I SA/Gd 2679/00

I SA/Gd 2679/00 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kwarcińska
Zbigniew Romała
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Alicja Stępień /spr./ Sędziowie NSA Zbigniew Romała NSA Ewa Kwarcińska Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 listopada 2000r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 30 czerwca 2000r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA/Gd 2679/00
U z a s a d n i e n i e
Dnia 6 stycznia 2000r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego zeznanie podatkowe M. G., o wysokości dochodu osiągniętego w 1999 roku. Jako jedyne źródło przychodu wykazał sprzedaż akcji, z którego uzyskał dochód w kwocie 16.938,08zł. W załączniku PIT-D podatnik wykazał odliczenie od podatku kwoty 3.060 zł w związku z systematycznym gromadzeniem oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniową.
W wyniku dokonanych odliczeń wydatków na tzw. kasę mieszkaniową podatek dochodowy za rok podatkowy 1999 nie wystąpił.
Następnie dnia 10 lutego 2000r. M. G. złożył korektę zeznania podatkowego za 1999 rok, deklarując tym razem dochód ze sprzedaży akcji w kwocie 2.300 zł. Ponadto wystąpił z żądaniem stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w wysokości 2.781,22 zł będącej efektem wyłączenia z podstawy opodatkowania dochodu w kwocie 15.450 zł, a stanowiącej podstawę wymiaru podatku od spadków i darowizn.
Urząd Skarbowy nie uwzględnił wniosku podatnika, a biorąc pod uwagę fakt, że podatek dochodowy za rok 1999 nie wystąpił decyzją z dnia 30 czerwca 2000r. Nr [...] umorzył postępowanie podatkowe za ten rok.
M. G. wniósł odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego, w którym zakwestionował przyjęcie do podstawy opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji nabytych w drodze darowizny, opodatkowanego wcześniej podatkiem od spadków i darowizn.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 7 listopada 2000r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stosownie da treści art.9 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art.21 i zwolnionych od podatku na podstawie odrębnych przepisów.
Do źródeł przychodów wymienionych w art.10 ust.1 pkt 7 powołanej ustawy podlegających opodatkowaniu w rozumieniu art.9 zostały zaliczone kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym sprzedaż tych praw. Ponadto art.17 wskazanej ustawy określając przychody z kapitałów pieniężnych w pkt 6 wymienia przychody z odpłatnego przeniesienia akcji.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż M. G. na podstawie zawartych umów darowizny z dnia 4 marca 1999r. i 09 marca 1999r. otrzymał nieodpłatnie na własność odpowiednio: 420 sztuk i 450 sztuk akcji spółki A. Następnie w dniu 13 grudnia 1999r. M. G. dokonał transakcji sprzedaży nabytych w drodze darowizny 870 sztuk akcji A S.A. i otrzymał z tego tytułu przychód w kwocie 17.922zł.
Stosownie do treści § 9 ust.1 pkt 51 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.Nr 35, poz. 173 z późn. zm.) dochód uzyskany ze sprzedaży akcji nabytych w drodze darowizny zwolniony jest od podatku w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn.
Z przytoczonego przepisu w ocenie Izby Skarbowej wynika, że zwolniona jest od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jedynie ta część dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji, która odpowiada (równa jest) kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn. Ponieważ wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa podatkowego są odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej, to jest powszechności i równości opodatkowania ich stosowanie nie może być wynikiem wykładni rozszerzającej systemowej czy celowościowej.
Z literalnego brzmienia przytoczonego wyżej przepisu wynika, iż objęta zwolnieniem jest jedynie kwota zapłaconego podatku od spadków i darowizn, nie zaś kwota odpowiadająca podstawie wymiaru podatku od spadków i darowizn, jak twierdzi podatnik.
Wobec powyższego za nietrafne należy uznać roszczenie skarżącego dotyczące wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym kwoty w wysokości 15.450 zł stanowiącej podstawę wymiaru podatku od spadków i darowizn.
Mając zatem na uwadze powyższe uregulowania prawne w ocenie Izby Skarbowej zasadnie w zaskarżonej decyzji przyjęto do opodatkowania przychód w kwocie 17.511,84 zł (uwzględniając koszty sprzedaży: - prowizję biura maklerskiego, kwoty zapłaconego podatku od spadków i darowizn).
Zważywszy jednakże na dokonane przez skarżącego odliczenia wydatków rodzajowo określonych w art.27a ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek dochodowy za 1999 rok nie wystąpił, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji Urzędu Skarbowego umarzającej postępowanie za ten rok.
Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego M. G. skorzystał z prawa wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Działający w imieniu skarżącego M. G. pełnomocnik kwestionuje w skardze wysokość przyjętej przez organy podatkowe podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, a w szczególności odmowę wyłączenia z podstawy opodatkowania kwoty 15.450 zł odpowiadającej podstawie wymiaru podatku od spadków i darowizn. W związku z powyższym zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym § 9 ust.1 pkt 51 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto skarżący wskazuje na rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, poprzez dokonanie uproszczonej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 15.03.2004r. w szeroki sposób uzasadnia stanowisko co do interpretacji § 9 ust.1 pkt 51 rozporządzenia.
W związku z tym wnosi o uchylenie decyzji.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim zauważyć należy, że Izba Skarbowa zaskarżoną decyzją utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w oparciu o przepis art.208 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym uznała za słuszne stanowisko urzędu skarbowego, że postępowanie zapoczątkowane wnioskiem strony z dnia 10.02.2000r. o stwierdzenie nadpłaty i złożoną korektą zeznania podatkowego, jest bezprzedmiotowe.
Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić.
Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (zobacz wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz.80). Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne. Wchodzą tutaj w grę zarówno zdarzenia faktyczne jak i prawne. Charakter przyczyn powodujących bezprzedmiotowość postępowania nie ma jednak znaczenia, bowiem komentowany przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy stało się ono "z Jakiejkolwiek przyczyny" bezprzedmiotowe, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego (zobacz wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999r., SA/Sz 1029/97, LEX nr 36139).
Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą dotyczyć zarówno podmiotu, jak i przedmiotu stosunku prawnego.
Brak przedmiotu stosunku prawnego polega na tym, że nie istnieje sprawa podatkowa, która mogłaby stanowić przedmiot rozstrzygnięcia. Najczęściej przyczyną bezprzedmiotowości postępowania podatkowego jest brak przedmiotu regulacji w drodze decyzji podatkowej.
Warto podkreślić, że brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art.208 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe uznać należy, że w przypadku stwierdzenia, że nadpłata nie istnieje lub też, że została określona w sposób wadliwy, organ powinien wydać decyzję podatkową. W decyzji tej organ powinien określić prawidłową wysokość nadpłaty i ewentualnie odmówić całkowicie lub częściowo uwzględnienia wniosku podatnika złożonego na podstawie art.73 § 2 Ordynacji podatkowej lub też zawartego w deklaracjach, o których mowa w art.74 § 2 Ordynacji podatkowej, czy w końcu zawartego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, złożonym na podstawie art.79 § 2 pkt l lit a) i b) oraz pkt 2.
Uwagi powyższe prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie nie istniały prawnie uzasadnione podstawy do uznania, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe i wydania orzeczenia na podstawie art.208 § 1 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu stanowi to o wadliwości decyzji organów podatkowych, których skutkiem jest konieczność ich uchylenia.
Natomiast w kwestii interpretacji przez pełnomocnika przepisu § 9 ust.1 pkt 51 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.Nr 35, poz.173 z późn. zm.) stwierdzić trzeba, iż przepis ten wyraźnie mówi, że zwalnia się od podatku dochodowego dochód uzyskany ze zbycia akcji (udziałów) otrzymanych w drodze spadku albo darowizny w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn. Jest tu mowa o "części dochodu odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn", a nie o "części dochodu, od której został naliczony podatek od spadków i darowizn". W powyższym przypadku zgodnie z § 9 ust.1 pkt 51 Rozporządzenia Ministerstwa Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwota podatku od spadków i darowizn jest wolna od podatku dochodowego poprzez pomniejszenie dochodu ze sprzedaży akcji o zapłacony podatek od spadków i darowizn, co nie oznacza, że stanowi koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji.
Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem strony, że gramatyczna interpretacja tego przepisu prowadzi do innych wniosków, niż te, które zaprezentowały organy podatkowe.
Sposób opodatkowania dochodu ze sprzedaży darowanych wcześniej akcji proponowany przez stronę byłby właściwy, gdyby przepis § 9 ust.1 pkt 51 rozporządzenia kończył brzmienie przed myślnikiem. Natomiast dodanie po myślniku słów: "w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn" sprawia, że jedyną możliwą interpretacją tego przepisu jest ta, którą przeprowadziły organy podatkowe.
Mając jednak na względzie zawarte na wstępie uwagi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu decyzji organów podatkowych na mocy art.145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy. Z uwagi na charakter zaskarżonych decyzji nie orzekano o ich wykonaniu na podstawie art.152 ustawy.