Orzeczenie · 2025-06-18

I SA/GD 26/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Miejsce

Gdańsk

Data

2025-06-18

NSApodatkoweWysokawsa

odpowiedzialność podatkowaspadkobiercadługi spadkowemasa spadkowaograniczenie odpowiedzialnościprawo cywilneOrdynacja podatkowaKodeks cywilnypierwszeństwo zaspokojeniahipoteka

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni. Decyzje te określały zobowiązanie podatkowe spadkodawcy J. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2020-2021 oraz orzekały o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako spadkobiercy. Skarżąca przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a spis inwentarza wykazał, że stan bierny spadku (długi) znacznie przewyższał stan czynny (aktywa). Skarżąca argumentowała, że jej odpowiedzialność powinna być ograniczona do wartości masy czynnej spadku, która została już wyczerpana przez inne długi, w tym zabezpieczone hipotekami bankowymi. Podnosiła również, że organy podatkowe nie uwzględniły pierwszeństwa zaspokojenia innych wierzycieli i błędnie zobowiązały ją do zapłaty całej kwoty zobowiązania podatkowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odpowiedzialności skarżącej, stwierdzając, że organ odwoławczy nie odniósł się do kluczowych zarzutów dotyczących pierwszeństwa innych długów spadkowych i nieprawidłowo sformułował obowiązek zapłaty. Sąd podkreślił, że organy podatkowe powinny uwzględnić przepisy prawa cywilnego dotyczące odpowiedzialności za długi spadkowe, w tym pierwszeństwo zaspokojenia wierzycieli, a także prawidłowo sformułować rozstrzygnięcie, nie przesądzając o obowiązku zapłaty w sytuacji niewyeliminowania wątpliwości co do istnienia czynnej masy spadku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy za długi podatkowe, ograniczenia tej odpowiedzialności do masy czynnej spadku oraz konieczności uwzględniania pierwszeństwa innych wierzycieli w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i istnienia innych długów spadkowych, w tym zabezpieczonych hipotecznie. Kwestia pierwszeństwa zaspokojenia wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym może być rozstrzygana odrębnie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odpowiedzialność spadkobiercy za długi podatkowe spadkodawcy, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, jest ograniczona wyłącznie do wartości stanu czynnego spadku, nawet jeśli istnieją inne długi spadkowe, w tym zabezpieczone hipotecznie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odpowiedzialność spadkobiercy jest ograniczona do wartości stanu czynnego spadku, jednakże w przypadku spłaty niektórych długów z pominięciem innych, może dojść do ustawowego rozszerzenia granic tej odpowiedzialności. Organ podatkowy nie powinien zobowiązywać do zapłaty całej kwoty, lecz orzec o zakresie odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że odpowiedzialność spadkobiercy jest ograniczona do stanu czynnego spadku zgodnie z art. 1032 i 1034 § 1 k.c. w zw. z art. 98 § 1 O.p. Podkreślono, że spłata niektórych długów z pominięciem innych może prowadzić do rozszerzenia odpowiedzialności. Organ podatkowy nie powinien zobowiązywać do zapłaty całej kwoty, lecz poprzestać na orzeczeniu o zakresie odpowiedzialności.

Czy organ podatkowy prawidłowo sformułował decyzję o odpowiedzialności spadkobiercy, nie odnosząc się do zarzutów dotyczących pierwszeństwa innych wierzycieli i nieprawidłowo określając obowiązek zapłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy naruszył zasady postępowania podatkowego, nie odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących pierwszeństwa innych długów spadkowych i nieprawidłowo formułując obowiązek zapłaty w pouczeniu decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu braku czynnej masy spadku pozwalającej na pełne zaspokojenie należności podatkowych, co narusza zasady prowadzenia postępowania podatkowego i obiektywnej prawdy. Uzasadnienie decyzji nie odpowiadało wymogom ustawowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżona decyzja została uchylona w części orzekającej o odpowiedzialności B. za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.

Przepisy (40)

Główne

k.c. art. 1031 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 1032 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 1034 § 1

Kodeks cywilny

O.p. art. 97 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 98 § 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 30c § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

k.c. art. 924

Kodeks cywilny

k.c. art. 925

Kodeks cywilny

k.c. art. 1012

Kodeks cywilny

k.c. art. 1025 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 1025 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 1030

Kodeks cywilny

k.c. art. 1031 § 1

Kodeks cywilny

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 100 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 100 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 97 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 98 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 62

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76b

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 29 § 2

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2