I SA/GD 247/24

I SA/Gd 247/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-06-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Irena Wesołowska
Krzysztof Przasnyski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 1297/24 - Wyrok NSA z 2025-07-02
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1400
art. 38 ust. 1, art. 36 par 1 i 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi na uchwałę Rady Miasta Gdyni z dnia 22 listopada 2023 r. nr LVIII/1778/23 w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gdyni przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż Gmina Miasta Gdyni oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania 1. stwierdza nieważność § 5 ust. 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Rady Miasta Gdyni na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł (słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Rada Miasta Gdyni (dalej jako: "Rada Miasta", "organ") dnia 22 listopada
2023 r. podjęła uchwałę nr LVIII/1778/23 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gdyni przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż Gmina Miasta Gdyni oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Uchwała została opublikowana w Dz.Urz. Województwa Pomorskiego z 2023 r., pod poz. 5351.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, C. Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka", "strona") zaskarżyła tę uchwałę zarzucając:
1. naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 754, dalej jako: "u.f.z.o.") w zw. z § 2 ust. 10 i w zw. z § 3 ust. 6 Uchwały poprzez wydanie ich z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej, w szczególności w zakresie w jakim ww. zapisy uchwały ograniczają możliwość złożenia korekty rozliczenia odpowiednio w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na 1. dzień danego miesiąca do końca miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy korekta, a w przypadku rozliczenia rocznego w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji, w sytuacji gdy przepisy u.f.z.o. nie ograniczają prawa składania korekt rozliczeń, a w konsekwencji przepis ten sprzeczny jest z regulacją ustawową;
2. naruszenie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 36 § 1 i 2 u.f.z.o. w zw. z § 5 ust. 2
pkt 3 Uchwały poprzez wydanie uchwały z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej poprzez nałożenie na podmiot kontrolowany obowiązku sporządzania kopii dokumentacji oraz poświadczania ich za zgodność z oryginałem, a w konsekwencji nałożenie na podmiot kontrolowany szeregu obowiązków, którego nałożenie nie wynika z art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
W konsekwencji Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały nr LVIII/1778/23 Rady Miasta Gdyni w całości, w szczególności w następującym zakresie § 2 ust. 10, § 3 ust. 6, § 5 ust. 2 pkt 3 Uchwały oraz o zasądzenie od Rady Miasta Gdyni na rzecz strony kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, wskazując, że uchwała na zasadzie wyrażonej w § 2 ust. 10 stanowi, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w informacji, o której mowa w ust. 3, organ prowadzący placówkę dotowaną zobowiązany jest di przedstawienia na piśmie organowi dotującemu korekty podanej wcześniej informacji, z zastrzeżeniem, że korektę można złożyć tylko do końca miesiąca następującego po miesiącu, którego korekta dotyczy. Z kolei w myśl § 3 ust. 6 Uchwały, organ prowadzący ma prawo do składania korekt rozliczenia rocznego w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji.
Podkreślono, że zarzut Skarżącej w świetle przewidzianego w Uchwale trybu udzielania i rozliczania dotacji stanowi jedynie próbę gołosłownej polemiki z organem w zakresie, który należy do jego kompetencji (art. 38 ust. 1 u.f.z.o.). Wskazano, że Skarżąca nie wykazuje konkretnie, w jaki sposób został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie. Skarżąca sama podkreśla, że przepisy u.f.z.o. nie regulują terminu sporządzenia korekty rozliczenia z jednej strony, a z drugiej zarzuca organowi przekroczenie delegacji ustawowej w tym zakresie, co jest wewnętrznie niespójne i nielogiczne.
Następnie organ wskazał, że na zasadzie wyrażonej w § 5 ust. 2 pkt 3 Uchwały: Kontrolujący, w związku z zakresem kontroli, ma prawo do sporządzania niezbędnych do kontroli, kopii fotokopii, skanów, odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz uzyskiwania, za zgodą kontrolowanego, poświadczenia ich za zgodność z oryginałem. Wobec powyższego Uchwała nie nakładana na kontrolowanego, wbrew twierdzeniom Skarżącej dodatkowego, nieprzewidzianego w ustawie obowiązku sporządzania kopii dokumentacji, albowiem dokonuje tego "kontrolujący".
Organ stwierdził, że Uchwała nie nakłada na kontrolowanego, wbrew twierdzeniom Skarżącej, dodatkowego, nieprzewidzianego w ustawie obowiązku poświadczania kopii dokumentacji za zgodność z oryginałem, albowiem czynność ta wymaga jego zgody, cyt. "za zgodą kontrolowanego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Skarga okazała się częściowo zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, a wśród nich – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – także aktów prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."). Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej uchwały naruszającej prawo. Jeśli zaskarżony akt jest zgodny z przepisami prawa procesowego i materialnego sąd jest zobowiązany do oddalenia skargi (art. 151 p.p.s.a.).
Należy także przypomnieć, że na mocy art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Oznacza to, że organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do stanowienia prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie. Akt wykonawczy musi spełniać wymogi zawarte w delegacji ustawowej, a skoro uchwała Rady Miasta podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym na obszarze miasta, stąd też powinna odpowiadać wymogom, jakie stawiane są przepisom powszechnie obowiązującym. Akt wykonawczy musi regulować tylko i wyłącznie sprawy z zakresu spraw przekazanych w upoważnieniu ustawowym i musi regulować te sprawy zgodnie z wytycznymi ustawowymi zawartymi w upoważnieniu.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie są postanowienia § 2 ust. 10,
§ 3 ust. 6, § 5 ust. 2 pkt 3 Uchwały Rady Miasta Gdyni z dnia 22 listopada
2023 r. nr LVIII/1778/23 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gdyni przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż Gmina Miasta Gdyni oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania
i wykorzystania.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.
Z kolei, według art. 36 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 tej ustawy, organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2- także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, oraz ich weryfikacji. Przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 2, oraz listy obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lipca 2021 r., I GSK 117/21 (LEX nr 3215959) zaprezentował następujące stanowisko: "Otóż jeżeli chodzi o konstrukcję przepisów regulujących kontrolę podatków to mamy do czynienia z regulacjami w znacznej mierze o randze ustawowej, których adresatami są organy wykonujące kontrolę podatków. Regulacje te, co należy szczególnie podkreślić w sposób niemal wyczerpujący regulują przebieg kontroli (postępowania kontrolnego), w tym uprawnienia kontrolujących, a także obowiązki podmiotów kontrolowanych (...)
Natomiast analiza regulacji dotyczących kontroli wydatkowania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych pochodzących z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (j.s.t.) prowadzi do wniosku, że w tym przypadku ustawodawca zdecydował się pewne aspekty tej kontroli pozostawić do regulacji władzom lokalnym. Niezależnie czy mamy do czynienia z kontrolą dochodów budżetu państwa, czy też z kontrolą wydatkowania (trybu udzielania oraz i rozliczania) dotacji pochodzących z budżetu j.s.t. uprawnienia kontrolowanych oraz obowiązki kontrolujących powinny być w sposób wyczerpujący uregulowane w aktach prawnych rangi ustawowej. Stanowisko to nawiązuje do wyrażanego w nauce prawa administracyjnego zastrzeżenia, że do materii stawowej należy wyznaczanie obowiązków obywateli i ich sytuacji wobec państwa oraz regulowanie kompetencji organów administracji publicznej (zob. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2016, s. 129 i n.).
W innym orzeczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. akt I GSK 666/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) wyrażono pogląd, iż przyjęcie, że w tym przypadku możliwe jest regulowanie uprawnień kontrolującego oraz obowiązków kontrolowanego w aktach podustawowych - aktach prawa miejscowego, doprowadziłoby do sytuacji, w której sytuacja prawna kontrolowanych i kontrolujących byłaby uregulowana w różny sposób, w zależności od gminy przeprowadzającej kontrolę prawidłowości pobrania dotacji oraz jej wykorzystania. (...) Z regulacji tej wynika, że organ stanowiący gminy został upoważniony do ustalenia trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji. Z przepisu tego nie wynika natomiast, ażeby organ ten został upoważniony do stanowienia prawa w zakresie wyposażenia organu kontrolującego w inne uprawnienia kontrolne niż przewidziane w art. 38 u.f.z.o. oraz do nałożenia na podmioty kontrolowane innych obowiązków niż wynikające z tego przepisu."
Podzielając powyższe poglądy, należy przypomnieć sporny zapis§ 5 ust. 2 pkt 3) uchwały: Kontrolujący, w związku z zakresem kontroli, ma prawo do sporządzania niezbędnych do kontroli, kopii, fotokopii, skanów, odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz uzyskiwania, za zgodą kontrolowanego, poświadczenia ich za zgodność z oryginałem.
Z literalnego brzmienia uchwały wynika, że kontrolujący, w związku z zakresem kontroli, ma prawo do sporządzania niezbędnych do kontroli, kopii, fotokopii, skanów, odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz uzyskiwania, za zgodą kontrolowanego, poświadczenia ich za zgodność z oryginałem.
Oznacza to, że organ kontrolujący został wyposażony w uprawnienie, a na podmiot kontrolowany nałożono obowiązek – inne niż przewidziane w ustawie: osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu (...) oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, do wglądu do list obecności oraz ich weryfikacji; kontrolowany udostępnia dokumentację oraz listy obecności w terminie. Wynika z tego, że żądanie, aby kontrolowana placówka sporządziła niezbędne do kontroli odpisy, kopie lub wyciągi z dokumentów wykracza poza ustawę. Zapis ten nakłada na kontrolowanego obowiązek nie tylko specjalnego oddelegowania osób do sporządzenia dokumentów, lecz również poniesienia kosztów nie tylko dodatkowej pracy tych osób, ale również kosztów materiałów biurowych. Tymczasem nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat, nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Z art. 84 Konstytucji RP wynika bowiem, że obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą. Ustawodawca ograniczył swobodę prawodawczą organów samorządu i terenowej administracji do granic zakreślonych w upoważnieniach zawartych w poszczególnych ustawach. Żaden przepis prawa w tym w szczególności u.f.z.o. nie przyznaje radzie miasta kompetencji do nakładania na obywateli obowiązku ponoszenia opłat związanych z czynnościami organu kontrolującego wykorzystanie dotacji oświatowej. Tym samym, ustalenie w drodze uchwały trybu przeprowadzenia kontroli w omawianym zakresie stanowi o tym, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa.
We wspomnianym wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt I GSK 117/21, podkreślono, że niezależnie czy mamy do czynienia z kontrolą dochodów budżetu państwa, czy tez z kontrolą wydatkowania (trybu udzielania oraz i rozliczania) dotacji pochodzących z budżetu j.s.t. uprawnienia kontrolowanych oraz obowiązki kontrolujących powinny być w sposób wyczerpujący uregulowane w aktach prawnych rangi ustawowej. Stanowisko to nawiązuje do wyrażanego w nauce prawa administracyjnego zastrzeżenia, że do materii stawowej należy wyznaczanie obowiązków obywateli i ich sytuacji wobec państwa oraz regulowanie kompetencji organów administracji publicznej (zob. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2016, s. 129 i n.). Ponadto przyjęcie, że w tym przypadku możliwe jest regulowanie uprawnień kontrolującego oraz obowiązków kontrolowanego w aktach podustawowych – aktach prawa miejscowego, doprowadziłoby do sytuacji, w której sytuacja prawna kontrolowanych i kontrolujących byłaby uregulowana w różny sposób, w zależności od gminy przeprowadzającej kontrolę prawidłowości pobrania dotacji oraz jej wykorzystania.
Z przytoczonych powyżej przepisów u.f.z.o. wynika, że organ stanowiący gminy został upoważniony do ustalenia trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji. Z przepisu tego nie wynika natomiast, ażeby organ ten został upoważniony do stanowienia prawa zakresie wyposażenia organu kontrolującego w inne uprawnienia kontrolne niż przewidziane w art. 38 u.f.z.o. oraz do nałożenia na podmioty kontrolowane innych obowiązków niż wynikające z tego przepisu.
Niezależnie od tego, iż obowiązek sporządzenia przez kontrolowanego kserokopii dokumentu nie wynika z ustawy (u.f.z.o.), to na dodatek nałożenie takiego obowiązku na kontrolowanego wiąże się w istocie z przerzuceniem na ten podmiot kosztów kontroli. Niewątpliwie w takim przypadku ze sporządzeniem kserokopii dokumentu wiąże się bowiem określony obowiązek związany z określonym obciążeniem finansowym. Sporządzenie kserokopii zawsze kosztuje, nawet jeżeli podmiot kontrolowany posiada kserokopiarkę. Z przepisów tych nie wynika ponadto obowiązek zwrotu przez kontrolujących kosztów sporządzenia przez kontrolowanego kserokopii.
W konsekwencji Sąd w punkcie I wyroku stwierdził nieważność § 5 ust. 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 38 ust. 1u.f.z.o. w zw. z § 2 ust. 10 i w zw. z § 3 ust. 6 Uchwały, w ocenie Sądu okazał się on bezzasadny, gdyż zaskarżona uchwała w kwestionowanym zakresie podjęta została w granicach upoważnienia ustawowego dla Rady Miasta do podjęcia uregulowań ustalających tryb udzielania i rozliczania dotacji, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 727/15 wskazał, że zapis uchwały o treści: "Rozliczenie roczne udzielonej uchwały dotacji dokonane będzie do dnia 31 stycznia następnego roku na podstawie wykonania wydatków poniesionych w danym roku na utrzymanie przedszkoli prowadzonych przez gminę". nie wykracza poza granice ustawowej delegacji zawartej w art.90 ust.4 ustawy o systemie oświaty. W art.90 ust.4 ustawy o systemie oświaty wskazuje się, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego został upoważniony do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji. Pojęcie rozliczanie, użyte w tym przepisie przez ustawodawcę, rozumieć należy, jako upoważnienie do określenia trybu rozliczania dotacji rozumianego jako czynności z zakresu księgowości i rachunkowości, zaś termin rozliczania winien oznaczać zasady i terminy zgłaszania ewentualnej korekty danych stanowiących podstawę naliczania dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji. Podkreślić należy, że przepis art. 251 ust.1 ustawy o finansach publicznych, który określa zasady i terminy zwrotu niewykorzystanych dotacji wraz z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r., poz. 1047 z późn. zm.), nakazującymi niepublicznym przedszkolom prowadzenie dokumentacji finansowo-księgowej daje podstawy do określenia w uchwale terminu rozliczenia dotacji, a tym samym kwestionowany zapis uchwały nie może być traktowany jako regulacja wykraczająca poza granice ustawowej delegacji.
Powyższy pogląd, zaprezentowany został wprawdzie na tle przepisów o systemie oświaty, jednak w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę, pozostaje on aktualny na w realiach niniejszej sprawy.
Co do terminu złożenia korekty rozliczenia dotacji (§ 2 ust. 10 oraz § 3 ust. 6 Uchwały), pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w informacji, o której mowa w ust. 3 (tj. informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na 1-go dnia danego miesiąca), organ prowadzący placówkę dotowaną zobowiązany jest do przedstawienia na piśmie organowi dotującemu korekty podanej wcześniej informacji, z zastrzeżeniem, że korektę można złożyć tylko do końca miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy korekta.
Natomiast w myśl drugiego z kwestionowanych przepisów, organ prowadzący ma prawo do składania korekt rozliczenia rocznego w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji.
W ocenie Sądu, nałożone tymi przepisami obowiązki również mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej. Kontrola ma bowiem na celu realizowanie zadań wskazanych w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Jak już wskazano powyżej, przepis art. 38 ust 1 u.f.z.o. przenosi na organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego ciężar ustalenia w drodze uchwały zasad dotyczących trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli, przez który rozumieć należy także zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczania dotacji.
Na podstawie art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023, poz. 1270), do środków publicznych, a więc także do dotacji, należy stosować odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w którym to dziale zamieszczone zostały także regulacje dotyczące korekt deklaracji. Odesłanie oznacza, że niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, beż żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Stosowanie "odpowiednie" oznacza więc w szczególności niezbędną adaptację normy do zasadniczych celów danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane.
W przypadku sytuacji, gdy w uchwale rady miasta brak byłoby postanowień określających zasady korygowania rozliczeń, wówczas jedynie dopuszczalne jest stosowanie odpowiednio przepisów Ordynacji podatkowej.
Na omawianym gruncie niewątpliwie należy wziąć pod uwagę naturę rozliczeń dotyczących dotacji oświatowej. Przeniesienie na ten grunt wprost unormowań Ordynacji podatkowej byłoby sprzeczne z charakterem rozliczeń, które dotyczą dotacji przeznaczonych na sfinalizowanie wydatków bieżących, a więc zasadniczo dotyczących roku dotowanego. Rozliczenia te mają charakter ostateczny i nie ma możliwości ich "korygowania" w dłuższym okresie.
Wobec powyższego, na gruncie powyższych rozważań, dotyczących § 2 ust. 10 i § 3 ust. 6 uchwały, organ był uprawniony do wskazania terminu składania korekt rozliczenia dotacji, a zatem nie przekroczył upoważnienia ustawowego zawartego w art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Sąd stoi na stanowisku, że w ramach przyznanego jednostkom samorządowym prawa do udzielania i rozliczania, a także przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania środków publicznych, dopuszczalne jest określenie w aktach prawa miejscowego innych warunków, niezbędnych do realizacji celu, jakim jest pełna weryfikacja prawidłowego udzielenia, a następnie wykorzystania dotacji przez beneficjentów.
