I SA/Gd 2151/00

I SA/Gd 2151/00 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kwarcińska
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Elżbieta Rischka /spr./ Sędziowie: NSA: Sławomir Kozik NSA: Ewa Kwarcińska Protokolant: Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 30 sierpnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za rok 1997. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Gd 2151/00
U z a s a d n i e n i e
W wyniku kontroli prowadzonej przez Pana G. S. pozarolniczej działalności gospodarczej – "A" – w zakresie handlu art. spożywczo – przemysłowymi, przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego, w okresie od 24 do 28 marca 2000 r. ustalono, że uzyskane w roku 1997 przychody z tejże działalności, ze względu na jej rodzaj i wysokość osiągniętego w roku 1996 przychodu oraz niezłożenie w terminie stosownego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, natomiast podatnik dochody z prowadzonej w 1997 r. działalności opodatkował podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów.
W związku z powyższym Urząd Skarbowy decyzją z dnia 20 czerwca
2000 r., określił zaległość podatkową w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 1997 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wnosząc o jej uchylenie zarzuca organowi pierwszej instancji naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych – art. 121
§ 1 Ordynacji podatkowej – poprzez brak konsekwencji w działaniu organu po kontroli działalności za rok 1997 w stosunku do kontroli działalności za rok 1996 oraz naruszenia zasady dochodzenia prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym – art. 122 i
art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Odwołujący się wniósł także o dopuszczenie jako dowodu zeznań świadków p. A. C. i p. Z. M., którzy byli obecni przy składaniu oświadczenia o założeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów na rok 1997.
Izba Skarbowa działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołania nie uwzględniła i decyzją z dnia 30 sierpnia 2000 r. zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy.
Izba przywołując przepis art. 30 ust. 1 pkt 6 lit.b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w 1997 r.) – stwierdza, iż podatnik w badanym roku podatkowym obowiązany był uiszczać zryczałtowany podatek dochodowy, skoro w roku poprzedzającym rok podatkowy 1997 kwota przychodów nie przekroczyła [...] zł.
Jednocześnie Izba stwierdza, iż stosownie do treści art. 30 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy – podatnik objęty ryczałtem ewidencjonowanym, mógł zrzec się opodatkowania w tej formie i opłacać podatek dochodowy na zasadach ogólnych, jeżeli zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zrzekł się opodatkowania w tej formie przez złożenie właściwemu Urzędowi Skarbowemu pisemnego oświadczenia (§ 4 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia).
Istotnym jest więc, zdaniem Izby, aby oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do ryczałtu, a więc wola podatnika, wyrażona była w sposób nie budzący żadnych wątpliwości oraz by informacja ta dotarła do właściwego Urzędu Skarbowego w wymaganym przepisami terminie.
Izba podkreśla, że wyżej określony termin, to termin prawa materialnego nie podlegający przywróceniu, a jego niezachowanie rodzi dla podatnika skutek w postaci opodatkowania w formie ryczałtu z mocy prawa, zaś wybór formy opłacania podatku dochodowego na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, bądź w postaci ryczałtu, nie zależy od woli podatnika, ani od uznania organu podatkowego.
W złożonym dnia 30 kwietnia 1997 r. zeznaniu rocznym za 1996 r., PIT-31, podatnik wykazał przychód z tyt. prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. i do dnia 20 stycznia 1997 r., zdaniem Izby, nie zrzekł się opodatkowania w formie ryczałtu; prowadzona działalność gospodarcza nie podlegała również wyłączeniom określonym w § 3 cyt. rozporządzenia.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Izba za bezpodstawne uznała twierdzenie podatnika, iż ww. oświadczenie złożone zostało we właściwym terminie, a winę za jego brak w aktach organu podatkowego ponoszą pracownicy Urzędu Skarbowego, którzy mogli popełnić błąd i wpiąć je do innej teczki lub zagubić.
Izba podkreśla, iż z uwagi na przyjętą formę obiegu i przekazywania dokumentów w Urzędzie Skarbowym, w dniu faktycznego wpływu dokumentu do organu podatkowego następuje jego oznaczenie datownikiem. Pozbawione racji jest zatem domniemanie, iż przedmiotowe oświadczenie zaginęło w siedzibie organu podatkowego.
Izba podkreśla i to, że podatnik składając osobiście dokument może żądać potwierdzenia jego złożenia na kopii tego dokumentu lub wydania pokwitowania jego złożenia, z uwagi na skutki, jakie wywołuje w sferze opodatkowania.
Ponadto Izba wskazała na fakt, iż podatnik składając w Urzędzie Skarbowym pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się ryczałtu jest obowiązany – zgodnie z treścią § 17 powołanego wyżej rozporządzenia w terminie 7 dni od dnia złożenia tego oświadczenia, złożyć albo wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, albo też zawiadomienie o założeniu właściwych ksiąg od dnia 1 stycznia roku podatkowego jeśli wybierze sposób opodatkowania wg zasad ogólnych. Tego ostatniego zawiadomienia podatnik może dokonać w tym samym oświadczeniu, w którym zrzeka się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Aby zatem skutecznie zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie wystarczy zawiadomienie Urzędu Skarbowego o zaprowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zrzeczenie musi być wyraźne i wyrażone wprost – a takiego w aktach sprawy brak.
W ocenie Izby nie zostały również naruszone zasady określone w art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem zarówno sposób prowadzonego postępowania jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazują, że organ podatkowy pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wnosząc o jej uchylenie, zarzuca organom naruszenie:
- § 3, § 4, § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 148, poz. 719 z późn. zm.);
- art 4 § 2, art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej;
- art. 92 ust. 2 w związku z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
- art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) w związku z § 8 ww. rozporządzenia;
- art. 1, art. 4 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.).
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik kwestionuje rozstrzygnięcie organów podatkowych w zakresie pozbawienia Pana G. S. prawa do rozliczenia podatku dochodowego za rok 1997 na zasadach ogólnych z powodu nie złożenia w wymaganym terminie oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie zryczałtowanej. W ocenie pełnomocnika organy podatkowe "nie ustaliły stanu faktycznego sprawy, jak również stan ten zinterpretowały niezgodnie z przepisami prawa podatkowego", pominęły także najistotniejsze dowody w sprawie, tj. przede wszystkim zeznania świadków. Nadmienia przy tym, iż uzasadnienia decyzji zarówno Urzędu Skarbowego, jak i Izby Skarbowej są bardzo ogólne i pomijają istotne dla sprawy okoliczności. Końcowo pełnomocnik stwierdza, że organy podatkowe nieprawidłowo i nie wyczerpująco przeprowadziły postępowanie podatkowe, przytaczając jednocześnie tezy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jedynie dodatkowo stwierdziła, iż skarżący w 1997 r. prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów, stąd za bezpodstawny uznać należy sprecyzowany w skardze zarzut naruszenia przez organy przepisów o rachunkowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z
późn. zm.) zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż problem w rozważanej sprawie nie sprowadza się do uznania treści kserokopii oświadczenia skarżącego z dnia 15 stycznia 1997 r. – jako niewystarczającego do zrzeczenia się ze zryczałtowanej formy opodatkowania od przychodów ewidencjonowanych – ale braku oryginału tegoż oświadczenia w aktach podatkowych.
W sprawie bezsporne jest, że w roku 1997 skarżący opodatkowany był na zasadach ogólnych prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 148, poz. 720).
Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 6 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. – od przychodów określonych w art. 14 ustawy, z wyłączeniem przychodów z wykonywania wolnego zawodu, uzyskanych w roku podatkowym pobiera się podatek dochodowy w formie ryczałtu m.in. z zastrzeżeniem, gdy w roku poprzedzającym rok podatkowy 1997 kwota przychodów uzyskanych przez osobę prowadzącą działalność samodzielnie lub suma przychodów wspólników spółki cywilnej. której wspólnikami są osoby fizyczne, nie przekroczyła 250.000,00 zł.
Stosownie zaś do treści art. 30 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy – podatnicy, którzy objęci są ryczałtem ewidencjonowanym, mogą się zrzec opodatkowania w tej formie i opłacać podatek dochodowy na zasadach ogólnych, albo jeżeli spełniają warunki określone w odrębnych przepisach, wybrać inną formę zryczałtowanego opodatkowania.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Minister Finansów rozporządzeniem z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne określił termin oraz sposób zrzeczenia się przez podatnika opodatkowania w formie ryczałtu.
Zgodnie z § 4 ust. 1 tegoż rozporządzenia, zrzeczenie może być dokonane nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego, a dla podatników rozpoczynających działalność w roku podatkowym – do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności. Zrzeczenia podatnik dokonuje przez złożenie właściwemu Urzędowi Skarbowemu pisemnego oświadczenia – § 4 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia.
Istotnym jest zatem jak trafnie podkreślają organy, aby oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do ryczałtu dotarło do właściwego Urzędu Skarbowego w wymaganym przepisami terminie.
Zatem w sytuacji, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą wymienioną w § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, spełnia warunki określone w ust. 3 – 5 i nie podlega wyłączeniom, o których mowa w § 3 oraz nie zrzeka się na podstawie uprawnienia przewidzianego w § 4 prawa do opłacania podatku w formie ryczałtu, opłaca podatek zryczałtowany.
Ta zasada opodatkowania dotyczy podatników zarówno kontynuujących, jak i rozpoczynających działalność w roku podatkowym.
W rozważanej sprawie organy zatem prawidłowo wywiodły, że uzyskane przez skarżącego w roku 1997 przychody podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, skoro w 1996 r. uzyskał on przychód z tyt. działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie w wysokości nie przekraczającej 250.000,00 zł i do dnia 20 stycznia 1997 r. nie zrzekł się opodatkowania w formie ryczałtu.
Prowadzona przez podatnika działalność gospodarcza nie podlegała również wyłączeniom określonym w § 3 cyt. rozporządzenia.
W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy za nietrafny uznać należy zarzut skargi naruszenia przez organy podatkowe art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Przedmiotowego oświadczenia z dnia 15 stycznia 1997 r., na które powołuje się skarżący, brak jest w aktach sprawy. Wg skarżącego pismo to musiało zaginąć w Urzędzie Skarbowym.
Ustosunkowując się do powyższego uznając zarzut ten za gołosłowny stwierdzić należy, iż organy trafnie uznały, iż podatnik w żaden sposób nie wykazał, aby przedmiotowe oświadczenie złożył ww. terminie w Urzędzie Skarbowym. Na okazanej kserokopii brak jest – potwierdzenia Urzędu Skarbowego o złożeniu tegoż pisma; skarżący nie dysponuje również żadnym innym dowodem potwierdzającym w sposób nie budzący wątpliwości faktu złożenia tegoż pisma. Faktu tego nie potwierdzili również przesłuchani w sprawie świadkowie.
Skoro z powołanego wyżej § 4 rozporządzenia wynika, że obowiązek złożenia zawiadomienia ciąży wyłącznie na podatniku, organy podatkowe trafnie stwierdzają, iż to podatnik winien dołożyć należytej staranności, aby tego rodzaju pismo, mające dla niego istotne znaczenie, zostało złożone w organie podatkowym ze stosownym potwierdzeniem, z uwagi na skutki, jakie wywołuje w sferze opodatkowania.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny zasadne jest stwierdzenie organów, że zawiadomienie o zrzeczeniu się prawa do ryczałtu nie zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w wymaganym terminie, co skutkuje obowiązkiem opodatkowania przychodów skarżącego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Przepisy ww. rozporządzenia Ministra Finansów nakładały na skarżącego określone w nich obowiązki. W szczególności zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia p. G. S. był obowiązany za każdy miesiąc obliczać zryczałtowany podatek dochodowy i wpłacać go w terminie do dnia 20 następnego miesiąca na rachunek Urzędu Skarbowego właściwego według swego miejsca zamieszkania.
Zatem zgodnie z powołanym wyżej przepisem, skarżący powinien wykonać zobowiązanie podatkowe bez uprzedniego doręczenia decyzji. Skoro jednak nie dopełnił obowiązku podatkowego, organ pierwszej instancji zasadnie wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania i zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym.
Opierając się na zebranym materiale dowodowym, organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał fakty, które uznał za udowodnione, podał również przyczyny odmowy wiarygodności dowodów przedstawionych przez stronę, jak również prawidłowo powołał przepisy prawa.
W tej sytuacji zarzut pełnomocnika w kwestii naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej należy uznać za bezzasadny.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 2, 7 i 92 ust. 2 Konstytucji RP, Izba w odpowiedzi na skargę zasadnie stwierdza, iż postępowanie podatkowe prowadzone było na podstawie i z zachowaniem wszelkich obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, dlatego i ten zarzut uznać należy za bezzasadny.
Z tych zatem wyżej wskazanych na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku.
AW