zwolnieniem z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Organ interpretujący odnosząc przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej stan faktyczny do art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. wskazał, że warunkiem uzasadniającym zastosowanie zwolnienia jest wydatkowanie przychodu na remont lub modernizację lokalu mieszkalnego stanowiącego własność lub współwłasność podatnika lub do którego przysługuje mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W związku z tym w dacie ponoszenia tych wydatków osoba chcąca skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego musi posiadać określony tym przepisem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego. Zatem sam fakt wydatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na remont i modernizacje lokalu mieszkalnego, do którego wnioskodawca nie miał jeszcze prawa własności nie uprawnia do skorzystania z przedmiotowej ulgi.
Za objęte zwolnieniem nie można uznać również zaliczek zapłaconych deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego. Warunkiem uzasadniającym zastosowanie zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy podatkowej jest bowiem wydatkowanie środków uzyskanych ze sprzedaży, a za takie nie można uznać własnych oszczędności.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zakwestionowanej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
S. T. w skardze na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego z dnia 8 grudnia 2011 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o jej uchylenie w całości, gdyż nie uwzględnia nadzwyczajnych okoliczności sprawy, związanych z ważnym interesem prawnym podatnika oraz interesem publicznym oraz o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu skargi S. T. podniósł, że zamiana mieszkania była podyktowana ważnym interesem podatnika. Organ nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego w tym zakresie, przez co uchybił obowiązkom wynikającym z art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Ocena, czy w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny (art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W ocenie skarżącego, przedstawiona sytuacja kwalifikuje się do przyjęcia, że mamy do czynieni z ważnym interesem podatnika.
Skarżący wskazał, że w interpretacji indywidualnej stwierdzono, że zapłacenie zaliczki deweloperowi z własnych oszczędności na zakup lokalu mieszkalnego oraz wydatki związane z wykończeniem lokalu mieszkalnego, do którego nie posiadał jeszcze prawa własności nie mieszczą się w dyspozycji art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. W ocenie skarżącego należy jednak wziąć pod uwagę, że wstrzymanie się z wydatkowaniem pieniędzy na nowe mieszkanie do czasu uzyskania przychodu ze sprzedaży starego mieszkania oznaczałoby znaczną zwłokę w przesiedleniu się, a z kolei ze względu na podeszły wiek nie mógł uzyskać kredytu mieszkaniowego o wystarczającej wysokości, aby spełnić wymagania dewelopera odnośnie zaliczkowania. Podobny skutek miałoby wstrzymanie się z wykończeniem lokalu. Skarżący podkreślił, że chciał zapewnić chorej żonie jak najszybciej godne warunki do życia, a jak się właściwi okazało - do umierania.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarżący S. T. w sierpniu 2005 r. nabył na podstawie umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i umowy sprzedaży lokalu lokal mieszkalny od Gminy Miasta G., który we wrześniu 2008 r. sprzedał. W marcu 2008 r. zawarł umowę zobowiązującą wykonawcę do wybudowania budynku i ustanowienia za kwotę 372.000 zł odrębnej własności lokalu. W grudniu 2008 r. wnioskodawca wraz małżonką został właścicielem mieszkania w R.
Przedmiotem sporu w mniejszej sprawie, jest prawo do zwolnienia w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, w sytuacji, gdy wydatek został poniesiony na modernizację lokalu mieszkalnego, który podatnik objął w posiadanie przed zawarciem umowy kupna lokalu mieszkalnego w formie aktu notarialnego. Nadto, czy zakresem omawianego zwolnienia objęte są zapłacone zaliczki deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży lokalu.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia, w zakresie kwestionowanym w skardze, stanowi art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) u.p.d.o.f. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588). Wedle art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit e) u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a:
a) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży:
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego,
- na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
e) w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów,
Podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia, o którym mowa w przytoczonym wyżej przepisie jest przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na cele w nim wskazane i w terminach w nim zakreślonych. Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości podlega więc zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat, między innymi na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. rozumie się, zgodnie z art. 21 ust. 16 tej ustawy, budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takim prawie.
W tym miejscu podkreślić należy, że uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. zwolnienie od podatku dochodowego przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości mieszkalnej jest normą celu społecznego, która w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych obywateli.
Zdaniem Sądu, skoro przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego (socjalnego), to głównym celem takiej normy jest rozwój określonej dziedziny życia gospodarczego i społecznego (R. Mastalski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, W – wa, 1995 r., str.13-114). Celem wprowadzenia tego przepisu było preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. W kierunku takiej wykładni przepisu art. 21 ust.1 pkt 32 u.p.d.o.f. zmierza konsekwentnie orzecznictwo, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale siedmiu sędziów NSA z 23 czerwca 2003r., FPS 1/03 (opubl. w: ONSA 2003/4/117) wskazał, że "zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. jest zwolnieniem z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Warunkami tymi są: wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe i dokonanie tej czynności przed upływem terminu dwuletniego. Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego".