Nadto, zdaniem Sądu, zakwestionowane zapisy uchwały służą realizacji celu u.f.z.o., są wypełnieniem zapisów art. 38 tej ustawy, mieszczą się w zakresie jej upoważnienia i stanowią ich rozwinięcie. Służą zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych i mieszczą się w zakresie luzu decyzyjnego zostawionego przez ustawodawcę uchwałodawcy, bowiem beneficjent środków publicznych musi liczyć się ze szczególnymi wymogami związanymi ze spełnieniem warunków koniecznych do przyznania dotacji, a następnie także do jej rozliczenia.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. uprawnia do szczegółowego określania procedury kontroli oraz prawidłowości rozliczenia i wykorzystania środków, to postanowienia uchwały stanowią rozwinięcie tej regulacji.
Zatem nałożone uchwałą obowiązki na beneficjenta w zaskarżonym zakresie nie wykraczają poza to, co jest konieczne do zapewnienia skutecznej kontroli prawidłowości wykorzystanych dotacji, nie stanowią nadmiernego obciążenia i w żaden sposób nie ograniczają prawa do dotacji. Upoważniając organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, ustawodawca pozostawił tym organom taki margines luzu regulacyjnego, który jest konieczny dla stworzenia przepisów gwarantujących skuteczną kontrolę. Nie można bowiem pomijać istotnej okoliczności, że organy samorządu udzielając, a następnie rozliczając i kontrolując prawidłowość wykorzystywania przedmiotowych dotacji, odpowiadają także za ich efektywne rozdysponowywanie, albowiem są to środki publiczne, co do których wydatkowania obowiązują zasady określone w ustawie o finansach publicznych, w tym poprzez między innymi unormowanie z art. 44 ust.3 pkt 1 lit. b) tej ustawy, w świetle którego wydatki publiczne powinny być dokonywane z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Tym samym przy wydatkowaniu środków publicznych na rzecz podmiotów niewchodzących w skład sektora finansów publicznych powinny obowiązywać szczególne zasady weryfikacji. Organy samorządu terytorialnego zobligowane są zatem wykazać daleko idącą i należytą staranność w tym procesie, czemu ma też służyć wspomniana wyżej swoboda regulacyjna określona w art. 38 ustawy.
Nie doszło więc do istotnego naruszenia prawa poprzez nałożenie w § 2 ust. 10 zaskarżonej uchwały obowiązku składania korekty tylko do końca miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy korekta oraz terminu do składania korekt rozliczenia rocznego w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji wyrażonego w § 3 ust. 6 uchwały. Skoro ustawa pozwala organowi samorządu terytorialnego na określenie trybu rozliczania dotacji, to zaskarżone przepisy uchwały stanowią jedynie uszczegółowienie zapisu ustawowego. Nie można zatem uznać, że mamy do czynienia z istotnym naruszeniem prawa, skutkującym koniecznością jego wyeliminowania z porządku prawnego. Nie nałożono skomplikowanego do wykonania obowiązku, nie uzależniono od niego przyznania dotacji. Nadto, korzystając z prawa do środków publicznych w formie dotacji, beneficjent musi liczyć się ze szczególnymi wymogami związanymi z ich rozliczaniem.
Konkludując powyższe, należało więc stwierdzić, że Skarżąca nie wykazała, aby kwestionowane regulacje § 2 ust. 10 oraz § 3 ust. 6 uchwały przedmiotowej uchwały rażąco naruszały prawo.
Końcowo Sąd zauważa, że wprawdzie Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności "w całości" zaskarżonej uchwały, jednak nie sformułowała konkretnych zarzutów pod adresem pozostałych poszczególnych jej postanowień, poza wymienionymi w skardze. Sąd nie poznał więc stanowiska Skarżącej co do zarzucanej niezgodności z prawem – poza wyżej wymienionymi – przepisów uchwały, co uniemożliwia odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 wyroku. Skarga skutecznie natomiast wykazała istotną sprzeczność z prawem postanowień § 5 ust. 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały, w związku z czym w pkt 1 wyroku Sąd stwierdził ich nieważność na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
W pkt 3 wyroku, zgodnie z art. 200 p.p.s.a., zasądzono od organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 780 zł, na którą składa się wpis sądowy w kwocie 300 zł oraz koszty zastępstwa prawnego w wysokości 480 zł.