I SA/GD 217/23

I SA/Gd 217/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 239b par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2023 r. nr 2201-IEW.4253.146.2022/UP w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 lipca 202 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku określił S. Sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. w wysokości 523.363 zł. Wobec złożenia przez Spółkę odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, decyzja z 4 lipca 2022 r. nie uzyskała przymiotu ostateczności.
Postanowieniem z 6 października 2022 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku, działając w trybie art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) nadał decyzji nieostatecznej z 4 lipca 2022 r. rygor natychmiastowej wykonalności.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z 5 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji (sprostowane postanowieniem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 3 stycznia 2023 r.). W uzasadnieniu, przywołując treść przepisu art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor wskazał, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Przepis ten stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie wskazanych wyżej przesłanek. Zdaniem Dyrektora organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaistniałego stanu faktycznego i w konsekwencji zasadnie zastosował dyspozycję normy prawnej określonej w art. 239b § 1 pkt 4 oraz art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
W niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. określone decyzją Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 4 lipca 2022 r. przedawniało się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, tj. 31 grudnia 2022 r. Na dzień wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, tj. 6 października 2022 r. - nie zaszły okoliczności skutkujące zawieszeniem, czy też przerwaniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego. W związku z tym wydając postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności 6 października 2022 r. spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Ustosunkowując się do przesłanki uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, o której mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor wskazał, że w niniejszej sprawie uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego można upatrywać w okoliczności złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 4 lipca 2022 r. a także brak uregulowania na dzień wydania zaskarżonego postanowienia całości spornego zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji wymiarowej.
Dyrektor wyjaśnił, że natychmiastowa wykonalność decyzji, wynikająca z nadania jej rygoru jest przejawem tymczasowej ochrony prawnej i ma charakter zapobiegawczy. Nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym.
Jednocześnie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Spółki, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W ocenie organu powołany przepis odnosi się do terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, natomiast prawo podatkowe stanowi odrębną, autonomiczną gałąź prawa publicznego wywodzącą się z prawa administracyjnego oraz finansów publicznych. W związku z powyższym wskazany wyżej przepis nie dotyczy terminów określonych w przepisach prawa podatkowego. Powyższe oznacza, że w kwestiach takich jak ustalenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie znajduje on zastosowania.
Bez znaczenia ponadto, w ocenie organu odwoławczego pozostaje okoliczność sytuacji majątkowej Spółki. W sytuacji, gdy organ podatkowy powołuje się na zaistnienie przesłanki z pkt 4 art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej (tj. zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania) nie jest zobowiązany do badania sytuacji majątkowej, perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle sytuacji majątkowej, czy też podejmowanie przez niego działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji. Nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu I instancji, zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż wygaśnie na skutek przedawnienia.
Końcowo Dyrektor wskazał, że decyzją z 18 listopada 2022 r., wydaną na skutek rozpoznania odwołania, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 4 lipca 2022 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r.,
- art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie sygn. akt I FPS 2/22 art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd prawny wyrażony we wskazanej uchwale, nie dostrzega konieczności inicjowania postępowania zmierzającego do zmiany stanu prawnego.
W świetle powyższego nie jest uzasadniony zarzut skargi wywodzony z poglądu, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej uległ zawieszeniu, zatem nie zaistniała przesłanka art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu nie jest również trafny zarzut, że upływ terminu przedawnienia w czasie krótszym niż trzy miesiące, nie uprawdopodabnia niewykonania zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu rozważania organu zostały przeprowadzone prawidłowo, z uwzględnieniem czynności procesowych podejmowanych przez stronę.
Sąd podziela pogląd, że zbliżający się termin przedawnienia stanowi przesłankę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności niezależnie od sytuacji majątkowej strony, albowiem skutkiem przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
Sąd przychyla się do dominującego aktualnie poglądu, że skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1221/21).
Jeśli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej), to spełnienie przesłanki z § 2 tego przepisu polega na uprawdopodobnieniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego właśnie powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1007/19).
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), skargę oddalił.