Dotychczasowy dorobek sądów administracyjnych nakazuje, przy interpretowaniu normy prawa podatkowego decydujące znaczenie nadać wykładni językowej, która w treści użytych w przepisie słów upatruje pierwszoplanowej metody odkodowania ustanowionej normy (tak też wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 1114/02). Dopiero w sytuacji, gdy językowa wykładnia nie pozwala na zajęcie jednoznacznego stanowiska, bywa konieczne sięganie do innych rodzajów wykładni stosowanych w prawie.
Trzeba więc zwrócić uwagę, że dokonując wykładni językowej art. 21 ust.1 pkt 32 w zw. z art. 21 ust. 16 u.p.d.o.p. nie można jednoznacznie stwierdzić, tak jak chce organ podatkowy, iż podatnik musi posiadać tytuł własności budynku lub lokalu mieszkalnego w dacie ponoszenia wydatków na cele mieszkaniowe. Przepis art. 21 ust. 16 u.p.d.o.f. stanowi o tym, że za wydatki poniesione na cele, o których mowa w art. 21 ust.1 pkt 32 u.p.d.o.f. uważa się budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego. Nie przesądza więc, że własność lokalu mieszkalnego powinna przysługiwać podatnikowi w dacie ponoszenia wydatku. Z jego treści można bowiem wyprowadzić również wniosek, że własność budynku lub lokalu mieszkalnego powinna przysługiwać podatnikowi w dacie, w jakiej "konsumuje" ulgę, a więc po upływie dwóch lat od uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) u.p.d.o.f.
Dodatkowo zauważyć należy, że interpretacja językowa przepisu art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. przyjęta przez organ podatkowy w sposób niczym nieuzasadniony utrudnia, lub wręcz uniemożliwia skorzystanie podatnikom ze zwolnienia opisanego w tym przepisie. Z drugiej strony, w ocenie Sądu, nadmiernego rygoryzmu przy wykładni tego przepisu nie można tłumaczyć obawą nadużyć, wszelako organ podatkowy badając prawidłowość skorzystania z ulgi ocenia, czy wydatki poniesione w okresie dwóch lat od daty uzyskania środków ze sprzedaży lokalu mieszkalnego zostały przeznaczone na własny budynek lub lokal mieszkalny tj. stanowiące własność podatnika (art. 21 ust. 16 U.p.d.o.p.). Ustalenie, że podatnik nie jest właścicielem budynku lub lokalu mieszkalnego oznaczać będzie, że nie może skorzystać z przedmiotowego zwolnienia.
Skoro zatem przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 16 u.p.d.o.f. dopuszcza, w wyniku wykładni językowej dwa równoprawne wnioski a jeden z nich zyskuje dodatkowe wsparcie w wykładni celowościowej to przyjąć należy, że właśnie ta wykładnia jest prawidłowa.
Podobne stanowisko wyraził WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 383/10, które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Z kolei odnośnie możliwości skorzystania z ulgi w zakresie w jakim podatnik zapłacił zaliczki deweloperowi z własnych oszczędności przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów. Warunkiem uzasadniającym zastosowanie zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. jest bowiem wydatkowanie środków uzyskanych z tej sprzedaży, a jak słusznie zauważył organ interpretujący, za takie nie można uznać własnych oszczędności skarżącego. Odwoływanie się przez skarżącego do argumentów pozaprawnych, nie może mieć wpływu na zgodność z prawem oceny prawnej Ministra Finansów wyrażonej w zaskarżonej interpretacji indywidualnej w tym zakresie.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podnosi, że organ interpretujący uchybił obowiązkom określonym w art. 121 § 1 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm) dalej jako "Op." dokonując wadliwej oceny czy w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny tj. przesłanki określone w art. 67a § 1 pkt 3 Op. Trzeba więc wyjaśnić, że Minister Finansów postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 29 sierpnia 2011 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej możliwości zwolnienia z zapłaty podatku dochodowego przychodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania. W uzasadnieni wskazano, że w wyniku formalnoprawnej analizy złożonego wniosku, stwierdzono, że w tak określonym zakresie jego merytoryczne rozpatrzenie poprzez wydanie interpretacji uznającej za prawidłowe lub nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy, wykraczałoby poza uprawnienia przysługujące organowi w ramach postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wymienione postanowienie nie było przedmiotem skargi S. T. z dnia 8 lutego 2012 r.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skoro "sprawa" to sprawa, w której wydany został zaskarżony akt lub czynność (wyrok NSA z 8.12.2005 r. sygn. akt II FSK 23/05. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo. Pod red. B. Dautera. Warszawa 2007) to Sąd nie może oceniać zarzutów odnoszących się do innego, aniżeli będący przedmiotem skargi, aktu organu administracji. Przedmiotem skargi była interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego a nie postanowienie Ministra Finansów z dnia 10 lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w części dotyczącej możliwości zwolnienia z zapłaty podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania.
Organ interpretujący ponownie rozpatrując sprawę uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 209 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI