I SA/GD 218/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-04-28
NSApodatkoweŚredniawsa
cłonależności celnezwrot cłapreferencyjna stawka celnakontyngent celnyKodeks celnyOrdynacja podatkowauzasadnienie decyzjipostępowanie administracyjneskarżący

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu w części dotyczącej zwrotu długu celnego z powodu braku uzasadnienia prawnego i faktycznego.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nadpłaconego cła po zastosowaniu preferencyjnej stawki celnej. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na możliwość retrospektywnego zastosowania kontyngentów taryfowych. Prezes Głównego Urzędu wydał nową decyzję, obniżając cło, ale jednocześnie orzekł, że kwota długu celnego nie podlega zwrotowi, powołując się na art. 246 § 3 Kodeksu celnego, bez odpowiedniego uzasadnienia. WSA w Gdańsku stwierdził nieważność tej części decyzji z powodu rażącego naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących uzasadnienia decyzji.

Sprawa wywodzi się z wniosku E.K. o zwrot nadpłaconego cła, naliczonego od mrożonych ćwiartek kurczaka. Po dopuszczeniu towaru do obrotu, skarżący złożył wniosek o zwrot należności celnych, powołując się na decyzję Ministra Gospodarki zezwalającą na przywóz w ramach kontyngentu z preferencyjną stawką celną. Organy celne początkowo odmawiały zwrotu, argumentując, że zezwolenie zostało wydane po dacie odprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wcześniejsze decyzje, wskazując na możliwość zastosowania art. 14 § 5 Kodeksu celnego, który zezwala na retrospektywne zastosowanie kontyngentów, jeśli procedura ich uzyskania została wszczęta przed zgłoszeniem celnym. Po wyroku NSA, Prezes Głównego Urzędu wydał decyzję z dnia 31 grudnia 2001 r., która obniżyła należne cło, ale jednocześnie stwierdziła, że kwota długu celnego nie podlega zwrotowi, powołując się jedynie na art. 246 § 3 Kodeksu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (WSA) uznał tę część decyzji za nieważną. Sąd podkreślił, że decyzja ta rażąco narusza przepisy Ordynacji podatkowej (art. 210 § 1 i § 4), które nakładają obowiązek przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego. Brak takiego uzasadnienia, a jedynie przytoczenie przepisu, uniemożliwia kontrolę sądową. WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zwrotu długu celnego, pozostawiając kwestię do rozstrzygnięcia organom celnym, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 210 § 1 i § 4) nakładają obowiązek przedstawienia uzasadnienia decyzji. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

o.p. art. 210 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 2

Pomocnicze

k.c. art. 14 § § 5

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4 pkt 1

Kodeks celny

k.c. art. 13 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 246 § § 3

Kodeks celny

k.c. art. 262

Kodeks celny

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § l

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi art. 152

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu odwoławczego nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, co stanowi rażące naruszenie prawa. Naruszenie art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. Kwestia zwrotu nadpłaconego długu celnego powinna być rozstrzygnięta przez organy celne z należytym uzasadnieniem.

Odrzucone argumenty

Argument organu odwoławczego, że kwota długu celnego nie podlega zwrotowi na podstawie art. 246 § 3 Kodeksu celnego, bez przedstawienia uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

Pewne zasady prawne wynikające z przepisów prawnych są tak oczywiste, że nie wymagają szczegółowego opisywania, zaś ich naruszenie musi prowadzić do uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Proste zestawienie wymogów przepisu art.210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej (owe zasady prawne) z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji pozwala na konstatację zawartą na wstępie niniejszego uzasadnienia. Rozstrzygnięcie zawarte w osnowie zaskarżonej decyzji nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, bowiem nie ma w ogóle uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie prawne - to przytoczenie przepisu, co oczywiście nie odpowiada wymogowi przepisu § 4 art.210 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Bogusław Szumacher

przewodniczący sprawozdawca

Alina Dominiak

członek

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o uzasadnieniu decyzji administracyjnych, obowiązek rozpatrzenia wszystkich wniosków strony, możliwość retrospektywnego stosowania przepisów celnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami celnymi i kontyngentami z okresu przed wejściem do UE. Nacisk na formalne wymogi uzasadnienia decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalnych wymogów proceduralnych, takich jak uzasadnienie decyzji, nawet w skomplikowanych sprawach celnych. Pokazuje też, jak sądy egzekwują te zasady.

Decyzja bez uzasadnienia? Sąd stwierdza nieważność i chroni podatnika!

Dane finansowe

WPS: 54 073,5 PLN

Sektor

handel_zagraniczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 218/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Bogusław Szumacher /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Inne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie WSA: Alina Dominiak Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E.K. na decyzję Prezesa Głównego z dnia 31 grudnia 2001r. nr [...] w przedmiocie zastosowania stawki celnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części orzekającej o nie podleganiu zwrotowi kwoty długu celnego, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 540,70 złotych (pięćset czterdzieści złotych, siedemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
3 I SA/Gd 218/02
U z a s a d n i e n i e
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 czerwca 2001r. sygn. akt I SA/Gd 169/99 uchylił decyzję Prezesa Głównego z dnia 15 grudnia 1998r., którą - podzielając pogląd organu pierwszoinstancyjnego - utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu z dnia 18 maja 1998r.
Wydaną na podstawie art.65 § 4 pkt 1, art.13 § 1 i art.85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz.U.Nr 23, poz.117 z późn. zm.) decyzją Dyrektor Urzędu uznał zgłoszenie celne E.K. - Skład Handlowy "A" z dnia 4 lutego 1998r. za prawidłowe. Na podstawie owego zgłoszenia objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar celny - mrożone ćwiartki kurczaka i wymierzono cło w wysokości 54.073,50 zł. Po dopuszczeniu towaru do obrotu zgłaszający złożył wniosek o zwrot należności celnych przedstawiając decyzję Ministra Gospodarki z dnia 10 lutego 1998r. zezwalającą na przywóz odprawionego towaru w ramach ustanowionego kontyngentu celnego z preferencyjną stawką celną.
Stanowisko organu celnego I instancji wyrażało się w ten sposób, że skoro towar celny dopuszczono do obrotu 4 lutego 1998r., to zezwolenie wydane w dniu 10 lutego 1998r. nie dotyczyło przedmiotowego towaru i w związku z tym niemożliwe było zastosowanie preferencyjnej stawki celnej.
Wskutek odwołania od tej decyzji, w którym E.K. wskazał na przepis art.14 § 5 Kodeksu celnego zezwalający na retrospektywne zastosowanie kontyngentów taryfowych Prezes Głównego Urzędu utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, bowiem powołany przepis mógł tylko dotyczyć takiej sytuacji kiedy pozwolenie Ministra Gospodarki istniało w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, jednakże z jakichkolwiek przyczyn nie zostało przedstawione przed przyjęciem zgłoszenia celnego przez organ celny, czego w przedmiotowej sprawie nie ustalono.
Uchylając decyzję odwoławczą Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przytoczonego na wstępie wyroku wyraził pogląd, iż jeżeli procedura otrzymania pozwolenia Ministra Gospodarki została wszczęta przez stronę przed datą zgłoszenia towaru do odprawy celnej, natomiast stosowną decyzję minister wydał po dokonaniu tejże odprawy, to nie było przeszkód, przy spełnieniu innych wymaganych prawem warunków, by w trybie art.14 § 5 Kodeksu celnego strona skorzystała z uzyskanego pozwolenia.
Na skutek tego wyroku Prezes Głównego Urzędu decyzją z dnia 31 grudnia 2001r. nr [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w części i orzekł - przez zastosowanie obniżonej stawki celnej - iż należne cło wyniosło 27.036,70 zł, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jednocześnie w osnowie tej decyzji znalazł się passus tej treści, że na podstawie art.246 § 3 Kodeksu celnego kwota długu celnego nie podlega zwrotowi. Jako uzasadnienie tego rozstrzygnięcia posłużyło tylko i wyłącznie przytoczenie treści powołanego przepisu.
W skardze z dnia 21 stycznia 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w części jako niezgodnej z prawem poprzez rozstrzygnięcie w kwestii zwrotu nadpłaconej kwoty wynikającej z długu celnego.
W odpowiedzi na skargę z dnia 3 kwietnia 2002r. wnoszono o jej oddalenie stwierdzając przy tym, że skoro organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozstrzygnąć sprawę, to zadecydował, iż kwota długu celnego nie podlega zwrotowi i ponownie powołał przepis art.246 § 3 Kodeksu celnego.
Zgodnie z art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Pewne zasady prawne wynikające z przepisów prawnych są tak oczywiste, że nie wymagają szczegółowego opisywania, zaś ich naruszenie musi prowadzić do uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (art.156 § 1 pkt 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Z mocy art.262 Kodeksu celnego w sprawach celnych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Art.210 § 1 Ordynacji stwierdza co powinna zawierać decyzja (uzasadnienie faktyczne i prawne - pkt 6) zaś w przepisie § 4 art.210 sprecyzowano na czym polega wspomniane uzasadnienie. Proste zestawienie wymogów przepisu art.210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej (owe zasady prawne) z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji pozwala na konstatację zawartą na wstępie niniejszego uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie zawarte w osnowie zaskarżonej decyzji nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, bowiem nie ma w ogóle uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie prawne - to przytoczenie przepisu, co oczywiście nie odpowiada wymogowi przepisu § 4 art.210 Ordynacji podatkowej.
Ponowne rozstrzygnięcie sprawy, o czym pisze się w odpowiedzi na skargę, nie polega na tym, że organ odwoławczy rażąco narusza powołane przepisy. Rozstrzygnięcie to w żadnej mierze nie zezwala sądowi administracyjnemu na kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie kognicji tego sądu. Jeżeli więc organ odwoławczy - po wyroku NSA - ponownie rozpatrywał sprawę, to jego rzeczą było rozważenie nie tylko o wysokości cła (na skutek kwestionowania przez organy celne pozwolenia Ministra Gospodarki), lecz również o zwrocie nadpłaconego długu celnego w ramach przepisów Kodeksu celnego, bowiem skarżący występował we wniosku nie tylko o zmianę stawki celnej, ale również o zwrot cła.
Sąd administracyjny nie może zastępować organów celnych, dlatego ograniczył się do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zwrotu cła, zaś kwestia ta pozostaje do rozstrzygnięcia przez organy celne.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) w zw. z art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zwrotu długu celnego, a o kosztach postępowania orzekł według art.200 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Z uwagi na bezprzedmiotowość Sąd nie orzekł w kwestii określonej w przepisie art. 152 cyt. ustawy.