Orzeczenie · 2025-10-15

I SA/GD 212/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-10-15
NSApodatkoweWysokawsa
VATkorekta fakturyzadatekumowa przedwstępnazwrot zapłatypodstawa opodatkowaniaobowiązek podatkowyprawo podatkoweprawo cywilne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi O. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, dotyczącą podatku od towarów i usług za grudzień 2022 r. Spółka kwestionowała decyzję utrzymującą w mocy rozliczenie podatku dokonanego przez organ I instancji, który zakwestionował prawo Spółki do obniżenia podatku należnego o podatek wynikający z wystawionych korekt faktur. Korekty te dotyczyły zadatku zatrzymanego po odstąpieniu od umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, które zdaniem Spółki powinno być traktowane jako zwrot zapłaty lub czynność o charakterze odszkodowawczym, umożliwiająca korektę faktur. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że przepisy ustawy o VAT, w szczególności art. 29a ust. 10 pkt 3 i art. 106j ust. 1 pkt 4, wymagają faktycznego zwrotu środków, aby umożliwić korektę faktury VAT dokumentującej zaliczkę, zadatek, przedpłatę lub ratę. Sąd podkreślił, że przepisy prawa podatkowego mają prymat nad regulacjami Kodeksu Cywilnego, a nazwa świadczenia (zadatek) nie ma decydującego znaczenia dla jego kwalifikacji podatkowej. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na brak spełnienia warunków neutralności podatkowej ze względu na rozbieżność czasową w rozliczeniach między stronami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie wymogu faktycznego zwrotu środków dla korekty faktur VAT dotyczących zadatku oraz prymatu prawa podatkowego nad cywilnym w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania zadatku po odstąpieniu od umowy przedwstępnej, gdzie do transakcji nie doszło.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zatrzymanie zadatku po odstąpieniu od umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, w sytuacji gdy do transakcji nie doszło, uprawnia do wystawienia faktury korygującej i obniżenia podatku należnego VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do wystawienia faktury korygującej i obniżenia podatku należnego VAT w przypadku zadatku wymaga faktycznego zwrotu środków.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o VAT dotyczące korekty faktur (art. 29a ust. 10 pkt 3 i art. 106j ust. 1 pkt 4) wymagają fizycznego przepływu środków. Nazwa świadczenia (zadatek) nie ma decydującego znaczenia, a przepisy prawa podatkowego mają pierwszeństwo przed Kodeksem Cywilnym.

Czy przepisy prawa cywilnego dotyczące zadatku mogą wpływać na kwalifikację podatkową zatrzymanej kwoty w podatku VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa podatkowego mają prymat nad przepisami prawa cywilnego w zakresie rozliczeń VAT.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił autonomię prawa podatkowego i konieczność stosowania przepisów ustawy o VAT, które nie przewidują odrębnych regulacji dla zadatku w kontekście korekty faktur.

Czy brak spełnienia warunków neutralności podatkowej (rozbieżność czasowa w rozliczeniach między stronami) może wpływać na możliwość korekty faktury VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak korelacji między rozliczeniami wystawcy i odbiorcy faktury świadczy o niezachowaniu zasady neutralności podatkowej i może być podstawą do odmowy uwzględnienia korekty.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ujęcie faktur korygujących przez wystawcę w grudniu 2022 r., a przez odbiorcę dopiero w styczniu 2024 r., świadczy o braku neutralności podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę O. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku.

Przepisy (32)

Główne

ustawa o VAT art. 29a § ust. 10 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 106j § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 19a § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 29a § ust. 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 106b § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 220 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 125

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 129

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 139 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 178 § § 1 i 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 179 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ordynacja podatkowa

ustawa o KAS art. 63

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 94

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 394 § § 1

Kodeks cywilny

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zatrzymanie zadatku po odstąpieniu od umowy przedwstępnej uprawnia do korekty faktury VAT bez faktycznego zwrotu środków. • Przepisy prawa cywilnego dotyczące zadatku powinny być stosowane w pierwszej kolejności. • Brak zwrotu zadatku nie wyklucza prawa do korekty faktury, jeśli umowa nie doszła do skutku.

Godne uwagi sformułowania

korekta faktury dokumentującej zaliczkę, zadatek, przedpłatę i ratę związana jest z fizycznym przepływem środków uprzednio wpłaconych • na gruncie systemu VAT istotne znaczenie ma nie nazwa świadczenia, na jakie się umówiono, choćby określona poprzez odwołanie się do instytucji prawa cywilnego, ale relacja gospodarcza, jaka łączy strony umowy • nazwa świadczenia w prawie krajowym nie ma decydującego znaczenia dla jego kwalifikacji na gruncie systemu VAT

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

członek

Małgorzata Gorzeń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu faktycznego zwrotu środków dla korekty faktur VAT dotyczących zadatku oraz prymatu prawa podatkowego nad cywilnym w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania zadatku po odstąpieniu od umowy przedwstępnej, gdzie do transakcji nie doszło.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia VAT związanego z zadatkami i korektami faktur, z wyraźnym konfliktem między prawem cywilnym a podatkowym.

Zadatek a VAT: Czy zatrzymanie pieniędzy zwalnia z obowiązku zapłaty podatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst