I SA/GD 241/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-06-12
NSApodatkoweŚredniawsa
kara porządkowakontrola celno-skarbowaOrdynacja podatkowaUstawa o KASnieprzedłożenie dokumentównieudzielenie wyjaśnieńskarżącyorgan podatkowyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na karę porządkową nałożoną za nieprzedłożenie dokumentów i wyjaśnień w toku kontroli celno-skarbowej.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy karę porządkową nałożoną przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Kara została nałożona za nieprzedłożenie w terminie żądanych dokumentów i wyjaśnień w ramach kontroli celno-skarbowej. Skarżący zarzucał naruszenia prawa procesowego i materialnego. Sąd uznał, że wezwanie było prawidłowe, a skarżący bezzasadnie odmówił wykonania nałożonych obowiązków, co uzasadniało nałożenie kary porządkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę P.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy karę porządkową nałożoną przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Kara ta została nałożona w związku z nieprzedłożeniem przez skarżącego w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów i wyjaśnień w ramach kontroli celno-skarbowej dotyczącej rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania VAT. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak podstawy prawnej do nałożenia kary. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że wezwanie organu było prawidłowe i precyzyjne, a skarżący nie wykazał uzasadnionych przyczyn swojej bezczynności. Podkreślono, że celem kary porządkowej jest zdyscyplinowanie stron i zapewnienie sprawności postępowania. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o KAS, a skarżący nie przedstawił dowodów na istnienie przeszkód uniemożliwiających wykonanie wezwania. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nałożenie kary porządkowej jest zasadne, jeśli wezwanie organu było prawidłowe, a strona bezzasadnie odmówiła wykonania nałożonych obowiązków, nie wykazując istnienia przeszkód uniemożliwiających ich spełnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wezwanie organu było precyzyjne, a skarżący nie przedstawił uzasadnionych przyczyn swojej bezczynności. Kara porządkowa ma na celu zdyscyplinowanie strony i zapewnienie sprawności postępowania, a jej nałożenie było uzasadnione brakiem współpracy skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 262 § § 1 pkt 2 i 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o KAS art. 94 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Pomocnicze

ustawa o KAS art. 64 § ust. 1 pkt 1, pkt 11 i pkt 17

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 72 § ust. 1 pkt 1, pkt 5 i pkt 11

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

O.p. art. 216

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 220 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 155 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 189 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 217 § § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wezwanie organu było prawidłowe i precyzyjne. Skarżący bezzasadnie odmówił wykonania nałożonych obowiązków. Kara porządkowa jest środkiem dyscyplinującym i zapewniającym sprawność postępowania. Brak było przeszkód uniemożliwiających wykonanie wezwania. Postanowienie o karze porządkowej spełnia wymogi formalne, nie wymaga załączania dokumentu potwierdzającego uprawnienia osoby podpisującej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego. Błędne ustalenie stanu faktycznego i brak podstawy prawnej do nałożenia kary. Brak w postanowieniu dokumentu potwierdzającego uprawnienia osoby podpisującej.

Godne uwagi sformułowania

kara porządkowa ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych przesłanką nałożenia kary porządkowej jest bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności procesowej nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód uniemożliwiających jego wykonanie organ podatkowy jest gospodarzem postępowania

Skład orzekający

Irena Wesołowska

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Stępień

członek

Elżbieta Rischka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nałożenia kary porządkowej za nieprzedłożenie dokumentów i wyjaśnień w toku kontroli celno-skarbowej, interpretacja pojęcia 'bezzasadnej odmowy' oraz wymogów formalnych postanowień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieudzielenia wyjaśnień i nieprzedłożenia dokumentów w kontroli celno-skarbowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowego zastosowania kary porządkowej w kontekście kontroli podatkowej, ale zawiera szczegółowe uzasadnienie prawne i faktyczne, które może być przydatne dla prawników procesowych.

