I SA/Gd 252/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości, uznając, że opodatkowanie całej powierzchni dzierżawionej pod farmę fotowoltaiczną stawką dla działalności gospodarczej było błędne.
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za 2022 rok. Skarżący kwestionowali decyzję o opodatkowaniu całej wydzierżawionej powierzchni pod farmę fotowoltaiczną stawką dla działalności gospodarczej. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na błędne ustalenie stanu faktycznego i potrzebę uwzględnienia faktycznego sposobu wykorzystania gruntu, a nie tylko jego posiadania przez przedsiębiorcę, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę T.W. i M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Czerska odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2022 r. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów wydzierżawionych pod farmę fotowoltaiczną. Skarżący wskazywali, że jedynie część nieruchomości jest faktycznie zajęta pod inwestycję, a nie cała powierzchnia, jak przyjęły organy. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (wyroki sygn. akt SK 13/15 i SK 39/19), uznał, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie jest wystarczającą przesłanką do stosowania najwyższej stawki podatku od nieruchomości. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd stwierdził, że organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, nie uwzględniając dokumentów wskazujących na ograniczony obszar inwestycji oraz umowę dzierżawy dopuszczającą zmniejszenie powierzchni. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie jest wystarczającą przesłanką. Konieczne jest faktyczne wykorzystanie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego (SK 13/15, SK 39/19), które stwierdziły niezgodność z Konstytucją przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w rozumieniu, że wystarczy samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie gruntu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przepis ten, w rozumieniu, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z Konstytucją RP. Konieczne jest faktyczne wykorzystanie gruntu.
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Dotyczy stawki podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
O.p. art. 245 § § 1 pkt 3 lit 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przesłanka wznowienia postępowania.
O.p. art. 21 § § 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zakres materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe w zakresie powierzchni gruntu zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej. Niewłaściwa interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez organy, które przyjęły, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczające do opodatkowania najwyższą stawką.
Godne uwagi sformułowania
samo posiadanie nieruchomości nie jest relewantne dla opodatkowania gruntu stawką podatkową od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nieproporcjonalnym obciążeniem podatkowym polegającym na nieodróżnianiu sytuacji podatkowej podatników posiadających nieruchomości, ale niewykorzystujących i niemogących ich wykorzystać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników wykorzystujących posiadane nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej
Skład orzekający
Marek Kraus
przewodniczący
Sławomir Kozik
członek
Alicja Stępień
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście farm fotowoltaicznych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy przedsiębiorca będący osobą fizyczną posiada nieruchomość, która jest częściowo wykorzystywana na działalność gospodarczą, a częściowo nie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z nowymi technologiami (farmy fotowoltaiczne) i stanowi przykład zastosowania orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w praktyce sądowej.
“Farma fotowoltaiczna a podatek od nieruchomości: czy samo posiadanie gruntu wystarczy do wyższej stawki?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 252/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-06-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień /sprawozdawca/ Marek Kraus /przewodniczący/ Sławomir Kozik Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek leśny Podatek rolny Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1785 art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi T.W. oraz M.W na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 20 września 2023 r., nr SKO.410.146.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2022 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Czerska z 23 maja 2023 r. nr WF.3123.1.19.2022 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżących kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie W dniu 7 marca 2022 r. T.W. złożył informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której wskazał do opodatkowania pow. 70.175,00 mkw jako związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji wydał w dniu 31 marca 2022 r. decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2022 r., przyjmując do opodatkowania powierzchnię związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą wskazaną przez stronę. Następnie w dniu 19 lipca 2022 r. T.W. złożył pismo wraz z korektą informacji, w której do opodatkowania podał inną powierzchnię związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą tj. 52.136,47 mkw. Jednocześnie przedłożywszy projekt zagospodarowania terenu, wniósł o skorygowanie powierzchni przez organ zgodnie ze stanem faktycznym. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r. organ pierwszej instancji wyznaczył stronie 7 dniowy termin na wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Decyzją z dnia 23 maja 2023 r. Nr WF.3123.1.19.2022 organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Czerska z dnia 31 marca 2022 r. Nr WF.3123.1.110.2022 ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2022 r.. Od decyzji odwołały się strony działając przez pełnomocnika. Pełnomocnik podniósł zarzut naruszenia przepisów k.p.a oraz przepisów O.p. i u.p.o.l., wskazując na niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Ponadto pełnomocnik podniósł, iż podstawa prawna wydanej decyzji jest nieprawidłowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z 20 września 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazano, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy uznanie przez organ pierwszej instancji całej nieruchomości gruntowej podatnika za zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej jest uzasadnione. Po przywołaniu przepisów prawa organ odwoławczy przypomniał, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zaistniała przesłanka wznowieniowa, gdyż organowi w chwili orzekania nie była znana okoliczność wynikająca z dokumentów załączonych do korekty informacji, istniejąca w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość podatku. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w oparciu o inne dowody znajdujące się w aktach sprawy, a także w oparciu o aktualne orzecznictwo uznał, że pierwotnie prawidłowo ustalił podatek przyjmując do opodatkowania podatkiem od nieruchomości stawką dla gruntów związanych prowadzeniem działalności gospodarczej, powierzchnię podaną przez podatnika w informacji z dnia 7 marca 2022 r.. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ustalającej podatek podając, iż plan zagospodarowania terenu spełniał wymogi formalne do wznowienia postępowania jednak jego treść określająca techniczno-przestrzenne rozmieszczenie urządzeń nie ogranicza wymiaru korzystania z nieruchomości w całym zakresie opisanym w pozostałych ocenianych jako dowody w sprawie dokumentach. Przypomniano także, iż w przedmiotowej sprawie grunt stanowiący własność strony, działka nr [...] w M. został w całości wydzierżawiony Spółce P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. Spółka jest przedsiębiorcą. Zgodnie z KRS prowadzi działalność m.in. w zakresie wytwarzania, dystrybucji, handlu energią elektryczną, a także w zakresie robót budowlanych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku podmiotów, których jedyną formę aktywności stanowi prowadzenie działalności gospodarczej (wskazuje na to np. przedmiot przedsiębiorstwa wyszczególniony w dziale 3 rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego), dla zastosowania najwyższej stawki opodatkowania wystarczy co do zasady samo posiadanie nieruchomości, niezależnie od tego, czy nieruchomość jest w danym okresie faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem jeżeli jedyną formą aktywności podatnika/przedsiębiorcy, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość, jest wykonywanie działalności gospodarczej, uznać należy, że wyłącznym przejawem jego działania jest prowadzenie przedsiębiorstwa. W takim przypadku już tylko samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji zastosowanie znajdą stawki opodatkowania przewidziane dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności. Organ wskazał, że z umowy dzierżawy wynika, iż Spółka wydzierżawiła w całości działki nr [...], w M. w celu wybudowania tam farmy fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą, przy zastrzeżeniu możliwości zwiększenia lub zmniejszenia powierzchni dzierżawy w późniejszym okresie. Warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej zostały ustalone w dwóch decyzjach dla działki nr [...] oraz dla działki nr [...] (podzielonej na działki [...]). Organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 31 marca 2022 r. przyjął, zgodnie z oświadczeniem zawartym w złożonej przez stronę informacji, że w przedsiębiorca zajął na budowę farmy fotowoltaicznej powierzchnię działki nr [...] i [...]. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów nie ma podstaw do przyjęcia, że mimo posiadania przedmiotowych gruntów przez przedsiębiorcę są one w części wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym. Pełnomocnik stron wskazał prawidłowo, że decyzja wydana przez organ pierwszej instancji została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis i winna opierać się na przepisie art. 245 § 1 pkt 3 lit 1 O.p., gdyż organ stwierdził, iż zaszła przesłanka do wznowienia postępowania. Nie stanowi to jednak, zdaniem organu odwoławczego podstawy do uchylenia decyzji, gdyż prawidłowa podstawa prawna istniała w dniu wydania decyzji, nie została jednak prawidłowo wskazana. Wobec powyższego należało utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik działający w imieniu skarżących M. i T.W., na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, znak: SKO.410.146.2023 z dnia 20 września 2023 r., doręczoną pełnomocnikowi skarżących 24 stycznia 2024 r., utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Czerska z dnia 23 maja 2023 r. (WF.3123.1.19.2022) odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Czerska z dnia 31 marca 2022 r. (WF.3123.1.110.2022) ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2022 r.. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 7, art. 77 § 1,107 § 1 pkt 3 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775, dalej: "k.p.a.") poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, gdy ten zaniechał podjęcia z urzędu wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji i uznanie jego ustaleń za prawidłowe, polegające na ustaleniu, iż inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej zajmuje całą powierzchnię wydzierżawianej przez skarżącego nieruchomości, podczas gdy z dostarczonych dokumentów wynika iż obszar nieruchomości objęty inwestycją jest ogrodzony siatką i jest mniejszy niż cała powierzchnia działki, a możliwość takiego określenia przedmiotu dzierżawy została wprost wskazana w umowie dzierżawy; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a) art. 1a ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1452) poprzez jego błędną, literalną interpretację zakładającą iż cały obszar nieruchomości znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy jest obszarem zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej, z pominięciem faktu wykonywania faktycznej działalności gospodarczej jedynie na części gruntu; b) art. 21 § 5 w zw. art. 180 § 1 i art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540) poprzez uzgodnienie wysokości zobowiązania podatkowego niezgodnie z danymi zawartymi w deklaracji skarżących bez wykazania niezgodności danych zawartych w deklaracji ze stanem faktycznym; W oparciu o wyżej wskazane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 20 września 2023 r. znak: SKO.410.146.2023, o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Czerska z dnia 23 maja 2023 r. znak: WF.3123.1.19.2022 oraz na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie Burmistrza Czerska, jako organu pierwszego stopnia, do wydania decyzji na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie zmiany wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2022 rok, przy założeniu iż działki gruntu będące własnością skarżących, o nr. geodezyjnych [...], wykorzystywane są na cele działalności gospodarczej jedynie w części odpowiadającej powierzchni 52.136,47 m2, a nie jak przyjęto w decyzji podatkowej, 70.1,75,00 m2. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, który jest niezbędny dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie, tj. dowodu z dokumentu w postaci decyzji na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie zmiany wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2023 r., gdzie Burmistrz Czerska, w identycznym stanie faktycznym i prawnym w stosunku do roku 2022, jako podstawę opodatkowania, przyjął właściwą powierzchnię gruntu faktycznie zajętego pod działalność gospodarczą, tj. 52.136,47 m2, którego brak mógł się przyczynić do wydania przez organ decyzji odmawiającej uchylenia decyzji podatkowej. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. wniesiono także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy przypomnieć, że w doktrynie prawa podatkowego przy interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskazuje się, że zwłaszcza w przypadku właścicieli (użytkowników wieczystych) osób fizycznych, posiadaczy nieruchomości, będących przedsiębiorcami, zawodne jest przyjmowanie jedynie kryterium posiadania tych nieruchomości, do kwalifikowania ich do opodatkowania jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czyli stosowania najwyższej stawki podatku od nieruchomości (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 58-60.). Tak rozumiana treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (dalej "TK"). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 (Dz. U. z 2017 r. poz. 2372) stwierdził, że: "Art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że "(...) samo prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie jest relewantne dla opodatkowania gruntu stawką podatkową od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (...). Zważywszy na ratio legis stosowania podwyższonej stawki, jaką jest potencjalna możliwość uzyskiwania przychodów z wykorzystania danych gruntów, niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania opodatkowanego gruntu, którego współposiadaczem pozostaje osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą". Również w kolejnym wyroku z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W ocenie Trybunału przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi instrument służący celom innym niż fiskalne, będący nieproporcjonalnym obciążeniem podatkowym polegającym na nieodróżnianiu sytuacji podatkowej podatników posiadających nieruchomości, ale niewykorzystujących i niemogących ich wykorzystać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników wykorzystujących posiadane nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Zastosowane kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje wyłącznie celu fiskalnego, przez co prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie naruszenia prawa do własności. Jednocześnie zaskarżonej regulacji nie można uzasadnić ochroną interesu publicznego, co prowadzi do wniosku, że nie są w tym przypadku spełnione przesłanki testu proporcjonalności. Tym samym zaskarżoną regulację Trybunał uznaje za sprzeczną również z art. 31 ust. 3 oraz art. 84 Konstytucji. Nieproporcjonalność ingerencji w konstytucyjne prawo własności Trybunał upatruje w braku precyzyjnych kryteriów, poza samym posiadaniem nieruchomości przez przedsiębiorcę, pozwalających ustalić występowanie faktycznego lub potencjalnego związku gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, łącznie na podstawie kryterium posiadania stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów. Mamy tu do czynienia z tzw. wyrokiem interpretacyjnym, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w określonym jego rozumieniu. Cecha niekonstytucyjności przypisana jest wskazanej w sentencji tego wyroku treści normy prawnej, ustalonej w wyniku poprzedniej wykładni. Skutkiem tego wyroku jest eliminacja takiej interpretacji tego przepisu, która w kwestii związania gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, ogranicza się do faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W świetle powyższego za błędne należy uznać stanowisko, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wprowadzono warunku faktycznego wykorzystania budynku (jego części) czy też gruntu na cele związane z działalnością gospodarczą i że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków lub gruntów skutkuje uznaniem tego rodzaju nieruchomości za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wykładnia omawianego przepisu powinna uwzględniać nie tylko fakt posiadania przez przedsiębiorcę, ale także i to, czy przedmiot opodatkowania jest wykorzystywany dla prowadzonej działalności gospodarczej i w jakim zakresie. Istotne dla niniejszej sprawy jest także i to, że w myśl zaś art. 2 ust 2 ustawy z dnia 12 styczniami 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przepis ten - formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą podatek od nieruchomości obejmuje wszystkie nieruchomości gruntowe nieopodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. Grunty objęte podatkiem rolnym opodatkowane będą podatkiem od nieruchomości wyłącznie w sytuacji, gdy zostaną zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym pojęcie to nie jest zdefiniowane w polskim prawie podatkowym. "W sytuacji braku definicji legalnej pojęcia "zajętych", określenie to należy interpretować według jego językowego znaczenia. Zgodnie z definicjami zawartym w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (Tom 5, Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 2003, s. 468) wyraz "zająć", "zajmować", oznacza - zapełnić (zapełniać), wypełnić (wypełniać) sobą lub czymś jakąś przestrzeń, powierzchnię, zaś zwrot "zająć się", zajmować się" oznacza - zacząć coś robić lub pracować nad czymś, wykonywać jakąś pracę. Przez pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć więc faktyczne wykonanie konkretnych czynności, działań na gruncie powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym, w kontekście przedmiotu opodatkowania u.p.o.l., sformułowanie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" oznacza, że na gruncie muszą być wykonywane rzeczywiste czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej. Czynności te muszą być wykonywane w sposób trwały i tak, że w zasadzie wykluczają prowadzenie innej działalności, tj. rolniczej lub leśnej. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu zasadny jest zarzut, że w toku wydawania decyzji organ naruszył przepisy procedury podatkowej poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że skarżący wydzierżawił całość nieruchomości "na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej - budowa farmy fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną - grunty o powierzchni 3,9900 ha, stanowiące działkę o numerze [...] oraz grunty o powierzchni 3,0275 ha, stanowiące działkę nr [...]...", podczas gdy w dostarczonych organowi podatkowemu dokumentach wyraźnie wskazano, iż wielkość inwestycji jest szacowana do wysokości 2 MW w przypadku działki nr [...] oraz do wysokości 2 MW w przypadku działki nr [...], a co za ty idzie obszar zajęty pod Inwestycję może ulec zmianie. Podatnik uzasadnił powyższe treścią umowy dzierżawy, która w § 2 ust. 3 wyraźnie stanowi, iż "Wydzierżawiający (skarżący) akceptuje przyszłe położenie Farmy Fotowoltaicznej oraz Infrastruktury Towarzyszącej, o ile nie wykracza ono poza przedmiot dzierżawy, która to położenie zostanie określone w dalszych postępowaniach administracyjnych takich jak: warunki zabudowy, pozwolenie na budowę". W rezultacie, w ust. 4 § 2 strony uzgodniły, że "Jednocześnie dopuszcza się zmniejszenie powierzchni dzierżawy....". "W takim przypadku powierzchnia dzierżawy ulegnie zmniejszeniu proporcjonalnie do wartości mocy jaką dzierżawca będzie mógł wprowadzić do sieci elektroenergetycznej...". "W takim samym stosunku zostanie zmniejszone wynagrodzenie z tytułu dzierżawy oraz powierzchni dzierżawy". Podatnik przedstawił także decyzję Starosty Chojnickiego Nr [...] z dnia 16 listopada 2020 r. "zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia obejmujące budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na terenie działek nr [...]..." oraz decyzją Starosty Chojnickiego Nr [...] z dnia 26 listopada 2020 r. "zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia obejmujące budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na terenie działki nr [...]...", która wyraźnie dopuszczają możliwość modyfikacji wielkości obszaru zajętego pod inwestycję wskazując jedynie górną granicę inwestycji w postaci obszaru niezbędnego do zrealizowania Inwestycji o mocy do 1 MW. Takie określenie zakresu inwestycji jest powodowane naturą jej realizacji, tj. na początkowym, planowanym, etapie realizacji nie zawsze znany jest ostateczny kształt, moc, a co za tym idzie powierzchnia terenu przeznaczona na realizację takiej inwestycji która, jak w analizowanym w przypadku, może ulec zmianie. Powyższe, w ocenie strony, znajduje odzwierciedlenie w przedstawionej organowi mapie dla celów projektowych, stanowiącej załącznik do wniosku o uzyskanie zamiennego pozwolenia na budowę, na podstawie której skarżący złożył do organu podatkowego w dniu 19 lipca 2022 r. korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Dokument ten, stanowiący załącznik do skargi, wyraźnie wskazuje realizację inwestycji na działkach o numerach [...] podając jako "całkowita powierzchnia terenu wykorzystywana pod inwestycję", powierzchnie 52.136,47 m2 dla wszystkich trzech działek. Mając powyższe na uwadze nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem organu podatkowego, iż organ podatkowy zebrał dowody w sprawie, które przeczą ograniczeniu powierzchni gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej do zadeklarowanej. Ustalenie bowiem właściwej powierzchni opodatkowanej podatkiem od nieruchomości ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. W sytuacji, gdy jedynie część gruntów rolnych znajdujących się w posiadaniu podatnika będzie faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej rozumianej jako zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 1a pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), to wówczas grunty te będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ze stawką jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Natomiast pozostała część użytków rolnych, która jedynie znajdzie się w posiadaniu przedsiębiorcy, lecz nie będzie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem rolnym. Rozpatrując niniejszą sprawę organ powinien także mieć na uwadze, że decyzja dotycząca roku 2023 zawiera rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem skarżących. W decyzji tej organ uznał, że podstawą do wymiaru podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest powierzchnia 52.136,47 m2, a nie 70.175,00 m2. Oznacza to, że istnieją uzasadnione wątpliwości czy organ zbadał należycie wszystkie okoliczności sprawy dotyczącej zobowiązania za 2022 r. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu. Stąd też orzeczono w myśl art. 145 § 1 pkt 1a) i c) p.p.s.a. oraz art. 200 i 205 p.p.s.a..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI