I SA/Gd 264/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2002. Spór koncentrował się wokół zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z wynagrodzeniem wypłaconym H. K., który był jednocześnie jedynym udziałowcem i jedynym członkiem zarządu spółki, na podstawie zawartej umowy o pracę. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że umowa o pracę jest nieuzasadniona i nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, wskazując na uchybienia przepisów Kodeksu handlowego. Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając częściowo decyzję organu pierwszej instancji, podzielił stanowisko, że umowa o pracę zawarta przez spółkę jednoosobową z jej jedynym wspólnikiem i zarazem jedynym członkiem zarządu wymaga formy aktu notarialnego zgodnie z art. 173 §2 Kodeksu spółek handlowych. Niezachowanie tej formy skutkowało nieważnością umowy, a tym samym niemożnością zaliczenia wydatków na wynagrodzenie do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o CIT. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację art. 173 §2 KSH oraz art. 210 KSH, argumentując, że w dacie zawierania umowy nie obowiązywał wymóg formy aktu notarialnego dla takich umów, a spółka była reprezentowana przez należycie ustanowionego pełnomocnika. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że umowa o pracę została zawarta z naruszeniem art. 173 §2 KSH, co czyni ją nieważną. Sąd podkreślił, że obowiązek zachowania formy aktu notarialnego wynikał z przepisów obowiązujących w dacie zawarcia umowy i nie miał znaczenia fakt ustanowienia pełnomocnika, ani późniejsze nowelizacje przepisów. W konsekwencji, wydatki na wynagrodzenie nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 173 §2 KSH w kontekście spółek jednoosobowych i możliwości zaliczania wydatków na wynagrodzenia członków zarządu do kosztów uzyskania przychodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki jednoosobowej, gdzie wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu. Interpretacja przepisów KSH obowiązujących w dacie zawarcia umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa o pracę zawarta pomiędzy spółką jednoosobową a jej jedynym wspólnikiem, który jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu, wymaga formy aktu notarialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa taka wymaga formy aktu notarialnego zgodnie z art. 173 §2 Kodeksu spółek handlowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 173 §2 KSH jednoznacznie stanowi, iż czynność prawna między jedynym wspólnikiem będącym jednocześnie jedynym członkiem zarządu a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego, niezależnie od tego, czy spółka jest reprezentowana przez pełnomocnika. Niezachowanie tej formy skutkuje nieważnością czynności prawnej.
Czy wydatki związane z wynagrodzeniem wynikające z nieważnej umowy o pracę mogą stanowić koszt uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki związane z wynagrodzeniem wynikające z nieważnej umowy o pracę nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Skoro umowa o pracę została uznana za nieważną z powodu niezachowania wymaganej formy aktu notarialnego, to wydatki na wynagrodzenie z niej wynikające nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o CIT.
Czy późniejsza nowelizacja Kodeksu spółek handlowych wpływa na ważność umów zawartych przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsza nowelizacja nie wpływa na ważność umów zawartych przed jej wejściem w życie, jeśli obowiązek zachowania formy wynikał z przepisów obowiązujących w dacie zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że obowiązek zachowania formy aktu notarialnego dla czynności prawnych między jedynym wspólnikiem-członkiem zarządu a spółką wynikał z art. 173 §2 KSH w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2003 r. Zmiany wprowadzone tą nowelizacją nie miały wpływu na ocenę ważności umów zawartych wcześniej.
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowców (akcjonariuszy) lub członków spółdzielni niebędących pracownikami.
KSH art. 173 § 1
Kodeks spółek handlowych
W przypadku, gdy wszystkie udziały spółki przysługują jedynemu wspólnikowi albo jedynemu wspólnikowi i spółce, oświadczenie woli takiego wspólnika składane spółce wymaga formy pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
KSH art. 173 § 2
Kodeks spółek handlowych
W przypadku, gdy wspólnik, o którym mowa w § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego.
Pomocnicze
KSH art. 210
Kodeks spółek handlowych
Reguluje reprezentację spółki w sporach z członkami zarządu lub w umowach z nimi.
k.c. art. 73 § 2
Kodeks cywilny
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę zawarta przez spółkę jednoosobową z jej jedynym wspólnikiem i zarazem jedynym członkiem zarządu wymaga formy aktu notarialnego zgodnie z art. 173 §2 KSH. • Niezachowanie formy aktu notarialnego skutkuje nieważnością umowy o pracę. • Wydatki na wynagrodzenie wynikające z nieważnej umowy o pracę nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o CIT.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę zawarta z pełnomocnikiem spółki, ustanowionym zgodnie z prawem, jest ważna, nawet jeśli nie zachowano formy aktu notarialnego. • Przepisy Kodeksu spółek handlowych obowiązujące w dacie zawarcia umowy nie wymagały formy aktu notarialnego dla takich umów. • Nowelizacja KSH z 2003 r. nie ma zastosowania do umów zawartych przed jej wejściem w życie.
Godne uwagi sformułowania
czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego • umowa o pracę została zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego • wydatki związane z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowców (...) nie będących pracownikami (...) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
członek
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 173 §2 KSH w kontekście spółek jednoosobowych i możliwości zaliczania wydatków na wynagrodzenia członków zarządu do kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki jednoosobowej, gdzie wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu. Interpretacja przepisów KSH obowiązujących w dacie zawarcia umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego i korporacyjnego związanego z jednoosobowymi spółkami z o.o. i potencjalnymi pułapkami prawnymi przy zatrudnianiu jedynego wspólnika.
“Jedyny wspólnik-zarządca: kiedy umowa o pracę z własną spółką może być nieważna i kosztowna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.