Kara porządkowa za milczenie w urzędzie: kiedy sąd staje po stronie fiskusa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 241/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 262
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2024 r., nr 2201-ICK.5001.1.2.2024 w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor, Organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia P.P. (dalej: Skarżący, Podatnik), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik) z dnia 11 grudnia 2023 r., w sprawie nałożenia kary porządkowej.
W uzasadnieniu Dyrektor podał, że na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z dnia 12 października 2023 r. Naczelnik wszczął wobec Podatnika kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2022 r. do 30 września 2022 r. oraz od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2023 r.
Wezwaniem z dnia 12 października 2023 r. Naczelnik wezwał Podatnika do przedłożenia w terminie 10 dni:
• dokumentów (m.in. dokumentów źródłowych dot. dostaw i nabyć za kontrolowany okres, dokumentów potwierdzających wykonanie usług; dowodów płatności dot. transakcji z trzema wskazanymi kontrahentami);
• wyjaśnień dot. prowadzonej działalności gospodarczej i transakcji gospodarczych wraz z dokumentacją źródłową (m.in. korespondencją handlową z kontrahentami).
Wezwanie zostało doręczone w dniu 30 października 2023 r.
Dalej Dyrektor wskazał, że wbrew konkretnemu wezwaniu Podatnik udzielił na piśmie ogólnej odpowiedzi, bez odnoszenia się do szczegółów i okoliczności kluczowych transakcji gospodarczych, co nie pozwala na faktyczne wyjaśnienie przebiegu i charakteru zdarzeń gospodarczych. Przedłożył również tylko część dokumentacji niezbędnej do ustalenia stanu faktycznego. Przesyłka z odpowiedzią została nadana dopiero w dniu 15 listopada 2023 r., zatem już po wyznaczonym przez Naczelnika 10-dniowym terminie.
Zasadne było zatem nałożenie na Podatnika kary porządkowej w wysokości 1.000 zł.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu, Dyrektor stwierdził, że w sprawie:
• brak jest wątpliwości co do podstaw prawnych wezwania i postanowienia o karze porządkowej. Naczelnik działał na podstawie i w granicach unormowań ustawy o KAS oraz stosowanej odpowiednio Ordynacji podatkowej;
• wezwanie spełniało wymogi proceduralne , konkretyzując zarówno termin, sposób i formy realizacji; charakter czynności procesowych; było podpisane z podaniem wymaganych danych;
• podważane postanowienie Naczelnika oparto na uzasadnieniu faktycznym i prawnym;
• w wezwaniu pouczono Podatnika o możliwości nałożenia kary porządkowej za nieterminowe udzielenie wyjaśnień lub nieterminowe przedłożenie dokumentów;
• organ dokonał miarkowania wysokości kary porządkowej, biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego i okoliczności sprawy jakimi dysponował, w tym znaczenie wyjaśnianych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy;
• nie podważano skuteczności doręczeń wezwania jak również postanowienia o nałożeniu kary porządkowej;
• brak jest podstaw prawnych dla żądania Podatnika, aby Naczelnik załączał do postanowienia o karze porządkowej dokument upoważnienia dla osoby podpisującej w jego imieniu to postanowienie.
W końcowej części rozstrzygnięcia Dyrektor przytoczył podstawy prawne, tj. art. 64 ust. 1 pkt 1, pkt 11 i pkt 17, art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 5 i pkt 11, art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 615 ze zm., dalej; ustawa o KAS) oraz art. 216, art. 233 § 1 pkt 1, art. 220 § 2 w zw. z art. 239, art. 262 § 1 pkt 2 i pkt 2a, art. 155 § 1, art. 189 § i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora z dnia 22 stycznia 2024 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie prawa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) prawa procesowego tj.:
a) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w związku z art. 262 § 1 pkt. 2, art. 193a i art. 263 § 1 i § 2 O.p. w związku z art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 64 ust. 1 ustawy o KAS2 - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie Postanowienia w wyniku błędu w subsumpcji i poprzez nałożenie kary pomimo braku podstawy prawnej do stwierdzenia naruszenia prawa przez Stronę;
b) art. 64 ust. 1 pkt. 1 ustawy o KAS w związku z art. 262 § 1 pkt. 2 O.p. - poprzez błędne stosowanie przepisów przez organ podatkowy;
c) art, 120 O.p. - z ostrożności procesowej wskazanie podstaw prawnych wszczęcia wobec Strony postępowania kontroli celno-skarbowej realizowanej na podstawie przepisów ustawy o KAS zamiast postępowania kontroli podatkowej realizowanej na podstawie przepisów O.p.;
d) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w związku z art. 210 § 1 pkt. 8 i art. 219 O.p. - poprzez brak w Postanowieniu dokumentu potwierdzającego uprawnienie osoby podpisującej postanowienie do nakładania kar porządkowych w imieniu Naczelnika;
e) naruszenie art. 120, art. 121 § 1 w zw. z 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 199 O.p. - poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak przesłuchania Strony/Skarżącego w toku postępowania kontroli celno-skarbowej;
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale
i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie zostało ono wydane z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary porządkowej w wysokości 1000 zł w związku z niedostarczeniem przez niego w wyznaczonym terminie żądanych wyjaśnień i dokumentów, bez uzasadnionej przyczyny – wydane w toku kontroli celno-skarbowej.
Na mocy art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS do kontroli celno-skarbowej stosuje się odpowiednio regulacje m.in. rozdziału 6 "Wezwania" oraz rozdziału 22 "Kary porządkowe" działu IV O.p.
Zakres przedmiotowy stosowania kar porządkowych uregulowany został szczegółowo w art. 262 § 1 pkt 1-3 O.p. Zawarty w tym przepisie katalog czynów zagrożonych karą porządkową ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie można zastosować tej kary do innych czynów aniżeli w nim określone, i to nawet wtedy, gdyby ich wystąpienie obiektywnie utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało jego tok. Warunkiem wymierzenia omawianej kary porządkowej jest ponadto pouczenie przez organ wezwanego o skutkach niezastosowania się do wezwania.
Zgodnie z art. 262 § 1 O.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:
- bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, (pkt 2) lub
- bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach (pkt 2a), mogą zostać ukarani karą porządkową do 3.000 zł.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłanką nałożenia kary porządkowej jest skierowanie do strony przez organ podatkowy prawidłowego wezwania do określonego zachowania się, z którego powinno wynikać w sposób jasny i precyzyjny, jakiego zachowania, spośród wymienionych w art. 262 § 1 O.p. oczekuje organ podatkowy, a nastąpienie bezzasadna odmowa strony wykonania wezwania.
Wyjaśnienia służą do przybliżenia okoliczności mających związek z ustalanym stanem faktycznym (wskazania źródeł dowodowych). Bezzasadność odmowy złożenia wyjaśnień należy interpretować w ten sposób, że strona była obowiązana do udzielenia wyjaśnień, nie dopełniła tego obowiązku, nie podając jednocześnie istotnych powodów, które uzasadniałyby nieudzielanie żądanych wyjaśnień. Odmowa musi mieć więc charakter jednoznaczny i wskazywać na brak woli poddania się obowiązkom nałożonym przez organy podatkowe.
Celem powyższej regulacji jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Równocześnie przepis ten ma zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie.
Odnosząc się zaś do zakresu uprawnień przysługujących organowi prowadzącemu kontrole celno-skarbową, należy wskazać, że zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o KAS w toku kontroli celno-skarbowej naczelnikowi urzędu celno-skarbowego przysługuje m.in. uprawnienie do: żądania udostępniania akt, ewidencji, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli celno-skarbowej oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w postaci elektronicznej oraz do żądania przekazania w postaci elektronicznej całości lub części ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych nośnikach danych w przypadku prowadzenia ksiąg podatkowych przy użyciu programów komputerowych (pkt 1); zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą celno-skarbową (pkt 11); żądania złożenia wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli celno-skarbowej (pkt 17).
Z kolei na mocy art. 72 ust. 1 ustawy o KAS kontrolowany (oraz podmioty tam wymienione) zobowiązany został w szczególności do umożliwienia wglądu w dokumenty i ewidencje objęte zakresem kontroli celno-skarbowej w tym dokumenty handlowe, księgowe i finansowe, nawet jeżeli mają charakter poufny, w tym dokumenty elektroniczne (pkt 1); wydawania za pokwitowaniem towarów lub dokumentów w na czas trwania kontroli celno-skarbowej, jeżeli jest to niezbędne na potrzeby kontroli (pkt 5); udzielania wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli celno-skarbowej (pkt 11). W myśl art. 72 ust. 3 ww. ustawy osoby upoważnione do reprezentowania lub prowadzenia spraw kontrolowanego są obowiązane udzielać wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli celno-skarbowej, wynikających z zakresu wykonywanych czynności lub zadań.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli celno-skarbowej jest rzetelność deklarowanych przez skarżącego podstaw opodatkowania oraz prawidłowość obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2022 r. do 30 września 2022 r. oraz od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2023 r.
W toku postępowania kontrolnego skierowano do Skarżącego wezwanie w trybie art. 155 § 1 O.p. Stosownie do tego przepisu, organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Osoba wezwana na podstawie art. 155 § 1 O.p. jest zobowiązana podporządkować się temu wezwaniu. To organ podatkowy, jako gospodarz i prowadzący postępowanie, decyduje o tym, jakiej czynności osoba wezwana powinna dokonać (np. złożenie pisemnych wyjaśnień). Na organie spoczywa bowiem nie tylko obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, ale także zapewnienie, aby postępowanie prowadzone było sprawnie, bacząc na dochowanie ustawowych terminów jego zakończenia. Nie oznacza to jednak, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu, wynika to bowiem jednoznacznie z art. 189 § 1 i 2 O.p. Szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie może być tak, by on decydował, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie (por. np. wyrok NSA z 22 marca 2022r., sygn. akt III FSK 436/21).
