I SA/Gd 234/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości przez podatnika w 2010 r. Skarżący sprzedał lokal mieszkalny za 560 000 zł, a uzyskany przychód przeznaczył na zakup nowego lokalu mieszkalnego w B. oraz na spłatę kredytu. Organ podatkowy zakwestionował możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w pełnym zakresie, uznając, że tylko dwie zaliczki na zakup nowego lokalu (łącznie 36 200 zł) zostały sfinansowane przychodem ze sprzedaży, a pozostałe wpłaty (404 821,96 zł) pochodziły z kredytu zaciągniętego po dacie sprzedaży. Sąd administracyjny, po wcześniejszych uchyleniach decyzji i ponownym rozpoznaniu sprawy, podzielił stanowisko organu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że środki z kredytu nie mogą być traktowane jako przychód ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe. Sąd podkreślił również, że spłata kredytu zaciągniętego na budowę nieruchomości, która następnie została darowana podatnikowi, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu ustawy, zwłaszcza w kontekście rozdzielności majątkowej małżonków i faktu, że kredyt został zaciągnięty przed nabyciem nieruchomości przez podatnika. Sąd rozpatrzył również zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, uznając go za bezzasadny ze względu na skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środków egzekucyjnych oraz wszczęcie postępowania karnoskarbowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego z tytułu wydatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, w szczególności w kontekście finansowania zakupu nowego lokalu kredytem bankowym oraz spłaty kredytów zaciągniętych przed nabyciem nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe znaczenie miały daty zaciągnięcia kredytu, jego przeznaczenie oraz fakt darowizny nieruchomości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wydatki poniesione na zakup nowego lokalu mieszkalnego, sfinansowane częściowo przychodem ze sprzedaży poprzedniej nieruchomości, a częściowo kredytem bankowym, mogą kwalifikować się do zwolnienia podatkowego z tytułu wydatków na własne cele mieszkaniowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko ta część wydatków, która faktycznie została sfinansowana przychodem ze sprzedaży nieruchomości. Wydatki sfinansowane kredytem nie kwalifikują się do tego zwolnienia.
Uzasadnienie
Ustawa wymaga, aby przychód ze sprzedaży nieruchomości został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Sfinansowanie zakupu nowego lokalu kredytem, nawet jeśli został zaciągnięty w celu zakupu, nie jest równoznaczne z wydatkowaniem przychodu ze sprzedaży.
Czy spłata kredytu zaciągniętego na budowę nieruchomości, która następnie została darowana podatnikowi, a potem sprzedana, może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ kredyt został zaciągnięty przed nabyciem nieruchomości przez podatnika, a jego spłata nie stanowi bezpośredniego wydatku na realizację własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
Kredyt został udzielony małżonkom przed darowizną nieruchomości na rzecz podatnika. Podatnik otrzymał nieruchomość w drodze darowizny ok. 3 lata później. Spłata kredytu przez podatnika po otrzymaniu darowizny i przed sprzedażą nieruchomości nie spełnia warunku zaciągnięcia kredytu w celu realizacji własnych celów mieszkaniowych związanych z tą konkretną nieruchomością.
Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego w celu wydłużenia okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest skuteczne dla przerwania biegu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karnoskarbowe ma charakter instrumentalny. W tej sprawie uznano, że postępowanie nie miało charakteru instrumentalnego, a jego wszczęcie było uzasadnione ustaleniami organu.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na uchwale NSA, stwierdził, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte z przyczyn związanych z weryfikacją zeznania podatkowego, a nie wyłącznie w celu przedłużenia terminu przedawnienia. Zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nastąpiło w terminie.
Czy wydatki na remont/wyposażenie nabytego lokalu mieszkalnego mogą być zaliczone do wydatków na własne cele mieszkaniowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli są udokumentowane i dotyczą remontu/modernizacji własnego lokalu mieszkalnego.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy prawidłowo ustalił kwotę 47 064,30 zł jako wydatki na cele mieszkaniowe związane z remontem/modernizacją nabytego lokalu.
Przepisy (35)
Główne
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie podatkowe dotyczy dochodu wydatkowanego na własne cele mieszkaniowe, przy czym wydatki te muszą być sfinansowane przychodem ze sprzedaży nieruchomości, a nie kredytem.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dz. U. z 2010 r., nr 51 ze zm.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Katalog wydatków kwalifikujących się jako własne cele mieszkaniowe, obejmujący m.in. nabycie, budowę, remont lokalu mieszkalnego.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6f
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
O.p. art. 70 § § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.
u.p.s.d. art. 4a
Ustawa o podatku od spadku i darowizn
k.k.s. art. 56 § § 2
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki na zakup nowego lokalu mieszkalnego sfinansowane kredytem nie kwalifikują się do zwolnienia podatkowego. • Spłata kredytu zaciągniętego przed nabyciem nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe. • Wszczęcie postępowania karnoskarbowego było uzasadnione i skutecznie przerwało bieg przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Całość wydatków na nowy lokal powinna być objęta zwolnieniem podatkowym. • Spłata kredytu zaciągniętego na budowę nieruchomości powinna być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe. • Postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie w celu przedłużenia terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie podzielił poglądu, według którego z prawa do ulgi podatnik może skorzystać jedynie gdy nabył nieruchomość w określonym czasie. • Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę, dochód uzyskany ze sprzedaży nabytego w drodze darowizny mieszkania, przeznaczony na nabycie lokalu mieszkalnego, będzie zwolniony z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., w przypadku gdy zapłata ceny została dokonana przed upływem dwóch lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło zbycie nieruchomości, definitywne zaś nabycie własności - po upływie tego terminu. • Zwolnienie od podatku dochodowego dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jest normą celu społecznego (socjalnego), która w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych obywateli. • Sąd pierwszej instancji tej okoliczności nie uczynił w ogóle przedmiotem rozważań. • W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy.
Skład orzekający
Marek Kraus
przewodniczący
Alicja Stępień
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego z tytułu wydatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, w szczególności w kontekście finansowania zakupu nowego lokalu kredytem bankowym oraz spłaty kredytów zaciągniętych przed nabyciem nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe znaczenie miały daty zaciągnięcia kredytu, jego przeznaczenie oraz fakt darowizny nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości i chęcią skorzystania ze zwolnienia podatkowego na cele mieszkaniowe, co jest interesujące dla wielu podatników i prawników. Wieloletnia historia sprawy i wielokrotne postępowania sądowe dodają jej złożoności.
“Sprzedajesz mieszkanie i kupujesz nowe? Uważaj na pułapki podatkowe – kredyt może zniweczyć zwolnienie!”
Dane finansowe
WPS: 560 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.