W sytuacji gdy wezwany nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od niego wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu. Ocena czy przedłożenie danego dowodu jest niezbędne pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie (por. wyroki NSA z 16 marca 2017r. sygn. akt I FSK 1734/15, z 19 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 1270/09).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zostały spełnione wszystkie wymagane prawem warunki zastosowania kary porządkowej. W toku kontroli celno-skarbowej do Skarżącego skierowano wezwanie z dnia 12 października 2023r. o złożenie wyjaśnień i dokumentów dotyczących przedmiotów kontroli. Obowiązki nałożone na stronę były precyzyjnie określone. Znaczenia wymaga, że Skarżący na żadnym etapie nie podnosił, iż obowiązki te są dla niego niezrozumiałe, niejasne czy też niemożliwe do wykonania. Skarżący, wskazując na nieudokumentowane problemy zdrowotne, początkowo deklarował wywiązanie się z tych obowiązków w wydłużonym terminie, czego jednak nie dochowywał.
W ocenie Sądu, dane których żądano pozostawały w związku z przedmiotem prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Organ kontroli domagał się m.in. przedstawienia przez Skarżącego informacji (wyjaśnień/dokumentów) odnośnie trzech podmiotów (kontrahentów Skarżącego). Skarżący po upływie wyznaczonego terminu udzielił ogólnikowych wyjaśnień i przedłożył tylko część dokumentów o które był wzywany.
W takiej sytuacji uznać należy, że zastosowaniu kary porządkowej nie przyświecało nałożenie na skarżącego dodatkowej dolegliwości, ale jedynie nakłonienie go do spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa i potrzeb prowadzonych czynności kontrolnych.
Do dnia wydania postanowienia o karze porządkowej (11 grudnia 2023 r., tj. 42 dni od doręczenia wezwania), Naczelnik nie otrzymał od Skarżącego m.in.:
• wyjaśnienia w jakim celu Podatnik zakupił usługi na podstawie faktur wystawionych przez P. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o. oraz T. Sp. z o.o.;
• wskazania czego konkretnie dotyczyły usługi (jakich nieruchomości, usług marketingowych, consultingu); gdzie i w jakim terminie zostały wykonane, przez kogo, kto z ramienia ww. podmiotów wykonywał te usługi i w jaki sposób;
• dowodów potwierdzających wykonanie usług (np. umów, zleceń, protokołów);
• opisu w jaki sposób została skalkulowana cena za usługi;
• opisu okoliczności związanych z usługami, np. o w związku z jaką sprzedażą opodatkowaną miało miejsce nabycie usług - wskazanie konkretnych zdarzeń, danych odbiorców;
• dowodu na płatności za fakturę nr [...] z 1 sierpnia 2022 r.;
stanowiących podstawę do ustalenia stanu faktycznego m.in. w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego, jak i rzetelności faktur wystawionych przez Skarżącego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA (por. np. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020r., sygn. akt II FSK 919/20), kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności procesowej, przy czym pod pojęciem tym należy rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy - co miało miejsce w analizowanym przypadku. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód uniemożliwiających jego wykonanie. Tego rodzaju przeszkód w rozpoznawanej sprawie nie było.
Podkreślić należy także, że organ podatkowy jest gospodarzem postępowania, ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu (por. wyroki NSA z 19 listopada 2010r., sygn. akt II FSK1270/09, z 30 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 921/10).
W przekonaniu Sądu, nałożenie na skarżącego kary porządkowej z powodu nieprzedstawienia żądanych dokumentów i wyjaśnień przez stronę prowadzonej kontroli celno-skarbowej i utrudnianie w ten sposób czynności kontrolnych było zasadne. Jak słusznie wskazały organy, karę porządkową stosuje się w celu zapewnienia sprawnego przebiegu postępowania i wydania rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie. Skarżący bezsprzecznie nie zastosował się do części treści wezwań, nie udzielił wyjaśnień co do istotnych okoliczności faktycznych z punktu widzenia prowadzonej kontroli celno-skarbowej i to bez uzasadnionej przyczyny. To zaś stanowi przesłankę do wymierzenia kary porządkowej. Organ nakładający karę przywołał w postanowieniu adekwatną i uzasadnioną okolicznościami sprawy podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia.
Końcowo należy wskazać, że skarżący został prawidłowo pouczony, że niezastosowanie się do wezwania w określonym terminie może skutkować nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 O.p. W rozpoznawanej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do nałożenia kary porządkowej, zarówno materialne jak i formalne, co sprawia, że organ w realiach sprawy był władny taki środek zastosować. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi jakoby organy nie udowodniły wystąpienia przesłanek nałożenia kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a O.p.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, a także nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Za niezasadny należy uznać również zarzut "braku w Postanowieniu dokumentu potwierdzającego uprawnienia osoby podpisującej postanowienie". Zarówno przepisy ustawy o KAS jak i Ordynacji podatkowej nie wymagają załączania do postanowienia dokumentów stanowiących umocowanie danej osoby do podpisywania pisma w imieniu organu podatkowego. Zgodnie z art. 217 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS - postanowienia zawierały podpisy osób upoważnionych, z podaniem imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W tej więc sytuacji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI